Χιονού Νικολάου ν. Γεώργιος Α. Πελαγίας κ.α., Αρ. Αίτησης: 4/11, 31/1/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2017:4 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ (που συνεδριάζει στη Λάρνακα) Δικαιοδοσία Αναγνώρισης Εξώγαμου τέκνου Αρ. Αίτησης: 4/11 Μεταξύ: Χιονού Νικολάου Αιτήτριας και
- Γεώργιος Α. Πελαγίας, κ.ά.
- Αβραάμ Α. Φάρκονας
- Μαρία Καλημέρα
- Ανδρούλλα Μαυροκορδάτου
- Λάμπρος Γ. Καούλας
- Πελαγία Κουζαρίδου
- Μάρω Γιαλλούρη
- Αντώνης Χατζηαντώνης
- Μαρία Βασιλείου
- Μελανή Αποστόλου
- Νίκη Χατζηγιάννη
- Ελένη Βρακά
- Πελαγία Χατζηκυριάκου
- Αναστασία Τοφαρίδη
- Νίκος Κ. Χατζηαντώνης Καθ΄ων η αίτηση ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31 Ιανουαρίου, 2017 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κ. Κ. Ευσταθίου (Για ν΄ ακούσει απόφαση: κα Σπ. Χαραλάμπους) Για τους Καθ΄ων η αίτηση: κ. Α. Αιμιλιανίδης (Για ν΄ ακούσει απόφαση: κα Μ. Λαζαρή) Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Αιτήτρια, με την υπό κρίση αίτηση, ζητά τις ακόλουθες θεραπείες: «Α. Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου με το οποίο να αναγνωρίζεται ότι ο Ανδρέας Γεωργίου Κοτζιάπασιης ο οποίος απεβίωσε την 9.1.1978 είναι ο βιολογικός πατέρας της Αιτήτριας. Β. Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου με το οποίο να διατάσσεται η εγγραφή του ονόματος του Ανδρέα Γεωργίου Κοτζιάπασιη ως βιολογικού πατέρα της ως άνω Αιτήτριας στα ληξιαρχικά βιβλία και να της δοθεί το επίθετο του Καθ΄ου η αίτηση. Γ. Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου με το οποίο να διατάσσεται η εκταφή του αποβιώσαντος Ανδρέα Γεωργίου Κοτζιάπασιη και λήψη οστού από αυτόν ως και λήψη αίματος από την Αιτήτρια για σκοπούς γενετικών και αιματολογικών και/ή άλλων επιστημονικών εξετάσεων. Δ. Οποιοδήποτε άλλο διάταγμα και/ή απόφαση και/ή οδηγίες τα οποία το Σεβαστό Δικαστήριο θα θεωρήσει εύλογα και/ή δίκαια υπό τις περιστάσεις. Ε. ΄Εξοδα-Φ.Π.Α.». Οι Καθ΄ων η αίτηση 1-15 οι οποίοι είναι οι κληρονόμοι του αποβιώσαντος Ανδρέα Κοτζιάπασιη ενέστησαν στο αίτημα. Κατά την ακρόαση, για την Αιτήτρια (Μ.Αιτ. 1) έδωσαν μαρτυρία εκτός από την ίδια, οι Χρήστος Γεωργαλλάς (Μ.Αιτ. 2), Ιωάννης Τέρτας (Μ.Αιτ. 3), Κοσμάς Παπαγεωργίου (Μ.Αιτ. 4) και Χιονούλα Τριανταφυλλή (Μ.Αιτ. 5). Για τους Καθ΄ων η αίτηση έδωσαν μαρτυρία η Καθ΄ης η αίτηση 11 Νίκη Χατζηγιάννη (Μ.Υ. 1) και ο Αντώνης Πάσιης (Μ.Υ. 2). Στην υπόθεση κατατέθηκαν 11 τεκμήρια. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε με την ετοιμασία γραπτών αγορεύσεων εκ μέρους των ευπαιδεύτων δικηγόρων. Η Αιτήτρια, διαρκούσης της ακρόασης, καταχώρησε ενδιάμεση αίτηση με την οποία ζητούσε την εκταφή της σωρού του Ανδρέα Κοτζιάπασιη προς το σκοπό εξετάσεων DNA, ταυτόσημη δηλαδή θεραπεία με την αιτούμενη θεραπεία Γ. Το Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση με απόφασή του ημερομηνίας 31.3.16 λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας και κατάχρησης της διαδικασίας και εκκρεμεί έφεση ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Σημειώνω ότι προηγουμένως, και συγκεκριμένα στις 11.3.13 η Αιτήτρια καταχώρησε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου τη Γενική Αίτηση 22/13 με αίτημα και πάλιν την εκταφή λειψάνων του αποβιώσαντος Ανδρέα Κοτζιάπασιη η οποία και απερρίφθη. Η απόφαση έχει εφεσιβληθεί και η έφεση εκκρεμεί. Δεν υπεβλήθη οποιοδήποτε αίτημα ενώπιόν μου για αναστολή της διαδικασίας μέχρι την εκδίκαση των εφέσεων. Παραδεκτά Γεγονότα
- Η Αιτήτρια γεννήθηκε στις 28.5.1940 στο Παραλίμνι.
- Η Παναγιώτα Κέζου, μητέρα της Αιτήτριας, γεννήθηκε στις 11.11.1920 και απεβίωσε στις 6.3.
- Ο Κώστας Πραστίτης, σύζυγος της μητέρας της Αιτήτριας, γεννήθηκε στις 15.6.1923 και απεβίωσε στις 9.5.
- Ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης απεβίωσε στις 9.1.
- Η Μαρτυρία Η Αιτήτρια, στη γραπτή δήλωσή της (Τεκμ. 1), ανάφερε ότι είναι κόρη της Παναγιώτας Γεωργίου Κέζου. Η ίδια γεννήθηκε στις 28.5.1940 στο Παραλίμνι. Κατά το χρόνο γέννησής της, η μητέρα της δεν ήταν παντρεμένη. Αργότερα η μητέρα της παντρεύτηκε τον Κώστα Γεωργίου Πραστίτη με τον οποίο έζησε μέχρι το θάνατό της και με τον οποίο απέκτησε τέσσερα παιδιά, τον Κόκο, τον Αντώνη, τη Μαρούλα και την Ανδρούλλα η οποία έχει αποβιώσει. Καθ΄ όλη τη διάρκεια της ζωής της η μητέρα της δεν της είχε αναφέρει ποτέ ποιος ήταν ο φυσικός της πατέρας. Το μόνο που γνωρίζει είναι ότι απέφευγε να αναφερθεί στην περίοδο εκείνη της ζωής της. Ο Κώστας Πραστίτης απεβίωσε το Μάιο του
- Κατά τα τελευταία στάδια της ζωής του, η ίδια τον επισκεπτόταν στο νοσοκομείο Παραλιμνίου. Στην τελευταία της επίσκεψη περί τα τέλη Απριλίου 2010, ο ίδιος της ανάφερε ότι ο φυσικός της πατέρας ήταν ο Ανδρέας Γεωργίου Κοτζιάπασιης. Μετά την πληροφορία αυτή έψαξε και αναζήτησε πληροφορίες από γέροντες του Παραλιμνίου οι οποίοι γνώριζαν γεγονότα, οι οποίοι της ανέφεραν ότι όντως υπήρχαν φήμες στο χωριό ότι ο φυσικός της πατέρας ήταν ο Κοτζιάπασιης με τον οποίο έχει, όπως της έχουν αναφέρει, καταπληκτική ομοιότητα. Γι΄ αυτό το λόγο έκαμε την αίτηση για εκταφή ώστε να διαπιστωθεί επιστημονικά αν όντως ισχύουν οι πληροφορίες και οι φήμες προς αποκατάσταση της αλήθειας. Αντεξεταζόμενη, η Αιτήτρια ανέφερε ότι πριν τον Ιούνιο του 2011 ήτο γραμμένη ως Χιονούλα Κώστα Πραστίτη, δηλαδή το όνομα του συζύγου της μητέρας της, παρόλο που δεν την είχε αναγνωρίσει ως παιδί του. Στο πιστοποιητικό γέννησης ήτο γραμμένο ως όνομα πατέρα αυτό του Κώστα Πραστίτη. Αυτός τη μεγάλωνε και νόμιζε ότι ήταν ο πραγματικός της πατέρας. Σε ερώτηση κατά πόσο η μητέρα της της έλεγε ότι ο πατέρας της είναι ο Κώστας Πραστίτης, απάντησε ότι ποτέ δεν της είπε κάτι τέτοιο και πρόσθεσε ότι η μητέρα της δεν έλεγε τίποτε για τη ζωή της. Ούτε και της είπε ποτέ ότι είναι κάποιος άλλος ο πατέρας της. Τον Ιούνιο του 2011 έκαμε αίτηση και άλλαξε το επίθετο Πραστίτη με αυτό του συζύγου της. Από τον Ιούνιο του 2011 στο πιστοποιητικό γέννησής της δεν αναγράφεται όνομα πατέρα. Σε ερώτηση κατά πόσο ο Κώστας Πραστίτης έπινε αλκοόλ, απάντησε ότι έπινε μπύρες, αλλά είχε σώας τας φρένας. Σε ερώτηση για το πώς ακριβώς έγινε το συμβάν της αναφοράς του Πραστίτη ότι ο πατέρας της ήταν ο Αντρέας Κοτζιάπασιης, είπε: «Α. Εθύμωσα τον όταν τον πήγα στο κρεβάτι, ήταν στην εντατική και είπε μου «ήβρα σε πελά πάλε», «γιατί μου λέεις έτσι;» «έκαμα σου μια αδικία, εγώ το ήξερα αλλά δεν σου το είπα πιο μπροστά ότι δεν είμαι πατέρας σου». Εγώ εκεί που του θύμωσα να πάει στο κρεβάτι, ετρέξαν τα μάτια του και έκλαψε, βλέπω τον μπροστά μου αυτή τη στιγμή. Ε. Πού το ήξερε, σύμφωνα με τη διήγησή του αυτή, ότι ο πατέρας σας ήταν ο Αντρέας; Α. Όταν παντρεύτηκε τη μητέρα μου εγώ δεν ήμουν 3 χρονών ακόμα, είχε φίλους, είχε γνωστούς. Ε. Ο κ. Πραστίτης πώς θεωρούσες ότι το ήξερε τούτο το πράγμα; Α. Είπαν του το φίλοι του. Ε. Δηλαδή μετέφερε σας φήμες; Α. Όχι μου είπε ότι ήταν η πραγματικότητα. Ε. Η πραγματικότητα επειδή του το είπαν κάποιοι φίλοι; Α. Ναι έτσι είπε, είναι γέροντες του Παραλιμνιού. Ε. Τούτοι οι γέροντες του Παραλιμνιού εννοείτε ότι είναι κάποιας ηλικίας; Α. ΄Εχει ανθρώπους που επεθάναν, ήταν 100 χρονών, είναι μεγάλοι τούτοι οι άνθρωποι που ήξεραν για την περίπτωση. Ε. Και είπε σας ότι για φήμες και τούτα; Α. Όχι δεν ήταν φήμες, ισχυρίζονται πραγματικά ότι ήταν ο πατέρας μου. Ε. Και πού το ήξεραν; Α. Δεν το γνωρίζω». Σε υποβολή ότι η αποκάλυψη ότι είναι κόρη του Ανδρέα Κοτζιάπασιη έγινε όταν βρέθηκαν κληρονομικά δικαιώματα, απάντησε ότι η αποκάλυψη έγινε όταν ακούστηκαν φήμες όταν πέθανε ο τελευταίος αδελφός του Ανδρέα Κοτζιάπασιη. Στη συνέχεια ρωτήθηκε τα εξής: «Ε. Ο Αντρέας Κοτζιάπασιης πέθανε το 1978; Α. Ναι. Ε. Από το 1978 μέχρι το 2010 δεν υπήρχαν τούτες οι φήμες και βρέθηκαν όταν πέθανε ο αδερφός του; Α. Δεν γνωρίζω». Κατά την επανεξέταση είπε ότι ο αδελφός του Ανδρέα Κοτζιάπασιη, Νικόλας, νομίζει ότι πέθανε το Νοέμβριο του
- Ο Χρήστος Γεωργαλλάς (Μ.Αιτ. 2) στη γραπτή δήλωσή του (Τεκμ. 2) αναφέρει ότι είναι 80 χρονών και διαμένει στο Παραλίμνι. Γνωρίζει την Αιτήτρια από την περίοδο που ήταν μικρή. Το σπίτι του Κώστα Πραστίτη όπου η Αιτήτρια διέμενε με τη μητέρα της Παναγιωτού Πραστίτη ή Κκέζου και τα τέσσερα αδέλφια της ήταν γειτονικό με το πατρικό του. Από εφηβικής ηλικίας άκουγε από τους μεγαλύτερους του ότι η Αιτήτρια ήταν η εκτός γάμου κόρη της Παναγιωτούς που στο παρελθόν δούλευε στον Ανδρέα Κοτζιάπασιη από το Παραλίμνι στο περιβόλι του στο Βαρώσι. Όταν ο ίδιος ήταν 16 χρονών θυμάται ότι αναφερόμενος ο πατέρας του στην Παναγιωτού Κκέζου, είχε πει στη μητέρα του μπροστά του πως «αν είχε νου ο Κκέζος άφηνε την κόρη του να πηγαίνει τακτική με ένα άδρωπο ελεύθερο όπως ήταν ο Αντρέας της Στυλιανής;», εννοώντας τον Ανδρέα Κοτζιάπασιη. Με τα πιο πάνω κατάλαβε ότι η συνομιλία αυτή αφορούσε τη γέννηση της Αιτήτριας και ότι αυτή ήταν κόρη του Ανδρέα Κοτζιάπασιη. ΄Ηταν και εξακολουθεί να είναι διάχυτο στο Παραλίμνι ότι η Αιτήτρια ήταν κόρη του Ανδρέα Κοτζιάπασιη ο οποίος είναι γνωστός και ως ο Ανδρέας της Στυλιανής. Αντεξεταζόμενος, ο Μ.Αιτ. 2 είπε ότι την Παναγιωτού τη ζητούσε ο πατέρας του να πάει στα χωράφια του εργάτρια και η απάντηση του πατέρα της ήταν ότι δεν μπορεί να τη δώσει γιατί είναι «τακτική» στον Ανδρέα Κοτζιάπασιη. Ο ίδιος ήταν παρών και άκουε. Σ΄ ερώτηση κατά πόσο του είπε κάποιος κάτι συγκεκριμένο για το πώς γνώριζε ότι η Αιτήτρια ήταν γεννημένη εκτός γάμου, είπε ότι εφόσον όταν παντρεύτηκε η Παναγιωτού, η κόρη της, η Αιτήτρια ήταν ήδη 3 χρονών, ήταν εκτός γάμου. Συγκεκριμένα, είπε τα ακόλουθα: «Α. Το ότι ήταν εκτός γάμου είναι βέβαιο ήταν εκτός γάμου. Τώρα για το ποιου είναι, είναι μαρτυρία ότι δούλευε μαζί του και όταν τον γνώριζες εξ όψεως είναι η ίδια ο πατέρας της». Παραδέχθηκε ότι όταν γεννιόταν ένα παιδί εκτός γάμου τη δεκαετία του ΄40 ξεκινούσαν οι φήμες. Στη συνέχεια, ρωτήθηκε γιατί, εφόσον ο Αντρέας Κοτζιάπασιης πέθανε πριν 37 χρόνια, αφού υπήρχαν οι φήμες γιατί δεν το ερεύνησαν, είπε: «Α. Αν γνωρίζατε τα άτομα δεν μπορούσαν να πάσιν να ζητήσουν από τον Αντρέα Κοτζιάπασιη ή από τη μάνα του να πάει να επισημοποιήσει αυτή τη σχέση». Ο ίδιος γνώρισε προσωπικά τον Ανδρέα Κοτζιάπασιη στη Ρόδο. Επίσης και ο συγγενής τους Αντώνης Κοτζιάπασιης του είπε κατά λέξη: «εν η ίδια ο τζιήρης της». Κατά την επανεξέταση, είπε ότι ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης και η μητέρα του ήσαν ιδιόρρυθμοι άνθρωποι γι΄ αυτό δεν μπορούσαν να τους μιλήσουν. Ως Μ.Αιτ. 3 έδωσε μαρτυρία ο Ιωάννης Τέρτας, κοινοτάρχης Παραλιμνίου ο οποίος κατέθεσε πιστό αντίγραφο σελίδας από το ληξιαρχικό βιβλίο γεννήσεων του Δήμου Παραλιμνίου (Τεκμ. 3). Ο Μ.Αιτ. 3 επεξηγώντας το Τεκμ. 3 ανέφερε ότι στη στήλη κάτω από το «όνομα» αναγράφεται «Σιονού Παναγιώτας», δηλαδή σαν επίθετο έβαλε το όνομα της μητέρας της, στη στήλη «όνομα πατρός» γράφει «νόθος». Όπως επεξήγησε, όταν ο πατέρας δεν αναγνώριζε το παιδί, έγραφαν νόθος. Στο «όνομα μητέρας» γράφει Παναγιώτα Γεωργίου, στη στήλη για το επάγγελμα πατρός υπάρχει κενό, στη στήλη που αφορά το όνομα του προσώπου που έδωσε την πληροφόρηση της γέννησης γράφει ότι τη δήλωσε η μαμμή που τη γέννησε, η «Χαραλαμπού Μάμμη». Σύμφωνα με τον Μ.Αιτ. 3, αναφέρεται επίσης σε άλλη στήλη η χρονολογία εγγραφής της γέννησης 28.5.40 και σε άλλη στήλη είναι η σφραγίδα του «μουχτάρη». Η στήλη 11 που δεν φωτοτύπησε που τιτλοφορείται «Όνομα Παιδιού αν τούτο προστεθεί μετά την εγγραφή», είναι κενή. Ο ίδιος βεβαιώνει ότι η «Χιονού» και η «Σιονού» είναι το ίδιο όνομα, απλά ο μουχτάρης την έγραψε «Σιονού». Σε υποβολή, κατά την αντεξέταση, ότι είναι μετά που παντρεύτηκε η Παναγιώτα, η μητέρα της Αιτήτριας, τον Πραστίτη που αναγράφηκε στο πιστοποιητικό γέννησης ο Πραστίτης ως πατέρας της, απάντησε ότι δεν γνωρίζει. Ούτε γνωρίζει αν ήταν ο Πραστίτης πατέρας της Αιτήτριας ή πατριός της. Όμως όταν ο Πραστίτης παντρεύτηκε τη μητέρα της Αιτήτριας, αυτή ήδη είχε την Αιτήτρια. Ο ίδιος γεννήθηκε το
- Είπε επίσης ότι τον καιρό που γίνονταν οι καταχωρήσεις γεννήσεων στο Τεκμήριο 3, το Παραλίμνι ήτο κοινότητα και όχι Δήμος. Μέχρι πρόσφατα αυτός καταχωρούσε τις γεννήσεις ως κοινοτάρχης, τον τελευταίο όμως καιρό καταχωρούνταν στην Επαρχιακή Διοίκηση. Ο Κοσμάς Παπαγεωργίου, (Μ.Αιτ. 4) στη γραπτή δήλωσή του (Τεκμ. 4) ανάφερε ότι γεννήθηκε στο Λιοπέτρι το
- Το 1955 παντρεύτηκε και έκτοτε διαμένει στο Παραλίμνι. Από τον καιρό του γάμου του είχε εστιατόριο στην Αμμόχωστο μέχρι το
- Ασχολήθηκε μετά με αγροτικές εργασίες μέχρι το 1961 όταν πήγε στην Αγγλία μέχρι το 1963 που επέστρεψε στην Κύπρο. Από το 1963 κατοικεί στο Παραλίμνι. Το 1975 διορίστηκε κοινοτάρχης Παραλιμνίου, θέση την οποία διατήρησε μέχρι το
- Το 1979 εξελέγη κοινοτάρχης μέχρι το
- Γνωρίζει την Αιτήτρια όπως γνώριζε και τον Κώστα Πραστίτη, και τον Ανδρέα της Στυλιανής, δηλαδή τον Ανδρέα Γ. Κοτζιάπασιη. Θυμάται ότι πολλοί χωριανοί, ανάμεσα στους οποίους ο Αβραάμ Φάρκονας, ο Αντώνης Παπαντωνίου, ο Αναστάσης Πυρίλλης αναφέρονταν στην Αιτήτρια ως την κόρη του Ανδρέα της Στυλιανής. Θυμάται χαρακτηριστικά ότι ο Αναστάσης Πυρίλλης, ο οποίος ήταν στενός του φίλος, του είπε πώς ο Πραστίτης νυμφεύθηκε την Παναγιωτού, εν γνώσει του ότι η Αιτήτρια δεν ήταν η κόρη του. Επίσης σε πολλές περιπτώσεις οι φίλοι του και άλλοι γνωστοί έλεγαν και επέμεναν ότι η Αιτήτρια μοιάζει του Αντρέα Κοτζιάπασιη του πατέρα της και της Στυλιανής της γιαγιάς της. Στην κυρίως εξέτασή του είπε ότι από τότε που ήταν κοινοτάρχης ήξερε την Αιτήτρια ως Σιονού. Η Μ.Αιτ. 5, Χιονούλα Τριανταφυλλή εγγονή της Αιτήτριας, στη γραπτή δήλωσή της (Τεκμ. 5 ) ανάφερε ότι είναι παντρεμένη με τον Γιώργο Φαρκωνή από το Παραλίμνι από το
- Διατηρούσε πολύ καλές σχέσεις με το θείο του συζύγου της, το σύζυγο της αδερφής του πατέρα του, Αναστάση Πυρίλλη, άλλως Σκάπουλο. Το πρόσωπο αυτό είχε επικοινωνήσει μαζί της το καλοκαίρι του 2010 και της ζήτησε να συναντηθούν κατ΄ ιδίαν για να μιλήσουν. Το τηλεφώνημα έγινε στην ίδια κάποιους μήνες μετά το θάνατο του Κώστα Πραστίτη. Συναντήθηκε μαζί του στην παρουσία του συζύγου της στο εστιατόριο που διατηρούσε ο θείος της στην περιοχή Κόννος στο Παραλίμνι. Της είπε ότι ήθελε να βοηθήσει την Αιτήτρια να διεκδικήσει τα δικαιώματά της γιατί δεν ήταν κόρη του Πραστίτη, αλλά κόρη του Αντρέα Κοτζιάπασιη. Παρά το γεγονός ότι η ίδια άκουε φήμες για τα πιο πάνω, συγχύστηκε από την ευθύτητα της δήλωσης και του ζήτησε να της πει πού και πώς το ξέρει και γιατί της τα είπε τότε. Της ανάφερε ότι ήταν πολύ καλός φίλος με τον Κώστα Πραστίτη, ο οποίος του είχε πει ότι η Αιτήτρια δεν ήταν κόρη του αλλά κόρη του Ανδρέα Κοτζιάπασιη. Αυτή τη δήλωση του την είχε κάνει ο Πραστίτης στην Αμμόχωστο πολύ πριν την εισβολή και δεν την αποκάλυψε, ούτε την είπε σε άλλους όταν ζούσε ο Πραστίτης. Της είπε να βρει στη γιαγιά της ένα καλό δικηγόρο και να τη βοηθήσει να διεκδικήσει τα δικαιώματά της. Ρώτησε τη γιαγιά της και της είπε ότι όντως το 2010 ο Πραστίτης της είχε αποκαλύψει ότι ο πατέρας της ήταν ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης και ότι η ίδια από τότε άρχισε να ρωτά για να πάρει περισσότερες πληροφορίες. Στην κυρίως εξέταση είπε ότι ο Αναστάσης Πυρίλλης απεβίωσε το Σεπτέμβριο του
- Σε ερώτηση κατά πόσο της ανέφερε πώς το γνώριζε ο Πραστίτης ότι η Αιτήτρια δεν ήταν κόρη του, είπε ότι δεν της ανάφερε πώς το γνώριζε. Η ίδια άκουε φήμες για τον πατέρα της Αιτήτριας μετά το θάνατο του Πραστίτη το Μάιο του
- Η συνομιλία της με τον Πυρίλλη ήταν τέλος Αυγούστου του
- Αντεξεταζόμενη, η Μ.Αιτ. 5 σε υποβολή ότι η ίδια δεν έχει καμμιά γνώση ποιου είναι η Αιτήτρια βιολογική κόρη, απάντησε ότι έχει γνώση απ΄ αυτά που έψαξε και βρήκε στο Παραλίμνι όπως ο Πυρίλλης και κάποιοι άλλοι γέροντες που βρήκαν και μίλησαν μαζί τους στο Παραλίμνι. Σ΄ ερώτηση, κατά την αντεξέταση, κατά πόσο ο Αναστάσης Πυρίλλης δεν αποκάλυψε όσα του είπε ο Πραστίτης επειδή του είπε ο Πραστίτης να μην τα πει σε άλλους, απάντησε ότι απ΄ ότι της είπε ο Πυρίλλης ήταν μια άτυπη συμφωνία μεταξύ τους. Ο Πραστίτης και ο Πυρίλλης ήταν στενοί φίλοι στο Βαρώσι και συναντιόντουσαν συχνά. Ο Πραστίτης δεν είπε στον Πυρίλλη από πού ήξερε ότι η Αιτήτρια ήταν κόρη του Κοτζιάπασιη. Παραθέτω απόσπασμα: «Ε. Ο Πραστίτης του είπε πού το ήξερε; Α. Όχι δεν του είπε. Ε. Εκείνο που μας λέτε είναι ότι ο Πραστίτης είπε κάτι που δεν το ξέρουμε που το ήξερε στον Σκάπουλο και ο Σκάπουλος σας το είπε εσάς; Α. Ναι». Σε υποβολή ότι οι φήμες που ισχυρίζεται ότι άκουσε μετά το θάνατο του Πραστίτη και η συζήτηση με τον Πυρίλλη έγιναν λόγω του θανάτου του Νικόλα Κοτζιάπασιη το 2009 και της κληρονομιάς του Κοτζιάπασιη, απάντησε ότι θεωρεί ότι ένα από τα δικαιώματα του ανθρώπου είναι να μαθαίνει τις καταβολές του και ότι είχε δικαίωμα η γιαγιά της να ξέρει ποιοι είναι οι γονείς της. Σε υποβολή ότι την πήρε τηλέφωνο ο Πυρίλλης γιατί ήθελε να παρακινήσει τη γιαγιά της να κινήσει διαδικασίες για την κληρονομιά, απάντησε αρνητικά λέγοντας ότι ο Πυρίλλης δεν είχε οποιοδήποτε συμφέρον. Η Νίκη Χατζηγιάννη-Καθ΄ης η αίτηση 11, (Μ.Υ. 1) στη γραπτή δήλωσή της (Τεκμ. 6) αναφέρει ότι είναι κληρονόμος της περιουσίας του αποβιώσαντα Νικόλα Γ. Κοτζιάπασιη από το Παραλίμνι. Όλοι οι Καθ΄ων η αίτηση είναι πρώτα ξαδέρφια του Νικόλα Γ. Κοτζιάπασιη ο οποίος ήταν αδερφός και κληρονόμος του Ανδρέα Γ. Κοτζιάπασιη ως επίσης και του αποβιώσαντος αδελφού των Λουκά Γ. Κοτζιάπασιη. Μέσα από έρευνα που διενήργησε στα μητρώα του αρχείου πληθυσμού, διαπίστωσε ότι το 1956-1957 όταν εκδόθηκαν οι πρώτες ταυτότητες από τους ΄Αγγλους, ο Κώστας Πραστίτης ήταν ο εγγεγραμμένος πατέρας της Αιτήτριας. Στη συνέχεια μετά το θάνατο της μητέρας της, η Αιτήτρια χωρίς απόφαση Δικαστηρίου, αφαίρεσε το όνομα του πατέρα της και αυτό έγινε αποδεκτό εφόσον της έδωσαν ταυτότητα χωρίς όνομα πατέρα. Αυτό απ΄ όσο έχει πληροφορηθεί, έγινε λόγω των μην αρμονικών σχέσεων του Πραστίτη με την Αιτήτρια. Ο Κώστας Πραστίτης απεβίωσε σε ηλικία 87 ετών, σε κακή κατάσταση υγείας κατά το χρόνο του θανάτου του λόγω χρόνιου αλκοολισμού και ευρισκόμενος σε πλήρη σύγχυση. Από έρευνα που έκανε μιλώντας με πρόσωπα του χωριού, διαπίστωσε ότι ο αποβιώσας Ανδρέας Κοτζιάπασιης φαίνεται να μην συζούσε ποτέ με κάποια γυναίκα, ούτε και αρραβωνιάστηκε ή νυμφεύθηκε ποτέ. Ουδέποτε ο αποβιώσας έβγαινε ή συζούσε με την Παναγιώτα Κέζου. Ούτε και υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία ότι η Αιτήτρια συνελήφθηκε από τον αποβιώσαντα ή ότι ο αποβιώσας είχε σεξουαλικές σχέσεις κατά το κρίσιμο διάστημα σύλληψης με τη μητέρα της Αιτήτριας. Απ΄ ότι έμαθε, η Παναγιώτα Κέζου είχε σεξουαλικές σχέσεις με πληθώρα προσώπων. Η μητέρα του Ανδρέα Κοτζιάπασιη η οποία ήταν αδερφή του πατέρα της, επισκεπτόταν πολύ συχνά το σπίτι τους και ουδέποτε ανέφερε για οποιαδήποτε σχέση του γιου της με κάποια γυναίκα ή ότι σύναψε ποτέ οποιοδήποτε αρραβώνα ή ότι συζούσε και ποτέ δεν ανέφερε για οποιοδήποτε εξώγαμο αναφορικά με τα ισχυριζόμενα από την Αιτήτρια. Στο κτήμα Κοτζιάπασιη, το οποίο είχε επισκεφθεί όταν ήταν μικρή, υπήρχαν πολλές εργάτριες. Ουδέποτε υπήρξε κάποια ειδική σχέση της μητέρας της Αιτήτριας με τον Ανδρέα Κοτζιάπασιη. Ως προς τα κουτσομπολιά που κάποιος διέδωσε στο χωριό ότι ο αποβιώσας ήταν πατέρας της Αιτήτριας, έχει μάθει ότι ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης είπε κάποτε στον Γιώργο Πελαγία ενόσω ζούσε, ότι αποκλείεται να ήταν πατέρας της Αιτήτριας. Απ΄ όσα έχει μάθει φαίνεται πως ο αποβιώσας είχε μαγουλά όταν ήταν μικρός και αντιμετώπισε κάποια προβλήματα υγείας που τον κατέστησαν ανίκανο να τεκνοποιήσει. Σήμερα όλοι οι πρωταγωνιστές είναι νεκροί. Κανένας δεν γνωρίζει που είναι θαμμένος ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης, εφόσον στο κοιμητήριο δεν υπάρχει σχέδιο χώρου ταφής και αρίθμησης τάφων, ούτε και οι νεκροί θάβονται σε σφραγισμένα φέρετρα. Κάποιες ταφόπλακες τοποθετήθηκαν στο νέο κοιμητήριο το Μάρτιο του 2010 από άλλους συγγενείς και γράφτηκαν πάνω ονόματα χωρίς έγκριση από οποιονδήποτε ή συνεννόηση με την αρμόδια αρχή. Απλώς οι συγγενείς έδωσαν οδηγίες στον κατασκευαστή να τις τοποθετήσει με τα ονόματα που του ζήτησαν. Οι εν λόγω ταφόπλακες τοποθετήθηκαν 32 χρόνια μετά το θάνατο του Ανδρέα Κοτζιάπασιη και δεν τοποθετήθηκαν ούτε από τους διαχειριστές, ούτε από τους Καθ΄ων η αίτηση που είναι οι πιο στενοί συγγενείς του αποβιώσαντος. Είχε αποσυρθεί ένα ποσό από τις καταθέσεις του αποβιώσαντα χωρίς έγκριση των διαχειριστών και ζητήθηκαν γραπτώς εξηγήσεις από τον τότε Διευθυντή της Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Παραλιμνίου (Τεκμ. 8). Στο κοιμητήριο δεν καθορίζεται με οποιοδήποτε τρόπο ο συγκεκριμένος τόπος ταφής του αποβιώσαντα Ανδρέα Κοτζιάπασιη, ούτε και υπάρχουν ασφαλή στοιχεία ή ενδείξεις ως προς τα πρόσωπα των οποίων ο σκελετός είναι θαμμένος σε ένα συγκεκριμένο τάφο, εφόσον στο χώρο του κοιμητηρίου θάβονται πυκνά οι νεκροί, θάβονται και ξεθάβονται στους ίδιους τάφους χωρίς να υπάρχει οστεοφυλάκιο και γίνονται εκταφές νεκρών για να ταφούν άλλοι που μπορεί να μην έχουν συγγενική σχέση μεταξύ τους. Στο κοιμητήριο εξάλλου δεν υπάρχει φύλακας και ως εκ τούτου οποιοσδήποτε μπορεί να επέμβει και να θάψει ή να ξεθάψει οτιδήποτε. Το πιο πάνω το έχει πληροφορηθεί από τους αρμόδιους λειτουργούς του Δήμου Παραλιμνίου. Ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης απεβίωσε 35 χρόνια προηγουμένως κατά τρόπο ώστε να είναι εκ των πραγμάτων αδύνατη η εκταφή λειψάνου ή και οστού του. Η Μ.Υ.1 κατέθεσε ως Τεκμήριο 7 την απορριπτική απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου για την εκταφή του λειψάνου του Ανδρέα Κοτζιάπασιη ημερ. 4.3.
- Αντεξεταζόμενη, επανέλαβε ότι ο Κώστας Πραστίτης δεν είχε καλές σχέσεις με την Αιτήτρια, επομένως δεν ήταν δυνατό λίγο πριν πεθάνει να της είπε ότι δεν είναι ο φυσικός της πατέρας. Πληροφορήθηκε το γεγονός αυτό από πολλά πρώτα της ξαδέρφια τα οποία ζουν στο Παραλίμνι, κάποια από αυτούς όπως ο Λάμπρος Καούλλας, ο Γεώργιος Πελαγίας και ο Αβραάμ Φάρκονας έχουν πεθάνει. Αυτοί οι τρεις είναι Καθ΄ων η αίτηση στην παρούσα υπόθεση. Διευκρίνισε ότι η περιουσία του Ανδρέα και Λούκα Κοτζιάπασιη όταν πέθαναν περιήλθε στον αδερφό τους Νικόλα Κοτζιάπασιη. Η ίδια είναι κληρονόμος του Νικόλα Κοτζιάπασιη. Παραδέχθηκε ότι η περιουσία του Ανδρέα Κοτζιάπασιη ήταν μεγάλη. Δεν ξέρει ποιος διέδιδε κουτσομπολιά ότι ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης είναι ο πατέρας της Αιτήτριας, απλά γνωρίζει ότι ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης είχε συνομιλία με τον Γεώργιο Πελαγία και του είπε ότι αποκλείεται η Αιτήτρια να είναι παιδί του. Η ίδια έφερε ένσταση στο να γίνει εξέταση DNA διότι πιστεύει ότι θα διασαλευτεί η γαλήνη του Ανδρέα Κοτζιάπασιη, ο οποίος απεβίωσε πριν 34 χρόνια. Αναφορικά με τους τάφους στους οποίους αναγράφεται το όνομα στον ένα του Ανδρέα Κοτζιάπασιη και στον άλλο του Νικόλα Κοτζιάπασιη (αντίγραφο φωτογραφίας Τεκμ. 10) είπε ότι ως διαχειριστές και άμεσοι κληρονόμοι δεν είχαν άμεση ενημέρωση, ούτε γνώση ούτε συγκατάθεση για την κατασκευή των τάφων και για το τι ακριβώς είναι κάτω από τις ταφόπλακες. Ο Αντώνης Πάσιης, (Μ.Υ.2) βοηθός γραμματειακός λειτουργός στο Δήμο Παραλιμνίου κατέθεσε ως Τεκμήριο 11 αντίγραφο ένορκης δήλωσης που έκανε στην αίτηση 22/13 στο Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου αναφορικά με το πού βρίσκεται θαμμένος ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης. Στην κυρίως εξέταση του ο Μ.Υ. 2 ανέφερε ότι ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης σύμφωνα με πιστοποιητικό που εκδόθηκε από τον κοινοτάρχη Παραλιμνίου απεβίωσε στις 9.1.78 και ετάφη στο παλιό κοιμητήριο Παραλιμνίου το οποίο λειτουργούσε από το 1930 μέχρι το
- Αρμόδιο όργανο, σύμφωνα με τη νομοθεσία, για το παλιό κοιμητήριο ήταν ο ΄Επαρχος Αμμοχώστου και ο εκάστοτε κοινοτάρχης Παραλιμνίου, καθότι ο Δήμος Παραλιμνίου συνεστήθη το 1986 και ανέλαβε αρμοδιότητα τον Απρίλη του 2002 αφού τη διαχείριση από το 1996 μέχρι το 2002 την είχε ο κοινοτάρχης Παραλιμνίου. Ο ίδιος ανέλαβε κάποια καθήκοντα όσον αφορά το κοιμητήριο από το 2002, όταν ανατέθηκε ο έλεγχος του κοιμητηρίου στο Δήμο Παραλιμνίου. Μέχρι το 1990 όλες οι ταφές γίνονταν στο παλιό κοιμητήριο για το οποίο δεν υπάρχει μητρώο για το χώρο ταφής εκάστου αποβιώσαντα καθώς επίσης ούτε και σχέδιο τάφων και ούτε τηρείτο κάποιο μητρώο που να φαίνονται πού τάφηκε κάθε αποβιώσας. Ο χώρος αυτός ήταν πολύ μικρός, περίπου 1.000 τ.μ. γι΄ αυτό υπήρχε στενότητα χώρου με αποτέλεσμα οι ταφές να γίνονται όπου νόμιζαν ότι υπήρχε ελεύθερος χώρος, όπως διάδρομοι και μονοπάτια. Απ΄ ότι γνωρίζει μέχρι το 1990 που εγίνονταν ταφές στο παλιό κοιμητήριο Παραλιμνίου, όταν έσκαβαν για τάφο, βρίσκονταν οστά τα οποία τοποθετούνταν σε κάδο, άλλα τα τοποθετούσαν σε τάφους αν ήταν συγγενικά, ή τα τοποθετούσαν σε γωνιές μέσα στην περίφραξη του κοιμητηρίου. Επιπρόσθετα, για την περίοδο που χρησιμοποιείτο ακόμα το παλιό κοιμητήριο, δεν υπάρχει οστεοφυλάκιο ούτε και μητρώο αναφορικά με το πού τοποθετήθηκαν αυτά τα οστά. Ο Δήμος Παραλιμνίου δεν γνωρίζει ακριβώς πού έγινε η ταφή του αποβιώσαντος Ανδρέα Γ. Κοτζιάπασιη και δεν μπορεί να υποδείξει με ακρίβεια πού έγινε η ταφή του, και σε περίπτωση που βρεθεί οποιαδήποτε επιγραφή σε σταυρό ή ταφόπλακα με το όνομα Ανδρέας Γ. Κοτζιάπασιης, αποβιώσαντας, ο Δήμος Παραλιμνίου δεν είναι σε θέση να γνωρίζει με ακρίβεια την οριοθέτηση του τάφου, ούτε και αν έχουν παραμείνει τα οστά του στο χώρο αυτό ή εάν έγινε εκταφή των λειψάνων του ή αν έχουν μεταφερθεί και έχουν ταφεί σε κάποιο άλλο χώρο του παλιού κοιμητηρίου. ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ Οι Καθ΄ων η αίτηση στην υπεράσπισή τους εγείρουν τις ακόλουθες προδικαστικές ενστάσεις: «
- Οι Καθ΄ων η Αίτησις εγείρουν προδικαστική ένσταση και ισχυρίζονται ότι η Αίτηση είναι παράτυπη εν τη γενέσει της και κατά συνέπεια απορριπτέα και ότι κατά συνέπεια το παρόν Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να εκδικάσει ή και να συνεχίσει την εκδίκαση της παρούσας Αίτησης, διότι η Αίτηση καταχωρήθηκε ή και ο τίτλος της Αίτησης αναφέρεται σε ανύπαρκτο δικαστήριο, δηλαδή το αναφερόμενο ως «Οικογενειακό Δικαστήριο Αμμοχώστου (συνεδριάζοντι εν Λάρνακι)», δικαστήριο το οποίο ουδέποτε καθιδρύθηκε δυνάμει του Συντάγματος ή και νομοθεσίας και δικαστήριο το οποίο δεν υφίσταται, η δε παρατυπία ως εκ της φύσεώς της άπτεται της ρίζας της διαδικασίας και της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου και ως εκ τούτου είναι μη θεραπεύσιμη.
- Οι Καθ΄ων η Αίτησις εγείρουν περαιτέρω προδικαστική ένσταση και ισχυρίζονται ότι το όποιο αγώγιμο δικαίωμα της Αιτήτριας έχει παραγραφεί και ότι κατά συνέπεια δεν είναι δυνατή η περαιτέρω προώθηση ή και εξέταση της παρούσας αίτησης. Εναλλακτικά οι Καθ΄ων η αίτησις εγείρουν προδικαστική ένσταση ότι σε κάθε περίπτωση υπήρξε καθυστέρηση στην αξίωση των όποιων δικαιωμάτων η οποία να καθιστά αδύνατη τη δίκαιη δίκη ώστε τούτο να πρέπει να οδηγήσει στην απόρριψη της αίτησης αυτοτελώς ή και στην άρνηση του Δικαστηρίου να την επιληφθεί. Η πάροδος αναιτιολόγητου και αντικειμενικά μεγάλου χρονικού διαστήματος στη διεκδίκηση δικαιωμάτων πλήττει τα θεμέλια της δικαιοσύνης, αντίκειται στο δημόσιο συμφέρον και στις αρχές της δίκαιης δίκης όπως αυτές θεμελιώνονται στο άρθρο 30 του Συντάγματος.
- Οι Καθ΄ων η Αίτησις εγείρουν προδικαστική ένσταση ότι το Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσία να αποφασίσει τη λήψη οστού ή και αίματος από αποβιώσαντα για σκοπούς γενετικών ή και αιματολογικών ή και άλλων εξετάσεων, εφόσον η διεξαγωγή παρόμοιων εξετάσεων δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη συγκατάθεση του ενδιαφερόμενου προσώπου, συγκατάθεση που είναι αδύνατον να δοθεί όταν το ενδιαφερόμενο πρόσωπο έχει αποβιώσει. Τυχόν έκδοση παρόμοιων οδηγιών ή και διατάγματος μετά το θάνατο του ενδιαφερομένου προσώπου θα συνιστούσε παραβίαση του άρθρου 15 του Συντάγματος, ως και του άρθρου 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και κείται εκτός της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου.
- Οι Καθ΄ων η Αίτησις εγείρουν περαιτέρω προδικαστική ένσταση ότι η Αιτήτρια ουδέποτε ανέτρεψε δικαστικά το τεκμήριο ότι έχει πατέρα τον σύζυγο της μητέρας του αποβιώσαντα Κώστα Πραστίτη ή και ουδέποτε προσέβαλε δικαστικά την αναγνώρισή της ως τέκνου του αποβιώσαντος Κώστα Πραστίτη ή και ουδέποτε αποφασίστηκε δικαστικά ότι δεν είναι τέκνο του αποβιώσαντος Κώστα Πραστίτη και ότι κατά συνέπεια η παρούσα διαδικασία είναι απορριπτέα και για τον λόγο ότι δεν μπορεί να υποβάλλεται αίτηση αναγνώρισης τέκνου από πρόσωπο προτού εκδοθεί δικαστική απόφαση με την οποία να ανατρέπεται υφιστάμενο τεκμήριο πατρότητας.
- Οι Καθ΄ων η Αίτησις εγείρουν επίσης προδικαστική ένσταση ότι η ΄Εκθεση Απαίτησης είναι συνταγμένη κατά τρόπο μη συνάδοντα προς τους δικονομικούς θεσμούς και τούτο εφόσον είναι αόριστη, μη παρέχουσα λεπτομέρειες και κατά τούτο απαράδεκτη». ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η αίτηση στηρίζεται στις πρόνοιες του περί Τέκνων (Συγγένεια και Νομική Υπόσταση) Νόμου του 1991 (Ν. 187/91). Το άρθρο 6 του Ν. 187/91αναφέρει τα εξής: «
- Το τέκνο που γεννήθηκε κατά τη διάρκεια του γάμου της μητέρας του ή μέσα σε διάστημα τριακόσιων δύο ημερών από τη λύση ή την ακύρωσή του, τεκμαίρεται ότι έχει πατέρα το σύζυγο της μητέρας». Το άρθρο 15 του Ν. 187/91 αναφέρει τα εξής: «
- Η πατρική αναγνώριση τέκνου που γεννήθηκε χωρίς γάμο των γονέων του επιτυγχάνεται με- (α) Εκούσια αναγνώριση· ή (β) δικαστική αναγνώριση». Το άρθρο 20 του Ν. 187/91 έχει ως εξής: «20
(1)Η μητέρα έχει δικαίωμα να ζητήσει με αίτησή της προς το Δικαστήριο την αναγνώριση της πατρότητας του τέκνου της που γεννήθηκε χωρίς γάμο της με τον πατέρα του.
(2)Το αναφερόμενο στο εδάφιο
(1)δικαίωμα έχει και το τέκνο». Οι προϋποθέσεις για τη δικαστική αναγνώριση της πατρότητας, με βάση το πιο πάνω άρθρο είναι δύο: (α) Το παιδί που ζητείται να αναγνωριστεί δικαστικά θα πρέπει να έχει την ιδιότητα παιδιού γεννημένου χωρίς γάμο των γονέων του και β) το παιδί θα πρέπει να έχει συλληφθεί από εκείνον για τον οποίον προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι είναι ο πατέρας του. Παιδί γεννημένο χωρίς γάμο των γονέων του είναι αυτό που δεν καλύπτεται από το τεκμήριο καταγωγής από γάμο του άρθρου 6 του νόμου, δηλαδή το παιδί που δεν γεννήθηκε ούτε κατά τη διάρκεια του γάμου, ούτε μέσα σε τριακόσιες δύο ημέρες από τη λύση ή την ακύρωσή του. Το άρθρο 21
(2)του Ν. 187/91 αναφέρει τα ακόλουθα: «21
(2)Η αίτηση του τέκνου για δικαστική αναγνώριση στρέφεται κατά του γονέα που δεν έχει προβεί στην αναγκαία για την εκούσια αναγνώριση δήλωση, ή κατά των κληρονόμων του». Θ΄ αρχίσω με την πρώτη προδικαστική ένσταση ότι η αίτηση καταχωρήθηκε σε ανύπαρκτο Δικαστήριο. Το άρθρο 4 του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου του 1990 (Ν. 23/90)αναφέρει τα εξής: «4
(1)Για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου, η Δημοκρατία διαιρείται σε επαρχίες και για κάθε επαρχία συγκροτείται ένα Οικογενειακό Δικαστήριο.
(2)Το Ανώτατο Δικαστήριο, με διάταγμά του που δημοσιεύεται στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας, μπορεί να μεταβάλλει τον αριθμό και τα όρια των επαρχιών αυτών, να ενοποιεί δύο ή περισσότερες επαρχίες ή να διαιρεί οποιαδήποτε επαρχία για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου.
(3)Με την επιφύλαξη των διατάξεων του εδαφίου
(3), οι εκάστοτε υφιστάμενες διοικητικές περιφέρειες θα είναι οι επαρχίες για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου». Το Ανώτατο Δικαστήριο με το Διαδικαστικό Κανονισμό Αρ. 2 που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας Αρ. 4009 της 1ης Ιουλίου 2005 εξέδωσε το ακόλουθο διάταγμα: «1.Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 4
(2)των περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμων του 1990 έως 1996, την ενοποίηση της Επαρχίας Λευκωσίας με την Επαρχία Κερύνειας, της Επαρχίας Λάρνακος με την Επαρχία Αμμοχώστου, και της Επαρχίας Λεμεσού με την Επαρχία Πάφου, για τους σκοπούς των Νόμων αυτών. 2. ΄Εδρα του Οικογενειακού Δικαστηρίου για τις υποθέσεις κάθε επαρχίας θα είναι η πόλη στην οποία συνεδριάζει το Επαρχιακό Δικαστήριο της Επαρχίας. Τα Πρωτοκολλητεία των αντίστοιχων Επαρχιακών Δικαστηρίων θα ενεργούν και ως Πρωτοκολλητεία των Οικογενειακών Δικαστηρίων». Το άρθρο 2 του Ν. 187/91 προνοεί ότι «Δικαστήριο» σημαίνει το Οικογενειακό Δικαστήριο της Επαρχίας στην οποία το τέκνο έχει τη συνήθη διαμονή του. Στην υπό εκδίκαση υπόθεση η Αιτήτρια διαμένει στο Παραλίμνι, δηλαδή στην Επαρχία Αμμοχώστου. Επομένως, σωστά καταχωρήθηκε η αίτηση στο Οικογενειακό Δικαστήριο Αμμοχώστου. Το Οικογενειακό Δικαστήριο Αμμοχώστου συνεδριάζει στη Λάρνακα. Η πρώτη προδικαστική ένσταση απορρίπτεται. Θα προχωρήσω με την τέταρτη προδικαστική ένσταση ότι η Αιτήτρια ουδέποτε ανέτρεψε δικαστικά το τεκμήριο της καταγωγής από γάμο, το τεκμήριο δηλαδή ότι έχει πατέρα το σύζυγο της μητέρας της Κώστα Πραστίτη. Στην υπεράσπισή τους οι Καθ΄ων οι αίτηση προβάλλουν ότι ο Κώστας Πραστίτης απεβίωσε ως αναγνωρισμένος πατέρας της Αιτήτριας και ότι δεν υπήρξε δικαστική προσβολή της πατρότητας ή και του τεκμηρίου του σε γάμου γεννημένου τέκνου. Σύμφωνα με το άρθρο 6 του Ν. 187/91, το τέκνο που γεννήθηκε κατά τη διάρκεια του γάμου της μητέρας του ή μέσα σε διάστημα τριακόσιων δύο ημερών από τη λύση ή την ακύρωσή του, τεκμαίρεται ότι έχει πατέρα το σύζυγο της μητέρας. Το τεκμήριο είναι μαχητό. Επομένως, το παιδί που γεννιέται κατά τη διάρκεια του γάμου δεν μπορεί να αναγνωριστεί από το βιολογικό του πατέρα, εκτός αν προηγηθεί η προσβολή της πατρότητας του συζύγου της μητέρας. Παραθέτω σχετικό απόσπασμα από το σύγγραμμα της Ε. Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη «Οικογενειακό Δίκαιο» Τόμος ΙΙ, Β΄ ΄Εκδοση, σελ. 50-52: «Κατά συνέπεια το παιδί που γεννιέται κατά τη διάρκεια του γάμου ή μέσα σε τριακόσιες ημέρες από τη λύση ή την ακύρωση του γάμου της μητέρας του - και που δεν είναι πραγματικό παιδί του συζύγου της μητέρας - δεν μπορεί να αναγνωριστεί, εκούσια ή δικαστικά, από τον αληθινό του πατέρα, εκτός αν μεσολαβήσει η προσβολή της πατρότητας του συζύγου της μητέρας (ΑΚ 1467 ΕΠ.) και η σχετική δικαστική απόφαση γίνει αμετάκλητη, οπότε το παιδί χάνει αναδρομικά από τη γέννησή του (ΑΚ 1472) την ιδιότητα του παιδιού που γεννήθηκε σε γάμο και θεωρείται ως χωρίς γάμο γεννημένο παιδί. ..................................... Δυνατότητα αναγνώρισης δεν υπάρχει για το παιδί που, παρόλο που γεννιέται χωρίς γάμο των γονέων του, έχει ήδη αναγνωριστεί εκούσια ή δικαστικά από άλλον άνδρα, διαφορετικό από τον αληθινό του πατέρα. Στην περίπτωση αυτή το παιδί έχει ως προς τον άνδρα που το αναγνώρισε θέση παιδιού γεννημένου σε γάμο· δεν μπορεί, λοιπόν, να αναγνωριστεί από τον πραγματικό πατέρα του, παρά μόνο αν προηγουμένως προσβληθεί - και αφού η σχετική δικαστική απόφαση γίνει αμετάκλητη - η εκούσια αναγνώριση που έχει προηγηθεί (ΑΚ 1477)». Είναι παραδεκτό ότι η Αιτήτρια γεννήθηκε στις 28.5.1940 και ότι η μητέρα της Παναγιώτα Κέζου παντρεύτηκε τον Κώστα Πραστίτη, όμως δεν υπάρχει μαρτυρία αναφορικά με την ημερομηνία γάμου, ούτε προσκομίστηκε πιστοποιητικό γάμου. Η Αιτήτρια ανέφερε στη γραπτή δήλωσή της ότι όταν γεννήθηκε η μητέρα της δεν ήταν παντρεμένη. Κατά την αντεξέταση είπε ότι όταν ο Πραστίτης παντρεύτηκε τη μητέρα της δεν ήταν ακόμη 3 χρονών και δεν αμφισβητήθηκε. Ο μόνος μάρτυρας που αναφέρθηκε στο θέμα αυτό είναι ο Μ.Αιτ. 2 Χρήστος Γεωργαλλάς ο οποίος αντεξεταζόμενος είπε ότι ο Κώστας Πραστίτης παντρεύτηκε το 1943 με τη μητέρα της Αιτήτριας και αυτή είχε ήδη παιδί 3 χρονών. Ούτε η ημερομηνία τέλεσης γάμου αμφισβητήθηκε, ούτε ότι η Αιτήτρια ήταν ήδη 3 χρονών όταν η μητέρα της παντρεύτηκε τον Πραστίτη. Περαιτέρω, ο Μ.Αιτ. 3 Ιωάννης Τέρτας κατέθεσε ως Τεκμ. 3 αντίγραφο σελίδας από το ληξιαρχικό βιβλίο γεννήσεων του Δήμου Παραλιμνίου όπου στο «όνομα πατρός» της Αιτήτριας αναγράφεται η λέξη «νόθος». Το τεκμήριο αυτό το αποδέχομαι ως ορθό και αληθές. Με βάση τα πιο πάνω αποδέχομαι ως ορθή και αληθή τη θέση της Αιτήτριας, του Μ.Αιτ. 2 και 3 ότι η Αιτήτρια γεννήθηκε εκτός γάμου. Αυτό αποτελεί και εύρημα του Δικαστηρίου. Το γεγονός ότι η μητέρα της Αιτήτριας ήτο ανύπαντρη όταν γεννήθηκε η Αιτήτρια φαίνεται εξάλλου να το υιοθετεί και η υπεράσπιση, εφόσον υπεβλήθηκε κατά την αντεξέταση στον Μ.Αιτ. 3 από το δικηγόρο των Καθ΄ων η αίτηση η εξής ερώτηση: «Να σας ενημερώσω ότι δεν υπάρχει τρόπος όταν γεννιόταν ένα παιδί που ήταν ανύπαντρη η μητέρα το 1940 να μπει οτιδήποτε άλλο εκτός από νόθο«. Επομένως, οι Καθ΄ων η αίτηση παραδέχονται ότι η Αιτήτρια γεννήθηκε εκτός γάμου. Το εύρημα του Δικαστηρίου ότι η Αιτήτρια γεννήθηκε εκτός γάμου, θα οδηγούσε αμέσως στο συμπέρασμα ότι νομιμοποιείται να ζητήσει την αναγνώριση. Όμως με τους ισχυρισμούς της παρούσας υπόθεσης, το θέμα δεν τελειώνει εδώ. Υπάρχει η θέση ότι ο Κώστας Πραστίτης είναι ο αναγνωρισμένος πατέρας της Αιτήτριας, χωρίς όμως να δίνονται λεπτομέρειες αν έγινε εκούσια η δικαστική αναγνώριση και πότε. Απλά οι υποβολές προς την Αιτήτρια και στον Μ.Αιτ. 3 είναι ότι μετά που παντρεύτηκε η μητέρα της Αιτήτριας και μέχρι το 2011 αναγράφεται στο πιστοποιητικό γέννησης της Αιτήτριας ως πατέρας ο Κώστας Πραστίτης. Είναι παραδεκτό από την Αιτήτρια ότι πριν τον Ιούνιο του 2011 στο πιστοποιητικό γέννησης αναγραφόταν ως όνομα πατέρα το όνομα του Κώστα Πραστίτη. Αυτός τη μεγάλωσε και αυτός νόμιζε ότι ήταν ο πατέρας της παρόλο που δεν την αναγνώρισε, είπε η Αιτήτρια. Σημειώνω ότι κατατέθηκε ως Τεκμ. 9 αντίγραφο ταυτότητας της Αιτήτριας με ημερομηνία έκδοσης 6.7.2004 όπου αναγράφεται ως όνομα και επώνυμο πατέρα αυτό του Κώστα Πραστίτη και αντίγραφο με ημερομηνία έκδοσης 22.6.2011 όπου το όνομα και επώνυμο πατέρα είναι κενό. Ο μόνος τρόπος σύμφωνα με το άρθρο 15 του Ν. 187/91 για να επιτύχει η πατρική αναγνώριση είναι είτε εκουσίως, είτε δικαστικώς. Σύμφωνα με το άρθρο 17
(1)του Ν. 187/91, η αναγνώριση από τον πατέρα ή τους γονείς του γίνεται με ένορκη δήλωση ενώπιον του Πρωτοκολλητή του Δικαστηρίου ή με διαθήκη. Καμιά μαρτυρία δεν υπάρχει ενώπιόν μου που να αποδεικνύει ότι η Αιτήτρια έχει αναγνωριστεί, είτε εκούσια είτε δικαστικά, από τον Κώστα Πραστίτη. Μόνη αναγραφή σε πιστοποιητικό γέννησης ή ταυτότητας ονόματος πατρός μπορεί να είναι μια ένδειξη, όμως δεν αποδεικνύει ότι έγιναν οι διά νόμου απαραίτητες διαδικασίες και ότι έχει επιτευχθεί η πατρική αναγνώριση. Με βάση όλα τα ανωτέρω, αποδέχομαι τη θέση της Αιτήτριας ότι δεν έχει αναγνωριστεί από τον Κώστα Πραστίτη ως παιδί του, επομένως δεν τίθεται οποιοδήποτε θέμα για την Αιτήτρια να προσβάλει αναγνώριση της από τον Κώστα Πραστίτη. Η Αιτήτρια, ως τέκνο γεννημένο εκτός γάμου, νομιμοποιείται να καταχωρήσει αίτηση πατρικής αναγνώρισης εάν και εφόσον εμπίπτει στις προθεσμίες που διαγράφει ο Ν. 187/91. Συνακόλουθα, η προδικαστική ένσταση των Καθ΄ων η αίτηση ότι η Αιτήτρια δεν νομιμοποιείται στην καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης επειδή ουδέποτε ανέτρεψε το τεκμήριο καταγωγής από γάμο και ότι δεν προσέβαλε δικαστικά ότι δεν είναι τέκνο του Κώστα Πραστίτη, απορρίπτεται. Η δεύτερη προδικαστική ένσταση εστιάζεται στο ότι το αγώγιμο δικαίωμα της Αιτήτριας έχει παραγραφεί. Είναι η θέση του ευπαίδευτου δικηγόρου των Καθ΄ων η αίτηση ότι η Αιτήτρια έχει απολέσει το δικαίωμά της να αναγνωριστεί ως βιολογικό τέκνο του Αντρέα Κοτζιάπασιη εδώ και πολλά χρόνια, εφόσον γεννήθηκε στις 28.5.1940 και ενηλικιώθηκε το 1958, δηλαδή αρκετές δεκαετίες πριν την υποβολή της αίτησης. Το άρθρο 22
(3)του Ν. 187/91 αναφέρει τα εξής: «22
(3)Το δικαίωμα του τέκνου να ζητήσει τη δικαστική αναγνώριση του παραγράφεται τρία χρόνια μετά την ενηλικίωση του». Στην υπόθεση Φοινικαρίδου ν. Οδυσσέως
(2001)1(Γ) ΑΑΔ 1744, η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κατά πλειοψηφία, έκρινε ότι το άρθρο 22
(3)του Ν. 187/91 δεν αντίκειται στα άρθρα 28, 15 και 30 του Συντάγματος. Το θέμα αυτό εξετάστηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεση Phinikaridou ν. Cyprus No 23890/02 ημερ. 20.12.07 όπου κρίθηκε ότι άκαμπτες προθεσμίες που τίθενται στον Ν. 187/91 αντίκεινται στο άρθρο 8 της Σύμβασης που αφορούν την προστασία και σεβασμό της προσωπικής και οικογενειακής ζωής. Το Δικαστήριο απεφάνθη ότι άκαμπτες, περιοριστικές περίοδοι ή άλλα εμπόδια σε αγωγές που αμφισβητούν την πατρότητα και που εφαρμόζονται ασχέτως με τη γνώση των συνθηκών από τον πατέρα, παραβιάζουν το άρθρο 8 της Σύμβασης. Μετά την απόφαση Phinikaridou v. Cyprus (ανωτέρω) το άρθρο 22 του Ν. 187/91 τροποποιήθηκε με το Ν. 69(I)/2008 και προστέθηκαν τα πιο κάτω:
(4)Τηρουμένων των διατάξεων του εδαφίου
(5)του παρόντος άρθρου, σε περίπτωση που τα ουσιώδη γεγονότα που μπορούν να οδηγήσουν το τέκνο στην ταυτότητα του υποτιθέμενου πατέρα του περιέρχονται για πρώτη φορά σε γνώση του μετά την εκπνοή της τριετούς περιόδου από την ημερομηνία της ενηλικίωσής του ή την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Τέκνων (Συγγένεια και Νομική Υπόσταση) Νόμου του 1991 που προβλέπεται στα εδάφια
(3)του παρόντος άρθρου και
(1)του άρθρου 25, αντίστοιχα, για την παραγραφή του δικαιώματος τέκνου σε δικαστική αναγνώριση της πατρότητάς του, τότε η εν λόγω περίοδος για παραγραφή του δικαιώματος αρχίζει από την ημερομηνία που τα γεγονότα περιήλθαν για πρώτη φορά σε γνώση του τέκνου αντί από την ημερομηνία ενηλικίωσης ή έναρξης της ισχύος του πιο πάνω Νόμου.
(5)Η τριετής περίοδος για παραγραφή του δικαιώματος τέκνου σε δικαστική αναγνώριση της πατρότητάς του αρχίζει από την ημερομηνία που προβλέπεται στο εδάφιο
(4)του παρόντος άρθρου αντί από την ημερομηνία ενηλικίωσης ή έναρξης της ισχύος του περί Τέκνων (Συγγένεια και Νομική Υπόσταση) Νόμου του 1991, μόνο σε περίπτωση που το τέκνο που ζητά δυνάμει του πιο πάνω εδαφίου δικαστική αναγνώριση μετά την εκπνοή της τριετούς περιόδου από την ενηλικίωση ή την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του πιο πάνω Νόμου, ανάλογα με την περίπτωση, ικανοποιεί το δικαστήριο- (α) ότι τα ουσιώδη γεγονότα που θα μπορούσαν να το οδηγήσουν στην ταυτότητα του υποτιθέμενου πατέρα του πράγματι περιήλθαν για πρώτη φορά σε γνώση του μετά την εκπνοή της πιο πάνω τριετούς περιόδου από την ημερομηνία ενηλικίωσης ή έναρξης της ισχύος του πιο πάνω Νόμου, ανάλογα με την περίπτωση, και (β) δεν κατέστη δυνατόν να περιέλθουν τα εν λόγω γεγονότα σε γνώση του νωρίτερα παρά τις εύλογες προσπάθειες που λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της υπόθεσης και των προσωπικών του συνθηκών, δυνατοτήτων και μέσων στη διάθεσή του, κατέβαλε για διερεύνηση της πατρότητάς του.
(6)Οι διατάξεις των εδαφίων
(4)και
(5)του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται επίσης- (α) σε περιπτώσεις στις οποίες τα ουσιώδη γεγονότα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν το τέκνο στην ταυτότητα του υποτιθέμενου πατέρα περιήλθαν για πρώτη φορά σε γνώση του πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Τέκνων (Συγγένεια και Νομική Υπόσταση) (Τροποποιητικού) Νόμου του 2008, οπόταν και η τριετής περίοδος των εδαφίων
(3)του παρόντος άρθρου και
(1)του άρθρου 25, υπολογίζεται από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του πιο πάνω τροποποιητικού νόμου, αντί από την ημερομηνία κατά την οποία τα γεγονότα περιήλθαν για πρώτη φορά σε γνώση του τέκνου που προβλέπεται στο εδάφιο
(4)του παρόντος άρθρου, και (β) σε υποθέσεις που κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Τέκνων (Συγγένεια και Νομική Υπόσταση) (Τροποποιητικού) Νόμου του 2008 εκκρεμούν σε δικαστήρια και έχει πρωτόδικα ή κατ΄ έφεση δυνάμει του εδαφίου
(3)του παρόντος άρθρου ή του εδαφίου
(1)του άρθρου 25, ανάλογα με τη περίπτωση, θέμα παραγραφής του δικαιώματος του τέκνου να ζητήσει δικαστική αναγνώριση της πατρότητάς του, ή εγείρεται σ΄ αυτές τέτοιο θέμα από διάδικο ή το δικαστήριο πρωτόδικα ή κατ΄ έφεση, μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του πιο πάνω τροποποιητικού νόμου.
(7)Σε περιπτώσεις που εμπίπτουν στις διατάξεις της παραγράφου (α) του εδαφίου
(6)του παρόντος άρθρου, αλλά λόγω παραγραφής δυνάμει του εδαφίου
(3), ή του εδαφίου
(1)του άρθρου 25, ανάλογα με τη περίπτωση, είχε απορριφθεί ή αποσυρθεί αίτηση του τέκνου για δικαστική αναγνώριση της πατρότητάς του πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Τέκνων (Συγγένεια και Νομική Υπόσταση) (Τροποποιητικού) Νόμου του 2008, το γεγονός της απόρριψης ή απόσυρσης της αίτησης δεν αποτελεί λόγο για απόρριψη τυχόν εκ νέου αίτησης του τέκνου για δικαστική αναγνώριση της πατρότητάς του κατ΄ επίκληση των εδαφίων
(4)και
(5)και της παραγράφου (α) του εδαφίου
(6)του παρόντος άρθρου». Στην απόφαση Πολυκάρπου ν. Πολυκάρπου
(2009)1 ΑΑΔ 35 το Ανώτατο Δικαστήριο εξέτασε παραπομπή νομικού ερωτήματος από το Οικογενειακό Δικαστήριο και κατέληξε πως το άρθρο 11
(1)(α) του Ν. 187/91 το οποίο περιορίζει το δικαίωμα του συζύγου της μητέρας να υποβάλει αίτηση για προσβολή της πατρότητας τέκνου μετά την πάροδο πέντε ετών από τη γέννησή του, αντίκειται προς (α) τις διατάξεις των άρθρων 15.1 και 30.1 και 2 του Συντάγματος και (β) τις διατάξεις του άρθρου 8 της Σύμβασης για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών. Στην υπό εκδίκαση υπόθεση αποδέχομαι τη θέση της Αιτήτριας ότι ο Κώστας Πραστίτης περί τα τέλη Απριλίου του 2010, λίγο πριν πεθάνει της είπε ότι ο φυσικός της πατέρας ήταν ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης και αυτό αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου. Εξάλλου, δεν της υπεβλήθηκε στην αντεξέταση ότι ο Κώστας Πραστίτης δεν της είπε κάτι τέτοιο. Η παρούσα αίτηση καταχωρήθηκε στις 26.10.11, επομένως είναι εμπρόθεσμη, δηλαδή καταχωρήθηκε εντός των τριών χρόνων από την ημερομηνία που τα γεγονότα περιήλθαν για πρώτη φορά σε γνώση της. Απορρίπτω περαιτέρω την προδικαστική ένσταση ότι παρήλθε αναιτιολόγητα και αντικειμενικά μεγάλο χρονικό διάστημα στη διεκδίκηση των δικαιωμάτων της Αιτήτριας. Εφόσον έχει κριθεί πιο πάνω ότι το δικαίωμα της Αιτήτριας έχει ασκηθεί μέσα στις νόμιμες αποσβεστικές προθεσμίες, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως κατάχρηση το γεγονός ότι παρήλθε μεγάλο χρονικό διάστημα από την ενηλικίωσή της μέχρι να διεκδικήσει τα δικαιώματά της. Στο σύγγραμμα Οικογενειακό Δίκαιο του Απόστολου Σ. Γεωργιάδη, έκδοση 2014 αναφέρονται τα ακόλουθα (σελ. 496): «Όπως όλα τα δικαιώματα έτσι και το δικαίωμα για την αναγνώριση της πατρότητας τέκνου που γεννήθηκε χωρίς γάμο μπορεί ενδεχομένως να ασκείται καταχρηστικά (ΑΚ 281). Ωστόσο, η θεμελίωση της καταχρηστικότητας θα πρέπει να βασίζεται σε αυστηρά κριτήρια και να γίνεται δεκτή σε όλως εξαιρετικές περιστάσεις, καθώς η έννομη τάξη ενδιαφέρεται έντονα για την αποκατάσταση της αληθινής οικογενειακής τάξης των προσώπων. Ενόψει των παραπάνω και με την επιφύλαξη της άσκησης του δικαιώματος μέσα στις νόμιμες αποσβεστικές προθεσμίες, δεν είναι καταχρηστική μόνη η πολυετής από τη γέννηση του τέκνου αδράνεια του δικαιούχου να ζητήσει την αναγνώριση της πατρότητας καθώς και η έλλειψη οποιασδήποτε οχλήσεως εκ μέρους του». Η πέμπτη προδικαστική ένσταση ότι η έκθεση απαίτησης δεν είναι ορθά συνταγμένη, δεν έχει προωθηθεί και ως εκ τούτου απορρίπτεται. Στην υπό εκδίκαση υπόθεση η μαρτυρία της Αιτήτριας και των μαρτύρων της είναι εξ΄ ακοής. Το ίδιο και η μαρτυρία της Μ.Υ. 1. Σύμφωνα με το άρθρο 23 του περί Αποδείξεως Νόμου (Κεφ. 9) «εξ ακοής μαρτυρία» σημαίνει δήλωση που έγινε από πρόσωπο άλλο από εκείνο που καταθέτει σε πολιτική ή ποινική διαδικασία και η οποία προσάγεται ως μαρτυρία για απόδειξη των όσων αναφέρονται σ΄ αυτή. Όμως υπάρχουν εξαιρέσεις στο γενικό αυτό κανόνα, νομοθετικές και εξαιρέσεις κοινοδικαίου. Στις εξαιρέσεις κοινοδικαίου εμπίπτουν και οι δηλώσεις επί γενεαλογικών ζητημάτων. Στο σύγγραμμα «Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές» των Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, αναφέρονται τα εξής αναφορικά με την πιο πάνω εξαίρεση του κοινοδικαίου: «(β) Δηλώσεις Επί Γενεαλογικών Ζητημάτων Δηλώσεις που γίνονται από συγγενικά πρόσωπα, είναι αποδεκτές για απόδειξη γενεαλογικών θεμάτων (In the Matter of Eleftheria Charalambous
(1987)1 CLR 427). Οι λόγοι αποδοχής τέτοιων δηλώσεων (declarations as to pedigree), οφείλονται, κυρίως, στο θάνατο του προσώπου που έκαμε τη δήλωση και στα αυτονόητα πρακτικά συνεπόμενα του γεγονότος αυτού αλλά και στο ότι τέτοιες δηλώσεις περιλαμβάνουν συνήθως μακρινά γεγονότα οικογενειακής ιστορίας που είναι γνωστά σε πολύ λίγα πρόσωπα. Δεν είναι εύκολο να καθοριστεί τι ακριβώς εννοείται με τον όρο καταγωγή (pedigree) αλλά μπορεί να λεχθεί ότι εξυπακούει τη συγγένεια εξ αίματος ή γάμου μεταξύ δύο ή περισσότερων προσώπων. Μια τέτοια συγγένεια έχει ιδιάζουσα σημασία σε θέματα κληρονομιάς και περιουσίας και η κατάδειξη της, προϋποθέτει απόδειξη γεγονότων όπως γεννήσεων, θανάτου και γάμου. Εννοείται, ότι η μαρτυρία αυτή πρέπει να είναι ισχυρή, σαφής, ουσιαστική, αξιόπιστη και η καλύτερη δυνατή (Petridou v Exarchou
(1974)1 CLR 160, Mustafa and Others v Ramadan and Others (1941-1944) 17 CLR 33, Ali v The Estate of the Deceased Hassan Har Hussein (1938-1940) 16 CLR 39)». Θα προχωρήσω στην ουσία της υπόθεσης με την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι ο σύζυγος της μητέρας της Κώστας Πραστίτης, λίγες μέρες πριν αποβιώσει της ανέφερε ότι ο φυσικός της πατέρας ήταν ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης. Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, αποδέχομαι ότι ο Πραστίτης έκανε αυτή τη δήλωση. Ο Πραστίτης δεν είχε κάποια προσωπική γνώση του θέματος. Του το είπαν κάποιοι φίλοι του οι οποίοι απέθαναν και αυτοί. Σε ερώτηση, κατά την αντεξέταση, από πού το γνώριζαν οι φίλοι του, η Αιτήτρια απάντησε: «Δεν γνωρίζω». Ούτε η ίδια η σύζυγος του, η μητέρα της Αιτήτριας δεν του ανέφερε κάτι τέτοιο. Μετά τη δήλωση αυτή η Αιτήτρια αναζήτησε πληροφορίες από γέροντες τους οποίους δεν κατονόμασε, οι οποίοι της ανέφεραν ότι υπήρχαν φήμες στο χωριό ότι ο πατέρας της ήταν ο Κοτζιάπασιης. Η Αιτήτρια καμία γνώση δεν έχει επί των γεγονότων. Ούτε η ίδια της η μητέρα δεν της ανέφερε ότι ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης ήτο ο πατέρας της. Η εγγονή της Αιτήτριας, Χιονούλα Τριανταφύλλη (Μ.Αιτ. 5) κατέθεσε ότι μερικούς μήνες μετά το θάνατο του Πραστίτη, επικοινώνησε μαζί της, ένας θείος του συζύγου της ονόματι Πυρίλλης, και της είπε ότι η Αιτήτρια δεν ήταν κόρη του Πραστίτη αλλά του Κοτζιάπασιη. Ανέφερε ότι αυτό του το είπε ο Κώστας Πραστίτης. Ο Πυρίλλης δεν είχε προσωπική γνώση, του το είπε ο Πραστίτης, που όπως φάνηκε πιο πάνω του Πραστίτη του το είπαν φίλοι του. Η μαρτυρία της Μ.Αιτ. 5 δεν βοηθά την υπόθεση της Αιτήτριας. Ο Μ.Αιτ. 2, Χρήστος Γιωργαλλάς, αντεξεταζόμενος παραδέχθηκε ότι όταν γεννιόταν ένα παιδί εκτός γάμου, πάντοτε ξεκινούσαν φήμες στη δεκαετία του
- Οπότε το να υπάρχουν φήμες δεν ήταν κάτι περίεργο. Σ΄ ερώτηση, κατά την αντεξέταση, ότι δεν είπε ο πατέρας του ότι η Αιτήτρια ήταν κόρη του Αντρέα Κοτζιάπασιη, απάντησε: «Α. Αυτό άφηνε να νοηθεί. Ε. ΄Ετσι το καταλάβετε εσείς; Α. Για να την αφήνει να πηγαίνει μια κοπέλα με ένα άνθρωπο ελεύθερο». Σε υποβολή ότι δεν έχει προσωπική γνώση ότι η Αιτήτρια είναι κόρη του Κοτζιάπασιη, είπε: «Α. Είναι αυτά τα οποία είδα και άκουσα. Το 1940 ήμουν 5 χρονών, είναι η προσωπική μαρτυρία του πατέρα μου που επιβεβαιώνει ότι έγινε αυτή η συνομιλία». Ο Μ.Αιτ. 4 Κοσμάς Παπαγεωργίου του είπε ότι ο Πραστίτης δεν ήταν πατέρας της Αιτήτριας και ότι διάφοροι γνωστοί τους οποίους δεν κατονόμασε έλεγαν ότι η Αιτήτρια μοιάζει του Κοτζιάπασιη. Ο Μ.Αιτ. 4 στην κυρίως εξέταση όταν επαναλάμβανε τον όρκο είπε χαρακτηριστικά τα εξής: «Ποια αλήθεια, φήμες». Στην αντεξέταση είπε τα εξής: «Ε. Είπετε στην αρχή ποια αλήθεια, είναι φήμες που θα μας πείτε. Α. Ναι, άκουσα και ελάλησα. Οι φήμες, τα κουτσομπολιά». Αντεξεταζόμενος, ο Μ.Αιτ. 4 είπε ότι δεν γνωρίζει ότι η Αιτήτρια είναι πράγματι κόρη του Κοτζιάπασιη. Παραθέτω απόσπασμα από τα πρακτικά: «Ε. Λέτε ότι αυτή η κυρία ήταν κόρη του Αντρέα της Στυλιανής. Δεν μας λέτε ότι το γνωρίζετε; Α. Όχι δεν μπορώ, στην ηλικία μου και πιο κάτω θα πουν όλοι ότι άκουσαν αυτή την κουβέντα. Ε. Και από τη θέση σας ως κοινοτάρχης αλλά και γενικότερα ακούσετε και πολλά κουτσομπολιά για πολλούς; Α. Ναι. Ε. ΄Αρα αυτό που μας είπετε είναι ένα από τα πολλά κουτσομπολιά; Α. ΄Ενα ενδεχόμενο». Είπε επίσης ότι οι χωριανοί του που αναφέρονταν στην Αιτήτρια ως κόρη του Ανδρέα της Στυλιανής δεν είπαν συγκεκριμένα ότι γνώριζαν για το θέμα. Παραθέτω σχετικό απόσπασμα: «Ε. Αυτοί οι χωριανοί που μας αναφέρετε είχαν κάποια προσωπική γνώση; Α. Ο ένας ήταν αγροφύλακας κοντά μου για πολλά χρόνια, οι άλλοι ήταν σύμβουλοι στο Συμβούλιο Βελτιώσεως Παραλιμνίου και εγώ σαν κοινοτάρχης προέδρευα και όχι μόνο αυτοί αλλά και πολλοί ανέφεραν αυτή την κουβέντα ότι η Παναγιωτού Πραστίτη . Ε. Αυτοί οι κύριοι ζουν; Α. Είναι πεθαμένοι όλοι. Ε. Αντιλαμβάνομαι σας έλεγαν ένα κουτσομπολιό που κυκλοφορούσε; Α. Ναι έτσι είναι. Ε. Δεν σας είπε κάποιος κάτι συγκεκριμένο πώς το γνωρίζει; Α. Όχι». Είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι πράγματι κυκλοφορούσαν φήμες ότι ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης είναι ο πατέρας της Αιτήτριας. Η Μ.Υ. 1 παραδέχθηκε ότι υπήρχαν «κουτσομπολιά», όπως είπε, ότι ο Κοτζιάπασιης ήτο πατέρας της Αιτήτριας. Επομένως, επιβεβαιώνει ότι υπήρχαν φήμες περί τούτου και πριν πεθάνει, εφόσον είναι η θέση της Μ.Υ.1 ότι ο Κοτζιάπασιης είπε στον Γιώργο Πελαγία ότι αποκλείεται να είναι ο πατέρας. Καμία όμως ουσιαστική μαρτυρία δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου που να καταδεικνύει ότι ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης είναι ο πατέρας της Αιτήτριας. Η μαρτυρία προσώπου που έχει αποθάνει μπορεί να γίνει δεκτή αν αυτή είναι «ισχυρή, σαφής, ουσιαστική.» (βλ. σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, σελ. 296). Ο Κώστας Πραστίτης δεν ανέφερε στην Αιτήτρια συγκεκριμένα περιστατικά που να οδηγούν σε ασφαλή συμπέρασμα ότι ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης είναι ο πατέρας της Αιτήτριας. Το ίδιο ισχύει και για τους υπόλοιπους μάρτυρες της Αιτήτριας, δηλαδή του Μ.Αιτ. 2, Μ.Αιτ. 4 και Μ.Αιτ.
- Τέτοια μαρτυρία θα μπορούσε να είναι για παράδειγμα ότι ο Κοτζιάπασιης επισκεπτόταν το σπίτι της μητέρας της Αιτήτριας, ότι τη συντηρούσε κ.ά. Η μαρτυρία ήτο γενική και αόριστη και στηρίζετο σε φήμες. Στο σημείο αυτό να αναφέρω ότι ούτε η Μ.Υ. 1 δεν έχει γνώση των πραγματικών γεγονότων. ΄Ακουσε από το Γεώργιο Πελαγία τι του είπε ο Κοτζιάπασιης. Η αναφορά της περαιτέρω ότι άκουσε ότι ο Κοτζιάπασιης είχε μαγουλά και δεν μπορούσε να τεκνοποιήσει δεν στοιχειοθετήθηκε. Η αιτούμενη θεραπεία Γ και η τρίτη προδικαστική ένσταση των Καθ΄ων η αίτηση αφορούν την εκταφή του αποβιώσαντος Ανδρέα Κοτζιάπασιη. Η Αιτήτρια έκανε απλή αναφορά στο αίτημα αυτό στη γραπτή δήλωσή της, χωρίς λεπτομέρειες και χωρίς περαιτέρω μαρτυρία. Ενώπιον του Δικαστηρίου βρίσκεται το Τεκμήριο 10 που αφορά αντίγραφο φωτογραφίας στην οποία φαίνονται δύο τάφοι, στον ένα αναγράφεται το όνομα Ανδρέας Κοτζιάπασιης και Νικόλας Κοτζιάπασιης και στο διπλανό Γεώργιος Κοτζιάπασιης και Στυλιανή Κοτζιάπασιη. Στο θέμα του κοιμητηρίου Παραλιμνίου και στο ότι δεν υπάρχει δυνατότητα να λεχθεί με βεβαιότητα σε ποιο σημείο του κοιμητηρίου είναι θαμμένος ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης αναφέρθηκε η Μ.Υ. 1 και ο Μ.Υ.
- Δεν θα επεκταθώ περαιτέρω. Το αίτημα για την εκταφή του αποβιώσαντος Ανδρέα Κοτζιάπασιη έχει ήδη απορριφθεί με την απόφαση μου ημερομηνίας 31.3.16, επομένως δεν θα προβώ σε οποιαδήποτε ευρήματα. Η αιτούμενη θεραπεία Γ απορρίπτεται. Καταλήγω ότι η Αιτήτρια απέτυχε να αποδείξει ότι ο Ανδρέας Κοτζιάπασιης είναι ο πατέρας της. Συνακόλουθα, η κυρίως αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα επιδικάζονται σε βάρος της Αιτήτριας, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ........ Μ. Τουμαζή, Π. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο