Δέσποινας Χατζημιχαήλ Χριστοφή ν. Χρίστου Κλεοβούλου Χριστοφή, Αρ. Αίτησης: 199/2014, 12/11/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLEM:2014:26 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Δικαιοδοσία Διατροφής Ενώπιον: Σ. Κ. Καρατσή, Π. Αρ. Αίτησης: 199/2014 Μεταξύ: Δέσποινας Χατζημιχαήλ Χριστοφή, από τη Λεμεσό Αιτήτριας και Χρίστου Κλεοβούλου Χριστοφή, από τη Λεμεσό Καθ'ού η Αίτηση ------------------------- Ημερομηνία: 12 Νοεμβρίου,
- Εμφανίσεις: Για Αιτήτρια: κ. Α. Χαραλάμπους. Για ν' ακούσει απόφαση κα Α. Στυλιανίδου Για Καθ'ού η Αίτηση: κ. Αλ. Αργυρού. Για ν΄ ακούσει απόφαση κα Μ. Νεάγκου Α Π Ο Φ Α Σ Η Στις 25.06.2014 η μητέρα, ως Αιτήτρια, στο πλαίσιο αίτησης για ρύθμιση του θέματος διατροφής του ανήλικου Κλεόβουλου Χριστοφή, υπέβαλε μονομερή αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται ο πατέρας, Καθ΄ου η αίτηση, να της καταβάλλει το ποσό των €900 το μήνα. Μπροστά στο βέβαιο ενδεχόμενο μη έγκρισης της αίτησης η μητέρα επέλεξε να μετατρέψει χειρόγραφα τη μονομερή αίτηση σε αίτηση δια κλήσεως. Αφού στη συνέχεια ο πατέρας πρόβαλε ένσταση στην έγκριση της αίτησης, το ζήτημα οδηγήθηκε σε ακρόαση. Ας σημειωθεί ότι η ακρόαση περιορίστηκε στις ένορκες δηλώσεις και τα τεκμήρια που τις συνοδεύουν∙ δεκατρείς δέσμες που αριθμούν 249 σελίδες με πολύ περισσότερα έγγραφα εκείνη της μητέρας και τρία εκείνη του πατέρα. Δεν υπήρξε άλλη μαρτυρία, ως ήταν ενδεχόμενο, με αντεξέταση των γονέων κατά τη Δ.48, θ.4 όπως τροποποιήθηκε από τον περί Πολιτικής Δικονομίας (Τροποποιητικό) Διαδικαστικό Κανονισμό του
- Ο ευπαίδευτος συνήγορος της μητέρας στη γραπτή αγόρευσή του δεν αναφέρθηκε στις προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 για παροχή προσωρινής δικαστικής προστασίας ως έχουν αναλυθεί από τη νομολογία. Επικέντρωσε την προσοχή του στην ύπαρξη δυνάμεων στον πατέρα, ώστε να διαταχθεί να καταβάλλει στη μητέρα το αιτούμενο ποσό. Στις προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 32 αναφέρθηκε ο ευπαίδευτος συνήγορος του πατέρα. Αναφορά έκανε και στην απουσία του κατεπείγοντος τόσο επειδή ο πατέρας κατέβαλλε το ποσό των €250 το μήνα στη διατροφή του ανήλικου όσο και εξαιτίας της καθυστέρησης των δύο χρόνων που μεσολάβησε από τη διακοπή της συμβίωσης και της έναρξης της παρούσας διαδικασίας. Βεβαίως το κατεπείγον δεν είχε πια θέση εφόσο η αίτηση είχε μετατραπεί από μονομερή σε αίτηση δια κλήσεως [Βλ. Resola (Cyprus) Ltd. v. Χρήστου
(1998)1 Α.Α.Δ. 598]. Η εξέταση, ωστόσο, των προϋποθέσεων του άρθρου 32 του Ν.14/60 είναι επιβεβλημένη. [Odysseos v. Pieris Estates and Others
(1982)1 C.L.R. 557] α) Υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση στην ακρόαση της εναρκτήριας αίτησης; Χωρίς ν΄ απαιτείται λεπτομερής αξιολόγηση της μαρτυρίας στο στάδιο αυτό, θα πρέπει να εξεταστεί καταπόσο η μητέρα παρουσίασε την ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση [Βλ. Jonitexo v. Addidas
(1984)1 Α.Α.Δ. 263]. Το ουσιαστικό δίκαιο που διέπει την αξίωση της είναι η ορθή οπτική γωνία προσέγγισης της μαρτυρίας. Δεν θα ήταν συνεπώς πρόωρο να πω πως οι διάδικοι ως γονείς του Κλεόβουλου έχουν υποχρέωση να τον διατρέφουν «από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του» [Βλ. άρθρο 33
(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, (Ν.216/90)]. Η συνεισφορά κάθε γονέα στη διατροφή του τέκνου, εκτός εάν ήθελε συμφωνηθεί μεταξύ τους, ρυθμίζεται από το Δικαστήριο. Όπως διαλαμβάνει το άρθρο 36 του Ν.216/90: «36. Το Δικαστήριο μπορεί με αίτηση του γονέα . να ρυθμίσει το θέμα διατροφής σύμφωνα με τις πρόνοιες του παρόντος Νόμου.» Στην προκειμένη περίπτωση οι διάδικοι διαφωνούν. Η μητέρα θέλει τον πατέρα να της καταβάλλει €900 το μήνα, ενώ ο πατέρας θεωρεί το ποσό των €250 ως ικανοποιητικό. Επιβάλλεται, ενόψει της διαφωνίας τους, η ρύθμιση του θέματος από το Δικαστήριο. Με αυτή την έννοια η απάντηση στο πρώτο ερώτημα είναι καταφατική. β) Έχει η Αιτήτρια ορατή πιθανότητα επιτυχίας; Το ερώτημα αυτό θα πρέπει να εξετασθεί σε αναφορά προς την αιτούμενη θεραπεία, ως αυτή προσδιορίζεται στην εναρκτήρια αίτηση, σε συσχετισμό με τα ουσιώδη γεγονότα που η Αιτήτρια επικαλείται για την έκδοσή της. Η αιτούμενη θεραπεία διατυπώνεται ως ακολούθως: «Α) Διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο να διατάζει τον Καθ΄ου η αίτηση όπως καταβάλλει εις την Αιτήτρια το ποσό των €900 μηνιαίως και/ή οποιοδήποτε άλλο ποσό το Δικαστήριο θεωρήσει ορθό και δίκαιο ως συνεισφορά στη διατροφή του ανήλικου γιου των διαδίκων Κλεόβουλου Χριστοφή ..» Η αξίωση της Αιτήτριας έχει ως βάση την κοινή κατά το άρθρο 33
(1)του Ν.216/90 υποχρέωση των γονέων να διατρέφουν το τέκνο τους, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του. Στην §11 των γεγονότων η Αιτήτρια προσδιορίζει το περιεχόμενο και την έκταση της διατροφής του Κλεόβουλου στο ποσό των €875 μηνιαίως. Πως πρόκειται για το σύνολο των αναγκών του το κάνει ξεκάθαρο στην §17: «.. η Αιτήτρια για τις ανάγκες διατροφής και συντήρησης του ανήλικου χρειάζεται συνολικά τουλάχιστον το ποσό των €875 μηνιαίως ..» Στην §20 η Αιτήτρια αναφέρει: «
- Δια τη διατροφή και συντήρηση του Ανήλικου είναι αναγκαίο όπως ο Καθ΄ου η αίτηση πληρώνει τουλάχιστο το ποσό των €900.» Είναι φανερό πως η Αιτήτρια δεν αξιώνει ανάλογη διατροφή από τον Καθ΄ου η αίτηση, ούτε πλήρη κάλυψη των αναγκών του Κλεόβουλου, αλλά υπερκάλυψή τους. Ενώ για την κάλυψη του συνόλου των αναγκών του Κλεόβουλου απαιτείται, ως είναι η θέση της, το ποσό των €875 το μήνα, αξιώνει συνεισφορά του Καθ΄ου η αίτηση στην κάλυψη αυτού το ποσό των €
- Δεν πρόκειται για ασύμμετρο επιμερισμό, δεν πρόκειται καν για επιμερισμό. Ο καθορισμός του ποσού της διατροφής και ο επιμερισμός αυτού ανάμεσα στου γονείς γίνεται ανάλογα με τις δυνάμεις τους με την έννοια που δόθηκε στον όρο αυτό στην υπόθεση Μενελάου ν. Μενελάου
(1993)1 Α.Α.Δ. 381, στη σ.
- Η Αιτήτρια στα γεγονότα της αίτησής της δεν προσδιορίζει αριθμητικά τις δυνάμεις του Καθ΄ου η αίτηση. Περιορίζεται, στην §5, να πει πως «. διατηρεί δική του επιχείρηση η οποία ασχολείται με την εκτέλεση χωματουργικών εργασιών .» και ότι «. βρίσκεται σε θέση να συνεισφέρει στη διατροφή του Ανήλικου ως το αιτούμενο ποσό . κάτι που εν πάση περιπτώσει έκανε και πριν τη διάσταση.» Τι ακριβώς έκανε ο Καθ΄ου η αίτηση πριν τη διάσταση παρατίθεται στην §6 των γεγονότων∙ «.. Πλήρωνε στην Αιτήτρια προς όφελος και για λογαριασμό του ανήλικου και γενικά για τα έξοδα της συζυγικής οικίας το ποσό μεταξύ των €150 και €200 τουλάχιστο εβδομαδιαίως.» Διερωτάται κανείς για τη συλλογιστική της Αιτήτριας. Αυτοαποκαλύπτεται στην §
- Το όποιο ποσό κατέβαλλε ο Καθ΄ου η αίτηση μεταξύ των €150 και €200 τη βδομάδα δεν ήταν αποκλειστικά για τον Κλεόβουλο αλλά «και γενικά για τα έξοδα της συζυγικής οικίας». Η §6 της εναρκτήριας αίτησης αντιστοιχεί με την §9 της ένορκης δήλωσης στην αίτηση δια κλήσεως. Την παραδέχεται ο Καθ΄ου η αίτηση στην ταυτάριθμη παράγραφο της δικής του ένορκης δήλωσης και προσθέτει: «. ως επίσης πέραν αυτών, επιπλέον καλυπτόταν η βενζίνη της Αιτήτριας.». Αυτό είναι κατανοητό. Ό,τι δεν είναι κατανοητό είναι το ατελές επιχείρημα στην αγόρευση του ευπαίδευτου συνήγορου της Αιτήτριας: «. Αυτή η απλή μαθηματική πράξη εξισώνεται στο ποσό των €800 με €1.000 τουλάχιστον το μήνα (αν υπολογίσουμε ένα ποσό €200 για βενζίνη) άρα μπορείτε να υπολογίσετε τα πραγματικά εισοδήματα του Καθ'ου η αίτηση.». Η αλήθεια είναι πως δεν μπορώ. Πρώτο, γιατί το ποσό των €200 για βενζίνη της Αιτήτριας συνυπολογίστηκε ως βέβαιος προσθετέος, ενώ είναι αυθαίρετος. Δεύτερο, γιατί μου είναι άγνωστο το υπόλοιπο, εάν υπάρχει, ώστε να καταλήξω στο άθροισμα. Το πρόβλημα δεν έγκειται πάντως στα εισοδήματα του Καθ'ου η αίτηση, αλλά στα εισοδήματα της Αιτήτριας. Είναι δασκάλα Δημοτικής Εκπαίδευσης με ακαθάριστο εισόδημα €3.539 το μήνα, αναφέρει στην παράγραφο 13 των γεγονότων. Αναμένει λοιπόν ότι τη διατροφή του Κλεόβουλου θα την επωμισθεί αποκλειστικά ο πατέρας; Eίναι ευεξήγητο πως η έκδοση της αιτούμενης θεραπείας θα ήταν αδύνατη ακόμη και στην περίπτωση που η Αιτήτρια στοιχειοθετούσε απόλυτα τα ουσιώδη γεγονότα που επικαλείται. Συνεπώς η απάντηση στο δεύτερο ερώτημα που έθεσα είναι αρνητική. γ) Χωρίς το αιτούμενο διάταγμα μπορεί ν' απονεμηθεί δικαιοσύνη στην Αιτήτρια σε μεταγενέστερο στάδιο; Τόσο στην παράγραφο 22 των γεγονότων της εναρκτήριας αίτησης όσο και στην 26 της ένορκης δήλωσης της Αιτήτριας αφήνεται να νοηθεί πως ο Καθ'ου η αίτηση συνεισφέρει στο κόστος διαβίωσης του Κλεόβουλου το ποσό των €250 το μήνα. Ο ίδιος στην παράγραφο 25 της δικής του ένορκης δήλωσης επιβεβαιώνει τη συμβολή του. Ακόμη αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι από τη διακοπή της συμβίωσης των διαδίκων στις 24.06.12 ο Καθ'ου η αίτηση κατέβαλε στην Αιτήτρια διάφορα ποσά. Τα ποσά αυτά θα ληφθούν υπόψη στη διατύπωση της διαταγής του Δικαστηρίου στην ακρόαση της εναρκτήριας αίτησης. Η προσαρμογή της συνεισφοράς του Καθ'ου η αίτηση με την τελική διαταγή του Δικαστηρίου, ανεξάρτητα από την κατεύθυνση που θα έχει, θα είναι άμεση. Ενόψει των εισοδημάτων της Αιτήτριας και ενόψει της οικειοθελούς συνεισφοράς του Καθ'ου η αίτηση ύψους €250 το μήνα, θεωρώ πως ούτε δύσκολο ούτε αδύνατο θα είναι ν' απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη στην Αιτήτρια κατά την ακρόαση της εναρκτήριας αίτησης. Η απάντηση και στο τρίτο ερώτημα είναι συνεπώς αρνητική. Θα ήθελα, ωστόσο, να σχολιάσω ακόμη κάτι. Αναφέρθηκα ήδη στο συλλογισμό του συνηγόρου της Αιτήτριας σε σχέση με τα εισοδήματα του Καθ'ου η αίτηση. Άφησε να νοηθεί πως, στη διάρκεια της συμβίωσης, υπερέβαιναν τα €1.000 το μήνα. Δε διαφωνεί σε τούτο ο Καθ'ου η αίτηση. Όμως αναφέρεται σε δραστική μείωση του κύκλου εργασιών της εταιρείας του μετά τις 24.06.12, ημερομηνία της διάστασης. Ακόμη αποκαλύπτει πως δύο φορές τη βδομάδα απασχολείται σε σουβλατζίδικο προκειμένου να ενισχύσει τα έσοδα του. Παρανοήθηκε, ωστόσο, η εν λόγω αναφορά. Η ορθή αποτίμηση όσων καταγράφει στην παράγραφο 10 της ένορκης δήλωσής του είναι ότι άρχισε ν' απασχολείται με το σουβλατζίδικο, όταν βρήκε τη συγκεκριμένη απασχόληση και ότι, αν απασχολείται μόνο για δύο φορές τη βδομάδα, είναι γιατί η συγκεκριμένη εργασία μόνο σ' αυτή τη βάση του προσφέρθηκε. Η αναφορά του ιδίως, «έχω αποταθεί κατά καιρούς για full-time εργασία σε αριθμό εταιρειών-επιχειρήσεων χωρίς όμως το οποιοδήποτε θετικό αποτέλεσμα .» δεν μπορούσε να τύχει του σχολιασμού που έτυχε στην αγόρευση του συνηγόρου της Αιτήτριας. Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα: «Ενώ η θέση του Καθ'ου η αίτηση είναι ότι μετά τη διάσταση . ο κύκλος εργασιών μειώθηκε δραστικά, εντούτοις βρήκε δεύτερη δουλειά σε σουβλατζίδικο 1 ½ χρόνο μετά και στην οποία εργάζεται δύο φορές εβδομαδιαίως, ενώ θα μπορούσε περισσότερες.» Θα είναι πάντα επίκαιρες οι επισημάνσεις της νομολογίας, ενόσω κάποιοι αδυνατούν να εννοήσουν τα αυτονόητα. Το επίπεδο κοινωνικής διαβίωσης των συζύγων και παρεπόμενα των τέκνων υφίσταται πτώση μετά το χωρισμό «δεδομένου ότι παρίσταται ανάγκη διπλασιασμού κάποιων εξόδων όπως ενοικίασης δεύτερης κατοικίας, θέρμανση κ.ά.» [Ιωάννου ν. Ιωάννου
(1993)1 Α.Α.Δ. 900, στη σ. 908]. Ακόμη ότι «τα έξοδα διατροφής δεν είναι σταθερά», ότι «υφίστανται διακυμάνσεις ανάλογα με το είδος τους» και ότι «δεν αναμένεται να αποδειχτούν με αυστηρότητα όλα τα κονδύλια» [Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη κ.ά.
(1989)1 Α.Α.Δ. 1386, στη σ. 1389]. Τέλος ότι στη ρύθμιση του θέματος διατροφής «το μέτρο δεν μπορεί πάντα να εξευρεθεί με απόλυτους αριθμούς». Είναι γι' αυτό που «[η] κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες οι οποίοι διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών συγκεκριμένων ατόμων.» [Παναγιώτου ν. Σφικτού
(2001)1 Α.Α.Δ. 25, στη σ. 630]. Οι 249 σελίδες των δεκατριών τεκμηρίων της Αιτήτριας καταμαρτυρούν την αδυναμία της να προωθήσει μια απλή οικογενειακή διαφορά στις πραγματικές της διαστάσεις. Έδινε όρκο, στις 23.06.14, για να βεβαιώσει τη συνδρομή των τριών προϋποθέσεων του άρθρου 32 του Ν.14/
- Με όρκο αναφερόταν στα τεράστια προβλήματα που θα προκληθούν στον Κλεόβουλο, αν δεν εκδοθεί άμεσα το αιτούμενο διάταγμα. Την ίδια, ωστόσο, στιγμή απεκάλυπτε πως στη διάρκεια διακοπών που είχε μαζί του στη Disneyland στο Παρίσι ξόδεψε άλλα €500 περίπου για δώρα που του πήρε. Ανάμεσα στα τεκμήρια συγκαταλέγεται απόδειξη για €0,21 για καλαμπόκι (pop corn) που αγόρασε στον Κλεόβουλο στις 18 Αυγούστου
- Συγκαταλέγεται ακόμη απόδειξη για €42,68 που στις 28 Αυγούστου 2013 πλήρωσε στο Beauty Line για αγορά μιας «Eternity Aqua Men» με τη δική της χειρόγραφη επεξήγηση «δώρο Κλεόβουλου στον παπά του». Συγκαταλέγεται τέλος απόδειξη για €6,48 για το επιδόρπιο που πήρε ο Κλεόβουλος από την αγορά Bienvenue στις 18 Αυγούστου 2013 στο Παρίσι ως επίλογος του δείπνου που είχε στο ίδιο κατάστημα την ίδια ημέρα με κόστος €14,
- Δεν θα επεκταθώ άλλο. Οφείλω όμως να πω πως είναι η πρώτη φορά που αντιμετωπίζω τέτοιας έκτασης προσπάθεια εμπορευματοποίησης μιας απλής οικογενειακής διαφοράς. Η απόδειξη για €0,21 για το pop corn του Κλεόβουλου για να καταστεί μέρος του τεκμηρίου 5 θα κόστισε περισσότερα σε φωτοτυπίες και ενδεχομένως θα χρεώθηκε πολλαπλάσια. Αρκετές αγορές δεν έγιναν για να ικανοποιήσουν ανάγκες του Κλεόβουλου, αλλά για ν' αποτελέσουν αναγκαίους προσθετέους στο εξοδολόγιο του. Στη δίκη, το εύλογο των αναγκών του Κλεόβουλου και το εύλογο της δαπάνης για την ικανοποίηση τους θα υποβληθούν στη βάσανο της κοινής λογικής και της πείρας της ζωής. Μέχρι τότε ο Καθ΄ου η αίτηση αναμένεται να καταβάλλει στην Αιτήτρια το ποσό των €250 το μήνα, ως συνεισφορά του στη διατροφή του γιου του Κλεόβουλου. Η ενδιάμεση αίτηση απορρίπτεται. Επιδικάζονται €500 πλέον ΦΠΑ υπέρ του Καθ΄ου η αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας, τα οποία να καταβληθούν στο τέλος. (Υπ.) ......... Σ. Κ. Καρατσής, Π. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο