Υπουργού Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξεως [ως Κεντρικής Αρχής με βάση το Νόμο του 1994, [Ν.11 [III]/94], ύστερα από εξουσιοδότηση του Pierce Cox ν. Cyn

(1995)1 ΑΑΔ 200, που το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο απέρριψε την έφεση εναντίον απόφασης του Οικογενειακού Δικαστηρίου, χωρίς να εξετάσει την ουσία της, επειδή, ως αναφέρεται στη σ.201 «. η Ειδοποίηση Εφέσεως δακτυλογραφήθηκε πάνω σε έντυπο το οποίο είχε συνταχθεί και χρησιμοποιείται για τους σκοπούς Ειδοποιήσεων Εφέσεως ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου από αποφάσεις κατώτερων Δικαστηρίων του, και ενώ στο σημείο που αναφέρεται ποιο είναι το πρωτόδικο Δικαστήριο του οποίου η απόφαση εφεσιβάλλεται, η λέξη «Επαρχιακό» αντικαταστάθηκε από το δικηγόρο της Εφεσείουσας με τη λέξη «Οικογενειακό», πάνω στο έντυπο παρέμεινε η δήλωση ότι η έφεση απευθύνεται στο Ανώτατο Δικαστήριο Κύπρου». Με τα παραπάνω ως πραγματικό υπόβαθρο το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο κατέληξε « .στο ομόφωνο συμπέρασμα ότι ουδέποτε έχει ενεργοποιηθεί, με το . έγγραφο που ονομάζεται «Ειδοποίησις Εφέσεως»,, η δικαιοδοσία του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου». [Βλ. σ.202]. Η αίτηση που εξετάζω είναι απότοκη ταυτόσημου σφάλματος μ΄ εκείνο των συνηγόρων της εφεσείουσας στην υπόθεση Θεοδώρου. Με απόφαση μου της 5ης Ιανουαρίου 2016 εξέδωσα διάταγμα επιστροφής των ανηλίκων Shannon Theresa Cox, Amy Maria Cox και Joseph Anthony Cox στην Ιρλανδία στη βάση των διατάξεων του περί της Συμβάσεως για τις Αστικές Πτυχές της Διεθνούς Απαγωγής Παιδιών (Κυρωτικού) Νόμου του 1994, [Ν.11 (ΙΙΙ)/94]. Η απόφαση μου ικανοποίησε τον Υπουργό Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, ως την, κατά το άρθρο 4 της Σύμβασης, Κεντρική Αρχή στην Κυπριακή Δημοκρατία, και παρεπόμενα τον πατέρα των ανηλίκων με ενέργειες του οποίου τέθηκε σε λειτουργία ο μηχανισμός της Σύμβασης. Η απόφασή μου, αντιθέτως, δεν ικανοποίησε τη μητέρα των ανηλίκων, που κατά την απόφαση μου, κατακρατούσε τα ανήλικα παράνομα στην Κύπρο. Η μόνη επιλογή που είχε ήταν να καταχωρήσει έφεση « . εντός δεκατεσσάρων ημερών από της έκδοσης της απόφασης στον τύπο που προβλέπεται για την Πολιτική Έφεση». [Βλ. Κ.7Α

(5)του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Διαδικαστικού Κανονισμού του 1990, όπως τροποποιήθηκε από τον περί Οικογενειακών Δικαστηρίων (Τροποποιητικό) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2002]. Η απόφαση μου της 5ης Ιανουαρίου όντως εφεσιβλήθηκε εντός της παραπάνω προθεσμίας και συγκεκριμένα στις 18 Ιανουαρίου. Ωστόσο, η ειδοποίηση έφεσης που παραδόθηκε στη Γραμματεία του Οικογενειακού Δικαστηρίου απευθυνόταν στο Ανώτατο Δικαστήριο αντί στο Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο (Τεκμήριο Β). Όταν το σφάλμα εντοπίστηκε προέκυψε η ανάγκη υποβολής της υπό εξέταση αίτησης με αντικείμενο την παράταση του χρόνου καταχώρησης έφεσης για περίοδο δύο ημερών. Στην παράγραφο 6 της σχετικής ένορκης δήλωσης αναφέρεται: «. Συνεπώς η καταχωρηθείσα έφεση θα πρέπει να αποσυρθεί με σκοπό την καταχώρηση εκ νέου της εν λόγω έφεσης.». Η βούληση της Αιτήτριας για απόσυρση της έφεσης εκδηλώθηκε με έγγραφο ημερομηνίας 08.04.2016 (Τεκμήριο Α). Η αίτηση για παράταση του χρόνου αμφισβητείται για 22 λόγους. Ξεχωριστή θέση ανάμεσα σ΄ αυτούς έχει ο λόγος (μ). Αναφέρεται σε απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων με ειδική αναφορά στο γεγονός «. ότι ο πατέρας αναχώρησε τα ξημερώματα της 6.1.2016 από την Κύπρο με προορισμό τελικό την Ιρλανδία με τα τρία ανήλικα τέκνα του.». Ο ίδιος λόγος εξειδικεύεται στις παραγράφους 13 έως και 16 της σχετικής ένορκης δήλωσης. Προεξάρχουσα θέση έχει η αναφορά στην παράγραφο 15 πως «. οι επιπτώσεις από τυχόν ανατροπή της τελεσιδικίας θα είναι ιδιαίτερα δυσμενείς για τα ανήλικα τέκνα». Δεν προσδίδω την παραμικρή βαρύτητα στο λόγο αυτό. Το ενδεχόμενο ανατροπής της τελεσιδικίας θα υπήρχε βεβαίως και στην περίπτωση της καταχωρηθείσας έφεσης, εάν αυτή απευθυνόταν στο Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο και όχι στο Ανώτατο Δικαστήριο. Το γεγονός ότι τα παιδιά είχαν ήδη επιστρέψει στην Ιρλανδία δε θα επηρέαζε με κανένα τρόπο την έκβαση της έφεσης. Η Αιτήτρια, ενεργώντας εντός των δικαιωμάτων της, κατεχώρησε την έφεση την παραμονή της ημερομηνίας εκπνοής της προθεσμίας των δεκατεσσάρων ημερών. Μέσω των συνηγόρων της, εννοείται. Την ίδια ημέρα, λοιπόν, οι συνήγοροι της διέπραξαν το ακόλουθο σφάλμα, που ανάγεται πάντως σε δικό της: «5 . στο χώρο που παρέχεται στην Ειδοποίηση Έφεσης, για σκοπούς αναφοράς στο Δικαστήριο που καταχωρούνται οι εφέσεις, αντί να γίνεται αναφορά στο Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο, ., αναγράφηκε και γίνεται αναφορά στο Ανώτατο Δικαστήριο.» Η καταχώρηση από την ίδια της υπό εξέταση αίτησης δεν μπορούσε πάντως παρά να ήταν μεταγενέστερη της ημερομηνίας διάπραξης του σφάλματος. Εξαρτάται βεβαίως από το χρόνο διαπίστωσης του λάθους. Εάν αυτό εντοπιζόταν εντός της προθεσμίας των δεκατεσσάρων ημερών, δηλαδή έστω και την 19η Ιανουαρίου, τότε θα ήταν ευχερέστερο στην ίδια να επανορθώσει αμέσως το σφάλμα της και δε θα χρειαζόταν καμμιά παράταση χρόνου. Τα περί καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης στην οποία αφορούν οι λόγοι [δ] έως και [στ] της ένστασης θεωρώ λοιπόν πως δεν ευσταθούν. Χωρίς κανένα δισταγμό αποδέχομαι πως η Αιτήτρια «. προέβη άμεσα στην παρούσα αίτηση, ήτοι μόλις αντιλήφθηκε το εκ πaραδρομής σφάλμα στην Ειδοποίηση Έφεσης .» [Βλ. παράγραφο 7 της ένορκης δήλωσης για την αίτηση]. Ποια άλλη εξήγηση θα ήταν αναγκαία για τη δήθεν καθυστέρηση στην υποβολή της υπό συζήτηση αίτησης, στην οποία αφορά ο λόγος [η] της ένστασης; Είμαι βέβαιος πως η συνήγορος του Καθ΄ ου η αίτηση αντιλαμβάνεται πλήρως το περιεχόμενο της παραγράφου 4 της ένορκης δήλωσης, που στηρίζει την αίτηση. Η παράγραφος 5, που ήδη παρέθεσα, καθιστά περισσότερο από σαφές το νόημα της αναφοράς σε καθ΄ όλα εμπρόθεσμη και νομότυπη έφεση. Από το 2009 με τροποποίηση του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 (Ν.14/60)με το Ν.138(Ι)/2009ο νομοθέτης προχώρησε σε μια σημαντική καινοτομία σε ό,τι αφορά τα πρωτοβάθμια δικαστήρια. Καθ΄ ύλην αναρμόδιο δικαστήριο δεν απορρίπτει πλέον την ενώπιον του υπόθεση, αλλά την παραπέμπει στο καθ΄ύλην αρμόδιο προς εκδίκαση. Όπως εξηγήθηκε πρόσφατα από το Ανώτατο Δικαστήριο « [τ] το άρθρο 64Α του Ν.14/60, με τις πρόνοιες του, ουσιαστικά, αποσκοπεί στη διάσωση αγωγής, η οποία καταχωρείται σε δικαιοδοτικά αναρμόδιο δικαστήριο, με τη μεταφορά της, δυνάμει σχετικής διαταγής, στο καθ΄ ύλην αρμόδιο δικαστήριο. Προφανώς, η εν λόγω εξουσία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όπου υπάρχουν πρόνοιες για παραγραφή μιας αγωγής, σε περίπτωση που αυτή δεν καταχωρείται εγκαίρως στο αρμόδιο δικαστήριο» [Βλ. Natalia Tsiklauri v Artur Isakov κ.α. Πολ.Έφεση Αρ. Ε.8/2014 της 25.01.2016]. Προτιμώ να δώσω μια διαφορετική διάσταση στην εξουσία που ο νομοθέτης θέλησε να προσδώσει στα πρωτοβάθμια δικαστήρια με την εισαγωγή του άρθρου 64Α. Θεωρώ πως ήθελε να καταργήσει την προσκόλληση (ή την υπερβολική προσκόλληση) στους τύπους παραμελώντας (ή ακόμη θυσιάζοντας) την ουσία. Με αυτά ως εισαγωγή προχωρώ για να προσθέσω πως αυτή τη χρήσιμη εξουσία καλόν θα ήταν να την αποκτούσαν και τα δευτεροβάθμια δικαστήρια. Η ομοιομορφία στις δικαστικές ενέργειες θα προσέθετε περισσότερη εμπιστοσύνη στο σύστημα απονομής της δικαιοσύνης. Από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης στην υπόθεση Θεοδώρου είναι πολλές οι εφέσεις που θα διασώζονταν, εάν δεν απουσίαζε αυτή η χρήσιμη εξουσία από τα δευτεροβάθμια δικαστήρια. Γίνεται αντιληπτό στη βάση των παραπάνω πως προτίθεμαι ν΄ ασκήσω τη διακριτική μου εξουσία υπέρ της Αιτήτριας. Συμμετείχα στη σύνθεση του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, όταν εξετάζαμε αίτηση της συζύγου για παράταση του χρόνου καταχώρησης νέας έφεσης μετά την απόρριψη της πρώτης με την απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στις 15 Μαρτίου 1995 στη θεμελειακή στο ζήτημα υπόθεση Θεοδώρου. Στην ομόφωνη απόφαση μας της 4ης Μαϊου 1995, αφού καθοδηγηθήκαμε από τη σχετική νομολογία και κύρια την υπόθεση Χόππη ν Παναγή

(1993)1 ΑΑΔ 140, καταλήξαμε: « Με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης και με την καθοδήγηση των πιο πάνω αρχών κρίνουμε ότι το αίτημα της αιτήτριας πρέπει να γίνει δεκτό. Λάβαμε υπόψη τους λόγους που οδήγησαν στην υποβολή της αίτησης, την αναστάτωση που ενδεχομένως θα προκληθεί στην άλλη πλευρά και πιστεύουμε ότι το συμφέρον της δικαιοσύνης απαιτεί να δοθεί στην αιτήτρια η δυνατότητα να ακουστεί η υπόθεση της και σε δεύτερο βαθμό. Όπως προκύπτει και από την απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου η έφεση που είχε καταχωρηθεί ουδέποτε ενεργοποιήθηκε ενώπιον του σε τρόπο ώστε να θεωρηθεί ότι το ένδικο μέσο της έφεσης έχει ήδη ασκηθεί και αποτύχει.» Η εδώ Αιτήτρια απέσυρε την έφεση της άνευ βλάβης των δικαιωμάτων της. Στις 11 Απριλίου έγινε και της κοινοποιήθηκε η παρακάτω δικαστική ενέργεια (Τεκμήριο Α): «Εγκρίνεται. Η έφεση αποσύρεται άνευ βλάβης και απορρίπτεται χωρίς έξοδα». Τα παραπάνω κατεγράφησαν στην δική της επιστολή που είχε ως αποδέκτη τον Πρωτοκολλητή του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου. Πέρασαν 21 χρόνια από τότε. Επακολούθησε το 1996 η απόφαση στην υπόθεση Panayiotis Georghiou (Catering) Ltd v Κυπριακής Δημοκρατίας και άλλων

(1996)3 ΑΑΔ 323. Εξετάστηκε εκεί το ζήτημα του τρόπου άσκησης της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου σε ένα διαφορετικό από το υπό εξέταση ζήτημα. Στην απόφαση της πλειοψηφίας συναντούμε ένα πάντα επίκαιρο και καθοδηγητικό απόσπασμα. Το παραθέτω: «Δεν πρέπει να εκληφθεί πως με τις πιο πάνω υποθέσεις έχει τεθεί ούτε και θα μπορούσε να τεθεί κανόνας γενικής εφαρμογής που θα δέσμευε τη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου στο μέλλον σε σχέση με τη σημασία ορισμένου παράγοντα, ανεξάρτητα από τα υπόλοιπα περιστατικά. Έχει τη θέση της εν προκειμένω, η απόφαση της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στην υπόθεση Evans v Bartlam

(1937)2 ALL E.R. 646 στην οποία υιοθέτησε το Ανώτατο Δικαστήριο (βλ. μεταξύ άλλων, Geroghios Char. Fellas and Another v Elenitsa I. Votsi and Another

(1975)1 C.L.R. 130). Τονίστηκε στην υπόθεση εκείνη ότι ο τρόπος άσκησης της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου δεν υπόκειται σε νομολογιακής φύσης προϋποθέσεις και εξηγήθηκε πως ενώ είναι συχνά σκόπιμο να διατυπώνονται ενδείξεις ως προς τους παράγοντες που αναμένεται να διαδραματίζουν ρόλο, αυτές δεν συνιστούν κανόνα δικαίου. Όπως χαρακτηριστικά λέχθηκε, σε θέματα διακριτικής εξουσίας καμία υπόθεση δεν αποτελεί αυθεντία για άλλη. Δέσμευση του Δικαστηρίου από προηγούμενη απόφαση ως προς τον τρόπο άσκησης της διακριτικής του εξουσίας, όπως σημειώθηκε, θα απέληγε στην ουσία σε κατάργηση της διακριτικής του εξουσίας.» Με τα παραπάνω εξηγείται γιατί δεν προτίθεμαι ν΄ αναφερθώ στην επιχειρηματολογία που οι δύο πλευρές ανέπτυξαν ενώπιον μου. Καμμιά από τις υποθέσεις στις οποίες με παρέπεμψαν δεν αποτελεί αυθεντία για την παρούσα περίπτωση. Ο παράγοντας που ήταν καθοριστικός στην κατάληξη μου είναι η ανομοιογένεια που προκλήθηκε με την παράλειψη του νομοθέτη να προσδώσει και στα δευτεροβάθμια δικαστήρια την εξουσία που προσέδωσε στα πρωτοβάθμια. Ανομοιογένεια που θεωρώ αμβλύνεται με την έγκριση της αίτησης. Εκδίδεται συνακόλουθα διάταγμα με το οποίο παρατείνεται ο χρόνος καταχώρησης έφεσης για δύο μέρες από σήμερα. Η δίκαιη υπό τις περιστάσεις διαταγή για τα έξοδα είναι η κάθε πλευρά να επωμιστεί τα δικά της. (Υπ.) ............ Σ. Κ. Καρατσής, Π. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής ./Κ.Κ. Αναφορά:Οικογενειακό/Απαγωγή Ανηλίκων Subject: Family Court/Apagogi Anilikon cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο