ΣΩΚΡΑΤΗ Α. ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ ν. ΑΝΝΑΣ Σ. ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ, Αρ. Αίτησης: 156/2014, 13/7/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLEM:2016:21 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Δικαιοδοσία Γονικής Μέριμνας Ενώπιον: Ρ. Προκοπίου, Δ. Αρ. Αίτησης: 156/2014 Μεταξύ: ΣΩΚΡΑΤΗ Α. ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ Αιτητή και ΑΝΝΑΣ Σ. ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ Καθ' ης η Αίτηση _______________ Αίτηση ημερομηνίας 4/2/2016 Ημερομηνία: 13/07/2016 Εμφανίσεις: Για τον Αιτητή: κα. Άννα Δημητρίου για ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ & ΣΙΑ ΔΕΠΕ (για ν' ακούσουν απόφαση κα. Μ. Κούνδουρου και κα. Η. Πέτρου) Για την Καθ' ης η Αίτηση: κα Σιακαλλή για κ.κ. ΤΑΣΣΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Δ.Ε.Π.Ε (για ν' ακούσει απόφαση κα. Χρ. Αντωνίου) Διάδικοι: Απόντες ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Στα πλαίσια της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο εναρκτήριας αίτησης, ο Αιτητής εξασφάλισε μονομερώς στις 9/2/16 προσωρινό διάταγμα ρύθμισης της επικοινωνίας του με το ανήλικο τέκνο των διαδίκων Ανδρέα Σωκράτους, το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ αυτό δια του παρόντος ΔΙΑΤΑΤΤΕΙ όπως:
- Εκδοθεί και δια του παρόντος εκδίδεται προσωρινό διάταγμα επικοινωνίας του Αιτητή με το ανήλικο τέκνο των διαδίκων Ανδρέα ως ακολούθως: Α. Κάθε Δευτέρα και Τετάρτη από η ώρα 5.00μ.μ. μέχρι η ώρα 8.00μ.μ. Β. Εκ περιτροπής την πρώτη εβδομάδα κάθε Παρασκευή από η ώρα 5.00μ.μ. μέχρι 5.00μ.μ. του Σαββάτου την επόμενη εβδομάδα από η ώρα 5.00μ.μ. του Σαββάτου μέχρι 5.00μ.μ. της Κυριακής και ούτω καθεξής από εβδομάδα σε εβδομάδα.
- Ο Αιτητής διατάσσεται όπως παραλαμβάνει από την Καθ' ης η Αίτηση στην οικία της το ως άνω ανήλικο και όπως επιστρέφει στην Καθ' ης η Αίτηση το ως άνω ανήλικο τέκνο στην οικία της τις πιο πάνω μέρες και ώρες επικοινωνίας.
- Η Καθ' ης η Αίτηση διατάσσεται όπως παραδίδει στον Αιτητή στην οικία της το ως άνω ανήλικο τέκνο και όπως παραλαμβάνει από τον Αιτητή το ως άνω ανήλικο τέκνο στην οικία της τις πιο πάνω μέρες και ώρες επικοινωνίας.» Το Διάταγμα ορίστηκε επιστρεπτέο στις 15/2/
- Μετά την επίδοση του διατάγματος και της μονομερούς αίτησης στην Καθ' ης η Αίτηση, η τελευταία εμφανίστηκε στη διαδικασία με δικηγόρο και στις 29/2/16 κατεχώρησε ένσταση με υποστηρικτική ένορκη δήλωση. Οι λόγοι της ένστασης της Καθ' ης η Αίτηση παρατίθενται αυτούσιοι: «
- Δεν συντρέχουν οι εκ του νόμου ή/και νομολογικές προϋποθέσεις για έκδοση προσωρινού μονομερούς διατάγματος επικοινωνίας.
- Ο Αιτητής δεν δικαιούται στις αιτούμενες θεραπείες.
- Το δικαστήριο στερείται εξουσίας στην έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων.
- Ο Αιτητής δεν προσήλθε ενώπιον του Δικαστηρίου με καθαρά χέρια ή/και δεν πληρούνται οι κανόνες της φυσικής δικαιοσύνης.
- Ο Αιτητής προέβη σε απόκρυψη ουσιωδών για την υπόθεση ή/και έκβαση της υπόθεσης γεγονότων από το Δικαστήριο κατά την διάρκεια έκδοσης του μονομερούς διατάγματος ή/και δεν προέβη σε ειλικρινή αποκάλυψη κάθε ουσιώδους γεγονότος που αφορά την υπόθεση.
- Η αίτηση του Αιτητή είναι παράτυπη ή/και νομικά ή/και πραγματικά ή/και δικονομικά λανθασμένη.
- Η αίτηση του Αιτητή είναι απαράδεκτη ή/και κακόπιστη ή/και καταχρηστική ή/και καταπιεστική ή/και καθαρά εκδικητική προς το πρόσωπο της Καθ' ης η Αίτηση.
- Η αίτηση του Αιτητή είναι άνευ ουσίας ή/και αντικειμένου αφού ο Αιτητής έχει ελεύθερη και ανεμπόδιστη επικοινωνία με τα ανήλικα τέκνα του. Ειδικά όσο αφορά τον ανήλικο Ανδρέα, με τον οποίο ανήλικο, ο Αιτητής συνεννοείται ανεμπόδιστα κατ' ιδίαν και διευθετεί την μεταξύ τους επικοινωνία σε μέρες και ώρες που βολεύουν τον Αιτητή.
- Η αίτηση του Αιτητή αποτελεί κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας.
- Δεν δικαιολογείται η έκδοση ή/και διατήρηση του μονομερούς διατάγματος επικοινωνίας υπό τις περιστάσεις, ούτε υπό το φως του περιεχομένου της Ένορκης Δήλωσης που συνοδεύει την Αίτηση.
- Είναι δυσανάλογα άδικο για την Καθ' ης η Αίτηση η διατήρηση του μονομερούς διατάγματος επικοινωνίας υπό τις περιστάσεις.
- Ο Αιτητής δεν δείχνει κανένα ενδιαφέρον να έχει επικοινωνία με τα παιδιά του αφού μέχρι σήμερα δεν έχει εφαρμόσει τα δικαιώματα του κάτω από το μονομερές διάταγμα επικοινωνίας ή/και δεν ενδιαφέρεται ή/και κωλύεται να βλέπει τα παιδιά του κατά τις μέρες και ώρες που αναφέρονται στο μονομερές διάταγμα επικοινωνίας.» Από τις ένορκες δηλώσεις που αμφότεροι οι διάδικοι κατεχώρησαν, προκύπτουν ως κοινώς αποδεκτά γεγονότα τα εξής: Οι διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 9/10/97, κατά τη διάρκεια του οποίου απέκτησαν στις 31/10/1999 τη θυγατέρα τους Ζωή Σωκράτους και στις 24/11/2007 τον υιό τους Ανδρέα Σωκράτους. Ο γάμος των διαδίκων λύθηκε στις 20/04/2015 με απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λεμεσού. Τα ως άνω ανήλικα τέκνα των διαδίκων διαμένουν με την Καθ' ης η Αίτηση στη Λεμεσό. Αν και ο Αιτητής εργαζόταν στο εξωτερικό, εντούτοις πριν ένα χρόνο περίπου επέστρεψε στην Κύπρο και διαμένει πλέον σε διαμέρισμα στη Λεμεσό. Αποτελεί περαιτέρω αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι ο Αιτητής συνοδεύει καθημερινά τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων στο σχολείο. Δεν κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιες τις εκατέρωθεν θέσεις των διαδίκων, αλλά γίνεται αναφορά σε αυτές όπου κρίνεται αναγκαία. Ο Αιτητής ισχυρίζεται ουσιαστικά ότι το αίτημα του πρέπει να εγκριθεί αφού δεν έχει σταθερή και συχνή επικοινωνία με τον ανήλικο Ανδρέα, ο οποίος είναι στενά συνδεδεμένος μαζί του και «ή μη συχνή επικοινωνία μαζί του θα του δημιουργήσει ψυχολογικά τραύματα». Η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος, κατά τον Αιτητή, είναι απαραίτητη καθότι η Καθ' ης η Αίτηση με τη συμπεριφορά της κωλυσιεργεί την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης, παρεμποδίζοντας έτσι την ομαλή επικοινωνία του Αιτητή με τον ανήλικο. Από την άλλη, είναι η θέση της Καθ' ης η Αίτηση ότι η ίδια ουδέποτε έφερε ένσταση στην επικοινωνία του Αιτητή με τα ανήλικα τέκνα τους, αλλά αντίθετα η συμπεριφορά του Αιτητή δεν έδειχνε ότι επιθυμούσε να έχει ουσιαστική και σταθερή επικοινωνία με αυτά. Επίσης, η Καθ' ης η Αίτηση ισχυρίζεται ότι τα παιδιά τους δεν διατηρούν οποιαδήποτε στενή σχέση με τον Αιτητή, αφού ακόμη και κατά τη διάρκεια της έγγαμης συμβίωσης των διαδίκων, ο Αιτητής δεν είχε ιδιαίτερες σχέσεις μαζί τους. Είναι περαιτέρω ισχυρισμός της Καθ' ης η Αίτηση ότι, τόσο πριν όσο και μετά την επιστροφή του Αιτητή στην Κύπρο, ο τελευταίος έχει απ' ευθείας και ανεμπόδιστη επικοινωνία με τον ανήλικο Ανδρέα, η οποία όμως περιορίζεται από τον ίδιο τον Αιτητή μεταξύ της Παρασκευής απόγευμα με διανυκτέρευση μέχρι και το Σάββατο το απόγευμα και στην καθημερινή μεταφορά του στο σχολείο. Κατά την Καθ' ης η Αίτηση, ο Αιτητής καμία προσπάθεια δεν καταβάλλει ώστε να έχει ουσιαστική επαφή με τον Ανδρέα. Επιπλέον, είναι ισχυρισμός της ότι η συμπεριφορά του Αιτητή δηλώνει ότι δεν είναι σε θέση να αναλάβει τις ευθύνες που συνεπάγεται η έκδοση διατάγματος επικοινωνίας. Τέλος, η Καθ' ης η Αίτηση αναφέρει ότι η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος είναι ενάντια στο συμφέρον του ανηλίκου, ένεκα της παράλειψης του Αιτητή να το τηρεί αλλά και ταυτόχρονα λόγω της πιεστικής του συμπεριφοράς. Η μονομερής αίτηση και το προσωρινό διάταγμα οδηγήθηκαν σε ακροαματική διαδικασία, η οποία διεξήχθη με τις γραπτές αγορεύσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων των διαδίκων. Οι προϋποθέσεις έκδοσης προσωρινού διατάγματος που απαριθμούνται από τον Νομοθέτη στο άρθρο 32
(1)του Νόμου 14/60 είναι: (α) Η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση (β) Η πιθανότητα ο αιτών διάδικος να δικαιούται σε θεραπεία (γ) Θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, χωρίς την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος Περαιτέρω, το Δικαστήριο πρέπει να ικανοποιηθεί ότι η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος είναι εύλογη και δίκαιη υπό τις περιστάσεις (βλ. Andreas Odysseos v. A. Pieris Estates Ltd and others [1982] 1 A.A.Δ. 557 και Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου ν. Χ'' Βασίλη [1989] 1 (Ε) Α.Α.Δ. 152). Στην υπόθεση Odysseos (ανωτέρω), ερμηνεύοντας τις ως άνω προϋποθέσεις, το Ανώτατο Δικαστήριο σημείωσε, μεταξύ άλλων ότι «η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση δεν προϋποθέτει τίποτα περισσότερο από την αποκάλυψη συζητήσιμης υπόθεσης με βάσει τα δικόγραφα». Όσον αφορά τη δεύτερη προϋπόθεση, ο αιτών διάδικος πρέπει να αποδείξει κάτι περισσότερο από απλή πιθανότητα επιτυχίας. Ουσιαστικά αυτό που πρέπει να αποδειχθεί δηλαδή είναι η ύπαρξη ορατής πιθανότητας επιτυχίας. Τέλος, το Δικαστήριο πρέπει να ικανοποιηθεί ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Η τρίτη αυτή προϋπόθεση σχετίζεται, ως έχει νομολογηθεί, με την επάρκεια αποζημιώσεων στη βάση των γεγονότων της κάθε υπόθεσης. Η προσωπική επικοινωνία γονέα με ανήλικο τέκνο του, το οποίο δε διαμένει μαζί του, αποτελεί δικαίωμα το οποίο κατοχυρώνεται νομοθετικά στο άρθρο 17 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90), το οποίο αναφέρει:
(1)Ο γονέας με τον οποίο δε διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας με αυτό.
(2)Σε περίπτωση διαφωνίας όσο αφορά την άσκηση του δικαιώματος προσωπικής επικοινωνίας, αποφασίζει το Δικαστήριο.
(3)Στην απόφαση του το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και εφαρμόζει κατ' αναλογία τις πρόνοιες του άρθρου 6. Κατά τη ρύθμιση ζητημάτων που άπτονται της γονικής μέριμνας, ως η παρούσα, η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου (βλ. άρθρο 6
(2)(α) του Ν.216/90). Η εν λόγω αρχή απετέλεσε αντικείμενο σχολιασμού του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στις υποθέσεις Ε. Στυλιανού ν. Β. Στυλιανού [1993] 1 ΑΑΔ 130, Κ. Ιακωβίδου ν. Α. Ιακωβίδη [1996] 1 ΑΑΔ 1057, Διευθυντής Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Φ. Ντούμα [2001] 1 ΑΑΔ 1911 και Σ. Σοφοκλέους ν. Κ. Τσεσμέλογλου [2006] 1 ΑΑΔ 1153. Η επικοινωνία ανηλίκου τέκνου με τον γονέα που δεν διαμένει μαζί του είναι αδιαμφισβήτητα θέμα ιδιαίτερα σοβαρό. Εξ' ου και η ρύθμισή του εναποτέθηκε από το Νομοθέτη στο Δικαστήριο (βλ. άρθρο 17
(3)του Ν.216/90). Στην προκειμένη περίπτωση, από τις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων και από τις γραπτές αγορεύσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων, συνιστά κοινό έδαφος μεταξύ των διαδίκων ότι αμφότεροι αναγνωρίζουν το δικαίωμα επικοινωνίας που κατοχυρώνει το άρθρο 17. Εκεί όπου οι διάδικοι διαφωνούν και το Δικαστήριο καλείται να αποφασίσει με την Εναρκτήρια Αίτηση είναι το κατά πόσον το εν λόγω δικαίωμα πρέπει να ρυθμιστεί από το Δικαστήριο και σε περίπτωση επιτυχίας της αίτησης, τους όρους τέτοιας επικοινωνίας. Κρίνω επομένως ότι η πρώτη και δεύτερη προϋπόθεση του άρθρου 32
(1)του Ν.14/60 πληρούνται. Αναφορικά με την τρίτη προϋπόθεση, ότι δηλαδή θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, θεωρώ ότι η ιδιάζουσα φύση της παρούσας υπόθεσης διακρίνεται από τις υποθέσεις στις οποίες αυτό που αναζητείται είναι η επάρκεια αποζημιώσεων κατά την έκδοση απόφασης στα πλαίσια αγωγής. Κατ' αρχάς σημειώνω ότι η παρούσα αίτηση αποσκοπεί στη διασφάλιση της απρόσκοπτης επικοινωνίας του γονέα που δε διαμένει με το ανήλικο με το τελευταίο, μέχρι την πλήρη αποπεράτωση της Εναρκτήριας Αίτησης. Η δε φύση της συγκεκριμένης διαδικασίας άπτεται της προστασίας ουσιαστικά νομοθετικά κατοχυρωμένου δικαιώματος, γεγονός που τη διαφοροποιεί από τις διαδικασίες που απώτερος σκοπός τους είναι η επιδίκαση αποζημιώσεων. Όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε στην απόφαση M & Ch Mitsingas Trading Ltd v. The Timberland Co [1997] 1 A.A.Δ. 1791: «Η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημίας αλλά, με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου τη θεραπεία.» Στην προκειμένη περίπτωση ο προσδιορισμός του δικαιώματος προσωπικής επικοινωνίας του γονέα, με τον οποίο δε διαμένει το ανήλικο, με το τελευταίο δε θα μπορούσε να αναμένει την εκδίκαση της Εναρκτήριας Αίτησης. Αντίθετα, καταστρατήγησή του ενδεχόμενα να πλήξει σοβαρά τα συμφέροντα του ανηλίκου. Πληρείται συνεπώς και η τρίτη προϋπόθεση του άρθρου
- Επισημαίνεται στο στάδιο αυτό ότι κατά την εξέταση αίτησης για έκδοση παρεμπίπτοντος διατάγματος το Δικαστήριο δεν αποφαίνεται επί της ουσίας της υπόθεσης αλλά ούτε και προδικάζει οποιοδήποτε ζήτημα αναφορικά με αυτήν. Σχετική είναι η απόφαση THE JONITEXO LTD v. ADIDAS SPORTSCHUFABRIEKEN ADI DASSLER KG [1984] 1 Α.Α.Δ.
- Όταν επιζητείται η έκδοση διατάγματος με μονομερή αίτηση, ο αιτών διάδικος έχει υποχρέωση αποκάλυψης όλων των ουσιωδών γεγονότων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την κρίση του Δικαστηρίου κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας. Παράλειψη του αιτητή να κάνει αναφορά σε τέτοια ουσιώδη γεγονότα ενδεχομένως να καθιστά την απόφαση του Δικαστηρίου ακροσφαλή (βλ. Γρηγορίου κ.α. ν. Χριστοφόρου κ.α. [1995] 1 Α.Α.Δ 248, Demstar Limited v. Zim Israel Navigation Co Limited κ.α. [1996] 1 Α.Α.Δ. 597, Resola (Cyprus) Ltd v. Χρίστου [1998] 1 Α.Α.Δ. 598). Ένας από τους βασικότερους λόγους ένστασης της Καθ' ης η Αίτηση, ως έχει προωθηθεί από την γραπτή αγόρευση των συνηγόρων της, εδράζεται ουσιαστικά σε κατ' ισχυρισμό απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων από μέρους του Αιτητή. Έχω διεξέλθει τις σχετικές παραγράφους της ένορκης δήλωσης της Καθ' ης η Αίτηση αναφορικά με το τι είναι που αυτή ισχυρίζεται ότι απεκρύβη, ως επίσης και της ένορκης δήλωσης του Αιτητή. Δε διαπιστώνω να παρατηρείται η κατ' ισχυρισμό παράλειψη και απορρίπτω τους ισχυρισμούς της Καθ' ης η Αίτηση ως στερουμένους ερείσματος. Δεν έχω διαπιστώσει επίσης, στη βάση των όσων ανέφερε η Καθ' ης η Αίτηση, οποιοδήποτε λόγο για να διαφοροποιηθεί η κατάληξή του Δικαστηρίου ως προς τη συγκεκριμένη ρύθμιση της επικοινωνίας του Αιτήτη με τον ανήλικο Ανδρέα, ως αυτή διατυπώθηκε στο Διάταγμα ημερομηνίας 9/2/
- Στη βάση όλων των ανωτέρω, κρίνω ότι το εκδοθέν διάταγμα είναι υπό τις περιστάσεις εύλογα αναγκαίο για το συμφέρον και την ευημερία του ανήλικου Ανδρέα, ενώ παράλληλα εξασφαλίζει σταθερότητα στη ζωή όλων των μελών της οικογένειας μέχρι την αποπεράτωση της εναρκτήριας αίτησης. Συνακόλουθα, το προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 9/2/16, με το οποίο ρυθμίζεται η επικοινωνία του Αιτητή με το ανήλικο τέκνο των διαδίκων Ανδρέα, καθίσταται απόλυτο. Τα έξοδα της αίτησης, θα είναι έξοδα στην πορεία της Εναρκτήριας Αίτησης, σε καμία περίπτωση όμως θα είναι εναντίον του Αιτητή. (Υπ) ................ Ρ. Προκοπίου, Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο