Αναφορικά με την αίτηση της Κεντρικής Αρχής της Λιθουανίας ημερομηνίας 18/07/2013, προς την Κεντρική Αρχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, για αναγνώριση κα

(1)(β) του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (Ε.Κ.) αρ. 4/2009, μέσω της Κεντρικής Αρχής της Λιθουανίας, δικαστική συνδρομή για την αναγνώριση και εκτέλεση του διατάγματος διατροφής κατά του κ. Χαράλαμπου Φυλακτού. Η Αίτηση, σύμφωνα με το άρθρο 56

(1)(β) του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 4/2009, διαβιβάστηκε στο Οικογενειακό Δικαστήριο Πάφου μέσω της Αρχιπρωτοκολλητού του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου, και μετά από αρκετές προσπάθειες επιδόθηκε προσωπικά στον Καθ΄ ου η Αίτηση, κ. Χαράλαμπο Φυλακτού. Ο κ. Φυλακτού διόρισε δικηγόρους του τους κ. κ. Α. Κακογιάννης & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, και σε κατοπινό στάδιο, τους αντικατέστησε με τον κ. Επαμεινώδα Κορακίδη. Ο Καθ΄ ου η Αίτηση καταχώρησε ένσταση στην αναγνώριση και εκτέλεση του διατάγματος διατροφής του Λιθουανικού Δικαστηρίου, με τους ακόλουθους λόγους ένστασης: "(α) Η απόφαση της Λιθουανίας εκδόθηκε ερήμην του Χαράλαμπου Φυλακτού και χωρίς να του έχει επιδοθεί ή γνωστοποιηθεί οποιαδήποτε αίτηση προς το σκοπό αυτό. (β) Δεν πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό (Ε.Κ.) αρ. 4/2009. (γ) Δεν τέθηκε οποιοδήποτε αίτημα στη βάση υπαρκτού εναρκτήριου μέσου. (δ) Δεν τέθηκε οποιοδήποτε ζήτημα στη βάση διαδικαστικού κανονισμού είτε στη βάση νόμου που παραπέμπει σε υπαρκτό εναρκτήριο μέσο. (ε) Δεν υπάρχει μαρτυρικό υλικό για να μπορέσει το Δικαστήριο να ασκήσει τη δικαστική του κρίση. (στ) Το Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας." H ένσταση του Καθ΄ ου η Αίτηση συνοδεύεται με ένορκη δήλωση του ιδίου, στην οποία αναφέρονται μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα:- "Eίμαι το ενδιαφερόμενο πρόσωπο στην Υπόθεση με τον πιο πάνω τίτλο και αριθμό και γνωρίζω τα γεγονότα στα οποία αναφέρομαι στην παρούσα ένορκη δήλωση εκτός για όσα αναφέρω την πηγή πληροφόρησης μου. Για τα νομικά ζητήματα λαμβάνω συμβουλές από τους δικηγόρους μου. Ουδέποτε μου επιδόθηκε οποιαδήποτε αίτηση για χορήγηση διατάγματος διατροφής για το τέκνο που αναφέρεται στο αίτημα της Λιθουανίας. Η απόφαση της Λιθουανίας εκδόθηκε ερήμην μου και χωρίς καν να γνωρίζω ότι υπήρχε οποιαδήποτε τέτοια διαδικασία. Από τα όσα καλύτερα γνωρίζω και πιστεύω και από τα όσα πληροφορούμαι από τους δικηγόρους μου, δεν υπάρχει οποιαδήποτε αίτηση δια κλήσεως που συνοδεύεται από ένορκη δήλωση για να τεθεί οποιοδήποτε ζήτημα ενώπιον του Δικαστηρίου και να ενεργοποιηθεί η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Από τα όσα πληροφορούμαι από τους δικηγόρους μου το Δικαστήριο δεν έχει αρμοδιότητα διότι δεν έχει τεθεί ενώπιον του το ζήτημα στη βάση υπαρκτού εναρκτήριου μέσου. Από τα όσα με πληροφορούν οι δικηγόροι μου σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονικό αρ. 4/2009 η ακολουθητέα διαδικασία εφαρμογής του ρυθμίζεται από το εσωτερικό δίκαιο των κρατών-μελών και αυτό προβλέπεται από το άρθρο 41

(1)του Κανονισμού. Από τα όσα καλύτερα γνωρίζω και πιστεύω και από τα όσα με πληροφορούν οι δικηγόροι μου, η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί διότι δεν πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό (Ε.Κ.) αρ. 4/2009." Noμική πτυχή Kανονισμός (ΕΚ) αριθ. 4/2009 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2008, για τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο, την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων και τη συνεργασία σε θέματα υποχρεώσεων διατροφής Το Δικαστήριο θα παραθέσει κατωτέρω μέρος της αιτιολογικής έκθεσης του πιο πάνω κανονισμού, ως επίσης και τα άρθρα του Κανονισμού που αφορούν την παρούσα διαδικασία εναντίον του κ. Χαράλαμπου Φυλακτού:-

(1)Η Κοινότητα όρισε ως στόχο τη διατήρηση και την ανάπτυξη ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, εντός του οποίου εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων. Για την προοδευτική δημιουργία αυτού του χώρου, η Κοινότητα πρέπει να θεσπίσει, μεταξύ άλλων, μέτρα στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις που έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις, εφόσον είναι αναγκαίο για την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

(4)Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που συνήλθε στο Τάμπερε, στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999, κάλεσε το Συμβούλιο και την Επιτροπή να θεσπίσουν ειδικούς κοινούς δικονομικούς κανόνες για την απλούστευση και την επίσπευση της επίλυσης διασυνοριακών διαφορών που αφορούν, μεταξύ άλλων, αξιώσεις διατροφής. Ζήτησε επίσης να καταργηθούν τα ενδιάμεσα μέτρα που απαιτούνται για την αναγνώριση και την εκτέλεση στο κράτος εκτέλεσης μιας απόφασης που έχει εκδοθεί σε άλλο κράτος μέλος, ιδίως μιας απόφασης που αφορά αξίωση διατροφής.

(5)Στις 30 Νοεμβρίου 2000, θεσπίστηκε κοινό πρόγραμμα μέτρων της Επιτροπής και του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων επί αστικών και εμπορικών υποθέσεων [10]. Το πρόγραμμα αυτό προβλέπει την κατάργηση της διαδικασίας κηρύξεως της εκτελεστότητας για τις αξιώσεις διατροφής, προκειμένου να καταστήσει αποτελεσματικότερα τα μέσα τα οποία διαθέτουν οι δικαιούχοι διατροφής για να καταστήσουν σεβαστά τα δικαιώματά τους.

(9)Ο δικαιούχος διατροφής θα πρέπει να είναι σε θέση να επιτυγχάνει εύκολα, σε ένα κράτος μέλος, απόφαση που θα είναι αυτομάτως εκτελεστή σε άλλο κράτος μέλος χωρίς να απαιτείται καμία διαδικασία.

(10)Για την επίτευξη του στόχου αυτού, είναι σκόπιμη η θέσπιση κοινοτικής πράξης σε θέματα υποχρεώσεων διατροφής που θα συγκεντρώνει τις διατάξεις για τη σύγκρουση δικαιοδοσίας, τη σύγκρουση νόμων, την αναγνώριση και την εκτελεστότητα, την εκτέλεση των αποφάσεων, τη νομική αρωγή και τη συνεργασία μεταξύ κεντρικών αρχών.

(11)Το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να εκτείνεται σε όλες τις υποχρεώσεις διατροφής που απορρέουν από οικογενειακές σχέσεις, σχέσεις συγγένειας, γάμου ή αγχιστείας, και τούτο με στόχο την εγγύηση ίση μεταχείρισης μεταξύ όλων των δικαιούχων διατροφής. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, η έννοια της «υποχρέωσης διατροφής» θα πρέπει να ερμηνεύεται αυτόνομα.

(13)Για τους ανωτέρω εκτιθέμενους λόγους, στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει επίσης να εξασφαλισθούν η αναγνώριση και η εκτέλεση των δικαστικών συμβιβασμών και των δημοσίων εγγράφων χωρίς να επηρεάζεται το δικαίωμα των μερών να αμφισβητούν τις εν λόγω πράξεις ενώπιον δικαστικής αρχής του κράτους μέλους προέλευσης.

(15)Για να διασφαλισθούν τα συμφέροντα τω δικαιούχων διατροφής και να ευνοηθεί η ορθή απονομή της δικαιοσύνης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα πρέπει να προσαρμοσθούν οι κανόνες οι σχετικοί με τη διεθνή δικαιοδοσία, όπως απορρέουν από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001. Η συνήθης διαμονή του εναγομένου σε τρίτο κράτος δεν θα πρέπει πλέον να αποκλείει την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων δικαιοδοσίας, και δεν θα πρέπει πλέον να προβλέπεται παραπομπή στους κανόνες δικαιοδοσίας του εθνικού δικαίου. Ενδείκνυται, συνεπώς, να καθορισθεί στον παρόντα κανονισμό σε ποια περίπτωση η δικαστική αρχή κράτους μέλους μπορεί να ασκεί επικουρική δικαιοδοσία.

(21)Θα πρέπει να διευκρινισθεί, στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, ότι οι κανόνες σύγκρουσης νόμων απλώς καθορίζουν το εφαρμοστέο στις υποχρεώσεις διατροφής δίκαιο και όχι το δίκαιο που εφαρμόζεται στις οικογενειακές σχέσεις στις οποίες βασίζονται οι υποχρεώσεις διατροφής. Ο καθορισμός των οικογενειακών σχέσεων εξακολουθεί να διέπεται από το εθνικό δίκαιο των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων τους περί ιδιωτικού διεθνούς δικαίου.

(22)Για την ταχεία και αποτελεσματική είσπραξη των αξιώσεων διατροφής και για να προλαμβάνονται οι παρελκυστικές προσφυγές, οι αποφάσεις στον τομέα των υποχρεώσεων διατροφής που εκδίδονται σε κράτος μέλος θα πρέπει κατ΄ αρχήν να είναι προσωρινά εκτελεστές. Θα πρέπει, συνεπώς, να προβλεφθεί στον παρόντα κανονισμό ότι το δικαστήριο προέλευσης θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να κηρύξει την απόφαση προσωρινά εκτελεστή, ακόμα και αν σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο η απόφαση δεν είναι αυτοδικαίως εκτελεστή ή αν έχει ασκηθεί, ή αν θα μπορούσε ακόμη να ασκηθεί, προσφυγή κατά της απόφασης σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο.

(24)Η εφαρμογή των κανόνων περί σύγκρουσης νόμων θα πρέπει να παρέχει ικανές εγγυήσεις ώστε να δικαιολογείται η αναγνώριση και εκτελεστότητα των αποφάσεων περί υποχρεώσεων διατροφής που εκδίδονται σε κράτος μέλος το οποίο δεσμεύεται από το Πρωτόκολλο της Χάγης του 2007 σε όλα τα κράτη μέλη χωρίς να απαιτείται καμία διαδικασία και χωρίς κανένα έλεγχο επί της ουσίας στο κράτος μέλος εκτέλεσης.

(25)Η αναγνώριση σε κράτος μέλος απόφασης σχετικά με υποχρεώσεις διατροφής έχει ως μοναδικό αντικείμενο την είσπραξη της αξίωσης διατροφής που ορίζεται στην απόφαση. Δεν συνεπάγεται την εκ μέρους του κράτους μέλους αυτού αναγνώριση των οικογενειακών σχέσεων ή των σχέσεων συγγένειας, γάμου ή αγχιστείας από τις οποίες απορρέουν οι προβλεπόμενες στην απόφαση υποχρεώσεις διατροφής.

(29)Προκειμένου να τηρούνται οι απαιτήσεις δίκαιης δίκης, θα πρέπει να προβλεφθεί στον παρόντα κανονισμό το δικαίωμα εναγομένου, ο οποίος δεν παρέστη ενώπιον του δικαστηρίου προέλευσης ενός κράτους μέλους δεσμευομένου από το Πρωτόκολλο της Χάγης του 2007 να ζητά, κατά το στάδιο της εκτέλεσης της απόφασης που εκδόθηκε εναντίον του, την επανεξέτασή της. Ωστόσο, ο εναγόμενος θα πρέπει να ζητά την επανεξέταση αυτή εντός τακτής προθεσμίας, η οποία θα αρχίζει το αργότερο από την ημέρα κατά την οποία, στο στάδιο της εκτελεστικής διαδικασίας, τα περιουσιακά του στοιχεία κατέστησαν για πρώτη φορά μη διαθέσιμα, εν όλω ή εν μέρει. Αυτό το δικαίωμα επανεξέτασης θα πρέπει να αποτελεί έκτακτο μέσο προσφυγής του ερημοδικούντος εναγομένου, το οποίο δεν επηρεάζει την άσκηση άλλων έκτακτων μέσων προσφυγής που προβλέπονται από το δίκαιο του κράτους μέλους προέλευσης, εφόσον τα εν λόγω μέτρα προσφυγής δεν είναι ασύμβατα με το δικαίωμα ελέγχου που προβλέπεται από τον παρόντα κανονισμό. Άρθρο 27

1. Η κατά τόπον αρμοδιότητα καθορίζεται από τη συνήθη διαμονή του καθ΄ ου η εκτέλεση ή από τον τόπο εκτέλεσης. Άρθρο 51
2. δ) να ενθαρρύνουν τους φιλικούς διακανονισμούς με στόχο την εκούσια καταβολή της διατροφής, κατά περίπτωση μέσω διαμεσολάβησης, συνδιαλλαγής ή ανάλογων διαδικασιών. Άρθρο 56
3. Δικαιούχος διατροφής που επιδιώκει την είσπραξη διατροφής δυνάμει του παρόντος κανονισμού δύναται να υποβάλει τις ακόλουθες αιτήσεις: α) την αναγνώριση απόφασης ή την αναγνώριση και την κήρυξη της εκτελεστότητας απόφασης, β) την εκτέλεση απόφασης που έχει ληφθεί ή αναγνωρισθεί στο κράτος μέλος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση, γ) τη λήψη απόφασης στο κράτος μέλος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση εφόσον δεν υφίσταται απόφαση, μεταξύ άλλων όταν απαιτείται για τη διαπίστωση συγγένειας.
4. Υπόχρεος διατροφής κατά του οποίου έχει εκδοθεί απόφαση περί διατροφής δικαιούται να υποβάλει τις ακόλουθες αιτήσεις: α) την αναγνώριση απόφασης που έχει αποτέλεσμα την αναστολή ή τον περιορισμό της εκτέλεσης της προηγούμενης απόφασης στο κράτος μέλος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση, β) την τροποποίηση απόφασης που έχει ληφθεί στο κράτος μέλος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση, γ) την τροποποίηση απόφασης που έχει ληφθεί σε κράτος άλλο από το κράτος μέλος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Άρθρο 57
5. Εν ανάγκη και εφόσον είναι γνωστά, η αίτηση περιλαμβάνει επιπλέον: α) την οικονομική κατάσταση του δικαιούχου διατροφής, β) την οικονομική κατάσταση του υπόχρεου διατροφής, μεταξύ άλλων το όνομα και τη διεύθυνση του εργοδότη του καθώς και τη φύση των περιουσιακών στοιχείων του υπόχρεου και τον τόπο στον οποίο ευρίσκονται, γ) οποιεσδήποτε άλλες πληροφορίες που ενδέχεται να διευκολύνουν τον εντοπισμό του υπόχρεού διατροφής.
6. Η αίτηση συνοδεύεται από οποιεσδήποτε αναγκαίες πληροφορίες ή τεκμηρίωση, μεταξύ άλλων, ενδεχομένως, τεκμηρίωση σχετικά με το δικαίωμα του αιτούντος για χορήγηση νομικής αρωγής. Οι αιτήσεις του άρθρου 56, παράγραφος 1, σημεία α) και β) και παράγραφος 2 σημείο α) συνοδεύονται, κατά περίπτωση, μόνο από τα έγγραφα που απαριθμούνται στα άρθρα 20, 28, 26 ή 48 ή στο άρθρο 25 της σύμβασης της Χάγης του
7. Έχοντας υπόψη του όλα τα ανωτέρω, θα μπορούσε το Δικαστήριο, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό (Ε.Κ.) αρ. 4/2009, να αναγνωρίσει την απόφαση του Λιθουανικού Δικαστηρίου, ούτως ώστε να μπορέσει η Αιτήτρια να εκτελέσει εναντίον του κ. Χαράλαμπου Φυλακτού την απόφαση διατροφής που αφορούσε τον ανήλικο υιό της, Matheos Kuprys Fylaktou, χωρίς να δώσει το δικαίωμα στον κ. Φυλακτού να ακουστεί καθόλου, καθότι το δικαίωμά του αυτό το είχε και το έχασε κατά την εκδίκαση της αίτησης διατροφής στη Λιθουανία. Το Οικογενειακό Δικαστήριο Πάφου θεώρησε όμως, ορθότερο, εφόσον παρουσιάστηκε ο κ. Φυλακτού διαδοχικά με δυο δικηγόρους και επέμενε να ακουστεί υπαινισσόμενος ότι η διαδικασία στη Λιθουανία διεξήχθη στην απουσία του, να του δώσει το δικαίωμα να εκφράσει τις απόψεις του πριν την έκδοση της απόφασής του. Το Οικογενειακό Δικαστήριο Πάφου δεν μπορεί να παρακάμψει τις πρόνοιες του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (Ε.Κ.) αρ. 4/2009 για τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο, την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων και τη συνεργασία σε θέματα υποχρεώσεων διατροφής μεταξύ των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ίσως ο Καθ΄ ου η Αίτηση να έπρεπε να εμφανιστεί ενώπιον των Λιθουανικών Δικαστηρίων και να διεκδικήσει τα δικαιώματά του αναφορικά με την υποχρέωση διατροφής του ανήλικου υιού του, Matheos Kuprys Fylaktou. Συνακόλουθα, το Δικαστήριο εκδίδει διάταγμα αναγνώρισης και εκτέλεσης της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου της πόλης Kaunas της Λιθουανίας, ημερομηνίας 25 Σεπτεμβρίου 2012, εναντίον του κ. Χαράλαμπου Φυλακτού από την Πάφο και αφορά μηνιαία συνεισφορά του εκ 350 Litas Λιθουανίας (LTL) εκάστη, από 07.09.2012 και αφορά τη διατροφή του ανήλικο υιού του, Matheos Kuprys Fylaktou. Ενόψει της φύσεως της υπόθεσης, το Δικαστήριο δεν εκδίδει καμιά διαταγή για έξοδα. (Υπ.) ............... Γ. Γ. Αντωνιάδης, Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο