ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ν. ΝΑΤΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ, Αρ. Αίτησης: 71/16, 15/6/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLEM:2016:16 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Δικαιοδοσία Διατροφής Τέκνων Ενώπιον: Σ. Κ. Καρατσή, Π. Αρ. Αίτησης: 71/16 Μεταξύ: ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ, εκ Λεμεσού Αιτητή και ΝΑΤΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ, εκ Λεμεσού Καθ΄ης η αίτηση ----------------------- Αίτηση ημερ. 31.3.2016 Ημερομηνία: 15 Ιουνίου, 2016 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Αιτητή: κα Α. Ιωάννου για κα Σπύρου Για την Καθ΄ης η αίτηση: κα Ε. Ευριπίδου για κ. Αλ. Αργυρού Α Π Ο Φ Α Σ Η Η αρχή audi alteram partem έλκει την καταγωγή της στους κανόνες της φυσικής δικαιοσύνης. Είναι γι' αυτό που δεν απώλεσε τη σημασία της με την πάροδο του πανδαμάτορα χρόνου και εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να αποτελεί ακατάλυτο αξίωμα. Η αρχή αυτή ενσωματώνεται στο Άρθρο 30 του Συντάγματος της χώρας μας που μεταξύ άλλων διασφαλίζει το δικαίωμα κάθε προσώπου «να προβάλλει τους ισχυρισμούς αυτού ενώπιον του δικαστηρίου και να έχει χρόνο επαρκή διά την προπαρασκευήν τούτων». Είναι για τούτο που η παροχή θεραπείας σε διάδικο χωρίς την παροχή ευκαιρίας στον αντίδικο ν' ακουστεί επιτρέπεται μόνο σε άκρως εξαιρετικές περιπτώσεις που ο νόμος καθορίζει θέτοντας ταυτόχρονα τα κριτήρια παροχής τέτοιας θεραπείας. Έτσι το άρθρο 9
(1)του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου προβλέπει: «9
(1)Κάθε διάταγμα, το οποίο το δικαστήριο έχει εξουσία να εκδόσει δύναται, όταν αποδειχθεί το κατεπείγον ή άλλες ιδιαίτερες περιστάσεις, να εκδοθεί με αίτηση του ενός από τους διαδίκους χωρίς ειδοποίηση στον άλλο». Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου ερμήνευσε πολύ αυστηρά το εδάφιο αυτό. Περιορίζομαι σε ενδεικτική παράθεση ενός αποσπάσματος από την υπόθεση Resola (Cyprus) Ltd v. Χρήστου
(1988)1 Α.Α.Δ. σελ. 598. «Το επείγον για την παροχή θεραπείας αποτελεί δικαιοδοτικό όρο. Μόνο, εφόσο καταδεικνύεται το κατεπείγον του αιτήματος, δικαιολογείται όλως εξαιρετικά, η άσκηση δικαστικής εξουσίας στην απουσία του Εναγομένου. Μόνο τότε μπορεί να συγχωρηθεί παρέκκλιση από το θεμελιώδη κανόνα της δικαιοσύνης, να ακούσει και τα δύο μέρη πριν εκφέρει κρίση». Η ρύθμιση του άρθρου 9
(1)θα βρισκόταν σε αντίθεση με το Σύνταγμα αν απουσίαζε εκείνη του εδαφίου
(3)που προβλέπει: «
(3)Κανένα διάταγμα το οποίο εκδόθηκε χωρίς ειδοποίηση δεν θα παραμένει σε ισχύ για χρόνο μεγαλύτερο από τον αναγκαίο για επίδοση ειδοποίησης γι' αυτό σε όλους όσους επηρεάζονται από αυτό και για παροχή δυνατότητας σε αυτούς να εμφανιστούν ενώπιον του δικαστηρίου και ενστούν σε αυτό· κάθε τέτοιο διάταγμα παύει να ισχύει, μετά τη λήξη της περιόδου αυτής, εκτός αν το Δικαστήριο, αφού ακούσει τους διαδίκους ή οποιοδήποτε από αυτούς, διατάξει διαφορετικά και κάθε τέτοιο διάταγμα τυγχάνει μεταχείρισης κατά την αγωγή όπως το Δικαστήριο κρίνει δίκαιο». Το δικονομικό πλεονέκτημα που το άρθρο 9 παρέχει στον ενάγοντα αντισταθμίζεται με την υποχρέωση αποκάλυψης που, σύμφωνα με τη νομολογία, έχει έναντι του Δικαστηρίου. Σχετικά είναι όσα σημείωσε το Εφετείο στην υπόθεση Demstar Limited v. Zim Israel Navigation Co. Limited
(1996), 1 A.A.Δ. 597 στη σελ. 601. Η υποχρέωση αποκάλυψης δεν είναι το μοναδικό στοιχείο που αντισταθμίζει το δικονομικό πλεονέκτημα του ενάγοντα. Είναι και άλλο. Αρκεί ν' αναφερθεί η ανάληψη προσωπικής εγγύησης από τον ενάγοντα ως προαπαιτούμενο της εγκυρότητας του διατάγματος που του παρέχεται «για να εξασφαλιστεί η υποχρέωσή του για αποζημίωση του προσώπου εναντίον του οποίου ζητείται το διάταγμα». [άρθρο 9
(2)του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, όπως ερμηνεύθηκε στην υπόθεση Φεσσάς
(1990)1 Α.Α.Δ. 704]. Οι διάδικοι στην υπό εξέταση αίτηση είναι πρώην σύζυγοι. Ο γάμος τους λύθηκε και τούτο είναι παραδεκτό με απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου στις 16.12.
- Μέχρι τις 18.12.15, δηλαδή για δύο ακόμη μέρες μετά τη λήξη του γάμου τους βρίσκονταν κάτω από την ίδια στέγη. Ας σημειωθεί ότι είναι παραδεκτό πως η μεταξύ τους διάσταση επήλθε κατά ή περί τον Ιούλιο του
- Η εναρκτήρια αίτηση που ο πατέρας κατεχώρησε στις 31.3.16 ζητά προσδιορισμό της συνεισφοράς της μητέρας στη διατροφή των ανηλίκων τέκνων του Πέτρου Αντωνίου και Αλέξη Αντωνίου εφόσο μετά την αποχώρηση της από την οικογενειακή στέγη στις 18.12.15 η μητέρα άφησε τα παιδιά μαζί με τον πατέρα. Με μονομερή αίτηση, που κατεχώρησε την ίδια ημέρα και τέθηκε ενώπιον μου στις 5.4.16 εξέδωσα προσωρινό διάταγμα με το οποίο διέτασσα την μητέρα, όπως καταβάλλει στον πατέρα το ποσό των €400 το μήνα. Ποια ήσαν τα δεδομένα στη βάση των οποίων άσκησα τη δικαστική μου κρίση; Αυτά, συνοπτικά, ήσαν το όνομα και η ηλικία των ανηλίκων, που καταγράφονται στην παράγραφο 1 της ένορκης δήλωσης του πατέρα, οι ανάγκες αυτών, όπως αυτές εξηγούνται στις παραγράφους 16 και 17 και που, κατά τον πατέρα, ανέρχονται στο ποσό των €1,500 το μήνα, η διάσταση των διαδίκων κατά ή περί τον Ιούλιο του 2015, η λύση του γάμου τους στις 16.12.15, η χωριστή εγκατάσταση από 18.12.15, η έκδοση διατάγματος γονικής μέριμνας στις 2.2.12 με το οποίο προσδιοριζόταν ο τόπος διαμονής του πατέρα ως τόπος διαμονής των παιδιών, οι δυνάμεις του πατέρα που ο ίδιος αποκάλυπτε πως είναι μόνο €1,000 το μήνα, εκείνες της μητέρας τις οποίες τοποθετούσε στο ποσό των €2,000 το μήνα και η πεποίθηση πως η μητέρα θα μπορούσε να συνεισφέρει έναντι των αναγκών €900 ανά μήνα. Στη βάση λοιπόν των παραπάνω δεδομένων εξέδωσα το προσωρινό διάταγμα το οποίο, όπως έχω εξηγήσει, κατά την εισαγωγή μου θα έπρεπε να επιδοθεί πολύ σύντομα στη μητέρα, ώστε να λάβει και εκείνη γνώση και να ακουστεί. Αμέσως μετά την επίδοση του προσωρινού διατάγματος η μητέρα κατεχώρησε ειδοποίηση ένστασης με ημερομηνία 6.6.
- Τα δεδομένα ήταν φυσικό να διαφοροποιηθούν. Αρκεί να πω ότι η μητέρα αμφισβητεί την εγκυρότητα του προσωρινού διατάγματος για 11 λόγους. Θα συνοψίσω όμως τη διαφοροποίηση των δεδομένων, όπως βγαίνουν μέσα από την εκδοχή της μητέρας και όπως καταγράφονται στην ένορκη δήλωση της. Είναι η θέση της πως ο πατέρας έχει επιπρόσθετα εισοδήματα, όπως €300 το μήνα από την ενοικίαση διαμερίσματος και άλλα έσοδα, γιατί όντας μέτοχος στην εταιρεία DREAMELECTRIC LTD θα έχει έσοδα απ' αυτήν. Περαιτέρω η μητέρα θεωρεί ότι πολύ σύντομα ο πατέρας θα έχει την ευχέρεια να κερδίζει άλλα €700 το μήνα από την ενοικίαση του διαμερίσματος που σήμερα χρησιμοποιεί η ίδια ως επαγγελματική της στέγη εξασκώντας το επάγγελμα του χειρούργου - οδοντίατρου. Οι δυνάμεις της μητέρας δεν είναι στο ποσό των €2,000 το μήνα όπως ισχυρίζεται ο πατέρας. Η ίδια στην παρ. 7 εξηγεί πως η επαγγελματική της στέγη είναι στο ίδιο κτίριο με την οικογενειακή στέγη και ότι ο πατέρας από τη διάσταση και μετά προκαλούσε διάφορα προβλήματα σ' αυτήν προκειμένου να την εξαναγκάσει να φύγει. Του αποδίδει συμπεριφορές όπως διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος και νερού σε χρόνο όπου είχε ασθενείς στο ιατρείο. Η μητέρα επίσης ισχυρίζεται πως οι δυνάμεις της επηρεάστηκαν από τη δυσαρέσκεια που προκλήθηκε σε αρκετούς ασθενείς της ένεκα των προβλημάτων που της προξένησε ο πατέρας. Κάποιες καινούργιες επενδύσεις όπως η αγορά νέου κλιβάνου του οποίου την αξία καθορίζει στο ποσό των €3,927, αλλά και η περαιτέρω επίπλωση του νέου χώρου στον οποίο θα μετακινηθεί καθώς και το ενοίκιο που βεβαίως θα καταβάλλει, θα μειώνει περαιτέρω τις δυνάμεις της. Για την ώρα οι δυνάμεις της έχουν ήδη μειωθεί με το να καταβάλλει €580 το μήνα ως ενοίκιο για τη χωριστή της εγκατάσταση. Η μητέρα δεν μένει ως εδώ. Προχωρεί για να αμφισβητήσει και τις ανάγκες των ανηλίκων με ειδική αναφορά στις ανάγκες σίτισης. Διαφωνεί για παράδειγμα ότι κάθε παιδί χρειάζεται €200 το μήνα για σίτιση ή ότι χρειάζεται €100 το μήνα για ένδυση ή €50 το μήνα για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Σε σχέση με το τελευταίο κονδύλι αναφέροντας την ιδιότητα της ως ιατρού εξηγεί με ποιο τρόπο έχει αρκετές υπηρεσίες δωρεάν από συναδέλφους με ειδική αναφορά σε ορθοδοντικό ιατρό όπου και τα δύο παιδιά έτυχαν, το ένα μάλιστα εξακολουθεί να τυγχάνει, ορθοδοντικής θεραπείας χωρίς οποιαδήποτε χρέωση. Αναφέρει ακόμα πως ο πατέρας έχει κάρτα του δημόσιου νοσοκομείου και συνεπώς δεν χρειάζεται οποιοδήποτε ποσό για την ιατρική τους κάλυψη. Τέλος στην ένορκη δήλωση της η μητέρα αναφέρει και το ποσό που απαιτείται για την αυτοδιατροφή της, αλλά και τα αναγκαία κονδύλια που πρέπει να καταβάλει προκειμένου να της επιτραπεί να ασκεί το λειτούργημα της οδοντιάτρου. Τώρα θα πρέπει να επανεξετάσω, να αναθεωρήσω το προσωρινό διάταγμα συνεκτιμώντας τις δύο ένορκες δηλώσεις που έχω ενώπιον μου, εφόσο δεν υπήρξε αντεξέταση κανενός από τους διαδίκους. Δεν θα ήταν λάθος, εάν έλεγα πως προτιμώ τη μαρτυρία της μητέρας, γιατί για κάθε θέμα που αναφέρει το στοιχειοθετεί με τεκμήρια. Θα σχολιάσω με ξεχωριστή απαρέσκεια τη συμπεριφορά του πατέρα να προκαλεί προβλήματα στον επαγγελματικό χώρο της μητέρας. Τον ισχυρισμό της πως διακόπτει το ηλεκτρικό ρεύμα και το νερό, τον πιστεύω απόλυτα, εφόσο με επιστολή που η δικηγόρος του απέστειλε στο συνήγορο της στις 6.6.16, (Τεκμ. Γ στην ένορκη δήλωση της μητέρας) αναφέρονται μεταξύ άλλων: «.ο πελάτης μας δεν επιθυμεί πλέον να διαμένουν κάτω από την ίδια στέγη με την πελάτιδα σας και εν διαστάσει σύζυγο του και ούτε επιθυμεί να συνεχίσει να της παράσχει αφιλοκερδώς επαγγελματική στέγη για το οδοντιατρείο». Σε άλλο σημείο: «Eις περίπτωση που η πελάτιδα σας επιθυμεί να συνεχίσει να παραμένει και να λειτουργεί το οδοντιατρείο στον υφιστάμενο χώρο καλείται όπως καταβάλει στον πελάτη μας το ποσό των €700 μηνιαίως ως ενοίκιο». Και τελειώνει ως εξής: «Αναμένουμε την απάντηση σας μέχρι τη Δευτέρα 30.11.15, άλλως ο πελάτης μας θα προβεί στη λήψη άλλων νομικών μέτρων καθώς και στη διακοπή της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και νερού προς το ιατρείο». Τα νομικά μέτρα είναι βεβαίως κατανοητά στους νομικούς. Η διακοπή όμως της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και νερού, ως παράνομες πράξεις, είναι παντελώς ακατανόητες στους νομικούς και περισσότερο, βεβαίως, στο Δικαστήριο. Άρα εξήγησα γιατί προτιμώ τη μαρτυρία της μητέρας. Η μητέρα καταθέτει επίσης τεκμήριο σε ό,τι αφορά την αγορά νέου κλιβάνου, σε ό,τι αφορά την καταβολή ενοικίου για την ξεχωριστή στέγαση της ύψους €580 το μήνα και σωρεία άλλων τεκμηρίων που πραγματικά στοιχειοθετεί κάθε ξεχωριστό της ισχυρισμό. Βεβαίως όλα όσα έχω πει δε συνηγορούν στην ακύρωση του διατάγματος, όπως φαίνεται να ήταν η επιθυμία της μητέρας με την ένσταση της και με τους 11 λόγους τους οποίους πρόβαλε, οι περισσότεροι των οποίων, βεβαίως δεν ευσταθούν. Ο μόνος λόγος που κατά το Δικαστήριο ευσταθεί είναι ότι τα έξοδα των ανηλίκων, όπως τα περιγράφει ο πατέρας είναι υπερβολικά και διογκωμένα, δηλαδή ο λόγος Γ και ότι οι δυνάμεις της μητέρας δεν της επιτρέπουν να καταβάλει το ποσό των €400 που είναι ο λόγος Β. Όλα τα άλλα, το στοιχείο του κατεπείγοντος, οι προϋποθέσεις έκδοσης προσωρινού διατάγματος όπως αυτά διαλαμβάνονται στο άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60 και εξηγήθηκαν στη θεμελιακή απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Οδυσσέως ν. Πιερής
(1982)1 Α.Α.Δ. 559 είναι εγγενείς με την φύση της συγκεκριμένης αξίωσης. Από τη στιγμή που ο νομοθέτης εναποθέτει κοινή ευθύνη στους γονείς να συνεισφέρουν στη διατροφή των τέκνων τους ανάλογα με τις δυνάμεις τους και εννοώ το άρθρο 33
(1), του Ν.216/90, μετά τη διακοπή της συμβίωσης δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος. Είναι δηλαδή επείγον να ρυθμιστεί έστω και προσωρινά το διάταγμα διατροφής των ανηλίκων και βεβαίως υπάρχει σοβαρό ζήτημα για εξέταση κατά την εναρκτήρια αίτηση, ορατή πιθανότητα επιτυχίας και τέλος οι ανάγκες των ανηλίκων δεν μπορούν να αναμένουν να ικανοποιηθούν σε ευθετότερο χρόνο, αλλά πρέπει να ικανοποιηθούν άμεσα, τουλάχιστον οι βασικές. Ως προς το θέμα της αποκάλυψης αποδέχομαι πως είναι σωστές οι αρχές που διατυπώθηκαν στην εμπεριστατωμένη αγόρευση των συνηγόρων της Καθ' ης η αίτηση πλην όμως στο θέμα της διατροφής ανηλίκων δε δικαιολογείται η ακύρωση του διατάγματος, αλλά μόνο η διαφοροποίηση του. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη όσα παρέθεσε η μητέρα βρίσκω ότι πράγματι ο πατέρας διόγκωσε τις ανάγκες των ανηλίκων. Θεωρώ πως το προσωρινό διάταγμα θα πρέπει να τροποποιηθεί και να μειωθεί κατά το ήμισυ. Συνεπώς το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα τροποποιείται με μείωση του ποσού της συνεισφοράς της μητέρας στο ποσό των €200 από την ημέρα έκδοσης του αναδρομικά. Ενόψει της κατάληξης μου και της κατά το ήμισυ θα έλεγα επιτυχίας της πλευράς της Καθ' ης η αίτηση, δεν προτίθεμαι να εκδώσω διάταγμα ως προς τα έξοδα. (Υπ.) .......... Σ. Κ. Καρατσής, Π. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Family Court / Διατροφή / Interim Αναφορά: Οριστικοποίηση προσωρινού διατάγματος cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο