Μιχάλη Σιακαλλή ν. Έλενας Ζαχαρίου, Αρ. Αίτησης: 298/15, 24/3/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2016:16 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ Ενώπιον: Δ. Κούσιου, Δ. Αρ. Αίτησης: 298/15 Μεταξύ: Μιχάλη Σιακαλλή Αιτητή κ α ι Έλενας Ζαχαρίου Καθ΄ης η αίτηση Ημερομηνία: 24 Μαρτίου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Αιτητής: Εμφανίζεται προσωπικά Για την Καθ΄ης η αίτηση: κ.κ. Θεοδώρου Β & Θεοδώρου (για ν΄ ακούσει απόφαση κα Θεοδώρου) Για το Γραφείο Ευημερίας: κα Κρίγκου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Οι διάδικοι υπήρξαν σύζυγοι. Παντρεύτηκαν στις 26.7.1998 και από το γάμο τους απέκτησαν τρία παιδιά, το Σπύρο, το Νεκτάριο και τη Χριστιάνα που γεννήθηκαν στις 7.12.1998, 29.1.2001 και 20.12.2004, αντίστοιχα. Ο γάμος τους λύθηκε με απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λάρνακας ημερ. 19.3.
- Με το εκ συμφώνου εκδοθέν διάταγμα ημερ. 8.11.2007 ανατέθηκε στην Καθ΄ης η αίτηση στην παρούσα διαδικασία, η φύλαξη και η επιμέλεια των πιο πάνω ανηλίκων τέκνων των διαδίκων και προσδιορίστηκε ως τόπος διαμονής τους ο δικός της τόπος διαμονής . Επιπρόσθετα απαγορεύτηκε η έξοδος τους από την Κύπρο χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση αμφοτέρων των διαδίκων και τοποθετήθηκαν τα ονόματα τους στον κατάλογο των προσώπων των οποίων απαγορεύεται η έξοδος τους από την Κύπρο. Επίσης ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του Αιτητή στην παρούσα διαδικασία μ΄ αυτά. Μέσα στα πλαίσια της αίτησης γονικής μέριμνας με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο, ο Αιτητής απευθύνθηκε προς το Δικαστήριο με μονομερή αίτηση του, ημερομηνίας 5.11.2015 και επαναλαμβάνοντας στην ουσία τις αξιούμενες απ΄ αυτόν θεραπείες στην εναρκτήρια αίτηση που καταχωρήθηκε την ίδια ημερομηνία, ζήτησε την παροχή προσωρινής δικαστικής προστασίας. Συγκεκριμένα ζήτησε όπως ανατεθεί σ΄ αυτόν η επιμέλεια του προσώπου των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων ή διαζευτικά η φύλαξη τους και όπως προσδιοριστεί ως τόπος διαμονής τους ο δικός του τόπος διαμονής. Η Καθ΄ης η αίτηση στην οποία με οδηγίες του Δικαστηρίου επιδόθηκε η πιο πάνω αίτηση, με ένσταση της ημερ. 15.12.2015 ενέστη στην έκδοση των πιο πάνω διαταγμάτων εγείροντας τους πιο κάτω λόγους ένστασης: «
- Η αίτηση του αιτητή είναι νομικά αβάσιμη και αστήρικτη.
- Δεν πληρείται η προϋπόθεση του κατεπείγοντος ή άλλων εξαιρετικών περιστάσεων που να δικαιολογεί την έκδοση του διατάγματος μονομερώς.
- Δεν πληρούνται οι τρεις προϋποθέσεις του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/
- Ο αιτητής παρέβηκε την υποχρέωση του να προβεί σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη όλων των ουσιωδών γεγονότων της υπόθεσης.
- Με την έκδοση του διατάγματος η καθ΄ης η αίτηση θα βρεθεί σε πολύ δυσχερή θέση.» Αίτηση και ένσταση υποστηρίζονται από ένορκες δηλώσεις του Αιτητή και της Καθ΄ης η αίτηση, αντίστοιχα. Κατά την ακρόαση της αίτησης που έγινε στις 28.1.16, κανένας από τους ενόρκους δηλούντες δεν αντεξετάστηκε. Ο Αιτητής και οι συνήγοροι της Καθ΄ης η αίτηση αρκέστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις και η κάθε πλευρά υπεραμύνθηκε των θέσεων της με αναφορά σε νομολογία. Αποτελεί κοινό τόπο μεταξύ των διαδίκων ότι οι ανήλικοι ενώ διέμεναν με τη μητέρα τους, από τις 30.6.15 ο Νεκτάριος και από τις 26.8.15 ο Σπύρος, διαμένουν με τον πατέρα τους. Η ανήλικη Χριστιάνα συνεχίζει να διαμένει με τη μητέρα της. Πρόκειται για εξέλιξη που αποδίδεται από τον πατέρα σε «πράξεις ή παραλείψεις της Καθ΄ης η αίτηση» με τις οποίες, όπως αναφέρει «τα ανήλικα τέκνα μας βρίσκονται εκτεθειμένα σε διάφορους κινδύνους όσον αφορά την ψυχική τους υγεία, τα ήθη αλλά και τη σωματική τους ακεραιότητα». Ειδικότερα, αφορά ενέργειες της μητέρας που είχαν ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση της επικοινωνίας του με τα ανήλικα ως και τη συμπεριφορά της ίδιας, του κοινωνικού και συγγενικού της περίγυρου προς αυτά. Στις 30.6.15 όταν ο Αιτητής επέστρεφε η ώρα 11.15 μ.μ. τη Χριστιάνα στην Καθ΄ης η αίτηση, συνάντησε το γιο τους Νεκτάριο στο χώρο στάθμευσης της πολυκατοικίας όπου διαμένουν και του παραπονέθηκε για την παρουσία στο σπίτι τους της μητέρας της Καθ΄ης η αίτηση, του συντρόφου της καθώς και του συντρόφου της Καθ΄ης η αίτηση. Ήταν σύνηθες φαινόμενο κατά τον ανήλικο οι επισκέψεις αυτές για τις οποίες, όταν γίνονταν ενώ η Καθ΄ης η αίτηση απουσίαζε από το σπίτι, όπως και εκείνη τη μέρα, ένιωθε ανασφάλεια. Ζήτησε από το Νεκτάριο να συνοδεύσει τον ίδιο και τη Χριστιάνα για μια βόλτα με τ΄ αυτοκίνητο μέχρι να επιστρέψει η μητέρα τους από τη δουλειά της, αλλά αυτός προτίμησε να πάει σε διαμέρισμα, στην ίδια πολυκατοικία, όπου έμενε φίλος του που τυχαία συνάντησε εκείνη τη στιγμή. Προχωρώντας ο Αιτητής μαζί με τη Χριστιάνα, λίγα μόνο μέτρα πιο κάτω, συνάντησαν την Καθ΄ης η αίτηση να επιστρέφει με τ΄ αυτοκίνητο της. Ο Αιτητής αφού παρέδωσε τη Χριστιάνα απευθύνθηκε στην Καθ΄ης η αίτηση λέγοντας της πως «εννεν σωστό να αφήνεις τα μωρά μόνα τους με αθρώπους που πουλούν γιενέτσιες». Η απάντηση της Καθ΄ης η αίτηση ήταν «πουλούν γιενέτσιες ρε, τώρα να πάω να τους το πω.» Στη συνέχεια δέχθηκε τηλεφώνημα από το Νεκτάριο ο οποίος τον ρώτησε «τι έγινε και ακούει δυνατές φωνές ..από τον τόπο διαμονής της Καθ΄ης η αίτηση» και του είπε ότι φοβόταν να επιστρέψει στο σπίτι του. Ο Αιτητής ζήτησε από το Νεκτάριο να παραμείνει στο διαμέρισμα του φίλου του μέχρι να επιστρέψει για να τον βοηθήσει και ο ίδιος μετέβηκε στον Αστυνομικό Σταθμό Βορόκλινης για να καταγγείλει το περιστατικό. Εκεί δέχθηκε δεύτερο τηλεφώνημα από το Νεκτάριο ότι πλέον βρισκόταν στην ταράτσα της πολυκατοικίας. Τον προέτρεψε να πάει «κάπου πιο ασφαλισμένα .. και ότι σε λίγα λεπτά θα βρισκόταν κοντά του για να τον βοηθήσει». Αφού ενημέρωσε την Αστυνομία για τις πιο πάνω εξελίξεις ξεκίνησε για να πάει πίσω στο Νεκτάριο. Δέχθηκε τότε τρίτο τηλεφώνημα με το οποίο ο Νεκτάριος τον πληροφορούσε ότι είναι πλέον στο δρόμο. Με ανοικτή την τηλεφωνική γραμμή συνάντησε το Νεκτάριο στο δρόμο, 1 ½ χλμ. μακριά από το σπίτι του, νάναι λαχανιασμένος, τρομοκρατημένος, να κλαίει και να προσπαθεί να κρυφτεί. Η αντίδραση αυτή του ανήλικου ήταν όπως του είπε «για να αποφύγει να συναντηθεί με τους ενήλικες οι οποίοι λίγα λεπτά προηγουμένως φώναζαν δυνατά στο σπίτι του και τον τρομοκράτησαν». Κατόπιν εισήγησης του ανήλικου πήγαν στον Αστυνομικό Σταθμό Βορόκλινης για να καταγγείλουν και οι δύο πλέον το περιστατικό αλλά και για να ζητήσουν τη βοήθεια της Αστυνομίας ώστε να προμηθευτούν από την Καθ΄ης η αίτηση προσωπικά είδη του Νεκτάριου. Παρά την αρχική αρνητική της στάση, η Καθ΄ης η αίτηση απέστειλε στον Αστυνομικό Σταθμό «ορισμένα προσωπικά αντικείμενα και είδη πρώτης ανάγκης» για το Νεκτάριο. Και καταλήγει ο Αιτητής: «
- Ο Νεκτάριος, μετά από το πιο πάνω επεισόδιο βίας που εκτιλύχθηκε στον τόπο διαμονής της Καθ΄ης η αίτηση και διέφυγε με κίνδυνο της ζωής του, αρνείται πεισματικά να επιστρέψει στον τόπο διαμονής της Καθ΄ης η αίτηση.
- Η ψυχρή, εκδικητική και επιθετική συμπεριφορά της Καθ΄ης η αίτηση και των άλλων ενήλικων προσώπων που ήταν παρόντες στο επεισόδιο βίας της 30ης Ιουνίου 2015 στον τόπο διαμονής της Καθ΄ης η αίτηση προς το πρόσωπο των ανήλικων τέκνων Σπύρου, Νεκτάριου και Χριστιάνας, συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
- Ιδιαίτερα μετά το επεισόδιο της 30ης Ιουνίου 2015 η Καθ΄ης η αίτηση συνέχισε να στέλνει εκδικητικά μηνύματα στο τηλέφωνο του ανήλικου Νεκτάριου αλλά και του ανήλικου Σπύρου ο οποίος βρισκόταν για διακοπές στην Αγγλία.
- Έκτοτε η/και από τις 30.06.15, ο Νεκτάριος αποφάσισε να εγκατασταθεί μόνιμα στο τόπο διαμονής μου και αρνείται επίμονα να επιστρέψει στον τόπο διαμονής της Καθ΄ης η αίτηση.
- Ο λόγος που δεν θέλει να επιστρέψει όπως μου είπε είναι ο φόβος για την ψυχρή, εκδικητική και επιθετική συμπεριφορά της Καθ΄ης η αίτηση αλλά και των συγγενικών και φιλικών προσώπων της προς το πρόσωπο του και η αστάθεια του περιβάλλοντος στο τόπο διαμονής της Καθ΄ης η αίτηση.» Για τον ανήλικο Σπύρο ο Αιτητής αναφέρει: «
- ....., στις 3.6.15 ο ανήλικος Σπύρος ταξίδεψε στην Αγγλία για καλοκαιρινές διακοπές. Φιλοξενήθηκε από τους γονείς μου οι οποίοι βρίσκονται μόνιμα εκεί και ο Σπύρος έχει άριστες σχέσεις μαζί τους.
- Είχα ενημερωθεί για το ταξίδι του Σπύρου αλλά δεν μου ζητήθηκε η γραπτή συγκατάθεση μου όπως προβλέπεται στο διάταγμα γονικής μέριμνας για γραπτή συγκατάθεση και των δύο διαδίκων για να ταξιδέψει στο εξωτερικό.
- Η μετάβαση του Σπύρου στο εξωτερικό χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση μου δεν έχει καταγγελθεί στην Αστυνομία επειδή δεν ήθελα να χαλάσω τις διακοπές του ανήλικου.
- Περαιτέρω δε με τα ανωτέρω, στις 26.8.15 ο ανήλικος υιός μου Σπύρος Σιακαλλής, επέστρεψε από την Αγγλία όπου βρισκόταν διακοπές για το καλοκαίρι.
- Αμέσως μετά την επιστροφή του ήρθε στον τόπο διαμονής μου και μου εξέφρασε την επιθυμία να διαμένει μόνιμα μαζί μου.
- Ο ανήλικος Σπύρος αρνείται πεισματικά να επιστρέψει στο τόπο διαμονής της Καθ΄ης η αίτηση και ο λόγος όπως μου έχει πει είναι η ψυχολογική βία που επιδέχεται από την μητέρα του αλλά και από άλλα συγγενικά και φιλικά πρόσωπα της Καθ΄ης η αίτηση.
- Ο ανήλικος Σπύρος μου είπε ότι δεχόταν απειλητικά και εκδικητικά μηνύματα από το τηλέφωνο εδώ και λίγο καιρό. Η Καθ΄ης η αίτηση τον απειλούσε λέγοντας του «εννά κάτσω μέσα τον τσιήρη σου ρε» εννοώντας ότι θα εκδώσει και άλλα φυλακιστήρια εναντίον μου για τις διατροφές.
- Ο Σπύρος από τη μέρα που ήρθε στην Κύπρο έχει επισκεφθεί μερικές φορές την Καθ΄ης η αίτηση αλλά έχει όλες τις φορές απογοητευτεί από την εκδικητική συμπεριφορά της μητέρας του αλλά και από τα άλλα συγγενικά και φιλικά πρόσωπα της Καθ΄ης η αίτηση προς το πρόσωπο του.
- Ο Σπύρος προτίθεται να ταξιδέψει τον επόμενο Ιούνη στην Αγγλία για σπουδές. Η Καθ΄ης η αίτηση απειλά τον ανήλικο και για αυτό το θέμα λέγοντας του «εννά θέλεις χαρτούι τον Ιούνη ρε». Με αυτή της την έκφραση εννοά ότι εκδικητικά δεν θα δώσει την συγκατάθεση της για να ταξιδέψει ο Σπύρος στην Αγγλία, χρησιμοποιώντας έτσι καταχρηστικά το διάταγμα γονικής μέριμνας για συγκατάθεση και των δυο διαδίκων για να ταξιδέψουν τα ανήλικα τέκνα εκτός Κύπρου.
- Επίσης ο Σπύρος μου έχει αναφέρει ότι και όταν βρισκόταν στην Κύπρο και κατοικούσε στο σπίτι της Καθ΄ης η αίτηση, δεν ένιωθε άνετα και ασφαλισμένα εκεί. Υπήρχε μεγάλη αστάθεια και ακαταστασία στο περιβάλλον του.
- Συγκεκριμένα, υπήρχαν συχνές και αδιάκριτες επισκέψεις συγγενικών και φιλικών προσώπων της Καθ΄ης η αίτηση στον τόπο διαμονής τους, πολλές φορές αργά το βράδυ και η ψυχρή, ειρωνική και απειλητική συμπεριφορά τους προς το πρόσωπο του, τον έκαναν να νιώθει ανασφάλεια σε σημείο που ένιωθε ξένος μέσα στο ίδιο του το σπίτι.
- Το τραγικό της όλης υπόθεσης είναι πως η Αιτήτρια από τη μέρα που εγκαταστάθηκαν τα ανήλικα τέκνα στον τόπο διαμονής μου δεν έχει ζητήσει να τους δει.» Η ανήλικη Χριστιάνα συνεχίζει να διαμένει με την μητέρα της. Επισκεπτόταν σχεδόν καθημερινά τον Αιτητή και πολλές φορές διανυκτέρευε μαζί του. Εξέφραζε δε προς αυτόν την επιθυμία της να διαμένει μαζί του. Μετά το επεισόδιο της 30ης.6.15 η Καθ΄ης η αίτηση δεν επιτρέπει στη Χριστιάνα να επισκέπτεται τον Αιτητή τόσο συχνά όπως προηγουμένως. Από τις πράξεις και τη συμπεριφορά της Χριστιάνας φαίνεται ότι αυτή «βρίσκεται κάτω από ψυχολογική πίεση και είναι σαν φυλακισμένη όταν βρίσκεται υπό τη φύλαξη της Καθ΄ης η αίτηση» ενώ με τον Αιτητή «περνάει πολύ καλά και νιώθει ασφάλεια». Στον τόπο διαμονής του δε «έχει όλα τα απαραίτητα για διάβασμα, διατροφή, ξεκούραση και ψυχαγωγία». Αναφορά γίνεται από τον Αιτητή και σε ταξίδι της Χριστιάνας στο εξωτερικό, από τις 2.9.15 μέχρι τις 8.9.15, χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του, κατά παράβαση του διατάγματος ημερ. 8.11.
- Το συγκεκριμένο ταξίδι προγραμματίστηκε από την Καθ΄ης η αίτηση «με τη συνεργασία άλλων ατόμων». Η Χριστιάνα «γνώριζε μόνο ότι ... θα πήγαινε με την Καθ΄ης η αίτηση για λίγες μέρες στον Πεδουλά για διακοπές». Η Καθ΄ης η αίτηση «ξεγέλασε» μ΄ αυτό τον τρόπο τη Χριστιάνα και την «ώθησε ... να ταξιδέψει εκτός Κύπρου». Και συνεχίζει ο Αιτητής: «
- Το ανήλικο τέκνο Χριστιάνα ξαφνικά βρέθηκε σε πολύ δύσκολη θέση, ανίκανη και αβοήθητη λόγω του τρυφερού της ηλικίας της, να αντιμετωπίσει την πίεση από την Καθ΄ης η αίτηση, τη μητέρα της Καθ΄ης η αίτηση και την αδελφή της Καθ΄ης η αίτηση για να ταξιδέψει εκτός Κύπρου.
- Η Καθ΄ης η αίτηση εσκεμμένα δεν ενημέρωσε τη Χριστιάνα για το επικείμενο ταξίδι της στο εξωτερικό με άτομα αμφισβητούμενης ψυχολογικής κατάστασης και ήθους. 88 Με αυτή της την συμπεριφορά η Καθ΄ης η αίτηση έθεσε σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή, τα ήθη αλλά και τη ψυχική υγεία της Χριστιάνας και δεν της άφησε καθόλου περιθώρια για να προστατευτεί ή αντιδράσει.» Γενικότερα η Χριστιάνα «λόγω της ψυχολογικής βίας που επιδέχεται καθημερινά από την Καθ΄ης η αίτηση και άλλων φιλικών και συγγενικών προσώπων της Καθ΄ης η αίτηση και λόγω του τρυφερού της ηλικίας της, δεν μπορεί να προστατευτεί και να διαφύγει και αυτή από τον τόπο διαμονής της». Τέλος, «η Χριστιάνα από τον καιρό που διέφυγαν τα αδέλφια της από τον τόπο διαμονής της Καθ΄ης η αίτηση και εγκαταστάθηκαν στον τόπο διαμονής μου - εννοείται του Αιτητή - δεν μπορεί να έχει κανονική επικοινωνία μαζί τους και αυτό έχει άμεση αρνητική επίδραση στη ψυχική της υγεία». Η Καθ΄ης η αίτηση αρνείται τα όσα καταλογίζει στην ίδια και σε συγγενικά της πρόσωπα ο Αιτητής και αποδίδει τα όσα συνέβηκαν και συμβαίνουν στη δική του συμπεριφορά. Για «περισσότερο από 6 χρόνια ο Αιτητής δεν τηρούσε ...τα διατάγματα του Δικαστηρίου.» Δεν είχε επικοινωνία με τα ανήλικα ούτε και κατέβαλλε την με βάση το διάταγμα του Δικαστηρίου συνεισφορά του στη διατροφή τους. Το συσσωρευμένο ποσό οφειλών διατροφής που ανέρχεται στις €11,000 οδήγησε τον Αιτητή, κατόπιν σχετικής απόφασης του Δικαστηρίου, στη φυλακή. Το γεγονός αυτό ώθησε τον Αιτητή, μετά την αποφυλάκιση του, να προβεί σε παντός είδους ενέργειες, χρησιμοποιώντας όλα τα θεμιτά και αθέμιτα μέσα και προπάντως ασκώντας «φοβερή πίεση» και «ψυχολογική βία» στα ανήλικα ώστε αυτά να μετακινηθούν από τον τόπο διαμονής της Καθ΄ης η αίτηση και να διαμένουν μαζί του. Το ξαφνικό ενδιαφέρον του για τα ανήλικα είναι άσχετο με το συμφέρον και την ευημερία τους. Μόνος σκοπός του είναι η δημιουργία τετελεσμένων γεγονότων ώστε να μην καταβάλλει στην Καθ΄ης η αίτηση τη συνεισφορά του για τη διατροφή τους, «γι΄ αυτό και δεν δικαιολογείται σήμερα να απαιτεί αυτά που αιτείται από το Δικαστήριο.» Είναι ο Αιτητής που σκηνοθέτησε το επεισόδιο της 30ης.6.15 με αποτέλεσμα ο Νεκτάριος να εγκαταλείψει τον μέχρι τότε τόπο διαμονής του με την Καθ΄ης η αίτηση. Επίσης «είναι ο Αιτητής που την ημέρα εκείνη ... έθεσε σε κίνδυνο τον ανήλικο Νεκτάριο». Στο σπίτι τους εκείνη τη μέρα βρίσκονταν «η μητέρα μου - εννοείται της Καθ΄ης ης αίτηση - και γιαγιά των ανηλίκων, ο επί 18 έτη συμβίος της και ένας γείτονας μου που ο ίδιος ο ανήλικος Νεκτάριος κάλεσε να δουν ποδόσφαιρο σε άμεση μετάδοση από την τηλεόραση». Πέραν της ψυχολογικής πίεσης που ασκεί ο Αιτητής στο Νεκτάριο, τον «ώθησε .. να φέρνει αξεσουάρ τηλεφώνων μέσω internet τα οποία γυρίζει και πωλεί». Εκφράζει επίσης η Καθ΄ης η αίτηση το φόβο «μήπως ο Αιτητής οδηγήσει τον ανήλικο Νεκτάριο σε χρήση απαγορευμένων ουσιών» και επισημαίνει ότι «δυστυχώς ο ανήλικος βρίσκεται σε πολύ άσχημη ψυχολογική κατάσταση». Καθυστερεί να πάει σχολείο και η απόδοση του στα μαθήματα έχει πέσει. Οι προσπάθειες της Καθ΄ης η αίτηση να επικοινωνεί με τους ανήλικους γιους της ήσαν συνεχείς. Γίνονταν μέσω τηλεφώνου και επισκέψεων στο σχολείο, όπου έχει συναντήσεις και με τους καθηγητές τους. Σε σχέση με το Νεκτάριο, παρά την αρχική αρνητική του στάση έχει επιτύχει την τηλεφωνική επικοινωνία μαζί του. Με τον Σπύρο τα πράγματα είναι καλύτερα. Την επισκέπτεται στο σπίτι της και χαρακτηρίζει την επικοινωνία τους σήμερα ως καλή. Εκφράζει η Καθ΄ης η αίτηση τους φόβους της για το Σπύρο για τον οποίο ισχυρίζεται ότι ο Αιτητής «τον έσπρωξε και/ή δεν τον προστάτευσε από τη χρήση απαγορευμένων ουσιών». Επίσης κατηγορεί τον Αιτητή και για τους δύο υιούς τους ότι τους «έδωσε πλήρη ελευθερία ... δια να κερδίσει την εύνοια τους με αποτέλεσμα να χάσει τον έλεγχο .. και να οδηγήσει αυτούς σε επικίνδυνες ατραπούς». Η ίδια ουδέποτε απείλησε το Σπύρο ότι θα στείλει τον πατέρα του στη φυλακή. Αντίθετα είναι ο Αιτητής που ενημέρωσε τον ανήλικο για το συγκεκριμένο θέμα. Δεν συμπεριφέρεται εκδικητικά προς το Σπύρο. Παραδέχεται όμως πως τον πληροφόρησε ότι ενδέχεται να μην δώσει τη συγκατάθεση της για να ταξιδέψει στην Αγγλία αυτό το καλοκαίρι. Και τούτο όχι για να τον εκδικηθεί αλλά γιατί θέλει να τον «προστατέψει από συγγενικά του Αιτητή πρόσωπα τα οποία δυστυχώς έχουν παρασύρει τον ανήλικο σε επικίνδυνα μονοπάτια ....» Διερωτάται τέλος πώς, μπορούν να ισχύουν οι ισχυρισμοί του Αιτητή περί «αστάθειας και ακαταστασίας» στο σπίτι της και απειλητικής συμπεριφοράς των συγγενών της, ώστε ο Σπύρος να νιώθει ανασφάλεια και ξένος στο ίδιο του το σπίτι, όταν σ΄ αυτό το σπίτι έμενε από το
- Η Χριστιάνα συνεχίζει να μένει με την Καθ΄ης η αίτηση και να επικοινωνεί με τον Αιτητή. Συνδυάζει τις επισκέψεις της στον Αιτητή με την επαφή που έχει με φίλη και συμμαθήτρια της η οποία διαμένει στην Ορόκλινη, όπου και ο Αιτητής. Σε σχέση όμως με τις διανυκτερεύσεις εκεί αντιδρά για το λόγο ότι αναγκάζεται να κοιμάται σε καναπέ. Όταν παλαιότερα η Αιτήτρια εργαζόταν μέχρι τις 11.00 το βράδυ η Χριστιάνα έμενε στο σπίτι είτε με τη γιαγιά, είτε με τις θείες της. Τώρα η Καθ΄ης η αίτηση εργάζεται μέχρι τις 2.00 το απόγευμα. Είναι ο Αιτητής που ασκεί ψυχολογική πίεση στη Χριστιάνα. Η ανήλικη δεν επιθυμεί να επισκέπτεται τον Αιτητή τόσο συχνά όπως προηγουμένως εφόσον την αναγκάζουν να «ασχολείται με δουλειές του σπιτιού και το διαμέρισμα του Αιτητή είναι ακάθαρτο και ακατάστατο». Για το ταξίδι της στο εξωτερικό το οποίο ήθελε πάρα πολύ να κάνει ήταν ενήμερη «δύο μήνες προηγουμένως πλην όμως αρνείτο να το αναφέρει εις τον Αιτητή καθ΄ ότι δεν θα της επέτρεπε να ταξιδέψει. Η Χριστιάνα ακόμη και σήμερα μέμφεται τον πατέρα της που της χάλασε το ταξίδι αυτό.» Τέλος η Καθ΄ης η αίτηση εισηγείται ότι ο Αιτητής δεν «είναι άτομο ικανό να φροντίζει» τους ανήλικους καθότι: «
- α) Ο αιτητής είναι χρήστης απαγορευμένων ουσιών. β) Ο ίδιος εργάζεται και/ή φεύγει από το διαμέρισμα και αφήνει εντελώς μόνα τα ανήλικα τέκνα μας. γ) Ο αιτητής ασκεί φοβερή ψυχολογική βία επί του ανήλικου Νεκτάριου δια να διαμένει μαζί του με αποτέλεσμα οι επιδόσεις του ανήλικου εις το σχολείο του να πέσουν κατακόρυφα. Ο ανήλικος χρειάζεται άμεση ψυχολογική στήριξη. δ) Το διαμέρισμα του αιτητή είναι ενός υπνοδωματίου και δεν είναι κατάλληλο δια να διαμένουν τα ανήλικα. Τα ανήλικα κοιμούνται σε καναπέδες εις το σαλόνι του διαμερίσματος μαζί με δύο σκυλιά. ε) Το ενδιαφέρον του αιτητή δια τα ανήλικα τέκνα μας δεν είναι ειλικρινές. Ο αιτητής φυλακίσθηκε καθ΄ ότι όφειλε μεγάλα ποσά δια την διατροφή των ανηλίκων τέκνων μας. Μετά την αποφυλάκιση του προσπάθησε με κάθε τρόπο ασκώντας φοβερή πίεση εις τα ανήλικα τέκνα μας ώστε να διαμένουν μαζί του όχι γιατί τα ήθελε και/ή ότι μπορούσε να τα συντηρεί και να τα διατρέφει αλλά μόνο και μόνο δια να μην πληρώνει διατροφή. Ο αιτητής καθυστερεί να πληρώσει δόσεις δια την διατροφή των ανηλίκων τέκνων μας ανερχόμενες σε €11.000.=» Η γονική μέριμνα και η άσκηση της ρυθμίζονται και διέπονται από τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο (Ν.216/90). Το άρθρο 5
(1)(α) του πιο πάνω Νόμου προνοεί: "5
(1)(α) Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο ("γονική μέριμνα") είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων οι οποίοι το ασκούν από κοινού". Το περιεχόμενο της γονικής μέριμνας, το οποίο οριοθετείται από το άρθρο 5
(1)(β) του Νόμου, περιλαμβάνει τον προσδιορισμό του ονόματος την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Το άρθρο 9
(1)του πιο πάνω Νόμου προβλέπει: "Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή και επίβλεψη, τη διαπαιδαγώγηση και εκπαίδευση του καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του." Η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας από τους γονείς του ανήλικου τέκνου τους αρχίζει με τη γέννηση του τέκνου. Σε περίπτωση όμως διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή άκυρου γάμου ή διακοπής της συμβίωσης και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς η άσκηση της γονικής μέριμνας ρυθμίζεται από το Δικαστήριο και μπορεί να ανατεθεί στον έναν από τους δύο γονείς, στους δύο από κοινού να κατανεμηθεί μεταξύ τους ή να ανατεθεί σε τρίτο. (άρθρα 14 και 15 του Νόμου). Κάθε απόφαση των γονέων, σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας και κάθε απόφαση του Δικαστηρίου, σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο άσκησης τους, θα πρέπει να αποβλέπει, όπως ρητά επιτάσσει το άρθρο 6 του Νόμου, στο συμφέρον του τέκνου. Επίσης ο πιο πάνω νόμος παρέχει στο Οικογενειακό Δικαστήριο την εξουσία ν΄ αναθεωρεί προηγούμενη απόφαση του σχετικά με τη γονική μέριμνα. Πρόκειται για το άρθρο 20 του Νόμου που προνοεί: «20. Αν από τότε που εκδόθηκε δικαστική απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα μεταβλήθηκαν οι συνθήκες, το Δικαστήριο μπορεί ύστερα από αίτηση του ενός ή και των δύο γονέων ή του Διευθυντή να προσαρμόσει την απόφαση του στις νέες συνθήκες ανακαλώντας ή τροποποιώντας την.» Στην παρούσα υπόθεση έχουμε στην ουσία περίπτωση καταχρηστικής θεραπείας η οποία στην πράξη έχει συντελεστεί από τον Αιτητή. Εδώ ο πατέρας επιδιώκει προσαρμογή του υφιστάμενου διατάγματος στις συνθήκες που ο ίδιος δημιούργησε παραβιάζοντας το διάταγμα. Ο Νεκτάριος και ο Σπύρος ζουν ήδη μαζί του και το ίδιο επιδιώκει και για τη Χριστιάνα. ΄Εχει νομολογηθεί ότι τα δικαστήρια έχουν εξουσία να ελέγχουν τις διαδικασίες προς αποφυγή καταχρήσεως της δικαστικής διαδικασίας. ΄Εχει επίσης, νομολογηθεί ότι η κατάχρηση της διαδικασίας μπορεί να προσλάβει πολλές μορφές και ότι ανάλογα ευρεία είναι και η δικαιοδοσία του δικαστηρίου για την παρεμπόδιση της (βλ. Constantitnides v. Vima Ltd
(1983)1 C.L.R 348, ΄Ελληνας ν. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ 149, Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (Αρ. 2)
(1993)1 Α.Α.Δ 248, Διευθυντής Φυλακών ν. Περρέλλα
(1995)1 Α.Α.Δ 217, Re Beogradska D.D.
(1996)1 A.A.Δ, 911 και Βασιλείου ν. Μακρίδη
(2000)2 Α.Α.Δ. 133). Στην Περέλλα, πιο πάνω, σελ. 222, υποδείχθηκε ότι "η δικαιοδοσία για την παρεμπόδιση, περιστολή, απόρριψη ή αναστολή διαδικασίας, που συνιστά κατάχρηση των δικαιοδοσιών του Δικαστηρίου εκπηγάζει από την ίδια τη φύση της δικαστικής λειτουργίας που έχει ως λόγο το δίκαιο και μέσο τους μηχανισμούς που προάγουν την κατίσχυση του" Επιπλέον η στάση την οποία τηρεί ο πατέρας έναντι του υφιστάμενου διατάγματος περιορίζει τις εξουσίες του Δικαστηρίου σε δικαιοδοσία γονικής μέριμνας. Προϋποθέτει ότι δίχος άλλο η επιμέλεια των ανηλίκων θα πρέπει ν΄ ανατεθεί στον ίδιο. Όμως, το Οικογενειακό Δικαστήριο σε υποθέσεις αυτής της φύσης έχει πολύ ευρύτερες εξουσίες. Ενδέχεται ν΄ αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα από τους γονείς (όχι απαραίτητα τον πατέρα). Ενδέχεται ν΄ αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας και στους δύο γονείς. Ενδέχεται να κατανέμει την άσκηση της γονικής μέριμνας ανάμεσα τους. Τέλος ενδέχεται ν΄ αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας σε τρίτο πρόσωπο. (Βλ. άρθρο 14 του Νόμου). Και όλα αυτά, στη βάση του συμφέροντος των ανηλίκων, τη διακρίβωση του οποίου δυσχεραίνει η νέα κατάσταση πραγμάτων που έχει δημιουργηθεί. Η προσαρμογή του υφιστάμενου διατάγματος προϋποθέτει μεταβολή των συνθηκών που ίσχυαν στο χρόνο έκδοσης του, δηλαδή στις 8.11.2007. Το βάρος απόδειξης ότι οι συνθήκες μεταβλήθηκαν από τότε μέχρι την καταχώρηση της αίτησης το φέρει ο Αιτητής. Απόδειξη μεταβολής των συνθηκών μπορούσε να έχει το ενδεχόμενο προσαρμογής του διατάγματος, όπως επιθυμεί ο Αιτητής. Αντ΄ αυτού ο Αιτητής μετέτρεψε την επιδίωξη του σε τετελεσμένο γεγονός πρώτα και ύστερα επιζητεί ανάλογη απόφαση του Δικαστηρίου. Αφού πήρε το νόμο στα χέρια του, ζητά την προστασία του νόμου. Την ενέργεια του αυτή ο Αιτητής την δικαιολογεί επικαλούμενος το συμφέρον των παιδιών. Έχοντας πάντα κατά νου πως το στάδιο αυτό δεν προσφέρεται για να προκρίνει το Δικαστήριο το συμφέρον των παιδιών θεωρώ, με βάση τα όσα αναφέρονται στις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων ότι η μη έκδοση των αιτουμένων διαταγμάτων δεν θα έχει κανένα δυσμενή αντίκτυπο στα καλώς νοούμενα συμφέροντα των ανηλίκων ούτε θα επηρεάσει δυσμενώς τα συμφέροντα του Αιτητή. Αρκετά χρόνια πριν ο Δικαστής Ιωσηφίδης ανέστειλε διαδικασία αίτησης διαζυγίου που είχε καταχωρηθεί από το σύζυγο, γιατί παρέλειπε να καταβάλλει διατροφή στη σύζυγο σύμφωνα με υφιστάμενο διάταγμα διατροφής (Artin Hagopian v. Dekranouhi Hagopian
(1966)1 C.L.R. 175). Στην Θρασυβούλου ν. Λοϊζος Λουκά και Υιοί Λτδ.
(2001)1 Α.Α.Δ. 687 το Ανώτατο Δικαστήριο ανέστειλε την ακρόαση έφεσης γιατί ο εφεσείοντας δεν είχε συμμορφωθεί με το εφεσιβαλλόμενο διάταγμα. Θα ήταν, πιστεύω, χρήσιμο ν΄ αναφερθώ στην αγγλική υπόθεση Hadkinson v. Hadkinson
(1952)P. 285,
(1952)2 All E.R. 567, όπου σε αίτηση διαζυγίου από τη σύζυγο της δόθηκε η φύλαξη του μοναδικού τέκνου των διαδίκων με τον όρο να μην το απομακρύνει από τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου χωρίς την έγκριση του. Η σύζυγος ξαναπαντρεύτηκε και μετέφερε το ανήλικο στην Αυστραλία όπου ζούσε με το νέο σύζυγο της. Ύστερα από αίτηση του πρώην συζύγου της το Δικαστήριο διέταξε την επαναφορά του ανηλίκου εντός δικαιοδοσίας. Σε έφεση από τη μητέρα εναντίον της απόφασης ο πατέρας κάλεσε το Δικαστήριο να μην ακούσει την έφεση προτού η μητέρα συμμορφωθεί προς το διάταγμα του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι η έφεση δεν μπορούσε ν΄ ακουστεί προτού η μητέρα επαναφέρει το ανήλικο στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Όπως έχει τονιστεί από το Δικαστή Lord Denning στην Hadkinson, πιο πάνω, "Ι am of the opinion that the fact that a party to a cause has disobeyed an order of the court is not of itself a bar to his being heard, but if his disobedience is such that, so long as it continues, it impedes the course of justice in the cause, by making it more difficult for the court to ascertain the truth or to enforce the orders which it may make, than the court may in its discretion refuse to hear him until the impediment is removed or good reason is shown why it should not be removed". Σε μετάφραση: «Έχω τη γνώμη ότι το γεγονός ότι ένας διάδικος σε μια διαδικασία δεν έχει συμμορφωθεί προς ένα δικαστικό διάταγμα δεν συνιστά από μόνο του εμπόδιο για να ακουστεί, αλλά αν η απείθεια του είναι τέτοια, που εφόσον συνεχίζεται, παρεμποδίζει την απονομή δικαιοσύνης στη διαδικασία, καθιστώντας πιο δύσκολο για το δικαστήριο να εξακριβώσει την αλήθεια ή να εφαρμόσει τα διατάγματα τα οποία μπορεί να εκδώσει, τότε το δικαστήριο μέσα στη διακριτική του ευχέρεια, μπορεί να αρνηθεί να τον ακούσει μέχρι την αφαίρεση του εμποδίου ή μέχρι να δοθεί ικανοποιητικός λόγος γιατί να μην αφαιρεθεί.» Στην Κύπρο έχουν υιοθετηθεί οι αγγλικές αρχές του κοινοδικαίου, ότι ένας διάδικος δεν μπορεί να ακουστεί εφ΄ όσον δεν έχει συμμορφωθεί με τις πρόνοιες δικαστικού διατάγματος (Mavrommatis and others v. Cyprus Hotels Co. Ltd.
(1967)1 C.L.R. 266, Θρασυβούλου (πιο πάνω)). Ο κανόνας όμως αυτός δεν είναι απόλυτος αλλά η εφαρμογή του επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. (Mouzouris and others v. Xylophagou Plantations Ltd.
(1977)1 C.L.R. 287). Στην προκειμένη περίπτωση ο Αιτητής παραβιάζει υφιστάμενο διάταγμα του Δικαστηρίου που αναθέτει τη φύλαξη και επιμέλεια των ανηλίκων στην Καθ΄ης η αίτηση και προσδιορίζει ως τόπο διαμονής τους το δικό της τόπο διαμονής. Η παραβίαση δε συνίσταται σε αλλαγή του τόπου διαμονής του Νεκτάριου και του Σπύρου και άσκησης της φύλαξης και επιμέλειας του προσώπου τους από τον ίδιο αντί την Καθ΄ης η αίτηση. Επέβαλε ετσιθελικά αυτό που ήθελε και τώρα ζητά ν΄ ακουστεί από το Δικαστήριο και να εγκρίνει τις επιλογές του. Αφαιρώντας από το Δικαστήριο κάθε άλλη επιλογή, την οποία ο νομοθέτης ήθελε και πράγματι παραχώρησε στο Δικαστήριο με το άρθρο 14 του Νόμου, αλλά και καθιστώντας πιο δύσκολη την διακρίβωση του αληθινού συμφέροντος των ανηλίκων. Υπό τις περιστάσεις δεν προτίθεμαι ν΄ ακούσω περαιτέρω τον Αιτητή μέχρι να συμμορφωθεί με το διάταγμα ημερ. 8.11.2007 και να επιστρέψει τους ανήλικους Νεκτάριο και Σπύρο στη μητέρα τους. Η ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία τόσο της ενδιάμεσης, όσο και της κυρίως αίτησης αναστέλλεται. Αναστολής τυγχάνουν και οι οδηγίες του Δικαστηρίου στο Γραφείο Ευημερίας για την ετοιμασία σχετικής έκθεσης. Όταν ο Αιτητής συμμορφωθεί με το διάταγμα ημερ. 8.11.2007 να υποβάλει αίτηση δια κλήσεως για ορισμό νέας δικασίμου. Λόγω της φύσης αλλά και της πιο πάνω εξέλιξης της υπόθεσης θεωρώ ως πιο κατάλληλη διαταγή σε σχέση με τα έξοδα, η κάθε πλευρά να επωμιστεί τα δικά της. (Υπ.) ........... Δ. Κούσιου, Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ /ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ ΠΑΝ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο