Πωλίνας Χαραλάμπους ν. Τρύφωνα Χαραλάμπους, Αρ. Αίτησης: 29/09, 6/8/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2014:8 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Δικαιοδοσία Περιουσιακών Διαφορών Ενώπιον: Μ. Τουμαζή, Π. Αρ. Αίτησης: 29/09 Μεταξύ: Πωλίνας Χαραλάμπους Αιτήτριας και Τρύφωνα Χαραλάμπους Καθ΄ ου η αίτηση Ενδιάμεση αίτηση ημερ 17.6.2014 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6 Αυγούστου 2014 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κ. Γ. Φούλιας για Δρ. Α. Ποιητή Για τον Καθ΄ου η αίτηση: κ. Ν. Δαμιανού (Για ν΄ ακούσει απόφαση: κ. Φ. Φανή) ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Οι διάδικοι είναι πρώην σύζυγοι. Η Αιτήτρια, με την κυρίως αίτηση, ζητά διάταγμα με το οποίο ο Καθ΄ου η αίτηση να της μεταβιβάσει τις μετοχές του στην εταιρεία Hermanta Estates Ltd. Ο Καθ΄ου η αίτηση καταχώρησε υπεράσπιση και ανταπαίτηση με την οποία ζητά απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να καθορίζεται ότι το ποσοστό συνεισφοράς του στην επαύξηση της οικογενειακής περιουσίας ανέρχεται στα 2/3 του συνόλου της περιουσίας και διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται η Αιτήτρια να μεταβιβάσει και εγγράψει στο όνομα του τα 2/3 μερίδια της συζυγικής κατοικίας στο Αλεθρικό. Η ακρόαση της κυρίως αίτησης ήδη άρχισε και συνεχίζεται. Σημειώνεται ότι σε στάδιο πριν την έναρξη της ακρόασης και κατόπιν ένστασης της Αιτήτριας, εξεδόθη ενδιάμεση απόφαση με την οποία επετράπη στον Καθ΄ου η αίτηση να τροποποιήσει την υπεράσπιση και ανταπαίτησή του. Η Αιτήτρια, με την υπό κρίση αίτηση, ζητά διάταγμα με το οποίο να της επιτραπεί να τροποποιήσει την κυρίως αίτηση με την προσθήκη μετά την παράγραφο 10, νέας παραγράφου 10Α που να έχει ως εξής: «10Α. Καθόλη τη διάρκεια του γάμου των διαδίκων, η αιτήτρια συνεισέφερε στην οικονομία το σπιτιού με όλες τις οικιακές εργασίες, τη φροντίδα και την καθαριότητα του καθ΄ου η αίτηση και των παιδιών των διαδίκων και τη σχολική φροντίδα των παιδιών στην οποία ο Καθ΄ου η αίτηση δε είχε καθόλου ανάμειξη.» Η αίτηση συνοδεύεται από την ένορκο δήλωση της Κατερίνας Κονναρή, υπαλλήλου στο δικηγορικό γραφείο του δικηγόρου της Αιτήτριας, η οποία αναφέρει ότι εξ΄ όσων την ενημερώνει η δικηγόρος της Αιτήτριας που χειρίζεται την υπόθεση, κατά την ακρόαση της παρούσας υπόθεσης διαπιστώθηκε η ανάγκη όπως η πλευρά της Αιτήτριας προχωρήσει σε τροποποίηση της αίτησης ώστε να δοθεί στο Δικαστήριο η εικόνα για το ποια πραγματικά ήταν η συνεισφορά της κατά τη διάρκεια του γάμου των διαδίκων. Οι αιτούμενες τροποποιήσεις είναι καλόπιστες και αναγκαίες για τη δίκαιη εκδίκαση της υπόθεσης και τα συμφέροντα του Καθ΄ου η αίτηση ουδόλως θα βλαβούν. Ο Καθ΄ου η αίτηση καταχώρησε ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως με οκτώ λόγους ένστασης. Η ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως υποστηρίζεται από ένορκη δήλωσή του ημερ. 26.6.2014 όπου αναφέρει ότι η κυρίως αίτηση της Αιτήτριας αφορά τις μετοχές του στην εταιρεία Hermanta Estates Ltd. Επίσης, στην απάντηση στην υπεράσπιση και υπεράσπιση στην ανταπαίτηση, η Αιτήτρια επαναλαμβάνει ουσιαστικά την αίτησή της σε ότι αφορά τις μετοχές χωρίς να τίθεται νέος ισχυρισμός έναντι της υπεράσπισης και ανταπαίτησης του. Με την αιτούμενη τροποποίηση, επιχειρείται στην ουσία η εισαγωγή νέας βάσης αίτησης και επιδιώκεται η διεύρυνση των νομικών και πραγματικών πλαισίων της δίκης με αποτέλεσμα τον επαναπροσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και τον εκτροχιασμό της δίκης. Η αιτούμενη τροποποίηση, μετά την παρουσίαση της γραμμής της υπεράσπισης και την ακρόαση μαρτυρίας σε σημαντικά επίδικα θέματα, θα έχει ως αποτέλεσμα το δυσμενή επηρεασμό των δικαιωμάτων του Καθ΄ου η αίτηση. Η επιδίκαση εξόδων δεν θα συνιστά επαρκή αποζημίωση του Καθ΄ου η αίτηση υπό τις περιστάσεις. Η αιτούμενη τροποποίηση ζητείται σε πολύ προχωρημένο στάδιο της δίκης, μετά από πάροδο πέντε σχεδόν χρόνων από την καταχώρηση της, και αφού δεν προβλήθηκε τέτοιο αίτημα σε προγενέστερο στάδιο, ενώ αυτό ήταν εφικτό, ούτε και δικαιολογείται επαρκώς. Τυχόν αποδοχή της αίτησης, μετά μάλιστα την παρουσίαση της γραμμής υπεράσπισης σε σημαντικά επίδικα θέματα, θα καταστήσει άχρηστη την ήδη δοθείσα μαρτυρία, αφού θα χρειάζεται εκ νέου μαρτυρία και θα καθυστερήσει ακόμη περισσότερο την τελική εκδίκαση της υπόθεσης κατά τρόπο που επηρεάζονται ανεπανόρθωτα τα συνταγματικά δικαιώματα του Καθ΄ου η αίτηση αναφορικά με την εκδίκαση της υπόθεσης εντός ευλόγου χρόνου. Η ένορκη δήλωση η οποία συνοδεύει την υπό εκδίκαση αίτηση είναι αντικανονική και αντιβαίνει τις πρόνοιες της Δ.39 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, αφού έγινε από δικηγορική υπάλληλο που δεν έχει προσωπική γνώση των γεγονότων της υπόθεσης και δεν αποκαλύπτει την πηγή γνώσης των γεγονότων που παρατίθενται σε αυτή. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η εξουσία του Δικαστηρίου να επιτρέψει τροποποίηση των δικογράφων κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, εκπηγάζει από τη Δ.25 θ. 1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Είναι νομολογιακά καθιερωμένο ότι η δίκη δρομολογείται με βάση τα γεγονότα που αναφέρονται στις έγγραφες προτάσεις. Γι΄ αυτό, όταν ένας διάδικος κρίνει ότι οι έγγραφες προτάσεις του θα πρέπει να τροποποιηθούν, πρέπει να λαμβάνει το συντομότερο δυνατό μέτρα για την τροποποίηση τους. (Βλ. Ayia Napa Nissi Ltd κ.ά. ν. Παπαμιχαήλ
(1992)1 (Α) Α.Α.Δ. 549). Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας αν αυτό απαιτεί το συμφέρον της δικαιοσύνης (Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation Ltd
(1989)1 (E) A.A.Δ. 33). Στην απόφαση Νικολάου ν. Μιλτιάδους κ.ά.
(2007)1 Α.Α.Δ. 1005 τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 1009): «Αναφέρει, μεταξύ άλλων, ο πρωτόδικος Δικαστής ότι δεν δικαιολογήθηκε επαρκώς η καθυστέρηση για την υποβολή της αίτησης, δίδοντας υπερβολική βαρύτητα στον παράγοντα αυτό. Αυτό δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Ενόψει της νομολογίας, κρίνουμε πως όπου δεν προκαλείται ζημιά ακόμη και η μη πλήρως αιτιολογηθείσα καθυστέρηση δεν μπορεί να στερεί το διάδικο του δικαιώματος να αποφασίζονται όλα τα επίδικα θέματα που εγείρει. Το ουσιωδέστερο είναι, όπως τονίσαμε και πιο πάνω, να δοθεί η ευκαιρία στους διάδικους να κριθούν όλες οι πραγματικές διαφορές μεταξύ τους.» Τροποποίηση δικογράφων είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και την αποφυγή πολλαπλότητας των διαδικασιών, εκτός εάν η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο για την οποία δεν μπορεί να αποζημιωθεί με έξοδα ή όπου υπάρχει κακή πίστη εκ μέρους του Αιτητή (Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 (B) Α.Α.Δ. 704). Το κατά πόσο θα επιτραπεί η τροποποίηση ενός δικογράφου είναι ζήτημα που υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται με γνώμονα το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης (βλ. Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560). Στην υπόθεση Χρίστου ν Αζά (ανωτέρω) λέχθηκαν τα εξής: «Στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συνεκτιμάται και ο παράγων καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης σαν λογικής απόρροιας των διατάξεων του άρθρου 30.2 του Συντάγματος που επιτάσσει τη διεξαγωγή και περάτωση της δίκης σε εύλογα χρονικά όρια.» Στην υπόθεση Astor Manufacturing & Export Co. κ.ά. ν. A.G. Leventis Company (Nigeria) Ltd και άλλοι
(1993)1 ΑΑΔ 726 αναφέρονται τα εξής: «Ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας». Όπως τονίστηκε στην Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 ΑΑΔ 426, 432: «Μένει το ερώτημα της δικαιολόγησης της καθυστέρησης. Η σημασία του ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης». Ο Καθ΄ου η αίτηση, με τον πρώτο και δεύτερο λόγο ένστασης, ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια προσπαθεί να εισαγάγει νέα βάση αίτησης, εκτροχιάζοντας με αυτό τον τρόπο την πορεία της δίκης. Δεν θα συμφωνήσω με τη θέση αυτή. Η Αιτήτρια, στην κυρίως αίτηση, ισχυρίζεται ότι οι μετοχές που απέκτησε ο Καθ΄ου η αίτηση κατά τη διάρκεια του γάμου, της ανήκουν και με την επιδιωκόμενη τροποποίηση ουσιαστικά επεξηγεί ποια είναι η δική της συνεισφορά κατά τη διάρκεια του γάμου. Επομένως, η βάση της αίτησης δεν μεταβάλλεται. Οι υπόλοιποι λόγοι ένστασης εστιάζονται στο γεγονός ότι ήδη άρχισε η ακρόαση της υπόθεσης και στο θέμα χρόνου. Τροποποιήσεις έχουν επιτραπεί σε περιπτώσεις όπου η ακρόαση της αγωγής είχε ήδη ξεκινήσει και ακούστηκαν αρκετοί μάρτυρες, εφ΄ όσον κρίθηκε δικαιολογημένο το αίτημα. Στην απόφαση Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation (ανωτέρω) λέχθηκε ότι η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο για την τροποποίηση της δικογραφίας, όμως πρέπει να ασκείται με φειδώ. Στην απόφαση Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου και άλλης
(1991)1 Α.Α.Δ. 934, όπου είχαν ακουστεί ήδη επτά μάρτυρες και είχε πραγματοποιηθεί επιτόπια εξέταση από το Κτηματολόγιο πριν να υποβληθεί αίτημα για τροποποίηση, τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 939): «Αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις, ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα». Στην απόφαση Ε. Φιλίππου Λτδ ν. Compass Co. Ltd. (Αρ. 1)
(1990)1 ΑΑΔ 24 όπου υποβλήθηκε αίτημα για τροποποίηση στο στάδιο των τελικών αγορεύσεων μετά την ολοκλήρωση της αγόρευσης της μιας πλευράς, τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 26): «Τα συμφέροντα της δικαιοσύνης είναι ο παράγων ο οποίος δεσπόζει στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία τα οποία συνθέτουν και προσδιορίζουν τα συμφέροντα της δικαιοσύνης εξισορροπούνται μετά από συνεκτίμηση των συμφερόντων των διαδίκων και των ευρύτερων συμφερόντων της δικαιοσύνης για τελεσφόρο επίλυση όλων των συναφών διαφορών μεταξύ τους καθώς και των συμφερόντων του δημοσίου στην εξασφάλιση της ταχείας απονομής της δικαιοσύνης.» Στην υπό εκδίκαση υπόθεση άρχισε η ακρόαση και βρισκόμαστε στο στάδιο προσαγωγής μαρτυρίας εκ μέρους της Αιτήτριας. Συγκεκριμένα, κατέθεσαν υπάλληλος του Κτηματολογίου, ο Ανδρέας Παπακυριακού, μέτοχος στην εταιρεία Hermanta και ο πατέρας της Αιτήτριας, ο οποίος αναφέρθηκε στις επιχειρηματικές δραστηριότητες που είχε με τον Καθ΄ου η αίτηση. Η δοθείσα μαρτυρία δεν αφορούσε τον ισχυρισμό της επιδιωκόμενης τροποποίησης, επομένως δε θα συμφωνήσω με το δικηγόρο του Καθ΄ου η αίτηση ότι η μέχρι τώρα μαρτυρία είναι άχρηστη. Περαιτέρω, η ίδια η Αιτήτρια δεν έδωσε ακόμα μαρτυρία και η άλλη πλευρά δεν έδωσε τη δική της μαρτυρία, επομένως δεν τίθεται θέμα εκτροχιασμού της δίκης. Ως προς το θέμα χρόνου, στην απόφαση Δημητρώφ ν. Ιωάννου
(2003)1(Γ) ΑΑΔ 1645, το Δικαστήριο επέτρεψε μερική τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης, παρόλο που ήταν η τέταρτη αίτηση για τροποποίηση και είχε γίνει 6 χρόνια μετά την καταχώρηση της αγωγής. Στην υπό εκδίκαση αίτηση, δεν θεωρώ ότι η καθυστέρηση είναι τέτοιας φύσεως που θα έπρεπε να οδηγήσει σε απόρριψη της αίτησης. Σκοπός του Δικαστηρίου είναι η απονομή της δικαιοσύνης και όχι η παρεμπόδιση των διαδίκων να προωθήσουν τους ισχυρισμούς τους. Δεν θεωρώ επίσης ότι προκαλείται βλάβη στον Καθ΄ου η αίτηση, εφόσον θα έχει τη δυνατότητα να καταχωρήσει υπεράσπιση και ανταπαίτηση με βάση τα νέα δεδομένα και επίσης να αντεξετάσει την Αιτήτρια. Εν πάση περιπτώσει, η οποιαδήποτε ζημιά θα μπορεί να αποζημιωθεί με την κατάλληλη διαταγή για τα έξοδα. Η δε ένορκη δήλωση από δικηγορική υπάλληλο προς υποστήριξη της αίτησης δεν είναι αντικανονική, εφόσον αποκαλύπτονται οι πηγές πληροφόρησης, που στην προκειμένη περίπτωση είναι η δικηγόρος που χειρίζεται την υπόθεση. Επομένως, τηρούνται οι διατάξεις της Δ.39 θ. 2 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Εκδίδεται διάταγμα ως η αίτηση. Τροποποιημένη αίτηση να καταχωρηθεί μέχρι τις 12.9.2014 και να επιδοθεί στην άλλη πλευρά η οποία θα έχει 7 μέρες για να καταχωρήσει τροποποιημένη υπεράσπιση και ανταπαίτηση. Εντός περαιτέρω 7 ημερών να καταχωρηθεί η τροποποιημένη απάντηση στην υπεράσπιση και υπεράσπιση στην ανταπαίτηση. Τα έξοδα της παρούσας αίτησης ως επίσης και τα έξοδα που θα σπαταληθούν λόγω της τροποποίησης (all costs thrown away), όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του Καθ΄ου η αίτηση, τα οποία να καταβληθούν στο τέλος της διαδικασίας της κυρίως αίτησης. (Υπ.) ....... Μ. Τουμαζή, Π. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο