ΧΡΥΣΤΑΛΛΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ν. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ, Αρ. Αίτησης: 15/15, 26/1/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2016:9 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Δικαιοδοσία Χρήσης Οικογενειακής Στέγης ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Τουμαζή, Π. Αρ. Αίτησης: 15/15 Μεταξύ: ΧΡΥΣΤΑΛΛΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Αιτήτρια και ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ Καθ΄ου η Αίτηση ------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Ιανουαρίου, 2016 Αίτηση Διά κλήσεως ημερ. 30.9.2015 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κ. Ν. Δαμιανού (Για ν΄ ακούσει απόφαση: κ. Δ. Μηνά) Για τον Καθ΄ου η αίτηση: κα Κ. Κώστα για κ. Γ. Βασιλείου (Για ν΄ ακούσει απόφαση: κα Ε. Κούννα) Ε ΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Οι διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 21.2.
- Από το γάμο τους δεν απέκτησαν παιδιά. Η Αιτήτρια, με την κυρίως αίτηση, ζητά διάταγμα με το οποίο να της παραχωρείται η αποκλειστική χρήση της οικογενειακής στέγης. Με ταυτόσημο αίτημα, καταχώρησε την υπό κρίση ενδιάμεση αίτηση η οποία συνοδεύεται από ένορκο δήλωση της ίδιας. Ο Καθ΄ου η αίτηση καταχώρησε ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως προβάλλοντας 8 λόγους ένστασης. Η ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως συνοδεύεται από την ένορκο δήλωση του Καθ΄ου η αίτηση. Οι ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκαν και η διαδικασία προχώρησε με την ετοιμασία γραπτών αγορεύσεων από τους δικηγόρους των δύο πλευρών. Η Αιτήτρια, στην ένορκη δήλωσή της ημερ. 30.9.15 που συνοδεύει την αίτηση, αναφέρει ότι η συζυγική κατοικία ανεγέρθη επί του ½ οικοπέδου που είχε ήδη στο όνομά της στα Περβόλια. Για την ανέγερση της κατοικίας μεταξύ άλλων χρησιμοποίησαν στεγαστικό δάνειο που έλαβαν από το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Αμμοχώστου-Λάρνακας Λτδ. Το υπόλοιπο του δανείου τους σήμερα ανέρχεται στις €100.000 αφού κανένα ποσό δεν καταβάλλεται πλέον ως δόση. Την 1.2.1995 μεταβίβασε το μισό της μερίδιο του οικοπέδου στον Καθ΄ου η αίτηση ώστε να μπορεί να πάρει την οικονομική βοήθεια από τη Μέριμνα. (Τεκμ. Α, Β και Γ). Ο Καθ΄ου η αίτηση τους τελευταίους μήνες συνήθιζε τα πρωινά της Κυριακής να φεύγει από το σπίτι τους και να έρχεται ξανά τη νύχτα χωρίς να αναφέρει πού πηγαίνει. Στις 30.1.15 τον αναζήτησε και τον βρήκε σε πρόχειρο υποστατικό που διατηρούσε στη Βάβλα να προβαίνει σε σεξουαλικές πράξεις με άλλη γυναίκα αλλοδαπή. Μετά από αυτό το γεγονός η έγγαμη σχέση τους διαλύθηκε αφού η συμβίωση της με τον Καθ΄ου η αίτηση στο ίδιο σπίτι εξελίχθηκε σταδιακά σε μαρτύριο. Ο Καθ΄ου η αίτηση έγινε επιθετικός απέναντι της. ΄Αρχισε να τη βρίζει και να την απειλεί, να την κτυπά βίαια και να της ζητά να φύγει από το σπίτι της για να μείνει με την αλλοδαπή φίλη του. Η ίδια ζήτησε βοήθεια τόσο από την αστυνομία όσο και από δικά της άτομα. Από το Μάρτιο του 2015 ο Καθ΄ου η αίτηση αποχώρησε από το σπίτι αλλά την επισκέπτεται και την απειλεί ότι θα της πάρει το σπίτι και θα τη βγάλει έξω. Προχώρησε επίσης και σε απειλές για τη ζωή της ενώ εισέρχεται στην κατοικία κατά διαστήματα έχοντας την ίδια συμπεριφορά. Το Σεπτέμβριο του 2015 αφού είχε αλλάξει κλειδαριές στο σπίτι αντιλήφθηκε ότι ο Καθ΄ου η αίτηση είχε δοκιμάσει να εισέλθει στην κατοικία ενώ στις 16 Σεπτεμβρίου 2015 ήρθε και φώναζε, απειλούσε και της ζητούσε να φύγει. Ο Καθ΄ου η αίτηση διαμένει στο πατρικό του στη Λάρνακα. Ασκούσε το επάγγελμα του μηχανοδηγού μέχρι πριν μερικά χρόνια, οπότε έμεινε άνεργος. Ο Καθ΄ου η αίτηση λαμβάνει το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα ενώ δεν γνωρίζει αν κάνει μικροδουλειές για επιπλέον εισόδημα, ίσως και να έχει λάβει λόγω της ηλικίας του τη σύνταξή του. Η ίδια δεν εργαζόταν μέχρι πρόσφατα που βρήκε δουλειά για μερικές ώρες, τρεις φορές τη βδομάδα. Ζει με βοήθεια από τους δικούς της και αν ο Καθ΄ου η αίτηση υλοποιήσει τις απειλές του θα είναι πολύ δύσκολο αν όχι αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Στις 16 Ιουνίου 2015 απέστειλε μέσω των δικηγόρων της γνωστοποίηση στη Μητρόπολη Κιτίου για την πρόθεση της να προχωρήσει με αίτηση διαζυγίου για τη λύση του γάμου της. Το αποκορύφωμα της σκληρής και απάνθρωπης συμπεριφοράς του Καθ΄ου η αίτηση ήταν η παραβίαση της εισόδου της κατοικίας στις 29.9.
- Μπήκε με βία παραβιάζοντας την είσοδο της κουζίνας, αφαίρεσε την κλειδαριά και επιπλέον αφαίρεσε την πόρτα του υπνοδωματίου της και την τρομοκράτησε με φωνές και απειλές να φύγει από το σπίτι. Η ίδια κάλεσε την αστυνομία και επίσης καταχώρησε το παράπονό της. Η αστυνομία επίσης έχει καταχωρημένα πολλά παράπονα της για κτυπήματα εναντίον της από τον Καθ΄ου η αίτηση. Είναι αναγκαία η παραχώρηση της αποκλειστικής χρήσης της οικίας στην ίδια αφού έχει συνεισφέρει περισσότερα τόσο στο κόστος ανέγερσης όσο και με την εξ΄ ολοκλήρου παραχώρηση του οικοπέδου αλλά και επειδή συντρέχουν συνθήκες που δικαιολογούν όπως έχει την αποκλειστική χρήση της κατοικίας. Ο Καθ΄ου η αίτηση δεν διαμένει στην κατοικία αλλά εισβάλλει ως επεμβασίας με σκοπό να τη διώξει για να μείνει με τη φίλη του ή να την πωλήσει. Η ίδια είναι πάμφτωχη χωρίς εισόδημα, με δυσκολία εξασφαλίζει την πιο βασική συντήρησή της και με τίποτε δεν μπορεί να χάσει την κατοχή και χρήση της κατοικίας της ενώ από την άλλη ο Καθ΄ου η αίτηση δεν έχει ανάγκη την κατοικία. Ο Καθ΄ου η αίτηση, στην ένορκη δήλωσή του ημερ. 16.11.15, αναφέρει ότι η Αιτήτρια δεν διαμένει στη συζυγική κατοικία αλλά απλά την επισκέπτεται, πλένει τα ρούχα της και φεύγει. Δεν διαμένει συστηματικά σε αυτή. Στην εν λόγω κατοικία κατά διαστήματα διαμένει και ο ίδιος. Ουδέποτε είχε σχέση με αλλοδαπή γυναίκα. Πάντοτε ήταν υπόδειγμα συζύγου. Τα όσα αναφέρει η Αιτήτρια δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα αλλά είναι εκ των υστέρων σκέψεις της για να δικαιολογήσει τη δική της υπαίτια συμπεριφορά η οποία οδήγησε τη σχέση τους σε κατάρρευση. Η Αιτήτρια το ζήλευε παθολογικά και του συμπεριφερόταν ανάρμοστα. Πολλές φορές τον πρόσβαλλε και τον μείωνε μπροστά σε τρίτα πρόσωπα. Η Αιτήτρια προσπάθησε αρκετές φορές να του επιτεθεί και να τον χτυπήσει στην προσπάθεια της να τον εκδιώξει από τη συζυγική κατοικία. Τα προβλήματα στη σχέση τους άρχισαν να παρουσιάζονται από το 2010 όταν έχασε τη δουλειά του με αποτέλεσμα να μην μπορεί να συνεισφέρει οικονομικά ούτε στη συντήρηση της συζυγικής κατοικίας αλλά ούτε και να προσφέρει στην Αιτήτρια. Στη συζυγική κατοικία εισήλθε αφού προηγουμένως η Αιτήτρια του έδωσε κλειδιά και όχι όπως αναληθώς αναφέρει. Στο σπίτι της μητέρας του που βρίσκεται στην τουρκοκυπριακή συνοικία της Λάρνακας και είναι πάρα πολύ μικρό με ένα μόνο υπνοδωμάτιο, κουζίνα και τουαλέτα διαμένει μόνο κάποιες φορές. Με τη μητέρα του η οποία είναι ανήμπορη διαμένει μόνιμα η αδερφή του η οποία την φροντίζει και δεν έχει χώρο για να διαμένει ο ίδιος. Όταν κάποιες φορές χρειαστεί να μείνει εκεί, δεν έχει επιπλέον στρώμα για να κοιμηθεί με αποτέλεσμα να αναγκάζεται να κοιμάται ακόμη και στο πάτωμα. Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν. 14/60 πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, (β) η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγοντας σε θεραπεία στην αγωγή, και (γ) ότι θα ήταν δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε κατοπινό στάδιο, εκτός εάν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. (Βλ. μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates and Others
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Τσιολάκκη και άλλη ν. Στυλιανίδη
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 782, Πουργουρίδη ν. Μέζου,
(1994)1 Α.Α.Δ. 201, Κυτάλα κ.ά. ν. Χρυσάνθου κ.ά.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co.
(1997)1 (Γ) 1 Α.Α.Δ. 1791). Το Δικαστήριο πρέπει επίσης στο τελικό στάδιο να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου ν. Χ''Βασίλη
(1989)1 Α.Α.Δ. 152). Πρόσθετα, το Δικαστήριο δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα πάνω στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas,
(1984)1 Α.Α.Δ. 263). ΄Εχοντας υπόψη όλες τις πιο πάνω αρχές, θα εξετάσω κατά πόσο δικαιολογείται η έκδοση του προσωρινού διατάγματος σε συνάρτηση με το άρθρο 17
(1)του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου του 1990 (Ν. 23/90)το οποίο προνοεί τα εξής: «Σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης ή σε περίπτωση που δίνεται γνωστοποίηση στον Επίσκοπο σύμφωνα με το άρθρο 3 του περί Απόπειρας Συνδιαλλαγής και Πνευματικής Λύσης του Γάμου Νόμου ή σε περίπτωση που καταχωρείται αγωγή διαζυγίου, το Οικογενειακό Δικαστήριο μπορεί, ύστερα από αίτηση ενός από τους συζύγους, εφόσον το επιβάλλουν λόγοι επιείκειας και ενόψει των ειδικών συνθηκών του καθενός από τους συζύγους και του συμφέροντος των παιδιών, να παραχωρήσει στον ένα σύζυγο την αποκλειστική χρήση ολόκληρου ή τμήματος του ακινήτου που χρησιμεύει ως κύρια διαμονή των ιδίων (οικογενειακή στέγη), ανεξάρτητα από το ποιος από αυτούς είναι ο κύριος ή έχει απέναντι στον κύριο το δικαίωμα της χρήσης του. Η απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου υπόκειται σε αναθεώρηση όταν το επιβάλλουν οι περιστάσεις..». Στην απόφαση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδη
(1997)1(Α) ΑΑΔ 415 λέχθηκαν τα ακόλουθα: (σελ. 420-421) «Οι φράσεις: «εφόσον το επιβάλλουν λόγοι επιείκειας» και «ενόψει των ειδικών συνθηκών του καθενός από τους συζύγους και του συμφέροντος των παιδιών», δεν είναι τυχαία λεκτική ωραιοποίηση του Νόμου. Εφαρμόζοντας τις διατάξεις του, ο δικαστής παρεμβαίνει αποφασιστικά, και μάλιστα πριν από τη λύση της έγγαμης σχέσης, στην οικογενειακή μονάδα που κατά κανόνα, και γενική αντίληψη, αποτελεί το πιο ισχυρό νήμα στον κοινωνικό ιστό, μιας και αποτελείται από τα πιο αγαπημένα πρόσωπα μεταξύ τους. Το μέτρο τούτο χαρακτηρίζεται ως «δρακόντειο». Ας μην παρεξηγείται όμως η παρομοίωση που παρουσιάζει το δικαστή να εφαρμόζει αυστηρά και σκληρά μέτρα όπως ο γνωστός νομοθέτης στην αρχαία Αθήνα, Δράκων. Η παρέμβαση του δικαστή, σύμφωνα με τις υπό συζήτηση διατάξεις του άρθρου, στην οικογένεια δεν έχει, για οποιοδήποτε μέλος της, τιμωρητικό χαρακτήρα. Σκοπεί μόνο στη διόρθωση ή τον περιορισμό της παραπέρα επιδείνωσης της οικογενειακής σχέσης, με σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στα μέλη της». Στην υπό εκδίκαση υπόθεση κρίνω ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση για τους ακόλουθους λόγους: Είναι παραδεκτό γεγονός ότι υπάρχει διακοπή της συμβίωσης εφόσον ο Καθ΄ου η αίτηση μιλά για κατάρρευση, δηλαδή τηρείται μια εκ των τριών διαζευκτικών προϋποθέσεων για καταχώρηση της αίτησης για αποκλειστική χρήση. Η Αιτήτρια απέστειλε τη σχετική γνωστοποίηση στον αρμόδιο Επίσκοπο. Περαιτέρω, η Αιτήτρια ως η εν διαστάσει σύζυγος, δικαιούται να αξιώνει την αποκλειστική χρήση της οικογενειακής στέγης. Θα προχωρήσω να εξετάσω τη δεύτερη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν. 14/60 δηλαδή κατά πόσο υπάρχει ορατή πιθανότητα η Αιτήτρια να δικαιούται σε θεραπεία στην κυρίως αίτησης. Είναι παραδεκτό ότι η κατάσταση στο σπίτι όχι μόνο δεν είναι ομαλή αλλά είναι επικίνδυνη εφόσον υπάρχουν αλληλοκατηγορίες για επιθέσεις και βίαιη συμπεριφορά. Ο Καθ΄ου η αίτηση παραδέχεται ότι δεν μένει ανελλιπώς στην οικογενειακή στέγη αλλά μόνο κάποιες φορές, «κατά διαστήματα», όπως είπε και τις υπόλοιπες μέρες διαμένει στο σπίτι της μητέρας του. Επομένως, ο Καθ΄ου η αίτηση έχει κάποια άλλη στέγη για να διαμένει. Αντίθετα, η Αιτήτρια αναφέρει ότι η ίδια διαμένει συνεχώς στην οικογενειακή στέγη. Περαιτέρω η Αιτήτρια αναφέρει ότι δεν εργάζεται. Ο Καθ΄ου η αίτηση αρνείται τους ισχυρισμούς αλλά δεν προβάλλει κάποιο θετικό ισχυρισμό. Ο Καθ΄ου η αίτηση έχει τουλάχιστον το ποσό των €480 μηνιαίως ως ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Όλα τα πιο πάνω καθιστούν ορατό το ενδεχόμενο επιτυχίας της Αιτήτριας στην κυρίως αίτηση. Σε ότι αφορά την τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν. 14/60 ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το ενδιάμεσο διάταγμα παραπέμπω στην απόφαση M & Ch. Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co.
(1997)1Γ ΑΑΔ 1791 όπου τονίστηκαν τα πιο κάτω (σελ. 1799): «Όπως επισημαίνεται στην Papastratis v. Petrides
(1979)1 CLR 231, 240, την οποία το πρωτόδικο Δικαστήριο επικαλείται στην απόφασή του, το κριτήριο για την έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος είναι η αδυναμία απονομής πλήρους δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο. Η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς αλλά, με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου σε θεραπεία». Εφόσον η τρίτη προϋπόθεση δεν πρέπει να συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς στις υποθέσεις των πολιτικών Δικαστηρίων, πόσο μάλλον στις υποθέσεις των οικογενειακών διαφορών, όπως η παρούσα. Στην απόφαση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδη (ανωτέρω) τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 427): «Ο εφεσείων δεν αμφισβήτησε ούτε την τρίτη προϋπόθεση από τις προϋποθέσεις της επιφύλαξης στο άρθρο 32
(1). Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε στο σύγγραμμα του David Bean, Injunctions, 5η έκδοση σελ. 149 ως προς τη δυνατότητα του Δικαστηρίου για άμεση παρέμβαση με παρεμπίπτον διάταγμα στις περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών που απολήγουν σε πράξεις βίας ή που επηρεάζουν την ευημερία ανηλίκων για να καταλήξει πως «οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα.» Στην υπό κρίση αίτηση, ο γάμος των διαδίκων είναι νεκρός. Φαίνεται ότι παραδέχονται και οι δύο πλευρές ότι υπάρχει μεγάλη ένταση στο σπίτι. Η προβληματική αυτή κατάσταση δεν αποτιμάται σε χρήμα ούτε αποκαθίσταται μεταγενέστερα. Κρίνω ότι τηρείται και τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν. 14/60. Κρίνω ότι το ισοζύγιο της ευχέρειας κλίνει καθαρά υπέρ της έκδοσης των αιτούμενων διαταγμάτων. Εκδίδεται προσωρινό διάταγμα με το οποίο παραχωρείται στην Αιτήτρια η αποκλειστική χρήση της συζυγικής κατοικίας η οποία βρίσκεται στην οδό Δάφνης 10, Περβόλια της επαρχίας Λάρνακας. Εκδίδεται περαιτέρω προσωρινό διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ΄ου η αίτηση να εγκαταλείψει τη συζυγική κατοικία η οποία βρίσκεται στην οδό Δάφνης 10, Περβόλια στην επαρχία Λάρνακας, εντός 5 ημερών από την επίδοση σ΄ αυτόν πιστού αντιγράφου του παρόντος διατάγματος. Εκδίδεται περαιτέρω προσωρινό διάταγμα με το οποίο απαγορεύεται στον καθ΄ου η αίτηση να εισέρχεται στην ανωτέρω κατοικία. Τα πιο πάνω διατάγματα θα ισχύουν μέχρι πλήρους αποπεράτωσης της κυρίως αίτησης ή νεότερου διατάγματος του Δικαστηρίου. Τα έξοδα επιδικάζονται σε βάρος του Καθ΄ου η αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στο τέλος της κυρίως αίτησης και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, οπόταν και θα είναι πληρωτέα. (Υπ.) ....... Μ. Τουμαζή, Π. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο