Ιωάννης Χαραλάμπου Ζαβρός ν. Μαρία Κωστάκη Τσούκκα, Αρ. Αίτησης: 80/15, 1/3/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2016:12 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Κούσιου, Δ. Αρ. Αίτησης: 80/15 Μεταξύ: Ιωάννης Χαραλάμπου Ζαβρός Αιτητής και Μαρία Κωστάκη Τσούκκα Καθ' ης η αίτηση Μονομερής Αίτηση ημερ. 16.10.2015 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 1 Μαρτίου 2016 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Αιτητή: κ. Ν. Γ. Νικολάου (Για ν΄ ακούσει απόφαση: κα Γ. Πάπαλλου) Για την Καθ΄ης η αίτηση: Κωστάκης Μουτσουρής & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. (Για ν΄ ακούσει απόφαση: κ. Κ. Μουτσουρής) Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Μέσα στα πλαίσια της αίτησης γονικής μέριμνας με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο, ο Αιτητής απευθύνθηκε προς το Δικαστήριο με μονομερή αίτηση του, ημερομηνίας 16.10.2015 και επαναλαμβάνοντας τις αξιούμενες απ΄ αυτόν θεραπείες στην εναρκτήρια αίτηση του, που καταχωρήθηκε την ίδια ημερομηνία, ζήτησε την παροχή προσωρινής δικαστικής προστασίας. Συγκεκριμένα, ζήτησε την έκδοση διατάγματος με το οποίο να ρυθμίζεται το δικαίωμα επικοινωνίας του με τα ανήλικα τέκνα του Στεφανία και Χαράλαμπο ως ακολούθως: «(α) Κάθε Δευτέρα και Τετάρτη από τις 14:00 μέχρι τις 07:00 της επόμενης μέρας (Διανυχτέρευση). (β) Κάθε δεύτερο και τέταρτο Σαββατοκυρίακο από τις 13:00 του Σαββάτου μέχρι τις 17:00 της Κυριακής με διανυχτέρευση». Η Καθ΄ης η αίτηση, στην οποία με οδηγίες του Δικαστηρίου επιδόθηκε η πιο πάνω ενδιάμεση αίτηση, ενέστη στην έκδοση του πιο πάνω διατάγματος. Ως λόγους ένστασης προβάλλει ότι η αίτηση είναι νόμω και ουσία αβάσιμη, εκδικητική και καταχρηστική, στηρίζεται σε αναληθή γεγονότα με τα οποία ο Αιτητής προσπαθεί να παραπλανήσει το Δικαστήριο και δεν προσέρχεται με καθαρά χέρια, απουσιάζουν οι προϋποθέσεις για την έκδοση του αιτούμενου προσωρινού διατάγματος ως και το στοιχείο του κατεπείγοντος. Αίτηση και ένσταση υποστηρίζονται από ένορκες δηλώσεις του Αιτητή και της Καθ΄ης η αίτηση. Από το περιεχόμενο τους προκύπτει ότι, οι διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 11.7.
- Από το γάμο τους απέκτησαν δύο παιδιά, τη Στεφανία και το Χαράλαμπο, σήμερα 15 και 10 ετών, αντίστοιχα. Ο γάμος τους λύθηκε στις 5.3.2014, ενώ η διάσταση στην έγγαμη συμβίωσή τους επήλθε - όπως γίνεται παραδεκτό στις αγορεύσεις των συνηγόρων τους - το
- ΄Εκτοτε τα ανήλικα διαμένουν με την Καθ΄ης η αίτηση. Περαιτέρω, αποτελεί κοινό τόπο μεταξύ των διαδίκων, πως από το χρόνο της διάστασης υπήρχε συμφωνία μεταξύ τους για τη ρύθμιση της επικοινωνίας του Αιτητή με τα ανήλικα. Διαφωνούν όμως ως προς το χρόνο που αυτή διεξαγόταν ως επίσης και για το κατά πόσο αυτή σταμάτησε να γίνεται ή όχι. Ο Αιτητής αναφέρει σχετικά, στις παραγράφους 6, 7 και 9 της ένορκης δήλωσής του που συνοδεύει την αίτηση, τα εξής: «
- ...Ειδικότερα, παραλάμβανα τα ανήλικα τέκνα μας από το εκάστοτε σχολείο στο οποίο φοιτούσαν από τη Δευτέρα το μεσημέρι και μέχρι και την Τρίτη το πρωί με διανυχτέρευση. Περαιτέρω, κάθε δεύτερο Σαββατοκυρίακο εκάστου μήνα παραλάμβανα τα ανήλικα τέκνα από την Καθ΄ης η αίτηση από το Σάββατο το μεσημέρι μέχρι και την Κυριακή το βράδυ με διανυχτέρευση.
- Το ως άνω περιγραφόμενο πρόγραμμα επικοινωνίας μου με τα ανήλικα τέκνα μας είχε διαμορφωθεί από εμένα και την Καθ΄ης η αίτηση στη βάση των εκάστοτε αναγκών των ανηλίκων αναφορικά με την τακτική φοίτηση τους στο σχολείο καθώς επίσης και των εξωσχολικών δραστηριοτήτων τους. Περαιτέρω, αν και εργάζομαι σε καθημερινή βάση εντούτοις τον ελεύθερο χρόνο μου κατά τις ως άνω αναφερόμενες μέρες τις αφιερώνω απόλυτα στα ανήλικα τέκνα μου. ......................................
- Κατά ή περί τα μέσα Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους και ελλείψει ουσιαστικού λόγου, η Καθ΄ης η αίτηση προβάλλοντας διάφορες προφάσεις και αφορμές διασάλευσε σε μεγάλο βαθμό την μέχρι σήμερα επικοινωνία μου με τα ανήλικα τέκνα μας. Ειδικότερα, κατά το χρόνο που θα ασκούσα το δικαίωμα επικοινωνίας μου με τα ανήλικα τέκνα μου σύμφωνα με το ανωτέρω περιγραφόμενο άτυπο πρόγραμμα που τηρούσαμε μεταξύ μας, η Καθ΄ης η αίτηση διευθετούσε άλλο πρόγραμμα για τα ανήλικα ή προφασιζόταν προβλήματα υγείας που δήθεν ταλαιπωρούσαν τα ανήλικα ή ακόμα και διάφορους άλλους αβάσιμους λόγους. ΄Ενεκα αυτής της εξέλιξης τα ανήλικα τέκνα διέκοψαν την επικοινωνία τους μαζί μου και η εν λόγω κατάσταση αδιαμφισβήτητα δημιούργησε μεγάλο χάσμα στην ομαλή επικοινωνία τους μαζί μου». Η Καθ΄ης η αίτηση απαντά στα πιο πάνω αναφέροντας στις παραγράφους 5, 6 και 8 της δικής της ένορκης δήλωσης που συνοδεύει την ένσταση: «
- Απορρίπτω κατηγορηματικά το περιεχόμενο της παραγράφου 6 της ενόρκου δηλώσεως του Αιτητή που συνοδεύει τη μονομερή του Αίτηση. Είναι ρητή και εμφαντική η θέση μου ότι από τη διάσταση μας μέχρι και σήμερα τα ανήλικα τέκνα μας έχουν απρόσκοπτη επικοινωνία με τον Αιτητή με βάση άτυπη συμφωνία που έχουμε κάνει μεταξύ μας και κατόπιν συνεννόησης με τα ίδια τα τέκνα μας, η οποία όμως δεν ανταποκρίνεται στα όσα ψευδώς ισχυρίζεται ο Αιτητής στην παράγραφο 6 της ενόρκου δηλώσεως του. Τα ανήλικα τέκνα μας ουδέποτε διανυκτέρευσαν καθημερινή με τον Αιτητή. Αντιθέτως, είναι συμφωνημένο ο Αιτητής να παραλαμβάνει τον ανήλικο Χαράλαμπο μια φορά τη βδομάδα, ένα απόγευμα, χωρίς να έχει οριστεί ποτέ συγκεκριμένη μέρα της βδομάδας για να υπάρχει ευελιξία ανάλογα με το εκάστοτε πρόγραμμα του ανηλίκου. Πάντα υπάρχει συνεννόηση μεταξύ ανηλίκου και Αιτητή για το ποιο απόγευμα καθημερινής κάθε βδομάδας θα έχει επικοινωνία με τον Αιτητή. Ουδέποτε ο ανήλικος Χαράλαμπος διανυκτέρευσε με τον Αιτητή καθημερινή όπως ο ίδιος ισχυρίζεται ψευδώς στην ένορκο δήλωση του για το λόγο ότι ο ανήλικος έχει σχολείο τις καθημερινές και πάντα διαβάζει μαζί μου και τον παίρνω εγώ στο σχολείο του το πρωί. Ο ανήλικος Χαράλαμπος διανυκτερεύει στον Αιτητή κάθε δεύτερο Σαββατοκυρίακο εκάστου μήνα από το Σάββατο το μεσημέρι μέχρι την Κυριακή το απόγευμα και αυτό τηρείται ανελλιπώς από τη διάσταση μας έως σήμερα. Επιπλέον, η συμφωνία που έκανε η Στεφανία με τον Αιτητή την οποία αποδέχτηκε πλήρως ήταν να μη διανυχτερεύει ποτέ με τον Αιτητή, αφού προτιμά να μένει στο σπίτι μας και στο δωμάτιο της και να έχει επικοινωνία μαζί του οποιαδήποτε μέρα της βδομάδας η ίδια επιθυμεί και τις ώρες που η ίδια επιθυμία ανάλογα με τις εξωσχολικές της δραστηριότητες κάθε φορά. Και αυτό τηρείται ανελλιπώς και απρόσκοπτα μέχρι σήμερα και πάντοτε η ίδια η Στεφανία συνεννοείται με τον πατέρα της για το πότε θα περάσουν χρόνο μαζί χωρίς να επεμβαίνω ποτέ στη μεταξύ τους σχέση.
- Απορρίπτω κατηγορηματικά το περιεχόμενο της παραγράφου 7 της ενόρκου δηλώσεως του Αιτητή που συνοδεύει τη μονομερή του αίτηση. Το πρόγραμμα επικοινωνίας που συμφωνήσαμε μεταξύ μας δεν είναι αυτό που αναφέρει στην παράγραφο 6 της ενόρκου δηλώσεως του αλλά αυτό που εγώ αναφέρω πιο πάνω στην παράγραφο 5 της ενόρκου δηλώσεως μου. Υπήρχε πάντα ευελιξία και ελευθερία στο ποια μέρα της βδομάδας θα έχει επικοινωνία με τα ανήλικα τέκνα μας αφού αυτή ήταν και είναι η επιθυμία των ιδίων των παιδιών. ......................................
- Απορρίπτω και αρνούμαι εμφαντικά και ρητά την παράγραφο 9 της ενόρκου δηλώσεως του Αιτητή που συνοδεύει τη μονομερή αίτηση του. Ουδέποτε μα ουδέποτε παρεμπόδισα με οποιοδήποτε τρόπο την επικοινωνία του Αιτητή με τα ανήλικα τέκνα μας. Τηρούμε πάντα κατά γράμμα την άτυπη συμφωνία που κάναμε μεταξύ μας από τη μέρα της διάστασης μας μέχρι σήμερα. Κάθε δεύτερο Σαββατοκυρίακο εκάστου μηνός παραλαμβάνει το Χαράλαμπο από το σπίτι μας το μεσημέρι του Σαββάτου και τον επιστρέφει απόγευμα Κυριακής. Μία καθημερινή κάθε βδομάδα ανάλογα με το εκάστοτε πρόγραμμα και διάθεση του Χαράλαμπου έρχεται και τον παραλαμβάνει και περνά μαζί του 3-4 ώρες και ακολούθως τον επιστρέφει στο σπίτι για να κοιμηθεί και να πάει το πρωί στο σχολείο του. Ποτέ δεν προφασίστηκα οποιαδήποτε δικαιολογία για να του αποστερήσω το δικαίωμα επικοινωνίας με τα παιδιά μας καθώς θεωρώ πολύ σημαντικό να έχουν απρόσκοπτη επαφή και επικοινωνία με τον πατέρα τους. Ακόμα και όταν ο Χαράλαμπος κάποιες φορές αρνείται να πάει στον πατέρα του είτε γιατί βαριέται είτε απλά επειδή δεν θέλει εγώ είμαι αυτή που τον παροτρύνω και τον πείθω να ακολουθήσει τον Αιτητή. Όσο δε αφορά την κόρη μας Στεφανία είναι αρκετά μεγάλη για να αποφασίζει μόνη της πότε θέλει να βλέπει τον πατέρα της. ΄Εχει πολύ φορτωμένο πρόγραμμα με το σχολείο και τις εξωσχολικές δραστηριότητες, βρίσκεται πια στην εφηβεία και έχει συμφωνήσει η ίδια με τον Αιτητή να τον παίρνει αυτή τηλέφωνο και να συναντιούνται όποτε αυτή μπορεί και επιθυμεί. Του έχει δηλώσει πως δεν επιθυμεί να διανυχτερεύει μαζί του και το έχει σεβαστεί απόλυτα ο Αιτητής. Ανελλιπώς κάθε βδομάδα, 1 ή 2 φορές η Στεφανία έχει επικοινωνία με τον πατέρα της. Και τα 2 ανήλικα τέκνα μας από τη μέρα της διάστασης μας εώς σήμερα έχουν απρόσκοπτη επικοινωνία με τον Αιτητή». Περαιτέρω, ο Αιτητής εκφράζει τη θέση, στην παράγραφο 10 της ένορκης δήλωσής του, πως είναι επιθυμία των παιδιών να έχουν ακόμα μεγαλύτερη επικοινωνία μαζί του. Η Καθ΄ης η αίτηση, πέραν του ότι αρνείται την πιο πάνω θέση του Αιτητή, συμπληρώνει, στην παράγραφο 9 της ένορκης δήλωσής της, τα εξής: «
- Απορρίπτω κατηγορηματικά το περιεχόμενο της παραγράφου 10 της ενόρκου δηλώσεως του Αιτητή που συνοδεύει τη μονομερή αίτηση του. Ουδέποτε τα ανήλικα τέκνα μας εξέφρασαν την επιθυμία να έχουν μεγαλύτερη επικοινωνία με τον Αιτητή. Τουναντίον, τα ανήλικα τέκνα μας επιθυμούν να παραμείνει η κατάσταση ως έχει και να έχουν μαζί του την επικοινωνία με βάση το πρόγραμμα που τηρούσαμε μέχρι σήμερα. Η επιμονή του Αιτητή να έχει μεγαλύτερη επικοινωνία μαζί τους και οι απειλές προς τα ανήλικα τέκνα μας ότι θα διεκδικήσει μεγαλύτερη επικοινωνία και θα τα πάρει μέσω δικαστηρίου και οι δηλώσεις ότι θα διαμένουν μαζί του τις μισές μέρες της εβδομάδας έχουν αναστατώσει την καθημερινότητα και τη ψυχική υγεία των παιδιών μας. Οι δηλώσεις του έχουν γεμίσει τα παιδιά και ειδικότερα το μικρό, τον Χαράλαμπο με φοβίες και ανασφάλειες σε σημείο που έρχεται και κοιμάται μαζί μου τα βράδια και κλαίει δηλώνοντας ότι δε θέλει να φύγει από το σπίτι μας. Τα παιδιά μου δηλώνουν πως επιθυμούν να έρθουν ενώπιον δικαστηρίου και να παρακαλέσουν τη δικαστή να μην δώσει τέτοιο δικαίωμα επικοινωνίας. Δυστυχώς φτάσαμε σε αυτό το σημείο, να αναστατώνουμε τη ψυχική υγεία των παιδιών μας για να ικανοποιήσει ο Αιτητής τον εγωισμό του και τις εκδικητικές τάσεις του, για λόγους που δεν αφορούν καθόλου το δικαίωμα επικοινωνίας με τα παιδιά μας αλλά αφορούν τις περιουσιακές διαφορές που έχουμε μεταξύ μας». Κατά την ακρόαση της αίτησης κανένας από τους ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκε επί του περιεχομένου της ενόρκου δηλώσεώς του. Οι συνήγοροι των διαδίκων αρκέστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις και η κάθε πλευρά υπεραμύνθηκε των θέσεων της με αναφορά σε νομολογία. Η παροχή προσωρινής δικαστικής προστασίας, που είναι συνυφασμένη με το άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν. 14/60), όπως αυτή έχει ερμηνευτεί στην υπόθεση Οδυσσέως ν. Πιερή
(1982)1 C.L.R. 557, συναρτάται με τις τρεις προϋποθέσεις που θα πρέπει αθροιστικά να συντρέχουν προκειμένου το Δικαστήριο να εκδώσει προσωρινό διάταγμα. Πρώτη, η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση στην ακρόαση της υπόθεσης, δεύτερο η ύπαρξη πιθανότητας ότι ο ενάγοντας δικαιούται σε θεραπεία ή έχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας και τρίτο, ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το προσωρινό διάταγμα. Σύμφωνα με το άρθρο 17 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 216/90), ο γονέας με τον οποίο δε διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας μ΄ αυτό, και στην περίπτωση διαφωνίας των γονέων του ανηλίκου ως προς την άσκηση του παραπάνω δικαιώματος, το Δικαστήριο καθορίζει τον τρόπο κατά τον οποίο θα γίνεται η επικοινωνία. Αναμφίβολα η κατά το πιο πάνω άρθρο ρύθμιση του δικαιώματος επικοινωνίας αποτελεί σοβαρό ζήτημα για εκδίκαση και ο Αιτητής με τον οποίο δε διαμένουν οι ανήλικοι έχει πιθανότητα επιτυχίας, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι από το χρόνο της διάστασης ασκούσε το δικαίωμά του αυτό. Ως προς την τρίτη προϋπόθεση όμως δεν βρίσκω ότι αυτή συντρέχει. Δε διαφεύγει της προσοχής μου πως αποφασίζω, τη μονομερή αίτηση και όχι την εναρκτήρια. Ωστόσο δεν μπορώ παρά να διατηρώ κατά νουν, ακόμη και σ΄ αυτό το στάδιο, τις πρόνοιες του εδαφίου 3 του άρθρου 14 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 216/90)και συγκεκριμένα την αναφορά του νομοθέτη σε «συμφωνίες των γονέων για την επιμέλεια . του τέκνου» στις περιπτώσεις όπου το Δικαστήριο κατανέμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων. Θεωρώ δε ότι, ως Οικογενειακό Δικαστήριο, έχω καθήκον να ευνοώ και να ενθαρρύνω τέτοιες διευθετήσεις μεταξύ των γονέων. Βέβαια το θέμα, όπως τίθεται εδώ, αφορά πρώτιστα το κατά πόσο η οποιαδήποτε συμφωνία των διαδίκων, σε σχέση με τη ρύθμιση της επικοινωνίας του πατέρα με τα ανήλικα, εξακολουθεί να τηρείται. Επ΄ αυτού θεωρώ ότι η αναφορά του Αιτητή για διασάλευση «σε μεγάλο βαθμό» της επικοινωνίας του με τα ανήλικα, όπως αυτή διατυπώνεται στην παράγραφο 10 της ένορκης δήλωσής του, δεν αποτελεί θετική μαρτυρία ως προς της διακοπή της που αναφέρεται στη συνέχεια. Αναφοράς δε χρήζει και η θέση της Καθ΄ης η αίτηση ως προς την αντίδραση των ανηλίκων απέναντι στη θέση του Αιτητή για διεύρυνση της επικοινωνίας του μ΄ αυτά, ότι ακριβώς επιδιώκεται και με την υπό εξέταση αίτηση. Τα παραπάνω τα παραθέτω έχοντας κατά νου τη βασική αρχή της νομολογίας, ότι δεν είναι η ώρα για λεπτομερή αξιολόγηση της μαρτυρίας και εξαγωγή ευρημάτων (Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)1 Α.Α.Δ. 263). Αυτό θα γίνει κατά την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης υπό το φως που θα ρίξει στην υπόθεση η έκθεση του Γραφείου Ευημερίας και με συνυπολογισμό των απόψεων των ίδιων των ανηλίκων. Υπό τις περιστάσεις που εκτίθενται πιο πάνω θεωρώ ότι η δικαιοσύνη μπορεί να απονεμηθεί κατά την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης. Από όσα ο Αιτητής έθεσε ενώπιόν μου, τίποτε δε δικαιολογεί την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων εδώ και τώρα. Η επικοινωνία του Αιτητή με τα ανήλικα θα συνεχίσει στη βάση της συμφωνίας που υπάρχει μεταξύ των διαδίκων. Φυσικά η έκδοση προσωρινού διατάγματος ως η συμφωνία των διαδίκων προβλέπει, θα αποσοβούσε τον κίνδυνο διασάλευσης της επικοινωνίας παιδιών και πατέρα, όπως ο τελευταίος παραπονείται. Επιπλέον θα διασφάλιζε στον τρόπο άσκησης της επικοινωνίας σταθερότητα, ότι δηλαδή απαιτεί το συμφέρον των παιδιών και όχι τη συνεχή μεταβολή του τρόπου αυτού ανάλογα με τις επιθυμίες είτε των γονέων είτε των ανηλίκων. Με άγνωστο όμως το ακριβές περιεχόμενο της συμφωνίας των γονέων ως προς το επίμαχο θέμα αυτό δεν είναι δυνατό. Για να εκδοθεί ενδιάμεσο διάταγμα θα πρέπει να συντρέχουν και οι τρεις προϋποθέσεις το άρθρου 32 ( Βλ. Οδυσσέως πιο πάνω). Η απουσία της τρίτης προϋπόθεσης στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν επιτρέπει την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Τη μη έκδοση του δε επιβάλλει και το συμφέρον των ανηλίκων το οποίο εξυπηρετείται καλύτερα με τη συνέχιση της επικοινωνίας όπως μέχρι τώρα γινόταν και όχι με τη μεταβολή της μέσω του προσωρινού διατάγματος. Για όλα τα πιο πάνω η αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ της Καθ΄ης η αίτηση και εναντίον του Αιτητή αλλά θα καταβληθούν μετά το πέρας της διαδικασίας της εναρκτήριας αίτησης. (Υπ.) ....... Δ. Κούσιου, Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο