ΙΝΝΑΣ ΛΑΖΙΔΗ ν. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ, Αρ. Αίτησης: 377 / 2016, 7/11/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLEM:2016:40 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Δικαιοδοσία Γονικής Μέριμνας Ενώπιον: Ρ. Προκοπίου, Δ. Αρ. Αίτησης: 377 / 2016 Μεταξύ: ΙΝΝΑΣ ΛΑΖΙΔΗ Αιτήτρια και ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ Καθ' ου η Αίτηση Ημερομηνία: 7 Νοεμβρίου 2016 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: Μιχαλάκη, Πιτσιλλίδου & Σία ΔΕΠΕ (για ν' ακούσει απόφαση κα. Α. Νεοφύτου) Για τον Καθ' ου η Αίτηση: ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΟΥ & ΤΣΙΑΝΝΗ Δ.Ε.Π.Ε. (για ν' ακούσουν απόφαση κ. Γ. Χριστοφίδης και κα. Μ. Χριστοφίδου) Α Π Ο Φ Α Σ Η Στα πλαίσια της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο εναρκτήριας αίτησης, καταχωρήθηκε στις 15/9/16 μονομερής αίτηση με την οποία επιζητείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος που να διατάσσει την εγγραφή της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων Ραφαέλλας Ιακωβίδη στο Δημοτικό σχολείο Λινόπετρας στη Λεμεσό και να εξουσιοδοτεί την Αιτήτρια όπως προβεί σε όλες τις ενέργειες για τον πιο πάνω σκοπό. Στη βάση των δεδομένων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, κρίθηκε όπως η αίτηση επιδοθεί στην άλλη πλευρά και δόθηκαν προς τούτο σχετικές οδηγίες. Μετά την επίδοση της αίτησης στoν Καθ' ου η Αίτηση, ο τελευταίος εμφανίστηκε στη διαδικασία και κατεχώρησε ένσταση με υποστηρικτική ένορκη δήλωση. Κατά την πρώτη δικάσιμο μετά την καταχώρηση της ένστασης από μέρους του Καθ' ου η Αίτηση, ενόψει του ότι με την ένσταση εγέρθηκε θέμα αναρμοδιότητας του παρόντος Δικαστηρίου αναφορικά με την κατά τόπον δικαιοδοσία, το Δικαστήριο κάλεσε τους συνηγόρους να αγορεύσουν σε σχέση με το θέμα αυτό προτού προχωρήσουν σε επιχειρηματολογία για την ουσία της αίτησης. Αμφότεροι οι συνήγοροι κατέθεσαν γραπτές αγορεύσεις προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεών τους. Από την αίτηση, την ένσταση και τις ένορκες δηλώσεις που τις συνοδεύουν, προκύπτουν ως αδιαμφισβήτητα γεγονότα τα εξής: Οι διάδικοι κατέστησαν ανδρόγυνο μετά την τέλεση πολιτικού γάμου στο Δήμο Λευκωσίας στις 7/4/2006. Από το γάμο τους απέκτησαν την ανήλικη Ραφαέλλα Ιακωβίδη («η ανήλικη»). Οι διάδικοι και η ανήλικη διέμεναν στη Λευκωσία σε ενοικιαζόμενη κατοικία. Στις 28/2/2016 επήλθε διάσταση στη σχέση τους, οπόταν και ο Καθ' ου η Αίτηση εγκατέλειψε το συζυγικό οίκο. Η ανήλικη είναι ηλικίας 10 ετών και το καλοκαίρι του 2016 ολοκλήρωσε την τετάρτη τάξη του Γ' Δημοτικού Σχολείου Αγλατζιάς στη Λευκωσία. Ακολούθως, μετέβηκε με την Αιτήτρια στη Λεμεσό, στους γονείς της τελευταίας, για τις θερινές διακοπές. Περί τις αρχές Σεπτεμβρίου ο συζυγικός οίκος ενοικιάστηκε σε νέους ενοικιαστές, οπόταν και η Αιτήτρια, η οποία κατά τον εν λόγω χρόνο βρισκόταν στην οικία των γονέων της στη Λεμεσό μαζί με την ανήλικη, απεφάσισε όπως παραμείνει εκεί μαζί με την ανήλικη. Ο Καθ' ου η Αίτηση εξακολουθεί να κατοικεί και να εργάζεται στη Λευκωσία. Αποτελεί κοινό έδαφος ότι η τρέχουσα σχολική χρονιά άρχισε πριν την καταχώρηση της παρούσας αίτησης και η ανήλικη δεν φοιτά σε σχολείο μέχρι σήμερα, παρόλο που ενεγράφη στο Γ' Δημοτικό Σχολείο Αγλατζιάς για την εν λόγω χρονιά. Αποτελεί ισχυρισμό του Καθ' ου η Αίτηση ότι το Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού στερείται δικαιοδοσίας να επιληφθεί της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αίτησης. Συγκεκριμένα, είναι η θέση του Καθ' ου η Αίτηση ότι αρμόδιο Δικαστήριο είναι το Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας, καθότι οι διάδικοι είναι μόνιμοι κάτοικοι Λευκωσίας, γεγονός που επιβεβαιώνει η ίδια η Αιτήτρια με την ένορκο δήλωση που συνοδεύει την αίτησή της. Σύμφωνα με τον Καθ' ου η Αίτηση, η διαμονή της ανήλικης στη Λεμεσό δεν είναι ικανοποιητική για να προσδώσει δικαιοδοσία στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού. Αποτελεί περαιτέρω ισχυρισμό του ότι στις 6/7/16 κατεχώρησε την αίτηση γονικής μέριμνας υπ' αρ.319/16 στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας, η οποία επιδόθηκε στην Αιτήτρια στις 14/9/16 και η εκδίκασή της εκκρεμεί. Με την εν λόγω αίτηση ο Καθ' ου η Αίτηση επιζητεί, μεταξύ άλλων, τον καθορισμό του τόπου διαμονής της ανήλικης. Αντίθετη είναι η θέση της Αιτήτριας, η οποία δια των συνηγόρων της αναφέρει ότι αρμόδιο Δικαστήριο είναι το Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού, καθότι κατά την ημερομηνία καταχώρησης της παρούσας αίτησης και μέχρι σήμερα η ανήλικη και η Αιτήτρια διαμένουν στην επαρχία Λεμεσού. Το ζήτημα της δικαιοδοσίας είναι πρωταρχικής και καίριας σημασίας, αφού δύναται να αποκλείσει Δικαστήριο από την εξέταση διαφοράς. Τέτοιο ζήτημα μπορεί να εγερθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας ή και αυτεπάγγελτα από το ίδιο το Δικαστήριο. (βλ. Γεωργίου ν. Γεωργίου [2001] 1 Α.Α.Δ. 1592, Λαυρέντης Α. Δημητρίου [1990] 1 Α.Α.Δ. 256 και Ανδρέας Θεοχάρους (Αρ.2) [2011] 1 Α.Α.Δ. 866). Τα όρια της δικαιοδοσίας ή αρμοδιότητας καθορίζονται από το νόμο ο οποίος καθιδρύει το Δικαστήριο, στην παρούσα περίπτωση τον περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμο του 1990 (Ν.23/90). Σχετικές με την καθ' ύλην αλλά και κατά τόπο δικαιοδοσία των Οικογενειακών Δικαστηρίων είναι οι πρόνοιες των άρθρων 11 και 12 του Νόμου αντίστοιχα. Το άρθρο 11 του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου του 1990 (Ν.23/90), που καθορίζει ουσιαστικά την καθ' ύλη δικαιοδοσία των Οικογενειακών Δικαστηρίων, αναφέρει: «
(1)Τα οικογενειακά δικαστήρια έχουν τη δικαιοδοσία και ασκούν τις εξουσίες που τους ανατίθενται δυνάμει του Άρθρου 111 του Συντάγματος, του παρόντος Νόμου και οποιουδήποτε άλλου νόμου.
(2)Χωρίς να επηρεάζεται η γενικότητα του εδαφίου
(1), τα οικογενειακά δικαστήρια έχουν ειδικότερα την εξουσία να επιλαμβάνονται υποθέσεων που αφορούν- (α) Λύση Θρησκευτικού γάμου, ο οποίος τελέσθηκε κατά τα θέσμια της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. (β) Λύση Θρησκευτικού γάμου οποιουδήποτε άλλου δόγματος εφόσον η λύση τέτοιου γάμου δεν εμπίπτει στη δικαιοδοσία των οικογενειακών δικαστηρίων των θρησκευτικών ομάδων. (γ) Λύση πολιτικού γάμου. (δ) Θέματα οικογενειακών σχέσεων σε δικαστική διαδικασία που εγείρεται σύμφωνα με τις διατάξεις διμερών ή πολυμερών συμβάσεων στις οποίες έχει προσχωρήσει η Κυπριακή Δημοκρατία. (ε) Θέματα γονικής μέριμνας, διατροφής, αναγνώρισης τέκνου, υιοθεσίας, περιουσιακών σχέσεων των συζύγων και οποιαδήποτε άλλη γαμική ή οικογενειακή διαφορά, εφόσον οι διάδικοι ή ένας από αυτούς έχουν τη διαμονή τους στη Δημοκρατία: Νοείται ότι στην περίπτωση που υπάρχει περιουσία, σύμφωνα με την έννοια που αποδίδεται σε αυτήν από το άρθρο 2 του περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμου, τότε δεν απαιτείται οιαδήποτε διαμονή στην Κύπρο των διαδίκων ή ενός από αυτούς.
(3)Για τους σκοπούς του άρθρου αυτού "διαμονή" σημαίνει οποιαδήποτε συνεχή περίοδο πέραν των τριών μηνών.» Αναφορικά με την κατά τόπο αρμοδιότητα Οικογενειακού Δικαστηρίου, το άρθρο 12 του Ν.23/90 διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «
(1)Το Οικογενειακό Δικαστήριο είναι αρμόδιο να ακούει και να αποφασίζει για οποιοδήποτε ζήτημα, όταν: (α) Ο ενάγων ή ο εναγόμενος έχει τη διαμονή του ή τον τόπο διεξαγωγής της εργασίας του μέσα στην επαρχία για την οποία ιδρύθηκε το Οικογενειακό Δικαστήριο· (β) η διαφορά αφορά ανήλικο και ο ανήλικος ή ο εναγόμενος διαμένει μέσα στην επαρχία για την οποία ιδρύθηκε το Οικογενειακό Δικαστήριο.
(2)Σε περίπτωση που το Οικογενειακό Δικαστήριο ενώπιον του οποίου εγέρθηκε οποιοδήποτε ζήτημα, δεν είναι κατά τόπο αρμόδιο, δυνάμει των προνοιών του παρόντος Νόμου, μπορεί να παραπέμψει την υπόθεση στο αρμόδιο κατά τόπο Οικογενειακό Δικαστήριο.» Για έγκυρη ανάληψη δικαιοδοσίας, απαιτείται ταυτόχρονη καθ' ύλην και κατά τόπον αρμοδιότητα του Δικαστηρίου (βλ. Κουκούνη ν. Νικολάου [2003] 1 Α.Α.Δ. 1766 και Παπακόκκινου ν. Εταιρείας LANDBROKE GROUP P.L.C. [1999] 1 Α.Α.Δ. 838). Αυτό που καλείται να αποφασίσει το παρόν Δικαστήριο στην προκειμένη περίπτωση είναι το κατά πόσον είναι το κατά τόπον αρμόδιο Δικαστήριο για να ακούσει και να αποφασίσει το εγερθέν με την υπό κρίση αίτηση ζήτημα. Σύμφωνα με το άρθρο 12
(1)(β) του Ν.23/90 (ανωτέρω), αρμόδιο κατά τόπον Δικαστήριο είναι το Οικογενειακό Δικαστήριο που ιδρύθηκε για την επαρχία μέσα στην οποία διαμένει ο ανήλικος ή ο εναγόμενος. Στην υπόθεση Kyriacou v. Kyriacou [1974] 1 CLR 82, ο Δικαστής Τριανταφυλλίδης, εξηγώντας την έννοια του όρου της «διαμονής», ο οποίος αναγραφόταν στην τότε ισχύουσα αντίστοιχη νομοθετική διάταξη (Κεφάλαιο 277) σε σχέση με τον καθορισμό της κατά τόπον αρμοδιότητας ενός Δικαστηρίου, ανέφερε ότι πρέπει να ερμηνεύεται ως να αναφέρεται σε «συνήθη διαμονή» («ordinary residence») και όχι ως «πραγματική φυσική παρουσία» («actual physical presence») (βλ. Φασαρίας ν. Υπουργού Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης [2008] 1 Α.Α.Δ 1024). Στην υπό κρίση περίπτωση αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι ο Καθ' ου η Αίτηση διαμένει μόνιμα στη Λευκωσία. Περαιτέρω, αποτελεί κοινό έδαφος μεταξύ των διαδίκων ότι η ανήλικη από τη γέννησή της μέχρι και τις αρχές του μηνός Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους, δηλαδή μερικές μόλις μέρες πριν την καταχώρηση της παρούσας αίτησης, είχε τη συνήθη διαμονή της, αρχικά με αμφότερους τους διαδίκους στο συζυγικό οίκο και από τις 28/2/16 και έπειτα στην ίδια οικία στη Λευκωσία αλλά μόνο με την Αιτήτρια. Το ότι η ανήλικη μεταφέρθηκε σε άλλη δικαιοδοσία υπό τις συνθήκες που αναφέρονται ανωτέρω, ήτοι για σκοπούς θερινών διακοπών οπόταν και η Αιτήτρια αποφάσισε να μείνει στη Λεμεσό, και αυτό μόλις μερικές μέρες πριν την καταχώρηση της παρούσας, δεν είναι αρκετό για να αποστερήσει τη δικαιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, το οποίο και έχει ήδη κληθεί με την αίτηση γονικής μέριμνας υπ' αρ.319/16 όπως, μεταξύ άλλων, καθορίσει δικαστικά και τον τόπο διαμονής της ανήλικης. Με βάση τα ανωτέρω και με γνώμονα τις σχετικές νομοθετικές και νομολογιακές πρόνοιες που παρατίθενται πιο πάνω, κρίνω ότι το κατάλληλο κατά τόπο αρμόδιο Δικαστήριο να ακούσει και να αποφασίσει την παρούσα αίτηση είναι, υπό τις περιστάσεις, το Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας, ενώπιον του οποίου έχουν τεθεί και εκκρεμούν προς εκδίκαση όλα τα σχετικά με την ανήλικη θέματα. Το να αναλάβει το παρόν Δικαστήριο δικαιοδοσία, υπό τις ανωτέρω αναφερόμενες συνθήκες, θα οδηγούσε στο ανεπίτρεπτο αποτέλεσμα οι διάδικοι να αλλάζουν κατά το δοκούν τη δικαιοδοσία των Δικαστηρίων με τις επιλογές τους να απολήγουν ουσιαστικά στο να επιλαμβάνονται των ίδιων διαφορών τους ταυτόχρονα διάφορα Δικαστήρια ανά την Κύπρο, με τον κίνδυνο έκδοσης αντικρουόμενων αποφάσεων για τα ίδια ζητήματα. Αναφέρω απλά ότι η παράλληλη και ταυτόχρονη ύπαρξη και προώθηση μιας αίτησης στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού και μίας στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας για συναφή και αλληλένδετα ζητήματα ενέχει τον κίνδυνο το ένα Δικαστήριο να εκδώσει διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται η εγγραφή της ανήλικης σε σχολείο στη Λεμεσό ενώ το άλλο Δικαστήριο να καθορίσει τον τόπο διαμονής της ανήλικης στη Λευκωσία. Θα επρόκειτο δηλαδή για δυο διατάγματα τα οποία αφ' ενός θα ήταν έγκυρα αλλά αφ' ετέρου θα ήταν αδύνατο να εφαρμοστούν στην πράξη. Η πιο πάνω κατάληξη μου, αναπόφευκτα συμπαρασύρει και το θέμα δικαιοδοσίας εκδίκασης της εναρκτήριας αίτησης. Συνακόλουθα, τόσο η μονομερής όσο και η εναρκτήρια αίτηση παραπέμπονται άμεσα στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 12
(2)του Ν.23/90, για να τύχουν του ανάλογου χειρισμού από το εν λόγω Δικαστήριο. Καμία διαταγή για τα έξοδα. (Υπ) ........... Ρ. Προκοπίου, Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Family/Interim (Αναφορά: Γονική Μέριμνα -Δικαιοδοσία) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο