Σταύρου Ιωάννου ν. Νάσως Αλεξάνδρου, Αρ. Αίτησης: 396/13, 19/6/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLEM:2014:16 0ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Δικαιοδοσία Διατροφής ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Τσαγγαρίδη, Δ. Αρ. Αίτησης: 396/13 ΜΕΤΑΞΥ: Σταύρου Ιωάννου, από τη Λεμεσό Αιτητή και Νάσως Αλεξάνδρου, από τη Λεμεσό Καθ΄ ης η Αίτηση Μονομερής αίτηση ημερ. 19.12.13 ------------------------- Ημερομηνία: 19 Ιουνίου 2014 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Αιτητή: κα. Ε. Σωκράτους Για την Καθ΄ ης Αίτηση: κα. Π. Καλυβίτου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Μέσα στα πλαίσια εναρκτήριας αίτησης, ο Αιτητής κατεχώρησε την παρούσα αίτηση, με την οποία αιτείται την έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται η Καθ΄ ης η Αίτηση, όπως καταβάλλει στον Αιτητή, το ποσό των €800- μηνιαίως, ως συνεισφορά του στη διατροφή των ανηλίκων παιδιών των διαδίκων, Χριστιάνας και Ναταλίας. Το Δικαστήριο, επιλαμβανόμενο της μονομερούς αιτήσεως, διέταξε την επίδοση της, στην Καθ΄ ης η αίτηση για να ακουσθεί. Η Καθ΄ ης η αίτηση εμφανίστηκε στο Δικαστήριο και κατεχώρησε στις 27.3.14, ένσταση. Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να αναφερθεί ότι οι δικηγόροι των διαδίκων κατέβαλαν προσπάθειες για φιλική διευθέτηση της διαφοράς, πλην όμως, χωρίς επιτυχία. Οι λόγοι της ένστασης είναι: «α. Η παρούσα αίτηση είναι παράτυπη και/ή νομικά και/ή πραγματικά αστήριχτη, σύμφωνα με τους σχετικούς νόμους και διαδικαστικούς κανονισμούς και/ή άλλως πως. β. Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν. 14/60 και/ή οι προϋποθέσεις του περί Πολιτικής Δικονομίας νόμων Κεφ. 6 και/ή οι προϋποθέσεις του Ν. 216/90 και οι γενικές προϋποθέσεις για έκδοση αυτής της φύσεως διατάγματος. γ. Δεν υπάρχει μαρτυρία και/ή ικανοποιητική μαρτυρία που να δικαιολογεί το επείγον για την έκδοση του εν λόγω διατάγματος. δ. Δεν υπάρχει κίνδυνος ότι δεν θα απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη αν δεν εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα. ε. Ο Αιτητής απέκρυψε ουσιώδη γεγονότα και δεν προσήλθε στο Δικαστήριο με «καθαρά χέρια». στ. Η Καθ΄ ης η αίτηση, αδυνατεί να δεχθεί οποιοδήποτε διάταγμα διατροφής, καθότι η οικονομική της κατάσταση δεν είναι καθόλου καλή και/ή αδυνατεί.» Τόσο η μονομερής αίτηση, όσο και η ένσταση, υποστηρίζονται αντίστοιχα από τις ενόρκους δηλώσεις των διαδίκων. Με βάση τις ενόρκους δηλώσεις των διαδίκων, είναι παραδεκτό ότι οι διάδικοι είναι σύζυγοι. Τέλεσαν τον γάμο τους στις 26.10.91 και από το γάμο τους απέκτησαν 3 παιδιά, τον Μαρίνο που γεννήθηκε στις 13.9.92, την Χριστιάνα που γεννήθηκε στις 8.3.97, και την Ναταλία που γεννήθηκε στις 30.1.99. Βρίσκονται σε διάσταση από τον Οκτώβριο του 2013 και η Καθ΄ ης η αίτηση έχει καταχωρήσει αίτηση για λύση του γάμου τους, τα δε παιδιά των διαδίκων διαμένουν με τον Αιτητή. Περαιτέρω, ο Αιτητής, στην ένορκη του δήλωση, ισχυρίζεται ότι εργάζεται ως πλασιέ με μισθό €1,200- μηνιαίως, από δε το μισθό του καλύπτει όλα τα έξοδα των ανηλίκων, τα οποία είναι: Διατροφή €500, ενοίκιο (αναλογία ανηλίκων) €290, ηλεκτρικό ρεύμα €100, μεταφορικά €80, ύδρευση €10, ένδυση - υπόδηση €100, σχολικά €40, σκύβαλα - φόροι €10, τηλέφωνο €50, φροντιστήρια Χριστιάνας €370, Φροντιστήρια Νάταλυς €200, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη €40, φιλοδώρημα €80, ψυχαγωγία €80, Σύνολο €1950 μηνιαίως. Λόγω της αδυναμίας του να ανταποκριθεί στα πιο πάνω έξοδα των ανηλίκων, αναγκάζεται να δέχεται την βοήθεια του ενήλικα γιου τους, Μαρίνου. Περαιτέρω, ο Καθ΄ ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι στις 16.1.13 εξαιτίας της οικονομικής του αδυναμίας, του απεκόπη το ηλεκτρικό ρεύμα, με αποτέλεσμα να αναγκασθεί να δανισθεί χρήματα από συγγενείς και φίλους για να το επανασυνδέσει. Η Καθ΄ ης η αίτηση, είναι ιδιοκτήτρια καταστήματος, το οποίο δημιούργησε αμέσως μετά την διάσταση τους με δικά του χρήματα, τα οποία είχε κατατεθειμένα επ΄ ονόματι της. Τα χρήματα αυτά ήταν €22,000 τα οποία η Καθ΄ ης η αίτηση χρησιμοποίησε, χωρίς την συγκατάθεση του, για να ανοίξει το εν λόγω κατάστημα. Η Καθ΄ ης η αίτηση από το εν λόγω κατάστημα λαμβάνει ικανοποιητικό εισόδημα και μπορεί να συνεισφέρει στην διατροφή των παιδιών τους, πράγμα που δεν πράττει, η δε Καθ΄ ης η αίτηση λαμβάνει το επίδομα τέκνου και μέχρι πρότινος λάμβανε όλο το ενοίκιο από την συζυγική οικία την οποία ενοικίαζε. Η Καθ΄ ης η αίτηση, στην ένορκη της δήλωση, αρνείται τον ισχυρισμό του Αιτητή ότι εργάζεται ως πλασιέ με μισθό €1,200 μηνιαίως και ισχυρίζεται ότι ο Αιτητής δεν αντιμετωπίζει οικονομικό πρόβλημα, διότι είναι μέτοχος κατά 51% στην εταιρεία STANAI LTD στην οποία εταιρεία η ίδια είναι μέτοχος κατά 49%. Την εταιρεία την δημιούργησαν μαζί, ασχολείται με την προμήθεια φαγητών και την εκμεταλλεύεται αποκλειστικά ο Αιτητής, χωρίς η ίδια να έχει οποιαδήποτε ενημέρωση και χωρίς οποιοδήποτε οικονομικό όφελος. Τα κέρδη τα λαμβάνει ο Αιτητής, έχει αυτοκίνητο στο όνομα της εταιρείας και κατά καιρούς διατηρούσε και νυχτερινό μαγαζί, πράγμα το οποίο η ίδια αγνοούσε. Σε σχέση με τους απλήρωτους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και νερού τόσο της οικίας όσο και της εταιρείας, επειδή οι λογαριασμοί εκδίδονται στο όνομα της, είναι η ίδια που αναγκάσθηκε να προβεί σε διακανονισμό με τις αρμόδιες υπηρεσίες προκειμένου να καταβάλει τα ποσά του ηλεκτρικού ρεύματος, τα οποία είναι τεράστια, (Τεκμήριο 1). Μέχρι σήμερα, δεν έχει ηλεκτρικό ρεύμα στο σπίτι της, αφού δεν μπορεί να ανταποκριθεί σ΄ όλα τα έξοδα, ήτοι δόσεις δανείου του σπιτιού, ενοίκιο καταστήματος το οποίο διατηρεί και στις τρέχουσες καθημερινές τις ανάγκες. Το κατάστημα, το ενοικίασε με ενοίκιο €1,000 μηνιαίως (τεκμήριο 2) το οποίο λόγω της οικονομικής κατάστασης, μειώθηκε στα €600 μηνιαίως. Το κατάστημα δημιουργήθηκε από την ίδια, χρησιμοποίησε ποσό €16,000 το οποίο αντανακλά τις οικονομίες της και ήταν σε λογαριασμό επ΄ ονόματι της. Η Αιτήτρια ισχυρίζεται περαιτέρω, ότι η τελευταία φορά που έλαβε επίδομα τέκνου ήταν το 2011, και ότι ο Αιτητής την οδήγησε σε οικονομική εξαθλίωση αφήνοντας της χρέη, όπως €3500 χρέος αυτοκινήτου της εταιρείας, €23,000 χρέος ψυγείων της εταιρείας και €100,000 χρέος δανείου της κατοικίας και άλλους απλήρωτους λογαριασμούς. Η ακρόαση της ενδιάμεσης αίτησης διεξήχθη με τις γραπτές αγορεύσεις των δικηγόρων των διαδίκων. Δεν υπήρξε αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων, ούτε και καταχώρηση συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων. Για να δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν. 14/60 πρέπει να συντρέχουν οι πιο κάτω προϋποθέσεις: α) Η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση. β) Η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγων σε θεραπεία στην αγωγή, και γ) Ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρως δικαιοσύνη, σε μεταγενέστερο στάδιο, χωρίς την έκδοση του διατάγματος (βλ. μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates and others
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Κυτάλα κ.α. ν. Χρυσάνθου κ.α.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253). Το Δικαστήριο πρέπει επίσης στο τελικό στάδιο να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή ν. Χατζηβασίλη
(1989)1 Α.Α.Δ. 152). Πρόσθετα, στο στάδιο αυτό, το Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιον του μαρτυρία με μόνο σκοπό να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο ή όχι να εκδοθεί το διάταγμα και δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα επί των οποίων θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)1 A.A.D. 263). Επιπλέον, υπάρχει η υποχρέωση του Αιτητή όταν αιτείται την έκδοση προσωρινού διατάγματος μονομερώς να αποκαλύπτει όλα τα ουσιώδη γεγονότα (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού
(1992)1 (Α) Α.Α.Δ. 583, Σάββα ν. Τηλεμάχου
(2001)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2081). Οι προϋποθέσεις που απαιτεί το άρθρο 32 του Ν. 14/60 και οι οποίες αναφέρθηκαν ανωτέρω, κρίνονται με βάση τα γεγονότα που τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά και με βάση τις διατάξεις του Νόμου που διέπει το υπό κρίση θέμα, οι οποίες στην εξεταζόμενη περίπτωση είναι τα άρθρα 33
(1)και 37 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, Ν. 216/90. Συγκεκριμένα το άρθρο 33
(1)ορίζει ότι: «Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο κάθενας ανάλογα με τις δυνάμεις του». Το άρθρο 37 ορίζει ότι: «(α) Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου. (β) Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του.» Η διατροφή ανηλίκων, όπως προκύπτει από τα άρθρα 33
(1)και 37 του Ν. 216/90, συνιστά νομική υποχρέωση των γονέων, υποχρέωση η οποία ουσιαστικά αποβλέπει στην αντιμετώπιση των αναγκών των ανηλίκων, όπως αυτές εύστοχα καθορίζονται στο άρθρο 37 του Ν. 216/90. Επομένως, κρίνω ότι στην προκειμένη περίπτωση υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και ότι ο Αιτητής έχει ορατές πιθανότητες επιτυχίας στην εναρκτήρια αίτηση. Περαιτέρω, το θέμα διατροφής ανηλίκου είναι άμεσα συνυφασμένο με την καθημερινή διαβίωση και ευημερία του ανηλίκου και η μη συνεισφορά του γονέα εύλογου ποσού για τη διατροφή του ανηλίκου είναι κάτι το οποίο αναπόφευκτα επηρεάζει δυσμενώς την καθημερινή διαβίωση και την εν γένει ευημερία του. Επομένως, κρίνω ότι πληρούται και η τρίτη προϋπόθεση. Όπως προελέχθη, το Δικαστήριο διέταξε την επίδοση της μονομερούς αίτησης στην Καθ΄ ης η αίτηση. Με την επίδοση της, η μονομερής αίτηση μετατράπηκε σε αίτηση δια κλήσεως. Ο κανόνας που επιβάλλει υποχρέωση για αποκάλυψη όλων των ουσιωδών στοιχείων δεν τυγχάνει εφαρμογής στην διαδικασία της αιτήσεως δια κλήσεως (βλ. The Royal Bank of Scotland N. v Πλοίου «Kalia», Αγωγή Ναυτοδικείου 14/11, 12/1/02). Η νομολογία του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου σε υποθέσεις διατροφής, έχει καθορίσει ότι το μέτρο με το οποίο θα καθοριστεί η διατροφή δεν μπορεί να αποτιμάται με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη των κονδυλίων με περισσή αυστηρότητα, ενώ η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες των συγκεκριμένων ενώπιον του Δικαστηρίου ατόμων (βλ. Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη κ.α.
(1998)1 Α.Α.Δ. 1386, Παναγιώτου ν. Σφικτού
(2001)1 Α.Α.Δ. 625, Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους
(2010)1 (Β) Α.Α.Δ. 951). Περαιτέρω, σύμφωνα πάντα με τη νομολογία του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου, τα έξοδα διατροφής δεν είναι σταθερά και υφίστανται διακυμάνσεις ανάλογα με το είδος τους (βλ. Χρίστου ν. Χρίστου
(2000)1Γ Α.Α.Δ. 1891). Για το Δικαστήριο είναι εφικτό, μέσα στα πλαίσια του προσωρινού διατάγματος, με βάση τη κοινή λογική και πείρα της ζωής να καθορίσει ένα συνολικό ποσό το οποίο εύλογα ικανοποιεί τις ανάγκες διατροφής των δυο παιδιών των διαδίκων. Ότι δεν είναι εφικτό για το Δικαστήριο, όπως θα εξηγηθεί κατωτέρω, είναι, με βάση τις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων οι οποίες αποτελούν και την μοναδική αποδεκτή μαρτυρία ενώπιον του, να καθορίσει τις δυνάμεις των διαδίκων στη βάση των οποίων, προσωρινά, θα γίνει ο επιμερισμός της συνεισφοράς στην διατροφή των παιδιών τους. Όπως προελέχθη ανωτέρω, η συνεισφορά των γονέων στην διατροφή των παιδιών τους καθορίζεται στην βάση των δύο παραμέτρων που θέτει ο Νόμος, αυτή των εξόδων διατροφής του ανηλίκου, θέμα με το οποίο έχω ήδη ασχοληθεί και την παράμετρο που αφορά τις δυνάμεις των υποχρέων γονέων. Σχετική με την παράμετρο των δυνάμεων των γονέων είναι η απόφαση του Δ.Ο.Δ. στην υπόθεση Δημητρίου ν. Περδίου
(2005)1Β Α.Α.Δ. 1418, όπου αναφέρθηκαν τα πιο κάτω: «Όπως έχει η σχετική νομοθετική διάταξη (βλ. άρθρο 33
(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, Ν. 216/90)η υποχρέωση για διατροφή των ανηλίκων τέκνων μίας οικογένειας ανήκει και στους δύο γονείς, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του καθενός. Έχουν και οι δύο υποχρέωση όπως προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και όχι μόνο των εξόδων τους. Στην υπόθεση Ette v. Ette
(1965)1 All E.R. 341, 349 έχει λεχθεί ότι όταν ο Καθ΄ ου η αίτηση δεν προβαίνει ο ίδιος σε ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη σχετικά με την οικονομική του κατάσταση, τότε το Δικαστήριο μπορεί λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του επαγγέλματος του και το τι κερδίζουν άλλοι στο ίδιο το επάγγελμα, να υπολογίσει ότι ο Καθ΄ ου η αίτηση έχει ψηλότερα, απ΄ ότι ισχυρίζεται, εισοδήματα. Η αρχή αυτή συνάδει και με τον κανόνα ότι εκεί που κάποιος έχει την αποκλειστική γνώση γεγονότων, οφείλει να τα αποδείξει (βλ. Tarapolouzis v. District Officer
(1962)C.L.R. 91 και Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδης κ.α.
(1998)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1390). Επομένως σε υποθέσεις διατροφής των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας, η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που θα πρέπει να αποδεικνύεται από τον Αιτητή ή την Αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντιστοίχων εισοδημάτων τους. Το δε δικαστήριο, προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων. Περαιτέρω αναφέρουμε ότι από σχετική νομολογία φαίνεται ότι το δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη όχι μόνο τα πραγματικά εισοδήματα αλλά και την ικανότητα του Καθ΄ ου η αίτηση να κερδίζει (his potential earning capacity). (βλ. Klucinsky v. Klucinsky
(1953)1 All E.R. 683 και McEwan v. McEwan
(1972)2 All E.R. 708).» Δεν αποτελεί υπερβολή αλλά πραγματικότητα, ότι στην παρούσα υπόθεση και οι δύο διάδικοι παρέβηκαν την υποχρέωση τους να προβούν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων. Παρουσιάζει ο κάθε διάδικος για τον εαυτό του μια μίζερη οικονομική εικόνα, η οποία κατά την άποψη του Δικαστηρίου πόρω απέχει από την πραγματικότητα. Αλήθεια, είναι να διερωτάται κανείς με αυτή την συνολική άθλια οικονομική εικόνα πως διατρεφόταν και συντηρείτο η οικογένεια τους στα 24 χρόνια γάμου και κοινής συμβίωσης των διαδίκων. Οι δικηγόροι των διαδίκων, προσπάθησαν μέσα από τις γραπτές τους αγορεύσεις, προκειμένου η κάθε πλευρά να πετύχει στις θέσεις της, να δώσουν κάποιες εξηγήσεις και εισηγήσεις, αναφερόμενοι όμως σε γεγονότα, τα οποία δεν περιέχονται στις ενόρκους δηλώσεις των διαδίκων και ως τέτοια δεν συνιστούν αποδεκτή μαρτυρία και το Δικαστήριο τα αγνοεί, ως έχει καθήκον. Θα ήθελα, προτού αφήσω την απόφαση μου, να υποδείξω στους διαδίκους ότι οι αντιπαραθέσεις των γονέων σε θέματα που αφορούν πρωτίστως τα παιδιά τους, ως η παρούσα, αντιπαραθέσεις που φθάνουν μέχρι του σημείου της εκατέρωθεν απαξίωσης, δεν λύνουν προβλήματα, αντίθετα τα επιδεινώνουν και οδηγούν σε νέα αδιέξοδα, σε βλάβη όλων των μελών της οικογένειας και ιδίως των παιδιών τα οποία είναι ποικιλόμορφα εξαρτώμενοι των γονέων. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η μονομερής αίτηση απορρίπτεται. Ως προς τα έξοδα, ενόψει της εκατέρωθεν παραβίασης της υποχρέωσης για πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των εισοδημάτων τους, η κάθε πλευρά να επωμισθεί με τα έξοδα της. (Υπ.) ............. Μενέλαος Τσαγγαρίδης, Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /Σ.Κ. Subject: Family/Interim (Αναφορά: Διατροφή) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο