ΠΑΥΛΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ν. KATJA REGINA UHLIG, Αρ. Αίτησης: 39/2015, 30/10/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODPAF:2015:7 ΣΤΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Δικαιοδοσία Γονικής Μέριμνας ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Χ΄΄ Αθανασίου - Σιαμτάνη, Δ. Αρ. Αίτησης: 39/2015 Μεταξύ: ΠΑΥΛΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ, από Χλόης 25, Λατσί, 8820 Πάφος αιτητής και KATJA REGINA UHLIG, από Bortendorfer Strasse 5, Leubsdorf 99573, Γερμανία καθ' ης η αίτηση Αίτηση για Προσωρινό Διάταγμα, ημερ. 15/09/2015 Ημερομηνία: 30 Οκτωβρίου, 2015 Εμφανίσεις Για τον Αιτητή : κ. Μιχάλης Λιώτης για κ. Λάρη Βραχίμη (Για ν΄ ακούσει απόφαση) Για την Καθ' ης η Αίτηση: κ. Γιασμίνα Λάζιτς για κ. Πανίκο Κουρίδη (Για ν΄ ακούσει απόφαση) -------------------------- ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Επιδιώκεται με την παρούσα η έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο να επιτρέπεται η εγγραφή και φοίτηση του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Ιάσωνα Ευαγγέλου στο Δημοτικό Σχολείο Πόλης Χρυσοχούς, χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση της Καθ' ης η Αίτηση μέχρι την πλήρη και τελική εκδίκασης της παρούσας διαδικασίας. Ο ανήλικος Ιάσωνας γεννήθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2009 και κατά την υποβολή της αίτησης, δηλαδή κατά τις 15/9/2015, ήταν 5 χρονών, 11 μηνών και κάποιων ημερών. Ο φάκελος της υπόθεσης μαρτυρεί ότι υπάρχει μεγάλη αντιδικία μεταξύ των διαδίκων για τον καθορισμό του τόπου διαμονής του παιδιού. Και αντικρουόμενοι ισχυρισμοί ως προς το πως το παιδί βρίσκεται στην Κύπρο. Ο μεν πατέρας ο οποίος αποτάθηκε πρώτος στο Δικαστήριο διεκδικεί όπως του ανατεθεί η επιμέλεια του Ιάσωνα, η δε μητέρα του με ανταπαίτηση, αξιώνει την ακύρωση του προσωρινού διατάγματος με το οποίο καθορίστηκε ως τόπος διαμονής του παιδιού ο τόπος διαμονής του πατέρα του και διάταγμα με το οποίο να της ανατίθεται η συνέχιση της άσκησης της αποκλειστικής επιμέλειας φύλαξης και φροντίδας του ανήλικου Ιάσωνα. Επιθυμεί δε την επιστροφή του παιδιού στη Γερμανία που κατά την Καθ' ης η Αίτηση ήταν και ο τόπος διαμονής του. Στις 13 Μαρτίου 2015 μετά από μονομερή αίτηση εκδόθηκε προσωρινό διάταγμα σύμφωνα με το οποίο καθορίστηκε ο τόπος διαμονής του Αιτητή ως ο τόπος διαμονής του ανήλικου μέχρι την ακρόαση και πλήρη αποπεράτωση της κυρίως αίτησης και με το οποίο απαγορεύεται στην Καθ' ης η Αίτηση από του να απομακρύνει ή κρατήσει τον ανήλικο μακριά από τη φροντίδα, επίβλεψη ή επιμέλεια του Αιτητή ή από του να παραλάβει με οποιοδήποτε τρόπο ή κρατήσει μαζί της τον ανήλικο, παρά μόνο σύμφωνα με τους όρους διατάγματος που ενδεχόμενα να εκδοθούν από το αρμόδιο Οικογενειακό Δικαστήριο. Το παραπάνω προσωρινό διάταγμα κατέστη απόλυτο εκ συμφώνου στις 23/6/
- Δηλώθηκαν συγκεκριμένα από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Καθ' ης η Αίτηση τα ακόλουθα: «Συμφωνώ όπως τα προσωρινά διατάγματα ημερομηνίας 13/3/2015 καταστούν απόλυτα με έξοδα στην πορεία της κυρίως αίτησης. Θα ήθελα να δηλώσω όμως ότι διαφωνώ με τους ισχυρισμούς του Αιτητή που αναφέρονται στην ένορκη δήλωση του για την έκδοση των προσωρινών διαταγμάτων.» Η εναρκτήρια αίτηση στη συνέχεια ορίστηκε για ακρόαση στις 20/8/
- Δεν άρχισε όμως η ακρόαση για λόγους που εμφαίνονται στο πρακτικό του Δικαστηρίου και ειδικότερα γιατί δεν είχε ολοκληρωθεί η διερεύνηση της από τις αρμόδιες υπηρεσίες και η ετοιμασία έκθεσης, προαπαιτούμενη από την κείμενη νομοθεσία. Στην ένορκη δήλωση του ο Αιτητής για να υποστηρίξει το αίτημα του για προσωρινό διάταγμα προβάλλει μεταξύ άλλων ότι ο Ιάσωνας διαμένει μαζί του στην κατοικία του στο Λατσί, ενώ η Καθ' ης η Αίτηση διαμένει στη Γερμανία, καθώς και ότι ο Ιάσωνας είναι έξι ετών και θα φοιτήσει στην Α΄ τάξη του δημοτικού. Ότι στις 10 Σεπτεμβρίου 2015 παρέλαβε επιστολή από τη Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού στην οποία μεταξύ άλλων τον ενημέρωνε πως σύμφωνα με γνωμάτευση της νομικής υπηρεσίας δεν είναι εφικτή η εγγραφή του παιδιού στο Δημοτικό Σχολείο Πόλεως Χρυσοχούς και θα πρέπει είτε η Καθ' ης η Αίτηση να συνυπογράψει το έντυπο αίτηση για εγγραφή είτε να εξασφαλίσει ο ίδιος προσωρινό διάταγμα του Οικογενειακού Δικαστηρίου αναφορικά με το σχολείο που θα φοιτήσει το παιδί. Αναφέρει περαιτέρω ότι τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2015 άνοιξαν τα δημοτικά σχολεία και μετέφερε τον ανήλικο στο σχολείο Πόλεως Χρυσοχούς, όπου τον ενημέρωσε π Διευθυντής πως σύμφωνα με τις οδηγίες που είχαν λάβει από το Υπουργείο Παιδείας για να εγγραφεί ο ανήλικος χρειαζόταν διάταγμα του Οικογενειακού Δικαστηρίου αφού η Καθ' ης η Αίτηση διαμένει μόνιμα στο εξωτερικό. Επίσης ότι το σχολείο με οδηγίες του Υπουργείου Παιδείας αποδέχτηκε όπως ο ανήλικος παρακολουθεί τα μαθήματα χωρίς εγγραφή μέχρι να ακουστεί η αίτηση του για έκδοση διατάγματος για εγγραφή και φοίτηση του στο εν λόγω δημοτικό σχολείο. Η φοίτηση του παιδιού όπως αναφέρει πιο κάτω είναι υποχρεωτική για όλα τα παιδιά που έχουν φτάσει την ηλικία των 5 χρονών και 8 μηνών κατά τη 1η Σεπτεμβρίου της χρονιάς που θα αρχίσει η φοίτηση τους. Και όπως τον πληροφορούν οι δικηγόροι του παράλειψη εγγραφής και φοίτησης του μαθητή στην υποχρεωτική εκπαίδευση συνιστά ποινικό αδίκημα για όποιον έχει την επιμέλεια του παιδιού. Όπως πληροφορήθηκε περαιτέρω από τους δικηγόρους έγινε προφορικό αίτημα ενώπιον του Δικαστηρίου για φοίτηση του παιδιού στο Δημοτικό Σχολείο αλλά η Καθ' ης η Αίτηση δεν δίδει τη συγκατάθεση της. Όπως αναφέρει περαιτέρω, από τα πιο πάνω γεγονότα, προκύπτει ότι υπάρχει αναγκαιότητα ρύθμισης του θέματος της εγγραφής από το Δικαστήριο, γι' αυτό και υποστηρίζει ότι συντρέχουν οι τρεις προϋποθέσεις έκδοσης προσωρινού διατάγματος από το Οικογενειακό Δικαστήριο. Στην αίτηση αντέδρασε η Καθ' ης η Αίτηση με ένσταση στην οποία εξέφρασε τους λόγους για τους οποίους αντιτίθεται στην αιτούμενη θεραπεία. Παραθέτω αυτούσιους τους λόγους ένστασης της: "Α. Τα γεγονότα το οποία αναφέρονται στην ένορκη δήλωση του Αιτητή δεν είναι αληθή και σωστά και δεν ανταποκρίνονται στα πραγματικά γεγονότα, τα οποία περιβάλλουν αυτή την υπόθεση. Β. Ο Αιτητής παράθεσε ψευδή γεγονότα και/ή απέκρυψε ουσιώδη γεγονότα και/ή παραπλάνησε το Δικαστήριο. Γ. Ο Αιτητής δεν προσήλθε με καθαρά χέρια, αλλά χρησιμοποιεί την παρούσα αίτηση ως επιπρόσθετο μέτρο δέσμευσης παραμονής του ανήλικου Ιάσωνα Ευαγγέλου στην Κύπρο ούτως ώστε να αποτρέψει την Καθ' ης η Αίτηση με κάθε δυνατό τρόπο και/ή μέσο για να πάρει και/ή εξασφαλίσει την επιμέλεια του πιο πάνω ανηλίκου. Δ. Δεν συντρέχουν οι λόγοι για την έκδοση προσωρινού διατάγματος, τους οποίους ψευδώς και παραπλανητικά αναφέρει ο Αιτητής στην αίτησή του. Ε. Οι αιτούμενες θεραπείες δεν είναι προς τα καλώς νοούμενα συμφέροντα του ανήλικου τέκνου των διαδίκων. Στ. Η πιο πάνω διαδικασία γίνεται καταχρηστικά από τον Αιτητή και αντιβαίνει στην φύση των καθηκόντων των γονέων των ανηλίκων, ειδικότερα σε τούτη την περίπτωση του Αιτητή, τα οποία απαιτούν όπως το λειτούργημα της γονικής μέριμνας ασκείται και από τους δύο γονείς με αποκλειστικό σκοπό την προστασία των καλώς νοούμενων συμφερόντων του και στην παρούσα περίπτωση του ανήλικου Ιάσωνα." Η ένσταση της Καθ' ης η Αίτηση στηρίζεται στα γεγονότα που παραθέτει η δικηγόρος κα Γ. Λάζιτς στην ένορκη δήλωσή της που τη συνοδεύει. Αφού η δικηγόρος αποκαλύπτει την πηγή των πληροφοριών της και ότι είναι εξουσιοδοτημένη από την Καθ' ης η Αίτηση να αναφέρει τα πραγματικά γεγονότα, παραθέτει μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: Απορρίπτει ότι το παιδί είναι 6 χρονών ως αναφέρει ο Αιτητής στην ένορκη δήλωση του και υποστηρίζει ότι το παιδί θα κλείσει τα 6 του χρόνια στις 7/10/
- Παραδέχεται την έκδοση του προσωρινού διατάγματος το οποίο και έγινε μετά από μονομερή αίτηση. Όσον αφορά δε την οριστικοποίησή του εκ συμφώνου στις 23/6/2015, υποστηρίζει ότι η Καθ' ης η Αίτηση το αποδέχθηκε με μοναδικό λόγο και σκοπό τη γρήγορη διεκπεραίωση της υπόθεσης. Προσθέτει ακόμα ότι ρυθμίστηκε και η επικοινωνία της Καθ' ης η Αίτηση κατά τους καλοκαιρινούς μήνες εκ συμφώνου και η μεταφορά του παιδιού στη Γερμανία από τον Αιτητή, όμως ο Αιτητής δεν συμμορφώθηκε με τους όρους του διατάγματος. Γι' αυτό και καταχωρήθηκε αίτηση παρακοής εκ μέρους της. Παραδέχεται ότι ο ανήλικος διαμένει μαζί με τον Αιτητή στο Λατσί σήμερα και όχι με την Καθ' ης η Αίτηση στη Γερμανία, όμως είναι η θέση της ότι αυτό οφείλεται στη δόλια συμπεριφορά του Αιτητή, ο οποίος δεν επέτρεψε στην Καθ΄ ης η Αίτηση να επιστρέψει στη Γερμανία με το παιδί το Φεβρουάριο του 2015, όταν είχε έρθει στην Κύπρο με το ανήλικο υιό της, για να επισκεφθούν τον πατέρα τους, αφού προηγουμένως της είχε δώσει σαφείς διαβεβαιώσεις ότι ο ανήλικος θα επέστρεφε μαζί της στη Γερμανία. Είναι περαιτέρω η θέση της ότι από τις 12/8/2013 μέχρι την 21/2/2015 το παιδί διέμενε μαζί με την Καθ' ης η Αίτηση στη Γερμανία, πήγαινε σε νηπιαγωγείο και είχε δημιουργήσει τον κύκλο του και φίλους. Επισυνάπτει ως τεκμήριο εγγραφή του Ιάσωνα στο νηπιαγωγείο. Συνεχίζοντας αναφέρει ότι λόγω σοβαρών προβλημάτων που είχαν προκύψει μεταξύ της Καθ' ης η Αίτηση και του Αιτητή ο Ιάσωνας βρίσκεται σε σύγχυση και δεν είναι σε θέση ακόμα να παρακολουθήσει και να συγκεντρωθεί στα μαθήματα της Α΄ δημοτικού. Αναφέρει περαιτέρω, ότι ο Αιτητής προσπάθησε αυθαίρετα και παράνομα να εγγράψει τον ανήλικο στο δημοτικό σχολείο της Πόλης Χρυσοχούς, χωρίς τη συγκατάθεση της Καθ' ης η Αίτηση και χωρίς να την ενημερώσει. Και ότι η τελευταία πληροφορήθηκε ότι ο ανήλικος παρακολουθεί μαθήματα στο δημοτικό από μια φίλη της, της οποίας το παιδί φοιτά στο ίδιο δημοτικό σχολείο. Όπως αναφέρει περαιτέρω η Καθ' ης η Αίτηση ενημέρωσε τους δικηγόρους της και μόνο τότε ο Αιτητής σταμάτησε τις παράνομες και αυθαίρετες διαδικασίες και προώθησε την παρούσα αίτηση. Οι δε δικηγόροι της Καθ' ης η Αίτηση απέστειλαν στις αρμόδιες αρχές του Υπουργείου Παιδείας ημερομηνίας 4/9/2015 και εξέφρασαν γραπτώς την αντίθεση της Καθ' ης η Αίτηση για τη φοίτηση του παιδιού. Είναι η θέση της Καθ' ης η Αίτηση που μεταφέρεται από την κ. Λάζιτς ότι κατά την περίοδο που ζούσε με τη μητέρα του το παιδί στη Γερμανία πήγαινε σε γερμανικό νηπιαγωγείο, η δε εγγραφή του παιδιού στην Κύπρο σε σχολείο θα το αποπροσανατόλιζε ψυχολογικά και θα το σύγχυζε. Ειδικά ενόψει του ότι το θέμα της επιμέλειας εκκρεμεί ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου και αφού ο Αιτητής έχει μόνο την προσωρινή φύλαξη του παιδιού. Επίσης ότι σε περίπτωση που το Δικαστήριο αποφασίσει να δώσει την επιμέλεια στη μητέρα του θα πρέπει το παιδί να μεταγραφεί στη Γερμανία σε σχολείο με διαφορετική γλώσσα με διαφορετικό τρόπο εκπαίδευσης. Αυτό δεν θα είναι προς το συμφέρον του παιδιού, αλλά θα έχει αποτέλεσμα τη ψυχολογική αναστάτωση του παιδιού. Όπως υποστηρίζει περαιτέρω ο ανήλικος θα συμπληρώσει τα έξι του χρόνια στις 7/10/2015, είναι σήμερα 5 χρονών και μερικών μηνών, συνεπώς αν εγγραφεί την επόμενη χρονιά δηλαδή το Σεπτέμβριο του 2016 θα εξακολουθήσει να είναι σε λογική ηλικία εγγραφής στην Α΄ τάξη δημοτικού. Είναι φανερό, όπως υποστηρίζει, ότι ο Αιτητής χρησιμοποιεί την παρούσα αίτηση ως επιπρόσθετο μέτρο δέσμευσης του ανήλικου για να παραμείνει στην Κύπρο και για να αποτρέψει την απόδοση της επιμέλειας στη μητέρα του. Η αίτηση οδηγήθηκε σε ακρόαση με τους δικηγόρους των διαδίκων να παρουσιάζουν στο Δικαστήριο γραπτές αγορεύσεις. Δεν αντεξετάστηκαν οι ενόρκως δηλούντες. Ο κ. Βραχίμης στη δική του αγόρευση, με μια αναδρομή στο ιστορικό της υπόθεσης και την αποδοχή από την Καθ' ης η Αίτηση, όπως το προσωρινό διάταγμα καταστεί απόλυτο, κάλεσε το Δικαστήριο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα, γιατί είναι προς το συμφέρον του παιδιού. Η δε στάση της Καθ' ης η Αίτηση να έχει αντίρρηση στην εγγραφή του παιδιού, ενώ η φοίτηση του παιδιού είναι υποχρεωτική στη βάση των προνοιών της σχετικής νομοθεσίας και εφόσον ασκεί από κοινού την επιμέλεια του παιδιού, αποτελεί ως εισηγήθηκε λόγο για αφαίρεση από την ίδια της επιμέλειας του παιδιού. Ο κ. Κουρίδης από την άλλη, είχε αντίθετη άποψη. Ότι η έγκριση του αιτήματος ενώ εκκρεμεί το θέμα της επιμέλειας του παιδιού, θα σύγχυζε και θα αποπροσανατόλιζε ψυχολογικά το παιδί. Ότι δεν είναι προς το συμφέρον του τέκνου στο παρόν στάδιο να φοιτήσει στη Α΄ Δημοτικού και καμιά ζημιά δεν θα προκληθεί αν το παιδί εγγραφεί σε σχολείο την επόμενη σχολική χρονιά η οποία θα ξεκινά το Σεπτέμβριο του 2016, αφού αυτό θα εξακολουθήσει να βρίσκεται σε μια λογική ηλικία εγγραφής στο σχολείο. Ούτε θα επηρεάσει αρνητικά τη μόρφωση του παιδιού. Αντίθετα, όπως εισηγήθηκε, ο ανήλικος θα βρίσκεται σε πιο ώριμη ηλικία και πιο ήρεμη και γαλήνια κατάσταση, αφού όλες οι εκκρεμούσες δικαστικές διαδικασίες θα έχουν περατωθεί. Προχωρώντας υπέδειξε ότι ο Νόμος για υποχρεωτική φοίτηση του παιδιού στο δημοτικό σχολείο επιτρέπει παρεκκλίσεις σε ειδικές περιπτώσεις και προς τούτο έχουν αποστείλει επιστολή οι δικηγόροι της Καθ' ης η Αίτηση, στο Υπουργείο Παιδείας για την αντίρρηση της Καθ' ης η Αίτηση να φοιτήσει στο εν λόγω σχολείο. Τέλος υπέβαλε ότι ο Αιτητής χρησιμοποιεί την παρούσα αίτηση ως ένα επιπρόσθετο μέτρο πίεσης και δέσμευσης του ανήλικου Ιάσωνα για να παραμείνει στην Κύπρο και να αποτρέψει την Καθ' ης η Αίτηση από του να αποκτήσει την επιμέλεια του παιδιού και να το μεταφέρει στη Γερμανία. Ο κ. Κουρίδης περαιτέρω ανάλωσε μεγάλο μέρος της αγόρευσης του σε θέματα που αφορούν την ουσία της εναρκτήριας αίτησης, την καταλληλότητα των διαδίκων να αναλάβουν τη γονική μέριμνα του παιδιού, που όμως θα αποτελέσουν αντικείμενο κρίσης όταν θα υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου το σύνολο της μαρτυρίας των διαδίκων και η απαιτούμενη από το Νόμο έκθεση του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος στη βάση του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60, ως έχει τροποποιηθεί, θα πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α. Ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, β. ορατή πιθανότητα επιτυχίας του Ενάγοντος στην αγωγή, και γ. ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο αν δεν εκδοθεί το διάταγμα. Οι πιο πάνω προϋποθέσεις έχουν αναλυθεί σε έκταση στη νομολογία [βλ. Οδυσσέως v. Pieris Estates
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Κυτάλα κ. ά. v. Χρυσάνθου κ.α.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, Κ.Ο.Τ. v. Θεωρή
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 255, M. Ch. Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. v. Timberland
(1997)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791, Parico Aluminium Designs Ltd. v. Muskita Aluminium Co. Ltd. κ. ά.
(2002)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2015 κ.α.] Η πρώτη προϋπόθεση δεν εξυπακούει τίποτα περισσότερο από την αποκάλυψη συζητήσιμης υπόθεσης με βάση τις έγγραφες προτάσεις. Όσον αφορά τη δεύτερη, είναι αρκετό για το Δικαστήριο να ικανοποιηθεί ότι υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Αυτή έχει ερμηνευθεί να σημαίνει κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα αλλά και πολύ λιγότερο από το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Η τρίτη προϋπόθεση, όπως αναλύεται στην υπόθεση Οδυσσέως (ανωτέρω), σχετίζεται με το θέμα επάρκειας της θεραπείας υπό το φως των γεγονότων της κάθε υπόθεσης. Αν η επιδίκαση αποζημιώσεων στο τελικό στάδιο είναι αρκετή για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων του Αιτητή, τότε η έκδοση του παρεμπίπτοντος διατάγματος δεν είναι απαραίτητη. Στη Μ. Ch. Mitsingas Tr. Ltd κ. ά. v. Timberland (ανωτέρω), βέβαια, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Η έννοια της δικαιοσύνης δε συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς αλλά με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου τη θεραπεία.» Επίσης στην Κυρίσαββα v. Κύζη
(2001)1 Α.Α.Δ. 1245 λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με το πιο πάνω θέμα: «Όμως η έννοια του δύσκολου ή αδύνατου της πλήρους απονομής της δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο περιλαμβάνει και άλλα μεταβλητά κριτήρια, εκτός από την ανεπανόρθωτη ζημιά. Ο χρηματικός παράγοντας της αποζημίωσης δεν είναι ο μόνος που λαμβάνεται υπόψη.» Στην Κατσουρίδης v. Κατσουρίδης
(1997)1 Α.Α.Δ. 415 λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με την έκδοση παρεμπιπτόντων διαταγμάτων στις περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών: «Οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα.» Τέλος, όσον αφορά την έκδοση προσωρινών διαταγμάτων, όπως υποδεικνύεται στην Οδυσσέως (ανωτέρω) το Δικαστήριο, στο τελικό στάδιο, θα πρέπει να σταθμίσει κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα [βλ. Ιπποδρομιακή Αρχή v. Χ" Βασίλη
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 152]. Στις περιπτώσεις ακόμα μονομερών αιτήσεων πρέπει να καταδεικνύεται το επείγον του αιτήματος. Σε αυτό το στάδιο ακόμη το Δικαστήριο δεν ενεργεί ως Δικαστήριο ουσίας και θα πρέπει να αποφεύγει να προβαίνει σε διεξοδική αξιολόγηση της μαρτυρίας και εξαγωγή συμπερασμάτων επί των διαφιλονικούμενων θεμάτων [βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)1 C.L.R. 263], Δημοκρατία της Σλοβενίας v. Beogradska Banka DD
(1999), 1 (A) 227, στη σελ.
- Σε αυτό το ενδιάμεσο στάδιο λοιπόν το πραγματικό υπόβαθρο της αίτησης πρέπει να διακριβώνεται μέσα από τις ένορκες δηλώσεις, τηρουμένης της δυνατότητας αντεξέτασης που προκύπτει από τη Διαταγή
- Καθήκον γι' αυτό του Δικαστηρίου είναι να συνεκτιμήσει την ποιότητα της μαρτυρίας την οποία οι διάδικοι επέλεξαν να προσκομίσουν, με σκοπό να διαπιστώσει αν τηρούνται οι τρεις προϋποθέσεις για την έκδοση του προσωρινού διατάγματος. Είναι ακόμα καθιερωμένη αρχή ότι ο Aιτητής, ο οποίος επιδιώκει μονομερώς ένα προσωρινό διάταγμα, πρέπει να προσέρχεται στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια. Πρέπει να προβαίνει σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη όλων των ουσιωδών γεγονότων. Η σημασία της αποκάλυψης έχει αναλυθεί σε σειρά αποφάσεων. Το επιστέγασμα της απουσίας αποκάλυψης είναι η κατάργηση του διατάγματος. Το Δικαστήριο αν θεωρήσει ότι η μη αποκάλυψη ήταν ουσιώδης μπορεί να ακυρώσει το προσωρινό διάταγμα που το ίδιο εξέδωσε αρνούμενο ν´ ακούσει περαιτέρω τον Aιτητή. Για να ακυρώσει, όμως, το διάταγμα θα πρέπει τα γεγονότα που δεν αποκαλύφθηκαν να ήταν ουσιώδη. Επίσης, θα πρέπει να βρίσκονταν εντός της γνώσης του Aιτητή. Βλ. Στυλιανού v. Στυλιανού
(1992)1 Α.Α.Δ. 583, Γρηγορίου κ. ά. v. Χριστοφόρου
(1995)1 Α.Α.Δ. 248, Demstar Ltd. v. Zim Israel Navigation Co. Ltd.
(1996)1 (A) Α.Α.Δ. 597, Μ. & Ch. Mitsingas Tr. Ltd. κ. ά. ν. Timberland Co.
(1997)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791, Resola (Cyprus) Ltd. v. Χρίστου
(1998)1 (Β) Α.Α.Δ. 598, Σεβαστού ν. Σεβαστού,
(2002)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1980]. ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ Με οδηγό τις παραπάνω αρχές, προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος, συνεκτιμώντας τη μαρτυρία που παρουσιάστηκε στις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων, χωρίς να καταλήξω σε τελικά ευρήματα επί των αμφισβητούμενων γεγονότων. Από τις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων αναδύεται μια έντονη διαφωνία μεταξύ τους αναφορικά με τη ρύθμιση της γονικής μέριμνας του παιδιού τους και ειδικότερα ορισμένων πτυχών που αφορούν την επιμέλεια του. Διαφωνούν ως προς τον καθορισμό του τόπου διαμονής του παιδιού και της φοίτηση του παιδιού στο σχολείο, η οποία θα εξαρτηθεί βεβαίως από το που τελικά και με ποιόν θα παραμείνει το παιδί. Και έχουμε ως δεδομένη την επιθυμία της Καθ' ης η Αίτηση να μεταφέρει το ανήλικο στη Γερμανία και όπως το παιδί φοιτήσει σε σχολείο στη Γερμανία, του δε Αιτητή να κρατήσει το παιδί στην Κύπρο μαζί του. Θα ήταν πρόωρο όμως στο στάδιο αυτό να προέβαινα στην εξαγωγή συμπερασμάτων ως προς τους αντικρουόμενους ισχυρισμούς, αλλά και την καταλληλότητα των διαδίκων αναφορικά με την άσκηση του καθήκοντος τους σε σχέση με τις πτυχές της γονικής μέριμνας του παιδιού. Υπάρχουν ακόμα, εκατέρωθεν ισχυρισμοί για κατακράτηση του παιδιού. Τόσο από τον Αιτητή ότι η Καθ' ης η Αίτηση το μετέφερε, παρά τη θέληση του τελευταίου στη Γερμανία, της δε Καθ' ης η Αίτηση, ότι είναι ο πατέρας ο οποίος κατακράτησε το παιδί στην Κύπρο, παρά τις διαβεβαιώσεις του ότι θα επέστρεφε με τη μητέρα του στη Γερμανία. Η αίτηση του Αιτητή στηρίζεται στις διατάξεις του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν216/90). Το άρθρο 7 του Νόμου 216/1990, ορίζει ότι αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, το Δικαστήριο αποφασίζει έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς. Συνεπώς, ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση είναι πρόδηλο. Εκείνο δε που ενδιαφέρει στην παρούσα περίπτωση είναι το συμφέρον του παιδιού και όχι η ικανοποίηση των προσωπικών επιθυμιών του κάθε γονέα. Σημασία επίσης έχει ότι το προσωρινό διάταγμα που εκδόθηκε από το Δικαστήριο, έγινε απόλυτο στις 23/6/2015 και ότι με αυτό καθορίστηκε ο τόπος διαμονής του Αιτητή, ως ο τόπος διαμονής του ανήλικου μέχρι την ακρόαση και πλήρη αποπεράτωση της εναρκτήριας αίτησης. Και σε αυτό υπήρξε συμφωνία μεταξύ των διαδίκων. Είναι ακόμα γεγονός ότι οι γονείς του Ιάσωνα βρίσκονται σε διάσταση. Έχει ως εκ τούτου το δικαίωμα ο πατέρας να αποταθεί για την αιτούμενη θεραπεία. Δηλαδή την άσκηση της επιμέλειας του παιδιού και την απαγόρευση απομάκρυνσης του παιδιού από την Κύπρο. Ακόμα εφόσον το παιδί βρίσκεται σε σχολική ηλικία και η επιμέλεια του παιδιού περιλαμβάνει και την εκπαίδευση του, υπάρχει ορατή πιθανότητα της αίτησης του. Σύμφωνα δε με το άρθρο 3 του περί Δημοτικής Εκπαίδευσης (Υποχρεωτική Φοίτηση και Παροχή Δωρεάν Παιδείας) Νόμου του 1993 (Ν. 24(Ι)/1993), ως αυτός έχει τροποποιηθεί: "
(1)Η φοίτηση στην προδημοτική τάξη στο δημοτικό και στο γυμνάσιο είναι υποχρεωτική, μέχρις ότου ο μαθητής συμπληρώσει το γυμνασιακό κύκλο ή το δέκατο πέμπτο έτος της ηλικίας του, οποιοδήποτε από τα δυο επισυμβεί πρώτο." Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Νόμου: "
(4)Όποιος έχει την επιμέλεια του προσώπου του μαθητή και παραλείπει την εγγραφή ή την εποπτεία του ως προς τη φοίτηση κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 3, διαπράττει αδίκημα τιμωρούμενο με ποινή φυλάκισης μέχρι τρεις μήνες ή με χρηματική ποινή μέχρι 150 λίρες ή και με τις δύο ποινές." Το άρθρο 2 του Νόμου, επίσης, προνοεί για την ηλικία φοίτησης των παιδιών στην προδημοτική τάξη. Για να φοιτήσουν στην τάξη αυτή τα παιδιά θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει την ηλικία των τεσσάρων ετών και οκτώ μηνών, πριν την 1η Σεπτεμβρίου της σχολικής χρονιάς κατά την οποία γίνεται η εγγραφή. Σύμφωνα δε με τα όσα ισχύουν για τις εγγραφές παιδιών στα δημοτικά σχολεία από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας: «Κανένα παιδί δεν εγγράφεται σε δημοτικό σχολείο, εκτός αν, πριν από την 1η Σεπτεμβρίου της σχολικής χρονιάς που γίνεται η εγγραφή, έχει συμπληρώσει την ηλικία που εκάστοτε ορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Σύμφωνα με σχετική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, τα παιδιά εγγράφονται στο δημοτικό σχολείο αν κατά την 1η Σεπτεμβρίου του έτους που θα φοιτήσουν έχουν συμπληρώσει την ηλικία των 5 8/12 χρονών. Κάθε παιδί το οποίο πληροί την πιο πάνω προϋπόθεση υποχρεούται να εγγραφεί σε δημοτικό σχολείο της περιοχής του, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Υποχρεωτικής Εκπαιδεύσεως Νόμου του 1993 έως 2004.» Δεν είναι η κατάλληλη ώρα να προβώ σε ευρήματα αναφορικά με το αν τελικά θα πετύχει ή όχι στο ευρύτερο αίτημα του στην εναρκτήρια αίτηση. Αρκεί να υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Ούτε να αξιολογήσω τους αντικρουόμενους ισχυρισμούς των διαδίκων. Αποτελεί γεγονός ότι ο Ιάσωνας είχε συμπληρωμένο κατά την υποβολή της αίτησης από τον πατέρα του την ηλικία των 5 ετών 11 μηνών και μερικών ημερών, άρα ήταν υποχρεωτικό να φοιτήσει στην Α' τάξη του δημοτικού. Επομένως εξετάζοντας τη μαρτυρία που προσέφερε ο πατέρας στο παρόν στάδιο, έχοντας υπόψη μου ότι το επίπεδο με το οποίο θα κριθεί σε αυτό το στάδιο η αίτηση για προσωρινό διάταγμα δεν είναι πολύ ψηλό, κρίνω ότι ο Αιτητής ικανοποίησε τη 2η προϋπόθεση, δηλαδή υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας της αίτησης του. Προχωρώ στην εξέταση της τρίτης προϋπόθεσης, ότι θα είναι αδύνατο να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο αν δεν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. Έχοντας υπόψη μου τις αρχές ως τις εξέθεσα πιο πάνω και τη νομολογία, καθώς και ότι η έννοια της ζημιάς στις οικογενειακές διαφορές δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς, λαμβάνοντας υπόψη μου και την επιχειρηματολογία των δικηγόρων τους, κρίνω ότι συντρέχει και η τρίτη προϋπόθεση για την έκδοση ενός προσωρινού διατάγματος. Το παιδί δεν μπορεί να μένει χωρίς εκπαίδευση και μόρφωση, αναμένοντας να ρυθμιστεί οριστικά η διαφωνία των γονέων του που αφορά στη ρύθμιση ορισμένων πτυχών της γονικής μέριμνας και ιδιαίτερα αυτής της επιμέλειας του παιδιού. Με αβέβαιο το χρόνο που θα χρειαστεί η υπόθεση για να ολοκληρωθεί, μη γνωρίζοντας την έκταση της μαρτυρίας που προτίθενται να προσκομίσουν οι διάδικοι. Τη στιγμή μάλιστα που ο Ιάσωνας έχει συμπληρώσει την υποχρεωτική ηλικία φοίτησης σε δημοτικό σχολείο και που ο προσωρινός τόπος διαμονής του με την οριστικοποίηση του προσωρινού διατάγματος με τη σύμφωνη γνώμη της μητέρας, ανεξαρτήτως των λόγων που συναίνεσε γι' αυτό, είναι στην Κύπρο. Ούτε ασφαλώς είναι προς όφελος του παιδιού ενώ τα παιδιά της ηλικίας του ενεγράφησαν στα σχολεία και ήδη φοιτούν να θυματοποιείται εξαιτίας της ασυμφωνίας των γονέων και των προσωπικών τους διαφορών. Η ζημιά στο παιδί θα είναι ανεπανόρθωτη. Και μεγαλύτερη από αυτή που θα προκληθεί σε περίπτωση που το Δικαστήριο αποφασίσει σε μεταγενέστερο χρόνο την ανάθεση της επιμέλειας στη μητέρα του. Η οποία επιθυμεί ως τόπο διαμονής του παιδιού τη Γερμανία. Άλλωστε το παιδί θα μπορούσε παράλληλα να διδάσκεται τη Γερμανική γλώσσα, μητρική του γλώσσα, ώστε να είναι έτοιμο να συνεχίσει σε μια ενδεχόμενη αλλαγή. Η αντίρρηση της μητέρας ενώ η ίδια έχει συγκατατεθεί στην παραμονή προσωρινά του παιδιού στον τόπο διαμονής του πατέρα στην Κύπρο, δεν εξυπηρετεί το συμφέρον και την ευημερία του παιδιού. Ο νόμος καθιστά ως κυρίαρχο κριτήριο με βάση το οποίο ασκείται η γονική μέριμνα το συμφέρον ή την ευημερία του παιδιού, γι' αυτό κάθε απόφαση του Δικαστηρίου για την ανάθεση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του ανηλίκου. [Βλ. Α. Ιακωβίδου v. Κ. Ιακωβίδου
(2000)1 Α.Α.Δ 1108, Στυλιανού v. Στυλιανού
(1993)1 Α.Α.Δ. 130]. Και στο παρόν στάδιο το συμφέρον του παιδιού είναι η παρακολούθηση μαθημάτων και η φοίτησή του στο σχολείο της περιφέρειας του προσωρινού τόπου διαμονής του. Συνακόλουθα, εκδίδεται το ακόλουθο διάταγμα: Α) Εκδίδεται Προσωρινό Διάταγμα, με το οποίο επιτρέπεται η εγγραφή και φοίτηση του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Ιάσωνα Ευαγγέλου, στο Δημοτικό Σχολείο Πόλης Χρυσοχούς, χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση της Καθ' ης η Αίτηση, μέχρι την πλήρη και τελική εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης και/ή μέχρι νεωτέρας διαταγής του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο ασκώντας τη διακριτική του ευχέρεια αναφορικά με τα έξοδα, κρίνει ορθό και δίκαιο υπό τις περιστάσεις, όπως τα έξοδα της παρούσας αίτησης ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της εναρκτήριας αίτησης. (Υπ.) ................... Κ. Χ΄΄ Αθανασίου - Σιαμτάνη, Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο