Πετρούλα Καραμανλή ν. Κωνσταντίνος Σταυρή, Αρ. Αίτησης: 2/2011, 20/3/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2015:9 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΕΞΩΓΑΜΟΥ ΤΕΚΝΟΥ Ενώπιον: Δ. Κούσιου, Δ. Αρ. Αίτησης: 2/2011 Αναφορικά με τον Περί Τέκνων (Συγγένεια και Νομική Υπόσταση) Νόμο του 1991 Ν.187/91 Μεταξύ: Πετρούλα Καραμανλή, Ξυλοφάγου. Αιτήτριας -και- Κωνσταντίνος Σταυρή, Λιοπέτρι. Καθ΄ ου η αίτηση Ενδιάμεση αίτηση ημερομηνίας 10.10.
- Ημερομηνία: 20.3.
- Εμφανίσεις: Για Αιτήτρια: Κύπρος Ανδρέου [για ν΄ ακούσει απόφαση ο κ. Θ. Ποσνακίδης] Για Καθ΄ ου η αίτηση: Νέστορας Νικηφόρου [για ν΄ ακούσει απόφαση η κα Μ. Σιακού] Α Π Ο Φ Α Σ Η Επιζητούνται με την υπό εξέταση αίτηση «οδηγίες και/ή διάταγμα του Δικαστηρίου για τη διεξαγωγή αιματολογικών ή γενετικών εξετάσεων για να διαπιστωθεί κατά πόσο ο Καθ΄ ου η αίτηση είναι ή όχι ο βιολογικός πατέρας τους ανήλικου Αντώνη Καραμανλή», η αναγνώριση του οποίου επιδιώκεται με την εναρκτήρια αίτηση. Στην ένορκη δήλωση της, που συνοδεύει την αίτηση, η Αιτήτρια, φυσική μητέρα του ανήλικου Αντώνη, ισχυρίζεται πως ο Καθ' ου η αίτηση είναι ο βιολογικός του πατέρας. Με τον Καθ΄ ου η αίτηση γνωρίστηκαν στον εργασιακό τους χώρο. Το Σεπτέμβριο του 2006 συνδέθηκαν ερωτικά και τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου συγκατοίκησαν. Ως αποτέλεσμα αυτής της σχέσης η Αιτήτρια έμεινε έγκυος και στις 20.9.2007 γέννησε τον ανήλικο Αντώνη με πρόωρο τοκετό. Είναι βέβαιη ότι ο Καθ΄ ου η αίτηση είναι ο βιολογικός πατέρας του Αντώνη καθότι, κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα της σύλληψης του είναι με το μόνο άνδρα που είχε σεξουαλικές σχέσεις. Τόσο η ίδια, όσο και οι δικηγόροι της, ζήτησαν από τον Καθ΄ ου η αίτηση τη διενέργεια ιατρικών εξετάσεων για τη διαπίστωση της πατρότητας του ανήλικου, όμως αυτός ήταν αρνητικός. Ο Καθ' ου η αίτηση καταχώρησε ένσταση προβάλλοντας 14 λόγους ένστασης, οι οποίοι, κατά την αγόρευση του δικηγόρου του συνοψίζονται σε τρεις, ως ακολούθως: (α) Οι ισχυρισμοί της Αιτήτριας δεν μπορούν να στηρίξουν την αίτηση. (β) Υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση στην καταχώρηση της αίτησης, και (γ) Η καταχώρηση της γίνεται από μη εξουσιοδοτημένο δικηγόρο. Στην ένορκη δήλωση του, που συνοδεύει την ένσταση, ο Καθ΄ ου η αίτηση αρνείται ότι είχε οποιαδήποτε σεξουαλική ή άλλη σχέση με την Αιτήτρια, την οποία γνωρίζει από τον εργασιακό τους χώρο. Δεν του ζητήθηκε η διενέργεια ιατρικών εξετάσεων από την Αιτήτρια και για πρώτη φορά ενημερώθηκε για τον ισχυρισμό της ότι είναι ο βιολογικός πατέρας του ανήλικου παιδιού της όταν του επιδόθηκε η εναρκτήρια αίτηση της. Θεωρεί την μέσω του δικηγόρου της εισήγηση για διενέργεια ιατρικών εξετάσεων «παράλογη, ακατανόητη και απαράδεκτη», εφόσον ούτε δεσμό, ούτε σεξουαλικές σχέσεις είχε με την Αιτήτρια. Είναι για τον ίδιο λόγο που δεν αποδέχεται την αίτηση η οποία επιπλέον θίγει και την προσωπικότητα του. Η Αιτήτρια «ψάχνει εξιλαστήριο θύμα καθότι δεν γνωρίζει ποιος είναι ο πατέρας του παιδιού της λόγω του ότι είχε σεξουαλικές σχέσεις με διάφορους άντρες». Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων με γραπτές αγορεύσεις τους ανέπτυξαν και υποστήριξαν τα προβαλλόμενα στην αίτηση και ένσταση με αναφορά σε νομολογία. Ενόψει των νέων επιστημονικών δεδομένων, αναγνωρίστηκαν οι ιατρικές εξετάσεις ως ασφαλές αποδεικτικό μέσο για τη διαπίστωση της πατρότητας. Ο τροποποιητικός Νόμος 78
(1)/2006 εισήγαγε λεπτομερή πρόνοια στο άρθρο 24 του περί Τέκνων (Συγγένεια και Νομική Υπόσταση) Νόμου του 1991 (Ν. 187/1991), για το θέμα της διεξαγωγής αιματολογικών ή γενετικών εξετάσεων στις περιπτώσεις που επιζητείται η αναγνώριση ή προκύπτει θέμα αμφισβήτησης της πατρότητας ενός παιδιού. Έτσι η επιστήμη στον τομέα αυτό υποβοηθά το Δικαστήριο να καταλήξει, σε θέματα πατρότητας, συνεκτιμώντας βέβαια και την υπόλοιπη μαρτυρία που έχει ενώπιον του. Πριν τη θέσπιση της παραπάνω πρόνοιας δεν υπήρχε νομοθετική ρύθμιση του ζητήματος στην Κύπρο ενώ σε άλλες χώρες όπως η Αγγλία και Ελλάδα το θέμα ρυθμιζόταν με λεπτομερείς νομοθετικές διατάξεις. Η υφιστάμενη πλέον ρύθμιση προβλέπει ότι στην περίπτωση που ο Καθ' ου η αίτηση αρνηθεί ή παραλείψει να προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια η οποία είναι αναγκαία για την υλοποίηση των οδηγιών, το Δικαστήριο δύναται να εξαγάγει οποιοδήποτε συμπέρασμα από την άρνηση ή παράλειψη του το οποίο είναι εύλογο υπό τις περιστάσεις. Δεν προβλέφθηκε όμως στη σχετική νομοθεσία ανάλογη ως προς την παρακοή διαταγμάτων τιμωρία στην περίπτωση που ο Καθ' ου η αίτηση αρνηθεί ή παραλείψει να υποβληθεί στις εξετάσεις. Το άρθρο 24(Α) του πιο πάνω Νόμου, σ' όση έκταση ενδιαφέρει στην παρούσα υπόθεση, προνοεί τα ακόλουθα: «
- Σε οποιαδήποτε διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, το Δικαστήριο δύναται, μετά από αίτηση από οποιοδήποτε από τα μέρη στη διαδικασία, να δώσει οδηγίες για τη διεξαγωγή αιματολογικών ή γενετικών εξετάσεων για να διαπιστωθεί κατά πόσο οποιοσδήποτε διάδικος είναι ή όχι βιολογικός πατέρας του τέκνου και για τη λήψη, εντός της προθεσμίας που θα ορίσει το Δικαστήριο, δείγματος αίματος ή άλλου γενετικού υλικού από το τέκνο, τη μητέρα του τέκνου, και οποιοδήποτε διάδικο ο οποίος, στην περίπτωση αίτησης για δικαστική αναγνώριση τέκνου φέρεται ως πατέρας του τέκνου και στην περίπτωση αίτησης για προσβολή της πατρότητας είναι ο τεκμαιρόμενος πατέρας του τέκνου ή από οποιοδήποτε από τα πρόσωπα αυτά.
- Το πρόσωπο που έχει την ευθύνη για τη διενέργεια της αιματολογικής ή γενετικής εξέτασης για σκοπούς υλοποίησης των οδηγιών του Δικαστηρίου δυνάμει του παρόντος άρθρου, μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης θα υποβάλει έκθεση στο Δικαστήριο το οποίο έδωσε τις οδηγίες στην οποία θα αναφέρει: (α) τα αποτελέσματα της εξέτασης, (β) κατά πόσο ο διάδικος τον οποίο αφορά η εξέταση διαπιστώνεται να είναι ή να μην είναι ο πατέρας του τέκνου˙ και (γ) την αξία του αποτελέσματος της εξέτασης σε σχέση με το ζήτημα της διαπίστωσης κατά πόσο ο διάδικος είναι ή δεν είναι ο πατέρας του τέκνου. .........................................................................................
- ..... , η λήψη δείγματος αίματος ή άλλου γενετικού υλικού από οποιοδήποτε πρόσωπο για σκοπούς υλοποίησης των οδηγιών του Δικαστηρίου για τη διενέργεια αιματολογικών ή γενετικών εξετάσεων δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη συγκατάθεση του προσώπου αυτού. ..........................................................................................
- Όταν το Δικαστήριο δώσει οδηγίες με βάση το εδάφιο
(1)ανωτέρω και οποιοδήποτε πρόσωπο αρνηθεί ή παραλείψει να προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια η οποία είναι αναγκαία για την υλοποίηση των οδηγιών αυτών, το Δικαστήριο δύναται να εξάγει οποιοδήποτε συμπέρασμα από την άρνηση ή παράλειψη αυτή το οποίο φαίνεται στο Δικαστήριο να είναι εύλογο υπό τις περιστάσεις....................................................... ». Στην απόφαση Ξ. Ξενοφώντος ν. Κκέλη
(1997)1 Α.Α.Δ. 1307, με βάση το νομοθετικό καθεστώς πριν την τροποποίηση της νομοθεσίας, κρίθηκε πως: « ... Το συμπέρασμα του Οικογενειακού Δικαστηρίου, ότι δηλαδή οι πιο πάνω ενστάσεις του εφεσείοντα στα αιτήματα της εφεσίβλητης έπρεπε να θεωρηθούν ως στοιχείο εναντίον του, ήταν εντελώς ανεπίτρεπτο. Ο εφεσείοντας ενέστη επιτυχώς στις αιτήσεις οι οποίες στερούνται νομικού υπόβαθρου και θα ήταν αντινομικό αυτή η ορθή του προσέγγιση να θεωρηθεί ως στοιχείο εναντίον του. Όπως υποδείξαμε ήδη στην Αγγλία και Ελλάδα το ζήτημα ρυθμίζεται νομοθετικά και μάλιστα γίνεται λεπτομερής πρόνοια για την ακολουθητέα διαδικασία. Τέτοια νομοθετική ρύθμιση δεν υπάρχει στη χώρα μας». Μετά την επελθούσα τροποποίηση, διευκρινίστηκε, νομολογιακά (Βλ. Mary Jane Supatan v Ν. Περιστιάνη
(2006)1 Α.Α.Δ. 1417, 1422), ότι η εφαρμογή του άρθρου 24(Α) του Ν.187/91, « .......... δεν εξαναγκάζει το πρόσωπο προς το οποίο απευθύνεται εκδοθέν διάταγμα να συμμορφωθεί, ώστε να γίνεται λόγος για παραβίαση κεκτημένων δικαιωμάτων. Ότι με την εφαρμογή της διάταξης επιτυγχάνεται, είναι να δώσει τη δυνατότητα σε διάδικο να παρουσιάσει στο δικαστήριο υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι και ο διάδικος προς τον οποίο απευθύνεται το διάταγμα συγκατατίθεται επιστημονική μαρτυρία η οποία θα βοηθήσει στη διάγνωση των δικαιωμάτων των διαδίκων. Εάν ο διάδικος δε συγκατατεθεί στη λήψη αίματος το δικαστήριο το μόνο το οποίο μπορεί να πράξει, ανάλογα με τις περιστάσεις της υπόθεσης, είναι να εξαγάγει τα δικά του συμπεράσματα. Συνεπώς δεν μπορεί να γίνεται λόγος για επηρεασμό κεκτημένων δικαιωμάτων». Έχω μελετήσει την επιχειρηματολογία των δύο πλευρών και απορρίπτοντας τους λόγους ένστασης που προβάλλει ο Καθ' ου η αίτηση, καταλήγω στο να αποδεχθώ το αίτημα για διεξαγωγή αιματολογικών ή γενετικών εξετάσεων. Σε σχέση με τον πρώτο λόγο ένστασης ο Καθ΄ ου η αίτηση εισηγείται ότι, με την απλή αναφορά από την Αιτήτρια σε πρόωρο τοκετό και τη μη αναφορά της στη διάρκεια του κατ΄ ισχυρισμόν ερωτικού δεσμού της με τον Καθ΄ ου η αίτηση, δεν προκύπτει «ότι το κρίσιμο διάστημα της σύλληψης του ανήλικου τέκνου της εμπίπτει στη χρονική περίοδο του κατ΄ ισχυρισμόν δεσμού της με τον Καθ΄ ου η αίτηση». Παρόλα ταύτα η Αιτήτρια αναφέρει ότι κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα της σύλληψης του ανήλικου παιδιού της είχε σεξουαλικές σχέσεις μόνο με τον Καθ΄ ου η αίτηση. Ο ισχυρισμός της αυτός και μόνο παρέχει στήριξη στην υπό εξέταση αίτηση της. Πρόσθετα αναφέρω ότι δεν διαφεύγουν της προσοχής μου οι λόγοι για τους οποίους ο Καθ΄ ου η αίτηση προαναγγέλλει την άρνηση του να προβεί στις αιτούμενες εξετάσεις, αυτοί όμως είναι ισχυρισμοί που θα εξεταστούν στα πλαίσια της εναρκτήριας αίτησης. Το ίδιο ισχύει και για τους λόγους που όπως υποστηρίζει ο Καθ΄ ου η αίτηση προωθείται η παρούσα διαδικασία από την Αιτήτρια. Τέλος, μέσα στα πλαίσια του ίδιου λόγου ένστασης δεν μπορώ να δεχθώ τη θέση του Καθ΄ ου η αίτηση πως η αίτηση αυτή θίγει την προσωπικότητα του. Οι περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης και συγκεκριμένα η παντελής άρνηση εκ μέρους του Καθ' ου η αίτηση ότι είχε οποιαδήποτε σχέση σεξουαλική ή άλλη με την Αιτήτρια, θα έπρεπε να οδηγήσει τον ίδιο στην καταχώρηση τέτοιας αίτησης ως είχε δικαίωμα με βάση το άρθρο 24(Α) του Νόμου. Η υπό εξέταση αίτηση καταχωρήθηκε στις 10.10.2014 και η εναρκτήρια αίτηση στις 7.2.2011. Το χρονικό διάστημα μεταξύ των δύο αιτήσεων δίνει τη βάση για την έγερση του δεύτερου λόγου ένστασης. Απάντηση στο θέμα αυτό δίδεται από το γεγονός ότι ο νόμος δεν προβλέπει χρονικά περιθώρια καταχώρησης της αίτησης για τη διεξαγωγή αιματολογικών ή γενετικών εξετάσεων. Το σημαντικό όμως είναι πως το δικαίωμα αναγνώρισης της πατρότητας αποτελεί αναπόσπαστη πτυχή της οικογενειακής ζωής και δεν μπορούν λόγοι όπως αυτός που εγείρεται να αποτελέσει εμπόδιο σε αίτηση τέτοιας φύσεως. Αρκεί να αναφέρω ότι μ΄ αυτό το σκεπτικό διατάξεις του Νόμου με τις οποίες τίθενται προθεσμίες στην καταχώρηση εναρκτήριας αίτησης για αναγνώριση ή προσβολή πατρότητας κρίθηκαν αντισυνταγματικές [Πολυκάρπου ν. Πολυκάρπου
(2009)1(Α) Α.Α.Δ. 35]. Με βάση τα όσα πιο πάνω έχουν λεχθεί, απορριπτέος κρίνεται και ο τρίτος λόγος ένστασης. Δεν ανέμενα σε υπόθεση τέτοιας φύσεως να προωθηθεί ο ισχυρισμός ότι η αίτηση «προωθείται από μη εξουσιοδοτημένο για την προώθηση της δικηγόρο» εφόσον την εναρκτήρια αίτηση καταχώρησε ο δικηγόρος Κύπρος Ανδρέου και την υπό εξέταση αίτηση οι δικηγόροι Κύπρος Ανδρέου Δ.Ε.Π.Ε.. Περαιτέρω εντοπίζεται στο φάκελο της υπόθεσης ότι οι τελευταίοι ενεργούν ως δικηγόροι της Αιτήτριας από τις 28.6.2011 και ποτέ δεν τέθηκε οποιοδήποτε θέμα από τους συνηγόρους του Καθ΄ ου η αίτηση για τις εμφανίσεις που ακολούθησαν. Εν πάση περιπτώσει ούτε κι΄ αυτός ο λόγος ένστασης δεν μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην προώθηση της αίτησης που εξετάζεται. Ορθότερο όμως είναι οι δικηγόροι της Αιτήτριας να καταχωρήσουν άμεσα νέο διοριστήριο τους. Συνακόλουθα, δίδονται οδηγίες για τη διεξαγωγή αιματολογικών ή γενετικών εξετάσεων για να διαπιστωθεί κατά πόσον ο Καθ' ου η αίτηση Κωνσταντίνος Σταυρή είναι ή όχι ο βιολογικός πατέρας του ανήλικου Αντώνη Καραμανλή, τέκνου της Αιτήτριας Πετρούλας Καραμανλή και για τη λήψη, εντός ενός μηνός από σήμερα, δείγματος αίματος ή άλλου γενετικού υλικού από τον εν λόγω ανήλικο, την Αιτήτρια και τον Καθ' ου η αίτηση. Δίδονται περαιτέρω οδηγίες στην Αιτήτρια, ως το άτομο που ασκεί τη γονική μέριμνα του ανήλικου Αντώνη Καραμανλή, όπως προβεί σ΄ όλες τις απαραίτητες ενέργειες για τη λήψη αίματος ή άλλου γενετικού υλικού από τον ανήλικο. Δίδονται οδηγίες στους διαδίκους όπως προβούν σ΄ όλες τις απαραίτητες ενέργειες προς υλοποίηση των πιο πάνω οδηγιών. Το πρόσωπο που θα έχει την ευθύνη για τη διενέργεια της αιματολογικής ή γενετικής εξέτασης, μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης να υποβάλει έκθεση στο Δικαστήριο, στην οποία θα αναφέρει: (α) τα αποτελέσματα της εξέτασης (β) κατά πόσον ο Καθ' ου η αίτηση διαπιστώνεται να είναι ή να μην είναι ο πατέρας του ανήλικου Αντώνη Καραμανλή, και (γ) την αξία του αποτελέσματος της εξέτασης σε σχέση με το ζήτημα της διαπίστωσης κατά πόσον ο Καθ' ου η αίτηση είναι ή δεν είναι ο πατέρας του ανήλικου Αντώνη Καραμανλή. Τα έξοδα της παρούσας αίτησης και εκείνα της εξέτασης να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της κυρίως αίτησης. (Υπ.)...................... Δ. Κούσιου, Δ. ../ΣΣΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο