Έλενας άλλως Ελίνας Χαραλάμπους ν. Γεώργιου Χαραλάμπους, Αρ. Αίτησης: 22/2015, 25/5/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2015:16 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ενώπιον: Δ. Κούσιου, Δ. Αρ. Αίτησης: 22/2015 Μεταξύ: Έλενας άλλως Ελίνας Χαραλάμπους Αιτήτριας -και- Γεώργιου Χαραλάμπους Καθ΄ ου η αίτηση Αίτηση ημερομηνίας 23.1.
- Ημερομηνία: 25.5.
- Εμφανίσεις: Για Αιτήτρια: Δρ Ανδρέας Π. Ποιητής & Σία Δ.Ε.Π.Ε. [για ν΄ ακούσει απόφαση κα Ζίκκου] Για Καθ΄ ου η αίτηση: Χ. Αργυρού & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. [για ν΄ ακούσει απόφαση κ. Κασίνης] ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Στο πλαίσιο εναρκτήριας αίτησης για ρύθμιση του θέματος της διατροφής της, που η Αιτήτρια καταχώρησε στις 23.1.2015 εναντίον του Καθ΄ ου η αίτηση πατέρα της, καταχώρησε αυθημερόν και μονομερή αίτηση με την οποία ζητά την έκδοση προσωρινού διατάγματος στο ποσό των €1.200,- μηνιαίως, ποσό το οποίο διεκδικεί και με την εναρκτήρια αίτηση. Ο Καθ΄ ου η αίτηση, στον οποίο με οδηγίες του Δικαστηρίου επιδόθηκε η πιο πάνω αίτηση, στις 21.4.2015 καταχώρησε ένσταση εγείροντας τους πιο κάτω λόγους ένστασης: «
- Η μητέρα της αιτήτριας, ενόρκως δηλούσα στην ένορκο δήλωση που συνοδεύει την μονομερή αίτηση της αιτήτριας ημερ. 15/1/15 δεν αποκαλύπτει την πηγή των πληροφοριών της για τα όσα αναφέρει με αποτέλεσμα όλοι οι ισχυρισμοί να παραμένουν μετέωροι και κατ΄ επέκταση δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο.
- Η αιτήτρια δεν απεκάλυψε και/ή απέκρυψε ουσιώδη γεγονότα που σχετίζονται με την υπόθεση.
- Η αιτήτρια δεν ήρθε στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια.
- Δεν υπάρχει το στοιχείο του κατεπείγοντος.
- Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση του διατάγματος». Η αίτηση έχει ως πραγματικό υπόβαθρο την ένορκη δήλωση της μητέρας της Αιτήτριας Μαρίας Φιλίππου και η ένσταση την ένορκη δήλωση του Καθ΄ ου η αίτηση και επτά τεκμήρια. Κατά την ακρόαση της αίτησης κανένας από τους ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκε. Οι συνήγοροι των διαδίκων αρκέστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις και η κάθε πλευρά υπεραμύνθηκε των θέσεων της με αναφορά σε νομολογία. Κατά πρώτον θα ήθελα να ασχοληθώ με το λόγο ένστασης που αφορά την ένορκη δήλωση που συνοδεύει την υπό εξέταση αίτηση. Πρόκειται για την ένορκη δήλωση της μητέρας της Αιτήτριας, Μαρίας Φιλίππου, η οποία δηλώνει πως προβαίνει σ΄ αυτήν έχοντας δεόντως εξουσιοδοτηθεί από την κόρη της η οποία βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη για τις ανάγκες των σπουδών της. Η ενέργεια της αυτή θεωρείται από τον Καθ΄ ου η αίτηση ως μοιραία για την τύχη της αίτησης εφόσον η ενόρκως δηλούσα δεν αναφέρεται για το κατά πόσον τα γεγονότα που αναφέρει στην ένορκη δήλωση της αποτελούν προσωπική της γνώση ή/και δεν αποκαλύπτει την πηγή πληροφόρησης της γι΄ αυτά. Με όλο το σεβασμό προς τον Καθ΄ ου η αίτηση δεν συμμερίζομαι την πιο πάνω θεώρηση. Και τούτο γιατί η ενόρκως δηλούσα είναι η μητέρα της Αιτήτριας η οποία ακριβώς, λόγω της συγγενικής σχέσης που την συνδέει μ΄ αυτήν, αλλά και λόγω του ότι πρόκειται για τον έναν εκ των γονέων που συνεισφέρει στη διατροφή της, αν και δεν το δηλώνει ρητά στην ένορκη δήλωση της, έχει εκ των πραγμάτων προσωπική γνώση για τα γεγονότα που αφορούν το θέμα της διατροφής της κόρης των διαδίκων. Επίσης δεν προτίθεμαι να ασχοληθώ εκτενώς με τα κατ΄ ισχυρισμόν του Καθ΄ ου η αίτηση ζητήματα της μη αποκάλυψης ουσιωδών γεγονότων από μέρους της Αιτήτριας, ως και την απουσία του στοιχείου του κατεπείγοντος. Δεν διαφεύγουν της προσοχής μου οι αρχές που έχει θέσει η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφορικά με τα πιο πάνω θέματα. Σύμφωνα μ' αυτές ένας διάδικος που επιζητά την έκδοση ενός διατάγματος μονομερώς υποχρεούται να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα γεγονότα που επενεργούν στην κρίση του [Βλ. Τσερκέζος v. Dragon Tourist Enterprises Ltd
(2009)1(A) Α.Α.Δ. 734]. Επίσης για να δικαιολογείται η έκδοση ενός διατάγματος μονομερώς, κατά παρέκκλιση του θεμελιώδους κανόνα της δικαιοσύνης που απαιτεί ακρόαση των δύο μερών πριν την άσκηση δικαστικής εξουσίας, θα πρέπει να συντρέχει και το στοιχείο του κατεπείγοντος [Βλ. Resola (Cyprus) Ltd v. Χάρη Χρίστου
(1998)1 (Β) Α.Α.Δ. 598]. Όμως, οι πιο πάνω αρχές τυγχάνουν αυστηρής εφαρμογής στα πλαίσια εξέτασης μονομερούς αίτησης που δεν είναι η περίπτωση στη συγκεκριμένη υπόθεση όπου, παρόλο που η επίδικη αίτηση είναι μονομερής, η επίδοσή της μετά από οδηγίες του Δικαστηρίου (Βλ. Δ.48 Θ.8
(3)των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών), αφαιρεί από αυτήν την υπόσταση της μονομερούς αίτησης και την μετατρέπει σε αίτηση δια κλήσεως [Βλ. Κώστας Σμυρνιός
(2000)1 Α.Α.Δ. 43, Μαρκιτανής v. Μουτζούρη
(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 923, Αυγή Κασπάρη κ.ά. v. Βάσου Ανδρέου
(2004)1 Α.Α.Δ. 784 και Στυλιανού v. Στυλιανού
(1992)1 Α.Α.Δ. 583]. Σε ότι αφορά τις προϋποθέσεις έκδοσης προσωρινού διατάγματος όπως αυτές περιλαμβάνονται στο άρθρο 32 του Περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν.14/60)και έχουν ερμηνευθεί στη θεμελιακή απόφαση Οδυσσέως ν. Πιερής
(1982)1 Α.Α.Δ. 551, που είναι η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση στην ακρόαση της υπόθεσης, η ύπαρξη πιθανότητας ότι ο Ενάγων δικαιούται σε θεραπεία ή ότι έχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας και τέλος ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το ενδιάμεσο διάταγμα, παρατηρώ τα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 33
(2)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90)η υποχρέωση των γονέων να διατρέφουν το τέκνο τους μπορεί να συνεχίσει και μετά την ενηλικίωση του στις περιπτώσεις όπου ειδικές περιστάσεις επιβάλλουν τούτο, όπως σε περίπτωση φοίτησης του σε εκπαιδευτικό ίδρυμα. Είναι προφανές ότι στην περίπτωση που εξετάζεται, με την Αιτήτρια να έχει ενηλικιωθεί και να φοιτά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα, γεγονότα που δεν αμφισβητούνται, υπάρχει σοβαρό ζήτημα για εκδίκαση στην κυρίως αίτηση της. Ορατή επίσης είναι και η πιθανότητα της Αιτήτριας να δικαιούται σε θεραπεία, εκτός εάν καταδειχθούν άλλοι λόγοι ή παράγοντες στο πλαίσιο εκδίκασης της εναρκτήριας αίτησης, που ενδεχομένως να δικαιολογούν τον αποκλεισμό ή τον περιορισμό του δικαιώματος της σε διατροφή. Η τρίτη προϋπόθεση μπορεί να απαντηθεί με μια απλή πρόταση. Δεν μπορεί κανείς να αναμένει την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης για να αποκτήσει τα βασικά για την αυτοσυντήρηση και αυτοδιατροφή του, ιδίως όταν πρόκειται για φοιτητή. Το τι απομένει σ΄ αυτό το τελικό στάδιο είναι η στάθμιση του κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το Δικαστήριο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα [Ιπποδρομιακή Αρχή ν. Χατζηβασίλη
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 152]. Με την ένορκη δήλωση της μητέρας της Αιτήτριας τέθηκαν στο Δικαστήριο τα δεδομένα της δικής της απασχόλησης στις Κυπριακές Αερογραμμές μέχρι τον Αύγουστο του 2013 με μισθό €1.300,- μηνιαίως και τη λήψη ανεργιακού επιδόματος μέχρι το Μάρτιο του 2014, χωρίς να έχει λάβει μέχρι σήμερα αποζημίωση λόγω πλεονασμού, της απασχόλησης του Καθ΄ ου η αίτηση σε ιδιωτική εταιρεία ως Διευθυντής με εισοδήματα €6.000,- μηνιαίως και οι ανάγκες για τη διατροφή και συντήρηση της Αιτήτριας που καθορίστηκαν στα €1.200,- μηνιαίως. Στα δεδομένα του Καθ΄ ου η αίτηση προστίθεται το γεγονός ότι αυτός ξαναπαντρεύτηκε και απέκτησε άλλο παιδί και δίδονται λεπτομέρειες για το ύψος της διατροφής που αυτός κατέβαλλε για τα τρία τέκνα των διαδίκων, ένα εκ των οποίων εξακολουθεί να είναι ανήλικο. Επίσης αναφορά γίνεται στο γεγονός ότι η Αιτήτρια ήταν καλή μαθήτρια και ενόσω οι γονείς της ήταν παντρεμένοι την προέτρεπαν να ακολουθήσει ανώτερες σπουδές. Ακόμα, ότι η επιλογή πανεπιστημίου χωρίς την πληρωμή διδάκτρων έγινε με σκοπό τη μείωση, όσο είναι δυνατόν, του κόστους σπουδών της Αιτήτριας. Ο Καθ΄ ου η αίτηση με τη δική του ένορκη δήλωση αντιτάσσει, σε σχέση με τα εισοδήματα της μητέρας της Αιτήτριας ότι στο χρόνο που εργαζόταν ήταν πολύ ψηλότερα και ότι από την εργασία της αποχώρησε με σχέδιο οικειοθελούς αποχώρησης λαμβάνοντας ως αποζημίωση πέραν των €200.000. Προχωρώντας ένα βήμα παρακάτω αναφέρει πως και τυχόν αποζημίωση λόγω πλεονασμού να πάρει η μητέρα της Αιτήτριας, μαζί με το Ταμείο Προνοίας της εργασίας της και την προειδοποίηση των 8 εβδομάδων και πάλι θα έχει στη διάθεση της ένα αρκετά μεγάλο ποσό. Σε σχέση με το δικό του μηνιαίο μισθό υποστηρίζει ότι είναι μόνο €1.732,58 καθαρά (ΤΕΚ.2&3). Μ΄ αυτό το ύψος μισθού συνεισφέρει στα έξοδα διατροφής και συντήρησης του ανήλικου τέκνου του από το νέο του γάμο που γεννήθηκε στις 7.5.2014, καταβάλλει €400,- για τη διατροφή του ανήλικού αδελφού της Αιτήτριας και €800,- ως δόσεις σε δάνεια για την απόκτηση της νέας οικογενειακής στέγης στα οποία υπάρχουν ήδη καθυστερημένες δόσεις (ΤΕΚ. 4,5,&6). Γνωρίζει ότι η Αιτήτρια φοιτά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης αλλά ο λόγος επιλογής του συγκεκριμένου τόπου σπουδών ήταν, όπως του ανέφερε η ίδια η Αιτήτρια, όταν φοιτούσε στη τελευταία τάξη του Λυκείου, ήταν γιατί «βαρέθηκε πλέον να διαμένει στο σπίτι μαζί με τη μητέρα της και αυτός ήταν ένας τρόπος να ξεφύγει». Ο ίδιος τη συμβούλευσε ως προς την επιλογή της να φοιτούσε κάπου «πλησίον της κατοικίας στην οποία διαμένει με τη μητέρα της για να μειώσει όσο το δυνατό τα έξοδα των σπουδών της, δεδομένου ότι λόγω της οικονομικής του κατάστασης όπως γνώριζε, αφού δεν μπορούσε ούτε την μεγαλύτερη αδελφή της Στυλιάνα να βοηθήσει, δεν θα ήταν σε θέση να συμβάλει ούτε στα δικά της έξοδα σπουδών». Σε σχέση με τα έξοδα σπουδών της αδελφής της Στυλιάνας εκδικάζεται ενώπιον της Προέδρου του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λάρνακας η αίτηση της εναντίον του για τη διατροφή της (ΤΕΚ.1). Το καλοκαίρι του 2014 η Αιτήτρια τον ενημέρωσε για την εισδοχή της στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και αυτός τη βοήθησε στην εξασφάλιση των αναγκαίων για την εγγραφή της εγγράφων από διάφορες υπηρεσίες αφού, όπως του ανέφερε, «η μητέρα της δεν ενδιαφερόταν να την βοηθήσει». Ακόμα συνέδραμε με το ποσό των €500,- που δανείστηκε από τον αδελφό του για την εγκατάσταση της στη Θεσσαλονίκη όπου είχε μεταβεί με τη μητέρα της. Η τελευταία πληροφόρηση που είχε από την Αιτήτρια ήταν όταν αυτή σε λίγες μέρες επέστρεψε από τη Θεσσαλονίκη και τον ενημέρωσε ότι «δεν μπόρεσε να τακτοποιηθεί εκεί και ότι θα έψαχνε να βρει κολλέγιο στη Λευκωσία για να φοιτήσει. Έκτοτε και μέχρι σήμερα δεν επικοινώνησε ξανά μαζί» του. Το ότι φοιτά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης το έμαθε από τον ανήλικο αδελφό της Αιτήτριας. Ο ίδιος προσπάθησε επανειλημμένα να επικοινωνήσει τηλεφωνικώς με την Αιτήτρια η οποία δεν ανταποκρίνεται. Περαιτέρω αμφισβητεί τις ανάγκες της Αιτήτριας σχολιάζοντας ένα έκαστο των κονδυλίων που επιζητούνται και ισχυρίζεται ότι αυτή είναι δικαιούχος φοιτητικής χορηγίας ύψους €3.420,- ετησίως, γεγονός το οποίο γνωρίζει από την περίπτωση της φοιτήτριας αδελφής της Στυλιάνας (ΤΕΚ.7). Τέλος αναφέρεται στη δυνατότητα της Αιτήτριας να εξεύρει εργασία με τις απολαβές από την οποία μαζί με το ποσό της φοιτητικής χορηγίας θα είναι σε θέση να αποπερατώσει τις σπουδές της. Είναι παγιωμένο πως στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιον του μαρτυρία με σκοπό μόνο να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο ή όχι να εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα και δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση [Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)1 C.L.R. 263]. Η συγγενική σχέση που συνδέει τον ανιόντα με τον κατιόντα αποτελεί τον ιστό και το ηθικό υπόβαθρο της κοινωνίας μας και απόρροια της είναι η, ανάλογη με την περίπτωση, υποχρέωση του ενός να διατρέφει τον άλλο (άρθρα 33 και 34 του Ν.216/90). Με εξαίρεση την υποχρέωση των γονέων να διατρέφουν τα ανήλικα τέκνα τους (άρθρο 33), στις υπόλοιπες περιπτώσεις η ύπαρξη της συγγένειας και μόνο δε δημιουργεί αυτόματα και την υποχρέωση διατροφής είτε του ενήλικου τέκνου από τους γονείς του, είτε των γονέων του από αυτό. Ειδικότερα, καθόσον αφορά τη διατροφή ενήλικου τέκνου από τους γονείς του (άρθρο 33
(2)), η υποχρέωση γεννάται όταν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις που το επιβάλλουν. Οι περιστάσεις αυτές δεν μπορούν να προκαθοριστούν. Το άρθρο 33
(2)ξεχωρίζει την περίπτωση όπου η φοίτηση του τέκνου σε εκπαιδευτικό ίδρυμα μπορεί, συνυπολογιζομένου και κάθε παράγοντα που θα προβάλλει ως σχετικός, να οδηγήσει σε έγκριση του αιτήματος για καταβολή διατροφής από το γονέα στο ενήλικο τέκνο του [Βουνού ν. Βουνού
(1998)1(Α) Α.Α.Δ. 490 και Χρίστου ν. Χρίστου
(2000)1(Γ) Α.Α.Δ. 1891]. Ένα τέτοιο παράγοντα μπορεί να αποτελέσει και η συμπεριφορά του τέκνου προς τον γονέα ως και η δυνατότητα να έχει δικά του εισοδήματα ή και κρατική χορηγία για τις σπουδές του, όπως τέθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση από τον Καθ΄ ου η αίτηση. Άλλοι παράγοντες που προβάλλουν ως σχετικοί στην περίπτωση που εξετάζεται είναι η επιλογή της χώρας σπουδών με το ανάλογο κόστος που προϋποθέτει ως επίσης και ο ισχυρισμός του Καθ΄ ου η αίτηση περί διακινδύνευσης της διατροφής του ιδίου και της νέας του οικογένειας. Δεν είναι το κατάλληλο στάδιο για να καταλήξει το Δικαστήριο σε ευρήματα αναφορικά με τις δυνάμεις των διαδίκων ή και της μητέρας της Αιτήτριας και τις ανάγκες της τελευταίας. Αυτό θα γίνει κατά την ακρόαση της κυρίως αίτησης. Για σκοπούς όμως της παρούσας διαδικασίας και λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη τα περί διακινδύνευσης της διατροφής του Καθ΄ ου η αίτηση και της νέας του οικογένειας που αυτός προβάλλει δεν θεωρώ παρακινδυνευμένο και ακατόρθωτο να συμβάλλει στη διατροφή της Αιτήτριας εφόσον, όπως ο ίδιος παραδέχεται, μέχρι την ενηλικίωση της συνείσφερε, κάτω από παρόμοιες συνθήκες στη διατροφή της το ποσό των €363,- το μήνα. Βεβαίως ο προσδιορισμός του ποσού συνεισφοράς του Καθ΄ ου η αίτηση επηρεάζεται και από σχετικούς παράγοντες που συνυπολογίζονται, μερικοί από τους οποίους έχουν ήδη επισημανθεί, θα εξεταστούν όμως στα πλαίσια της κυρίως αίτησης. Στους πιο πάνω παράγοντες καλό θα ήτο να ενδιατρίψουν οι διάδικοι σε μια προσπάθεια εκφυλισμού της διαμάχης τους, αντικρίζοντας ο πατέρας με θετικότερο μάτι το θέμα των σπουδών της κόρης του και με την τελευταία να συνδράμει στην προσπάθεια αυτή μέσω της αποκατάστασης των σχέσεων πατέρα και κόρης και ιδιαίτερα της καλής επικοινωνίας μεταξύ τους. Με βάση όλα τα πιο πάνω εκδίδεται προσωρινό διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ΄ ου η αίτηση να καταβάλλει στην Αιτήτρια από 1.6.2015 και την πρώτη ημέρα κάθε επόμενου μήνα, μέχρι την αποπεράτωση της κυρίως αίτησης και/ή μέχρι νεώτερης διαταγής του Δικαστηρίου, το ποσό των €150,- το μήνα ως η συνεισφορά του για τη διατροφή της. Η Αιτήτρια να υπογράψει εγγύηση για το ποσό των €2.000. Η υπογραφή της εγγύησης αποτελεί προϋπόθεση για τη σύνταξη του διατάγματος. Ως εκ της φύσεως της υπόθεσης, τα έξοδα να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της εναρκτήριας αίτησης. (Υπ.)....................... Δ. Κούσιου, Δ. /ΣΣΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο