ΣΤΥΛΙΑΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ν. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Αρ. Αίτησης: 43/16, 22/11/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2016:38 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Τουμαζή, Π. Αρ. Αίτησης: 43/16 Μεταξύ: ΣΤΥΛΙΑΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Αιτήτρια και ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Καθ'ού η αίτηση Αίτηση ημερ. 30.9.2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22 Νοεμβρίου, 2016 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κα Μ. Αγαθοκλέους για κ. Παμπορίδη (Για ν΄ ακούσει απόφαση: κα Ν. Χειμωνίδου) Για τον Καθ΄ου η αίτηση: κα Μ. Χατζηκωνσταντή για κ. Πιττάτζιη (Για ν΄ ακούσει απόφαση: κα Φαρμακαλλίδη) Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι διάδικοι είναι εν διαστάσει σύζυγοι. Από το γάμο τους απέκτησαν ένα παιδί, την Ανδριάνα που γεννήθηκε στις 22.3.
- Η Αιτήτρια, με την κυρίως αίτηση ζητά διάταγμα με το οποίο να της ανατίθεται η φύλαξη και φροντίδα της ανήλικης κόρης των διαδίκων. Με την υπό κρίση μονομερή αίτηση, ζητά την έκδοση των ακόλουθων διαταγμάτων: ''Α. Προσωρινού Διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται και/ή επιτρέπεται η μετεγγραφή της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων, Ανδριάνας Γεωργίου, από την προδημοτική τάξη του Δημόσιου Νηπιαγωγείου Αγίας Νάπας, στην προδημοτική τάξη του Δημοσίου Νηπιαγωγείου Ακροπόλεως στη Λευκωσία, μέχρι τελικής εκδίκασης της εναρκτήριας αίτησης με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο και/ή μέχρι νεοτέρας διαταγής του Δικαστηρίου. Β. Προσωρινού Διατάγματος με το οποίο να επιτρέπει στην Αιτήτρια να προβεί σε όλες τις δέουσες ενέργειες και να υπογράψει και υποβάλει όλα τα αναγκαία και απαραίτητα έγγραφα και αιτήσεις για τη μετεγγραφή της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων, Ανδριάνας Γεωργίου, από την προδημοτική τάξη του Δημόσιου Νηπιαγωγείου Αγίας Νάπας, στην προδημοτική τάξη του Δημοσίου Νηπιαγωγείου Ακροπόλεως στη Λευκωσία, μέχρι τελικής εκδίκασης της εναρκτήριας αίτησης με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο και/ή μέχρι νεοτέρας διαταγής του Δικαστηρίου. Γ. Οποιαδήποτε άλλη θεραπεία την οποία θα κρίνει το Δικαστήριο εύλογη και δίκαιη υπό τις περιστάσεις. Δ. ΄Εξοδα της αίτησης, πλέον 19%ΦΠΑ». Το Δικαστήριο δεν εξέδωσε οποιοδήποτε διάταγμα μονομερώς και διέταξε την επίδοση της αίτησης στον Καθ΄ου η αίτηση. Ο Καθ΄ου η αίτηση καταχώρησε ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως, συνοδευόμενη από ένορκο δήλωση. Η διαδικασία προχώρησε με την ετοιμασία γραπτών αγορεύσεων. Η Αιτήτρια, στην ένορκο δήλωσή της ημερομηνίας 30.9.16 αναφέρει ότι η συμβίωση της με τον Καθ΄ου η αίτηση ήταν προβληματική από την αρχή της έγγαμης σχέσης εξ΄ αιτίας της βίαιης και υβριστικής συμπεριφοράς του προς την ίδια, καθώς και των εξωσυζυγικών σχέσεων που διατηρούσε με άλλες γυναίκες μέχρι και την ημερομηνία της οριστικής διάστασης. Η οριστική διάσταση στις σχέσεις τους επήλθε στις 26.4.16, όταν ο Καθ΄ου η αίτηση προκάλεσε χωρίς λόγο επεισόδιο, την ύβρισε και χειροδίκησε εναντίον των γονιών του, στην παρουσία της ανήλικης θυγατέρας τους. Μετά το εν λόγω περιστατικό αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη συζυγική κατοικία με την ανήλικη θυγατέρα τους. Κατά το εν λόγω περιστατικό η ανήλικη τρομοκρατήθηκε, έκλαιγε και την εκλιπαρούσε να φύγουν, πράγμα το οποίο έπραξε. Από τη οριστική τους διάσταση διαμένει με την ανήλικη στο σπίτι των γονιών της στη Λευκωσία μέχρι να μπορέσει να βρει εργασία και να αποκτήσει την εισοδηματική ικανότητα να ενοικιάσει κατοικία και να μετακομίσει με την ανήλικη κόρη τους. Κατά το χρόνο της οριστικής τους διάστασης, η ανήλικη φοιτούσε στο Δημόσιο Νηπιαγωγείο της Αγίας Νάπας, ενώ από τον Ιανουάριο του 2016 είχε εγγραφεί στην προδημοτική τάξη του Δημόσιου Νηπιαγωγείου Αγίας Νάπας. ΄Ενεκα της μη συναίνεσης του Καθ΄ου η αίτηση και της μη εξεύρεσης λύσης για εξώδικη διευθέτηση, από τις 12 Σεπτεμβρίου 2016 που άρχισε η νέα σχολική χρονιά αναγκάζεται να μεταφέρει την ανήλικη στο δημόσιο νηπιαγωγείο Αγίας Νάπας κάθε πρωί στις 07:45 αλλά κατόπιν συμφωνίας που επήλθε στα πλαίσια των συζητήσεων για εξώδικη διευθέτηση, ο Καθ΄ου η αίτηση μεταφέρει αυτός την ανήλικη θυγατέρα τους στη Λευκωσία μετά το τέλος της σχολικής μέρας. Το προαναφερόμενο πρόγραμμα εφαρμόζεται καθημερινά από τη Δευτέρα 12 Σεπτεμβρίου 2016 και έχει εξοντώσει και σωματική και ψυχικά την ανήλικη. Εκτός της ταλαιπωρίας που υφίσταται η ανήλικη από το χρονοβόρο καθημερινό δρομολόγιο κατά την προηγούμενη σχολική χρονιά, η ίδια αποστερήθηκε της ευκαιρίας να αναζητήσει και να βρει εργασία, αφού ήταν αναγκασμένη να παραμένει στην Αγία Νάπα μέχρι την ώρα που τέλειωνε το σχολείο της η ανήλικη για να τη γυρίσει πίσω στο πατρικό της στη Λευκωσία. Με την έναρξη της τρέχουσας σχολικής χρονιάς και ενώ έχει πρόταση για εργασία δεν μπορεί να την αποδεχτεί γιατί η ώρα της επιστροφής της στη Λευκωσία δεν της το επιτρέπει. Η ανήλικη αντιδρά και αρνείται να τη μεταφέρει οποιοσδήποτε άλλος πέραν από την ίδια στο νηπιαγωγείο. Η ίδια προσπάθησε να βρει εργασία με πιο ευέλικτο ωράριο, αυτό όμως δεν κατέστη δυνατό, αφού οι πλείστες εργασίες απαιτούν την έναρξη της εργάσιμης μέρας στις 08:00 ή το αργότερο 08:
- Κοντά στο πατρικό της σπίτι όπου διαμένει με την ανήλικη, βρίσκεται το δημόσιο νηπιαγωγείο Ακρόπολης όπου η ανήλικη μπορεί να συνεχίσει τη φοίτηση της, και όταν θα τελειώνει το σχολείο θα μπορεί να τρώει και να ξεκουράζεται, χωρίς να ταλαιπωρείται στο δρόμο. Η ανήλικη της εξέφρασε πριν την έναρξη της τρέχουσας χρονιάς την αντίθεση της στην επανάληψη του ίδιου δρομολογίου και την καθημερινή της ταλαιπωρία. Από την ημέρα που άνοιξαν τα σχολεία, κάθε πρωί πριν φύγουν από το σπίτι η ανήλικη διαμαρτύρεται και της λέει ότι δεν θέλει να πάει στο σχολείο, ενώ κατά τη διάρκεια της διαδρομής παραπονείται για πόνους στην κοιλιά. Είναι προς το συμφέρον της ανήλικης θυγατέρας τους να φοιτήσει στο δημόσιο νηπιαγωγείο Ακρόπολης, αφού αυτό βρίσκεται κοντά στην κατοικία των γονιών της, όπου διαμένουν προσωρινά με την ανήλικη και δεν θα υφίσταται ταλαιπωρία στη μετάβαση της στο σχολείο. Ο Καθ΄ου η αίτηση καταχώρησε ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως προβάλλοντας ως λόγους ένστασης ότι η αίτηση είναι ελαττωματική και αβάσιμη, τα γεγονότα δεν είναι αποδεκτά και τα αποδεκτά γεγονότα δεν δικαιολογούν την έκδοση τέτοιων διαταγμάτων, ότι τυχόν έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων θα βλάψει ανεπανόρθωτα τα συμφέροντα του ανήλικου, ότι η Αιτήτρια προέβη σε ψευδή ένορκη δήλωση, ότι η αίτηση είναι καταχρηστική και ότι δεν υπάρχει δικαίωμα καταχώρησης της παρούσας αίτησης. Στην ένορκο δήλωσή του ημερομηνίας 17.10.2016 αναφέρει ότι τα όσα του καταλογίζει η Αιτήτρια για εξωσυζυγικές σχέσεις και βία δεν είναι αποδεκτά. Αρνείται ότι στις 26.4.16 προκλήθηκε οριστική διάσταση και προσδοκεί ότι η Αιτήτρια θα επιστρέψει στο σπίτι τους ή σε άλλο σπίτι ή διαμέρισμα στην Αγία Νάπα. Η Αιτήτρια διαμένει σε ένα μικρό διαμέρισμα με τους γονείς της και την ενήλικη αδερφή της, γεγονός που αποκρύβει. Η ανήλικη κοιμάται σε βρεφικό κρεβατάκι στο δωμάτιο της Αιτήτριας και οι συνθήκες δεν είναι κατάλληλες. Η Αιτήτρια δεν έχει πρόθεση να εξεύρει εργασία και του το έχει δηλώσει ότι θα διαμένει με τους γονείς της. Ο ίδιος είναι πρόθυμος, για το συμφέρον του παιδιού τους, να της παραχωρήσει την κατοικία στην οποία διαμένει και να δεχτεί διάταγμα αποκλειστικής χρήσης και να τους συντηρεί χωρίς να εργάζεται η Αιτήτρια. Η ανήλικη γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αγία Νάπα και πολύ σπάνια επισκέπτονταν τη Λευκωσία αφού οι γονείς της Αιτήτριας και η αδερφή της κάθε Σαββατοκυρίακο και αργίες προτιμούσαν να έρχονται και να τους φιλοξενούν στο σπίτι τους. Τόσο η Αιτήτρια όσο και η ανήλικη δεν έχουν δεσμούς με τη Λευκωσία. Ο ίδιος δεν έχει ένσταση αν θέλουν να έρθουν και οι γονείς της να διαμείνουν στο σπίτι στην Αγία Νάπα. Η ανήλικη φοιτούσε για δύο χρόνια στο δημόσιο νηπιαγωγείο Αγίας Νάπας και φέτος φοιτά στην προδημοτική όπου είναι στο ίδιο κτίριο και έχει την ίδια δασκάλα που είχε και πέρσι και τους ίδιους συμμαθητές και παρέες. Ο ίδιος μίλησε με τη δασκάλα της και του είπε ότι η ανήλικη είναι πολύ χαρούμενη και ευτυχισμένη. Την ανήλικη την παίρνει η Αιτήτρια στην Αγία Νάπα τη Δευτέρα και Τρίτη το πρωί και της την επιστρέφει το μεσημέρι. Τις δύο πρώτες βδομάδες την Τετάρτη έως και το Σάββατο πρωί διέμενε μαζί του και την έπαιρνε στην Αιτήτρια το Σάββατο το πρωί. Μετά η Αιτήτρια δέχτηκε να μείνει η ανήλικη από την Πέμπτη έως το Σάββατο πρωί μαζί του. Ο ίδιος είναι πρόθυμος να παίρνει και να φέρνει την ανήλικη στο σχολείο μέχρι να κριθεί ποιο είναι το πιο κατάλληλο περιβάλλον για την ανήλικη, να παραχωρήσει το σπίτι στην Αιτήτρια και το παιδί και να διαμένουν εκεί μόνιμα χωρίς να διαμένει ο ίδιος. Είναι πρόθυμος να δεχτεί και διάταγμα αποκλειστικής χρήσης και διατροφής και των δύο ή να ενοικιάσει στην Αιτήτρια σπίτι στην Αγία Νάπα και να πληρώνει το ενοίκιο και να τους συντηρεί. Μια άλλη λύση είναι να διαμένει μαζί του η ανήλικη και να την παίρνει στη μητέρα της την Παρασκευή έως την Κυριακή και τις σχολικές αργίες. Είναι ιδιαίτερα συνδεδεμένος με την κόρη του, σωστός πατέρας και μπορεί να τη φροντίζει. Η δουλειά του το χειμώνα μέχρι και το Μάιο είναι κλειστή. Επιπρόσθετα έχει και βοήθεια σε περίπτωση που ήθελε χρειαστεί από τους γονείς του. Η σύζυγος του δεν εργαζόταν και δεν έχει εισοδήματα και οι γονείς της δεν έχουν τη δυνατότητα ούτε και υποχρέωση να τη συντηρούν και για τούτο θα είναι υποχρεωμένη να εργάζεται και να είναι πολλές ώρες μακριά από το παιδί τους το οποίο θα αφήνει στους γονείς της. Οι ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκαν. Οι ευπαίδευτοι δικηγόροι των δύο πλευρών ετοίμασαν γραπτές αγορεύσεις. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν. 14/60 πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, (β) η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγοντας σε θεραπεία στην αγωγή, και (γ) ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε κατοπινό στάδιο, εκτός εάν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. (Βλ. μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates and Others
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Τσιολάκκη και άλλη ν. Στυλιανίδη
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 782, Πουργουρίδη κ.ά. ν. Μέζου κ.ά.,
(1994)1 Α.Α.Δ. 201, Κυτάλα κ.ά. ν. Χρυσάνθου κ.ά.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co.
(1997)1 (Γ) 1 Α.Α.Δ. 1791). Το Δικαστήριο πρέπει επίσης στο τελικό στάδιο να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου ν. Χ''Βασίλη
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 152). Πρόσθετα, το Δικαστήριο δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα πάνω στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)1 Α.Α.Δ. 263). ΄Εχοντας υπόψη τις πιο πάνω αρχές θα εξετάσω κατά πόσο δικαιολογείται η έκδοση του προσωρινού διατάγματος, σε συνάρτηση με τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο του 1990 (Ν 216/90). Σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)(α) του Ν. 216/90, η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι το ασκούν από κοινού. Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν. 216/90, αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς. Σύμφωνα με το άρθρο 6
(2)(α) του Ν. 216/90, η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να αποβλέπει προς το συμφέρον του τέκνου, (Ευγ. Στυλιανού ν. Βασ. Στυλιανού
(1993)1 ΑΑΔ 130, Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ντούμα κ.ά.
(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 1911). Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση Κκουφού ν. Κκουφού
(1997)1 (Γ) ΑΑΔ 1588, 1593: «Η διαμόρφωση κρίσης πάνω σε θέματα γονικής μέριμνας είναι έργο λεπτό και σύνθετο. Δεν είναι εγχείρημα που στοχεύει στην απόδοση ευθυνών ή στην επιβολή κύρωσης για μεμπτή συμπεριφορά. Γνώμονας είναι το συμφέρον του ανηλίκου και κατά την εκτίμησή του, προσλαμβάνει σημασία το σύνολο των στοιχείων». (Βλ. επίσης Ιωαννίδης κ.ά. ν. Ιωαννίδη κ.ά.
(2002)1 (Γ) ΑΑΔ Σελ. 1446). Γνώμονας του Δικαστηρίου ακόμα και στις περιπτώσεις έκδοσης προσωρινών διαταγμάτων είναι το συμφέρον του παιδιού. Σε κάθε υπόθεση γονικής μέριμνας ανηλίκων ετοιμάζεται έκθεση του γραφείου ευημερίας. Στην απόφαση Δαμιανού ν. Δαμιανού και άλλης
(1989)1 ΑΑΔ 29 τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 31-32): «Και πριν τη θέσπιση του Διαδικαστικού Κανονισμού του 1972 ο διορισμός κηδεμονευτικού λειτουργού για τη διερεύνηση των οικογενειακών συνθηκών του ανηλίκου αποτελούσε πάγια πρακτική των Δικαστηρίων. Η θεσμοποίηση της πρακτικής αυτής με τον Κ5 απέβλεπε στην μετατροπή της πρακτικής αυτής σε δεσμευτικό κανόνα. Η θέσπιση του Κ5 δικαιολογείται από τη φύση του επιδίκου θέματος που είναι ο καθορισμός των συμφερόντων του ανηλίκου και όχι το βάσιμο των διεκδικήσεων των αντιδικούντων γονέων. Η εξασφάλιση ανεξάρτητης πηγής για τη διαφώτιση του Δικαστηρίου στον ευαίσθητο τομέα των συμφερόντων του ανηλίκου αποτελεί ουσιαστική νομοθετική πρόνοια. Και δεν παρέχεται διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να τη παρακάμψει. Ο Κ5 ρυθμίζει μόνο διαδικαστικά θέματα αλλά και θέματα ουσίας που αφορούν τη μαρτυρία που είναι αναγκαία για τον καθορισμό των συμφερόντων του ανηλίκου. Στα πλαίσια της κατεξοχήν εξεταστικής διαδικασίας για τη διαπίστωση των συμφερόντων του ανηλίκου, αποτελεί καθήκον του Δικαστηρίου να εξασφαλίσει την έκθεση που προβλέπουν οι θεσμοί, βασική προϋπόθεση για την άσκηση της διακριτικής τους ευχέρειας. Χωρίς τη μαρτυρία αυτή δεν μπορεί, σύμφωνα με τις ρητές διατάξεις του Κ5
(1), να κριθεί αίτηση για την κηδεμονία, φύλαξη και φροντίδα του ανηλίκου». Στην υπό εκδίκαση υπόθεση, θεωρώ ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και σοβαρή πιθανότητα επιτυχίας στην κυρίως αίτηση, εφόσον η Αιτήτρια είναι η μητέρα της ανήλικης, δηλαδή ένας εκ των δύο φορέων της γονικής μέριμνας και τόσο η ίδια όσο και ο Καθ΄ού η αίτηση, πατέρας της ανήλικης, διαφωνούν ως προς την άσκηση της γονικής μέριμνας. Θεωρώ όμως ότι δεν θα ήταν δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, όταν αποφασιστεί το θέμα φύλαξης του παιδιού, το οποίο αμφισβητείται. Η Αιτήτρια επιθυμεί τη μετακίνηση του παιδιού σε άλλη επαρχία και συγκεκριμένα στη Λευκωσία. Αν εγκριθεί η μεταγραφή του παιδιού στο δημόσιο νηπιαγωγείο Ακροπόλεως στη Λευκωσία είναι ωσάν να προαποφασίζω και τη μετακίνηση του παιδιού στη Λευκωσία και τη φύλαξή του με την Αιτήτρια, χωρίς να έχω ενώπιόν μου την έκθεση του γραφείου ευημερίας και όλη τη σχετική μαρτυρία. Το παιδί από τη γέννησή του κατοικεί στην Αγία Νάπα και ήδη φοιτά στην προδημοτική του Δημοσίου Νηπιαγωγείου Αγίας Νάπας και δεν θεωρώ ότι θα ήτο προς το συμφέρον του να αλλάξει το status quo χωρίς να ακουστεί η ουσία της υπόθεσης. Οι διάδικοι θα μπορούσαν να συμφωνήσουν προσωρινά ένα πρόγραμμα φύλαξης-επικοινωνίας με το παιδί τους, μέχρι την τελική εκδίκαση της κυρίως αίτησης. Συνακόλουθα, η αίτηση απορρίπτεται. Ενόψει της φύσης της υπόθεσης θεωρώ ότι η κάθε πλευρά θα πρέπει να επωμιστεί τα έξοδα της. (Υπ.) ........ Μ. Τουμαζή, Π. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο