Κωσταντία Αντωνίου ν. Μάριος Αθανασιάδης, Αρ. Αίτησης: 95/2014, 26/4/2017

(2)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, [Ν.216/1990, στη συνέχεια «ο Νόμος»] όπως τροποποιήθηκε από τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων (Τροποποιητικό) Νόμο του 2008, [Ν.68(Ι)/2008]. Τέλος με την τρίτη θεραπεία αξιώνει 13η και 14η καταβολή, δυνατότητα που προέκυψε μετά την τροποποίηση του άρθρου 37 του Ν.216/90 από το εδάφιο 2 του Ν.68(Ι)/2008 και για την οποία, πάντως, ισχύουν προϋποθέσεις. Οι παραπάνω τρεις αξιώσεις της μητέρας στηρίζονται στην ακόλουθη συλλογιστική, όπως αυτή αναδύεται μέσα από τα γεγονότα που καταγράφει στο σώμα της αίτησής της. Η εισοδηματική ικανότητα του πατέρα είναι €2.000 το μήνα και της ίδιας €

1. Αποπληρώνει με μηνιαίες δόσεις ύψους €265 τα έξοδα του τοκετού που ήσαν €5.
2. Οι δαπάνες για τη συντήρηση της Θεοδώρας ανέρχονται στα €1.625 το μήνα. Ο πατέρας, κατά την ίδια πάντα, μπορεί να καταβάλλει το ποσό των €750 το μήνα καθώς και 13η και 14η καταβολή. Ο Καθ΄ ου η αίτηση, στην υπεράσπιση του, αρνείται κάθε πτυχή της συλλογιστικής της μητέρας. Τοποθετεί τα εισοδήματα της πέραν των €1.000 το μήνα. Ο ίδιος είναι άνεργος. Τόσο τα μηνιαία έξοδα διαβίωσής του, που ανέρχονται στα €500, όσο και το ενοίκιο του διαμερίσματος στο οποίο διαμένει καλύπτονται από τον πατέρα του. Χαρακτηρίζει το ποσό των €1.625 για τις δαπάνες συντήρησης της Θεοδώρας ως «πάρα πολύ ψηλό». Η συλλογιστική της μητέρας χωλαίνει στη βάση των δεδομένων που η ίδια παραθέτει. Ακόμη κι αν ήταν δυνατόν να διαταχθεί ο Καθ΄ ου η αίτηση να της καταβάλλει το ποσό των €750 το μήνα, η ίδια θα μπορούσε να συνεισφέρει το ποσό των €875, ποσό που υπολείπεται μέχρι τα €1.625; Ακολουθεί πως ή έχει η ίδια μεγαλύτερη εισοδηματική ικανότητα ή οι ανάγκες της θυγατέρας τους δεν απαιτούν αυτό το ποσό. Οι απαντήσεις θα προκύψουν μέσα από τη μαρτυρία. α) Οι δυνάμεις των γονέων Οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να διατρέφουν τη Θεοδώρα «από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του», επιτάσσει το άρθρο 33

(1)του Νόμου. Στον όρο «δυνάμεις», θεωρώ, πως θα πρέπει να δοθεί η έννοια που δόθηκε από το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο στον ίδιο όρο ερμηνεύοντας το άρθρο 3 του περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμου του 1991, (Ν.232/91) στην υπόθεση Μενελάου ν Μενελάου

(1993)1 ΑΑΔ

1. Ότι δηλαδή «περιλαμβάνει το σύνολο των εισοδηματικών ικανοτήτων εκάστου μέρους για συνδρομή και όχι μόνο το υπαρκτό εισόδημα». (αα) Οι δυνάμεις της μητέρας Η μητέρα προσδιορίζει την εισοδηματική της ικανότητα στα €600 το μήνα ως σερβιτόρα σε εστιατόριο των γονέων της. Η ίδια αυτοπροσδιορίζεται ως σερβιτόρα στην §13 των γεγονότων της αίτησης. Στην ίδια παράγραφο αποκαλύπτει πως η απασχόλησή της είναι μερική και την περιορίζει στα πρωινά. Στη δίκη εξήγησε πως απασχολείται στην ταβέρνα «Ωραίος Τρελλός» και προσκόμισε σχετική βεβαίωση του λογιστή της εταιρείας για το μισθό της, (Τεκμήριο 1). Στην αντεξέταση αρνήθηκε υποβολή πως τα εισοδήματά της είναι πέραν των €1000 το μήνα. Δεν ήταν σαφής η μαρτυρία της μητέρας σε σχέση με το μισθό της. Ενώ στην αίτηση αναφέρει πως είναι σερβιτόρα τα πρωϊνά, στη δίκη αυτό έγινε η εξαίρεση∙ όταν κάποιες φορές αντικαθιστά τη μητέρα της το βράδυ. Κατά κανόνα εργάζεται πρωινά «που το μωρό είναι στο σχολείο» και ασχολείται με τα πάντα, την προετοιμασία του μαγαζιού». Ξεκαθάρισε μάλιστα πως δεν ασχολείται με την καθαριότητα, αλλά με «τηλεφωνικές παραγγελίες», αφήνοντας να νοηθεί πως μεριμνά για τον ανεφοδιασμό της ταβέρνας με τα απαραίτητα για τη λειτουργία της. Η ίδια τοποθέτησε τον εαυτό της σε θέση ευθύνης, την οποία υπηρετεί από 9.00 μέχρι 14.
2. Ταβέρνα, όμως που για τη λειτουργία της απαιτούνται 12 άτομα, θα πει πως εξυπηρετεί αρκετό κόσμο και θα ήταν αδύνατο έστω και μια μέρα να στερείται των υπηρεσιών του προσώπου που μεριμνά για τον ανεφοδιασμό της. Συνεπώς δεν είπε την αλήθεια η μητέρα, όταν έλεγε πως εργάζεται το βράδυ μόνο όταν δεν εργάζεται το πρωί. Είναι η κατάληξη μου πως η μητέρα έχει εισοδήματα πέραν των €600 το μήνα και τα απέκρυψε από το δικαστήριο. Η δήθεν βοήθεια των γονέων της δεν αποτελεί παρά συγκαλυμμένη συμπλήρωση των εισοδημάτων της. Μόνο έτσι εξηγείται η επιμονή της πως από το 2013 ως σήμερα έχει τον ίδιο μισθό. (ββ) Οι δυνάμεις του πατέρα Τη δήθεν βοήθεια των γονέων του επέλεξε και ο πατέρας προκειμένου να περιορίσει την υποχρέωσή του έναντι της Θεοδώρας. Αποτελεί, άλλωστε, την πλέον προσφιλή διέξοδο των γονέων σε υποθέσεις ρύθμισης του θέματος διατροφής. Τη δικογραφημένη θέση της μητέρας ότι «. εργάζεται σε πρακτορείο στοιχημάτων και/ή σε λέσχη και κερδίζει το ποσό των €2.000 το μήνα .» την αρνείται. Ισχυρίζεται πως είναι άνεργος και ότι «. διαμένει σε διαμέρισμα, το ενοίκιο του οποίου πληρώνει ο πατέρας του». Ανάλογη υπήρξε η στάση του ευπαίδευτου συνηγόρου του κατά την αντεξέταση της μητέρας, αλλά και της μάρτυρός της Ανθής Ερμογένους (ΜΕ3). Ο ισχυρισμός της Αιτήτριας πως από το 2009 μέχρι το Μάη του 2013 που συμβίωναν, ο Καθ΄ ου η αίτηση κατέβαλλε το ενοίκιο του διαμερίσματος τους, €600 το μήνα, και επωμιζόταν το σύνολο των εξόδων διαβίωσής τους, δεν αμφισβητήθηκε. Της υποβλήθηκε, ωστόσο, πως τα χρήματα προέρχονταν από τον πατέρα του. Στον πατέρα του ανήκει το αυτοκίνητο με το οποίο ο Καθ΄ ου η αίτηση διακινείται. Ο ίδιος χρηματοδοτεί τα γλέντια του, ο ίδιος καλύπτει τα χουβαρνταλίκια του. Η μαρτυρία της Ανθής Ερμογένους (ΜΕ3) για τη συνήθεια του Καθ΄ ου η αίτηση να συχνάζει στα καλά μαγαζιά «Όλα Ελληνικά», «Breeze», «Dolce», «Πηρουνοπενιές» και να συνωστίζεται στους καναπέδες V.I.P. δεν αμφισβητήθηκε. Για τις εξόδους του ξοδεύει ο πατέρας του. Για τη συμμετοχή του στους καναπέδες ξοδεύει κάποιος από την παρέα, αλλ΄ όχι ο ίδιος. Δεν αμφισβητήθηκε τέλος το ακριβό προσωπικό γούστο του Καθ΄ ου η αίτηση και γενικά η δημόσια του εικόνα με προτίμηση τις μάρκες nike, polo, Adidas, converse. Η θέση του, μέσω του δικηγόρου του, είναι πως ό,τι φορά «. αν είναι μάρκες, είναι του αδελφού του, που είναι στον ίδιο σωματότυπο». Βεβαίως δεν μπορεί ο Καθ΄ ου η αίτηση οχυρωμένος πίσω από την οικονομική στήριξη των γονέων του να διατηρεί μια ακριβοπληρωμένη δημόσια εικόνα κι ένα ψηλό επίπεδο ζωής για τον ίδιο και ταυτόχρονα να επικαλείται την ανεργία προκειμένου να συγκαλύψει τη συνειδητή αεργία και ν΄ αποφύγει τις ευθύνες του σε σχέση με τη διατροφή της θυγατέρας του. Ό,τι υποβλήθηκε στη μητέρα και στους μάρτυρές της παρέμεινε, ενόψει της επιλογής του Καθ΄ ου η αίτηση, αστήρικτο και μοιραία έπεσε στο κενό. Δεν είχε η μητέρα το βάρος απόδειξης των δυνάμεων του, αλλ΄ εκείνος είχε το βάρος ν΄ αποδείξει την αδυναμία του. Η πεποίθηση της μητέρας πως μπορεί να της καταβάλει διατροφή εκεί όπου απουσιάζει μαρτυρία για τα έσοδα και τις υποχρεώσεις του σε συνδυασμό με την άρνησή του ν΄ αποκαλύψει αυτά οδηγεί σε απόδειξη της ικανότητάς του να πληρώνει [Βλ. Wallis v. Wallis

(1941)2 All. E.R. 291 και Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη κ.α.

(1998)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1386] Τόσο η Αιτήτρια όσο και η Ανθή Ερμογένους (ΜΕ3) τοποθέτησαν τον Καθ΄ ου η αίτηση, στα χρόνια συμβίωσης των διαδίκων, να εργάζεται σε πρακτορείο στοιχημάτων και ακόμη να έχει εισοδήματα από τη διοργάνωση παιγνιδιών πόκερ. Όσο συμβίωναν τίποτε δεν στέρησε την ίδια ή το παιδί τους, κατέθεσε η μητέρα. Γεναιόδωρο με όλους τον χαρακτήρισε η Ερμογένους. Γνώριζαν και οι δύο το όνομα του πρακτορείου και πού βρισκόταν. «Κάνει βάρδιες πόκερ» επέμενε η μητέρα στο χρόνο της δίκης. Από αυτή την ενασχόληση στα χρόνια της συμβίωσης κέρδιζε το λιγότερο €300 την ημέρα. Ανάλογη ήταν και η κατάθεση της Ανθής Ερμογένους (ΜΕ3). Αυτός που είχε καθήκον να τις διαψεύσει ήταν ο Καθ΄ ου η αίτηση. Επέλεξε να μην το πράξει. Ο τρόπος ζωής του δεν μπορεί ν΄ αποδοθεί στους γονείς του, αλλά στην ύπαρξη δυνάμεων στον ίδιο και ειδικότερα πέραν των €1.500 το μήνα. (α) Οι ανάγκες της Θεοδώρας Όπως υπέδειξε το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο στην υπόθεση Μαρκουλίδης (ανωτέρω) τα επιμέρους κονδύλια που συνθέτουν τη διατροφή « . δεν αναμένεται να αποδεικτούν με αυστηρότητα .». Υπόβαθρο αυτής της θέσης υπήρξε η αρχή ότι [τ]α έξοδα διατροφής δεν είναι σταθερά. Όπως οι κοινά αποδεκτές γνώσεις και εμπειρίες σε τέτοιας φύσης θέματα δείχνουν, υφίστανται διακυμάνσεις ανάλογα με το είδος τους, .». [Βλέπε σ. 1389]. Η παραπάνω αρχή επιβεβαιώνεται και στην περίπτωση της Θεοδώρας. Όταν στις 26.03.2014 η μητέρα της καταχωρούσε την αίτησή, ενέταξε στις ανάγκες της δαπάνη για πανάκια, φροντιστήρια, κολύμπι, νηπιαγωγείο. Η Θεοδώρα ήταν τότε τρισήμισυ χρονών. Η επίδοση της αίτησης στον πατέρα δεν επιτεύχθηκε παραμόνο στις 05.12.2014, εξαιτίας όσων εξήγησαν στη δίκη ο δικηγόρος Σάββας Βασιλείου (ΜΕ2) και η επιδότρια Αρετή Νέρουπου (ΜΕ4). (ΜΕ4). Ό,τι από τη μαρτυρία τους ενδιαφέρει θα με απασχολήσει στο κατάλληλο σημείο. Εδώ επαρκεί ν΄ αναφέρω πως ο πατέρας κατεχώρησε την υπεράσπισή του στις 18.2.2015 και ότι η ακροαματική διαδικασία άρχισε στις 14.06.

1. Κατά την κατάθεση της μητέρας (ΜΕ1) την ημέρα εκείνη διαπιστώθηκε, στη βάση δικών της αυθόρμητων παραδοχών, πως οι πρώτες τρεις από τις παραπάνω ανάγκες της Θεοδώρας εξέλιπαν. Στις 11.10.2016 διαφάνηκε πως και η τέταρτη ανάγκη της Θεοδώρας εξέλιπε. Προς την κατεύθυνση αυτή προϊδέαζε κοινή δήλωση των ευπαιδεύτων συνηγόρων των διαδίκων, με την οποία συνδέθηκε η επιλογή του Καθ΄ ου η αίτηση να μην προσφέρει μαρτυρία για την υπόθεσή του. Η κοινή δήλωση της 11ης Οκτωβρίου αναφέρει: «[Α]πό 07.04.2014 μέχρι και 21.06.2016 τα έξοδα του νηπιαγωγείου πληρώνονταν από τη μητέρα του Καθ΄ ου η αίτηση». Η παραπάνω ατελής, κοινή δήλωση έχει ευρύτερες διαστάσεις απ΄ ό, τι εκ πρώτης όψεως φαίνεται. Ως ήδη ανέφερα η μητέρα ενέταξε στις ανάγκες της Θεοδώρας τη φοίτηση της σε νηπιαγωγείο και παρέθεσε ως κόστος κάλυψης αυτής της ανάγκης το ποσό των €
2. Ο πατέρας στην υπεράσπιση του παραδέχεται τόσο την ανάγκη όσο και τη δαπάνη γι΄ αυτή πλην όμως, διατείνεται, πως εκείνος «[μ]ε τη βοήθεια των γονέων του πληρώνει το ποσό των €220 κάθε μήνα.». [Βλέπε §17 της αίτησης και §5 της υπεράσπισης]. Τα παραπάνω εντάσσουν τη φοίτηση της Θεοδώρας, αλλά και τη σχετική δαπάνη στα ελάχιστα παραδεκτά γεγονότα. Τούτου δοθέντος η κοινή δήλωση αναδεικνύει ως ορθό τον ισχυρισμό του πατέρα πως εκείνος επωμιζόταν τα δίδακτρα. Προέκταση στην κοινή δήλωση έδωσαν δεσμευτικές για τον πατέρα αναφορές του ευπαίδευτου συνήγορου του στην τελική του αγόρευση. Αφού είπε πως από το Σεπτέμβρη του 2016 η Θεοδώρα φοιτά σε δημόσιο δημοτικό σχολείο και αφού κάκισε την παράλειψη του πατέρα να εμφανιστεί στο δικαστήριο και να προσφέρει μαρτυρία για την υπόθεσή του, προσδιόρισε τις μηνιαίες ανάγκες της Θεοδώρας στα €500, τις αντίστοιχες δυνάμεις του πατέρα στα €800 και πρόσθεσε: «Ζητώ όπως το δικαστήριο τον διατάξει να καταβάλλει €220 το μήνα. Αν το δικαστήριο δεχθεί αυτή την εισήγησή μου, τότε κάθε πλευρά θα πρέπει να επωμιστεί τα έξοδά της, γιατί τα €220 ήδη τα καταβάλλει». Η τελευταία εισήγηση θα ήταν βεβαίως ορθή, εάν η κοινή δήλωση και οι δεσμευτικές δηλώσεις του συνήγορου του πατέρα γινόντουσαν στην έναρξη και όχι στο τέλος της δίκης. Οι υπόλοιπες προϋποθέτουν αιτιολόγησή τους με αποδεκτή μαρτυρία. Η προσέγγιση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην υπόθεση Μαρκουλίδης, την οποία παρέθεσα, αναμφίβολα λειτουργεί υπέρ του δικαιούχου της διατροφής. Αντιστάθμισμα αυτής της εύνοιας είναι ένα καθήκον του δικαστηρίου που επισημαίνεται στην ίδια απόφαση. Πρόκειται για το καθήκον εξέτασης του εύλογου των κονδυλίων για τα οποία προσφέρει μαρτυρία ο δικαιούχος, έστω κι αν απουσιάζει αντίθετη γι΄ αυτά μαρτυρία από τον υπόχρεο της διατροφής. Η κοινή λογική και η πείρα της ζωής βοηθούν στην εκπλήρωση αυτού του καθήκοντος, γιατί « είναι παράγοντες που διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών συγκεκριμένων ατόμων» [Βλέπε Παναγιώτου ν. Σφικτού

(2001)1 Α.Α.Δ. 625] Τέσσερις ανάγκες της Θεοδώρας ήδη παρήλθαν. Είναι φανερό πως δεν απαιτείται το ποσό των €1625 το μήνα για τη διαβίωσή της. Η πρώτη έκπτωση έγινε ήδη στην τελική αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου της μητέρας. Εισηγήθηκε προσδιορισμό της συνεισφοράς του πατέρα στα €500 το μήνα, τοποθετώντας τα αντίστοιχα εισοδήματα του στις €2.

1. «Τα εισοδήματα του τεκμαίρονται και από τη ζωή του», είπε. Όσα ακολουθούν εξηγούν πως δε συμμερίζομαι απόλυτα τις θέσεις της. Με σημείο αναφοράς τις επιμέρους ανάγκες, ως αυτές παρατίθενται στην §17 των γεγονότων της αίτησης, επιδιώχθηκε η επανάληψη των αντίστοιχων ποσών από τη μητέρα. Ο σχεδιασμός μεγιστοποίησης της συνεισφοράς του πατέρα με κατατεμαχισμό των αναγκών της Θεοδώρας σύγχισε τη μητέρα ακόμη και στην κύρια εξέταση. Η πρώτη βασική ανάγκη κάθε ατόμου είναι η σίτιση. Αυτή τη σειρά της έδωσε και η μητέρα στην αίτηση της. Μόνο που αναφέρεται σ΄ αυτή ως «Έξοδα διατροφής €200». Θέλησε εκεί να καταγράψει ως ξεχωριστή ανάγκη το γάλα και ότι για την κάλυψή της δαπανά το ποσό των €120 το μήνα. Καθοδηγήθηκε ανεπίτρεπτα και ένα «ναι» ήταν αρκετό για την απάντησή της σε ό,τι αφορά τα έξοδα διατροφής. Στην προσπάθεια προειδοποίησης της για το γάλα ρωτήθηκε: «Τι περιλαμβάνουν τα €200;» Η απάντηση της ανέτρεψε την προσπάθεια της συνηγόρου της: «Το κρέας, το τυρί, τα γαλακτοκομικά της, γάλα, ψωμί, shampoo, καθαριστικά της, τσιήπς, οι σοκολάτες της, γενικά». Η σύγχιση της μητέρας ήταν βεβαίως αποτέλεσμα της χρήσης της λέξης «διατροφή» στη θέση της λέξης «τροφή». Τα ανόμοια είδη που η μητέρα συμπεριέλαβε στη λέξη «διατροφή» αποκλείουν να εννοούσε τη λέξη «τροφή». Γι΄ αυτό επεκτάθηκε στη συνέχεια για να πει πως ξοδεύει άλλα €3 με €3,5 για το καθημερινό κολατσιό της Θεοδώρας στο νηπιαγωγείο. Η σίτιση της Θεοδώρας δεν μπορεί να ξεπερνά τα €200 το μήνα, ακόμη κι αν πίνει πέντε μεγάλα ποτήρια γάλα την ημερά. Η προτίμησή της στο γάλα συνεπάγεται μειωμένη ζήτηση άλλων τροφίμων. Εννοείται πως το ποσό των €200 καλύπτει ό,τι απαιτείται για τη σίτιση της είτε βρίσκεται στο σπίτι, είτε στο σχολείο είτε σε διακοπές. Γνωρίζουμε όλοι πως κάθε παιδί χρειάζεται φαγητό, όταν βρίσκεται σε διακοπές στον Πρωταρά ή στην Πάφο όμως κάποιοι ξεχνούν πως το ίδιο παιδί, όταν βρίσκεται σε διακοπές, δεν τρώει ταυτόχρονα και στο σπίτι. Ακολουθεί πως δεν αποδέχομαι τη θέση της μητέρας πως για τις διακοπές της Θεοδώρας απαιτείται το ποσό των €600 το χρόνο με τη δικαιολογία ότι «. χρειάζεται φαΐ το μωρό, θάλασσα, πισίνες, παιγνιδότοπο, . παγωτά, . ρούχα .». Η σίτιση και ένδυση δεν επιβαρύνουν το κόστος των διακοπών. Το επιβαρύνουν το αυξημένο κόστος διακίνησης, το κόστος διαμονής και το αυξημένο κόστος ψυχαγωγίας. Για διακοπές στην Κύπρο, διάρκειας μιας βδομάδας το ποσό των €300 το χρόνο είναι ικανοποιητικό. Παρόλο που οι διακοπές συνδέονται περισσότερο με τη διασκέδαση παρά με τη ψυχαγωγία, ωστόσο, οι πρώτες δεν είναι ξένες με την τελευταία. Ό,τι ευχαριστεί, ταυτόχρονα ψυχαγωγεί. Η ψυχαγωγία δεν περιορίζεται στους παιγνιδότοπους. Περιλαμβάνει κάθε ανέμελη διάθεση του ελεύθερου μας χρόνου. Στην περίπτωση της Θεοδώρας η δημιουργική ενασχόλησή της με το κολύμπι και το μπαλέτο προϋποθέτουν την ευχαρίστησή της, τη ψυχαγωγία της. Η συμμετοχή της σε γενέθλια το ίδιο. Διαχωρίζοντας η μητέρα τις διάφορες εκφάνσεις ψυχαγωγίας και καταγράφοντας τις ως ξεχωριστές ανάγκες, επιβάρυνε το εξοδολόγιο της Θεοδώρας με το ποσό των €285 το μήνα. Σταμάτησε το κολύμπι η Θεοδώρα προφανώς γιατί έπαψε να την ευχαριστεί η συγκεκριμένη δραστηριότητα. Συνεχίζει όμως το μπαλέτο. Το ποσό των €35 το μήνα (τεκμήριο 8) δεν αμφισβητήθηκε. Πρόκειται για τη μόνη ανελαστική πτυχή της ψυχαγωγίας της Θεοδώρας που βεβαίως αποδέχομαι. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τα υπόλοιπα €
2. Αν ενέκρινα το ποσό των €25 το μήνα για τις διακοπές είναι γιατί ο συσχετισμός τους με τις άλλες μορφές ψυχαγωγίας θα επέτρεπε το συνυπολογισμό τους. Διαφορετικά θα μπορούσα να μείωνα πολύ περισσότερο το κόστος τους στη βάση της μαρτυρίας της μητέρας. Στην Πάφο δεν έχουν έξοδα διαμονής. Στον Πρωταρά η Θεοδώρα επιβαρύνει τον προϋπολογισμό της μητέρας κατά €20 την ημέρα. Ο συλλογισμός μου στηρίζεται στη μαρτυρία της μητέρας: « Ε. Εάν το παιδί δεν έχει γενέθλια ., ακολουθείτε κάποια άλλη ψυχαγωγία; Ναι, σε παιγνιδότοπο, τώρα το καλοκαίρι πισίνα, θάλασσα.» Στη συνέχεια έδωσε η ίδια το κόστος της εναλλακτικής ψυχαγωγίας, €10 - €
3. Έχοντας ήδη εγκρίνει το ποσό των €25 για διακοπές, το ποσό των €35 για μπαλέτο θεωρώ ικανοποιητικό το ποσό των €60 το μήνα για τις άλλες μορφές ψυχαγωγίας της Θεοδώρας. Κατέθετε στις 14 Ιουνίου η μητέρα. Αναφέρθηκε στα πάρτι γενεθλίων της Θεοδώρας του προηγούμενου χρόνου. Το μεγάλο του σχολείου της κόστισε €
4. Το μικρό για τους παππούδες, θείους, νονούς €150 - €
5. Αναφέρθηκε όμως και στο πάρτι γενεθλίων που πλησίαζαν. Η Θεοδώρα της ζήτησε να τα γιορτάσουν σε πισίνα. Εκείνη συμφώνησε. Γνώριζε πως θα της κόστιζαν περίπου €400 - €
6. Θα προσκαλούσε 15 παιδιά και 40 μεγάλους, μαμάδες και παπάδες. Ήταν φυσικό ν΄ απασχολήσει και την αντεξέταση το ζήτημα. Δεν ήταν δική της η απόφαση «. το ζήτησε το μωρό», είπε. Ρωτήθηκε καταπόσο θα υπάκουε, εάν το παιδί της ζητούσε να τα γιορτάσουν σε πεντάστερο ξενοδοχείο και απάντησε: «Θα προσπαθήσω να το κάνω, θέλω το καλύτερο φυσικά.» Εξετάζω τις ανάγκες της Θεοδώρας «. όπως προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής της και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.» Δυστυχώς ούτε οι πρώτες ούτε οι δεύτερες επιτρέπουν τέτοια δαπάνη. Ένα ποσό της τάξης των €180 είναι υπό τις περιστάσεις ικανοποιητικό. Ποσό €50 για ιατρική περίθαλψη και €20 για εμβόλια εντάσσει η μητέρα στις μηνιαίες δαπάνες της Θεοδώρας. Τα τεκμήρια 3,4 κα 5 αφορούν το ίδιο ζήτημα. Τα 3 και 5 αφορούν δύο επισκέψεις σε κέντρο υγείας με δαπάνη €50 η καθεμιά. Η πρώτη έγινε στις 16.02.2016 και η δεύτερη στις 20.05.
7. Το τεκμήριο 4 είναι βεβαίωση του παιδιάτρου Μιχάλη Ιασονίδη ότι η Θεοδώρα «παρουσιάζει συχνά λοιμώξεις αναπνευστικού και αντιμετωπίζεται κάθε φορά με την κατάλληλη θεραπεία». Η μητέρα κατέθεσε πως το παιδί της έχει παιδικό άσθμα και ότι τουλάχιστον δυο φορές το χρόνο παρακολουθείται από παιδίατρο. Ως εδώ ακουγόταν πειστική. Όταν όμως κατέθεσε πως το χειμώνα που προηγήθηκε χρειάστηκε να επισκεφθούν 6-7 φορές το γιατρό και ότι πλήρωνε «€50 συν τα φάρμακα» για κάθε φορά ήταν φυσικό να προκαλέσει την πιεστική αντεξέτασή της. Άρχισε τότε να υπόσχεται πως θα φέρει αποδείξεις, ως εάν θα κατέθετε για δεύτερη φορά. Το ίδιο σκηνικό επαναλήφθηκε για τα εμβόλια. Η Θεοδώρα χρειάζεται δυο εμβόλια της γρίππης το χρόνο συν τα συνήθη εμβόλια που προληπτικά γίνονται σε κάθε παιδί. Οι αποδείξεις, τεκμήρια 3 και 15, επιβεβαιώνουν τη μητέρα για τις δυο επισκέψεις της Θεοδώρας σε παιδίατρο. Ταυτόχρονα όμως τη διαψεύδουν. Κατέθετε στις 14.06.
8. Όταν έλεγε λοιπόν «[τ]ούτο το χειμώνα πήγαμε 6-7 φορές στο γιατρό .» θα εννοούσε το χειμώνα του
9. Το Τεκμήριο 3 εντάσσεται βεβαίως στην περίοδο του χειμώνα. Όχι όμως το τεκμήριο
10. Από τη μια ή έστω δυο φορές μέχρι τις 6-7 υπάρχει μεγάλη διαφορά. Ακολουθεί πως δεν προτίθεμαι να εγκρίνω περισσότερα από €240 το χρόνο για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη της Θεοδώρας. Το ποσό αυτό καλύπτει τρεις επισκέψεις στον παιδίατρο και επιτρέπει την αγορά φαρμάκων αξίας μέχρι €30 για κάθε φορά. Το κονδύλι για μεταφορικά της Θεοδώρας ύψους €100 το μήνα δικαιολογείται στη βάση των συνθηκών της ζωής της. Έχοντας η μητέρα την αποκλειστική γονική μέριμνα, (Τεκμήριο 7), επωμίζεται όλες τις ευθύνες και όλα τα βάρη που απαιτούνται για την άσκηση του γονικού της ρόλου. Ο πατέρας δε διεκδίκησε ποτέ και μέχρι σήμερα δεν ασκεί το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας με την κόρη του. Στην αίτηση γονικής μέριμνας 113/2014 επέλεξε να μη λάβει μέρος στη διαδικασία, (τεκμήριο 7). Κάτω από τον τίτλο «επιπρόσθετα σχολικά έξοδα» η μητέρα αναφέρεται σε μηνιαία δαπάνη ύψους €
11. Στη δίκη εξήγησε πως πρόκειται για έξοδα συμμετοχής σε εκδρομές, για αγορά στολών σε σχολικές εορτές, για φωτογραφίες. Στην αντεξέταση τέθηκε στη μητέρα πως ποτέ δεν πλήρωσε €20 το μήνα για μεταφορά της Θεοδώρας με λεωφορείο. Αν και η ίδια δεν είχε καταθέσει πως η σχετική δαπάνη αφορούσε μόνο εκδρομές, περιορίστηκε να δηλώσει πως διαφωνούσε με αυτή τη θέση. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της μητέρας και βρίσκω εύλογη τη σχετική δαπάνη. Στην §17 των γεγονότων της αίτησης η μητέρα διατυπώνει τη θέση πως για την ένδυση και υπόδηση της Θεοδώρας απαιτείται το ποσό των €100 το μήνα. Στη δίκη δεν είπε λέξη γι΄ αυτή τη δαπάνη, εκτός από δυο αόριστες αναφορές. Η πρώτη ήταν στην κύρια εξέταση. Στην προσπάθεια της να στοιχειοθετήσει τη δαπάνη των €20 για «επιπρόσθετα σχολικά έξοδα» αναφέρθηκε σε σχολική παράσταση για την οποία θα κατέβαλλε €45 για τη στολή. Η άλλη ήταν στην αντεξέταση. Προσπαθώντας να δικαιολογήσει το ψηλό ποσό που διεκδικούσε για τις διακοπές είπε πως «. χρειάζεται . τα ρούχα της που πάμε να πάρουμε .». Βεβαίως η ύπαρξη της ανάγκης ένδυσης και υπόδησης της Θεοδώρας δεν μπορούσε να εντάσσεται και δεν εντάσσεται στα επίδικα θέματα. Ο πατέρας, στην §7 της υπεράσπισης του, απορρίπτει τις λεπτομέρειες εξόδων της §17 των γεγονότων της αίτησης και προσθέτει: «Περαιτέρω ισχυρίζεται ότι το ποσό το οποίο η Αιτήτρια απαιτεί για την συντήρηση, διατροφή, ένδυση και υπόδηση για την ανήλικη Θεοδώρα είναι πάρα πολύ ψηλό και ισχυρίζεται ότι ουδέποτε κατά την διάρκεια της συμβίωσης τους ξόδεψε ή ξόδευε €1625 το μήνα .». Ακολουθεί πως ο πατέρας αποδέχεται την ύπαρξη της ανάγκης ένδυσης και υπόδησης, αλλά αμφισβητεί το ύψος της σχετικής δαπάνης. Προτίθεμαι να επιδικάσω ένα ποσό για την ανάγκη αυτή. Στηρίζω την ορθότητα της απόφασής μου στην υπόθεση Μαρκουλίδης (ανωτέρω). Αναφέρεται στη σελίδα 1391: «Το πρωτόδικο Δικαστήριο δέκτηκε, ως αναπότρεπτη συνέπεια, στηριζόμενο στη μαρτυρία της μητέρας, πως το κόστος της διατροφής των παιδιών ανερχόταν σε €1,634, και καθόρισε την υποχρέωση του εφεσείοντα στο ήμισυ, δηλαδή €
12. Και τούτο γιατί, καθώς επεσήμανε το πρωτόδικο Δικαστήριο, δεν είχε ενώπιον του άλλη μαρτυρία να αντικρούσει αυτή της εφεσίβλητης. Η λογική που ακολούθησε το πρωτόδικο Δικαστήριο στην υπόθεση, αν ήταν ορθή, θα σήμαινε πως όποιο ποσό και αν ανέφερε η μητέρα, αυτό και θα καθοριζόταν στην απόφαση, ως το ποσό της διατροφής, μιας και δεν υπήρχε αντίθετη περί αυτού μαρτυρία. Σε τελική ανάλυση το Δικαστήριο δεν ασχολήθηκε με το εύλογο των κονδυλίων, και αυτό παρά το γεγονός ότι το ίδιο δέκτηκε πως το ποσό των €1,634 «ίσως είναι παράλογο, υπερβολικό και αυθαίρετο».». Εδώ είναι παραδεκτή η ανάγκη ένδυσης και υπόδησης της Θεοδώρας. Είναι επίσης παραδεκτό ότι η κάλυψη της ανάγκης αυτής έχει κάποιο κόστος. Το ποσό όμως των €100 το μήνα είναι κατά τον πατέρα «πάρα πολύ ψηλό. Ενεργοποιείται συνεπώς η εξουσία μου να καθορίσω το εύλογο κόστος κάλυψης αυτής της ανάγκης. Η κοινή λογική και η πείρα της ζωής βοηθούν στην εκπλήρωση του πιο πάνω καθήκοντος, γιατί «είναι παράγοντες που διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών συγκεκριμένων ατόμων» [Βλ. Παναγιώτου ν. Σφικτού

(2001)1(Α) Α.Α.Δ. 625, στη σ. 630]. Στη βάση λοιπών των παραπάνω θεωρώ πως το ποσό των €50 το μήνα επαρκεί για την κάλυψη αυτής της ανάγκης. Η Θεοδώρα είναι πολύ μικρή για να χρειάζεται €1200 το χρόνο για ένδυση και υπόδηση. Ξεχωριστή θέση στην έκταση της διατροφής της Θεοδώρας έχουν τα ποσά που η μητέρα διεκδικεί ως αναλογία ηλεκτρισμού και νερού €70 και ως αναλογία ενοικίου €

1. Εδώ θα πρέπει να λεχθεί πως στην οικογένεια της μητέρας δεν εντάσσεται μόνο η Θεοδώρα. Από 23.05.2015 εντάσσεται και ο σύζυγός της Στέλιος Χαραλάμπους. Όταν λοιπόν αναφέρεται σε αναλογία ηλεκτρισμού ή ενοικίου εννοεί μέρος της συνολικής δαπάνης. Ας δούμε όμως με ποιο τρόπο τα επιμέρισε η μητέρα. Για την περίοδο 06.10.2015 - 03.12.2015 ο λογαριασμός του ρεύματος ήταν €142,95, δηλαδή €71,47 το μήνα (Τεκμήριο 2). Θεωρεί ως δίκαιη αναλογία για τη Θεοδώρα το ποσό των €
2. Στην αντεξέταση οχυρώθηκε πίσω από τη θέρμανση και υποσχέθηκε να φέρει απόδειξη. Το ενοίκιο του διαμερίσματος στο οποίο στεγάζονται είναι ως κατέθεσε €550 το μήνα, (Τεκμήριο 6). Θεωρεί ως δίκαιη αναλογία για τη Θεοδώρα το ποσό των €
3. Ακολουθεί πως η μητέρα προσέφυγε στην υπερβολή και στα δύο κονδύλια. Στην υπόθεση Παπαντωνίου ν. Παπαντωνίου

(2011)1 Α.Α.Δ. 1875 σελ. 1882-1883 λέχθηκαν τα παρακάτω: « Ο ανήλικος εδώ διαμένει με την εφεσείουσα μητέρα του, η οποία στη βάση των δικών της επιλογών και συνθηκών ζωής, παρέχει στέγη καθηκόντως, όχι μόνο στον ανήλικο, αλλά και στο έτερο παιδί της, καθώς και στον συμβίο της. Επομένως, οι συνθήκες της ζωής του δικαιούχου δεν επιδέχονται άλλης, ιδιαίτερης μεταχείρισης. Κατά τον ίδιο τρόπο, απαντάται και το παράπονο για τη μη απόδοση μέρους των εξόδων του νοικοκυριού για το λογαριασμό νερού, ρεύματος και τηλεφώνου .......................................................................... .......................... Δεν είναι δυνατή . η αναζήτηση ποσού που αφορά αποκλειστικά και μόνο το εξοδολόγιο με το οποίο ο ανήλικος επιβαρύνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό σ΄ ότι αφορά τα επιμέρους κονδύλια του νερού, του ηλεκτρισμού και του τηλεφώνου. Τη στιγμή που χρήση των ανωτέρω γίνεται και από την ίδια την εφεσείουσα και το συμβίο της ή και από ή προς όφελος του ετέρου των παιδιών της.» Συμφωνώ πως δεν είναι δυνατός ο επιμερισμός τέτοιων κονδυλίων. Αυτή η πραγματική αδυναμία δεν μπορεί, ωστόσο, να ευνοεί τον γονέα που καλείται να συνεισφέρει στη διατροφή του κοινού τέκνου. Έτυχε να δικάσω σε πρώτο βαθμό την υπόθεση Παπαντωνίου. Είναι αλήθεια πως δεν επεδίκασα οποιοδήποτε ποσό ενοικίου, ως αναφέρεται στη σ.1881 της απόφασης του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου. Αυτό όμως δεν ήταν το τέλος του ζητήματος. Η λύση που έδωσα περιέχεται στο παρακάτω απόσπασμα από τη σελίδα 4 της απόφασής μου: «., η καταβολή ενοικίου από το γονέα με τον οποίο διαμένει το τέκνο δεν αποτελεί μέρος της διατροφής του τελευταίου, αλλά ποσό που συνεκτιμάται στον υπολογισμό των δυνάμεων του πρώτου. Με τον ίδιο τρόπο προσεγγίζονται βεβαίως και οι λογαριασμοί για τη λειτουργία του νοικοκυριού.». Την ίδια προσέγγιση θ΄ ακολουθήσω και εδώ. Έχοντας καταλήξει πως το κόστος κάλυψης των αναγκών της Θεοδώρας ανέρχεται στα €525 το μήνα το επιμερίζω στη βάση του λόγου 2:1 που θεωρώ πως είναι ο λόγος των δυνάμεων του πατέρα προς εκείνες της μητέρας. Συνεπώς η συνεισφορά του πατέρα καθορίζεται στο ποσό των €350 το μήνα. Συνακόλουθα εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ΄ ου η αίτηση όπως από 07.04.2014 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα και μέχρι 07.06.2016 καταβάλει στην Αιτήτρια το ποσό των €130 το μήνα. Εκδίδεται περαιτέρω διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ΄ ου η αίτηση όπως από 07.07.2016 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα καταβάλλει στην Αιτήτρια το ποσό των €350 ως συνεισφορά του στη διατροφή της ανήλικης θυγατέρας του Θεοδώρας. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ΄ ου η αίτηση. Τα προσδιορίζω, στη βάση της Δ.59, θ.11 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, στο ποσό των €600 πλέον Φ.Π.Α. (Υπ.). ........... Σ. Κ. Καρατσής, Π. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής ./Κ.Κ. Αναφορά: Οικογενειακό/Τελική/Διατροφή Subject: Family Court/Final/Diatrofi