ΜΧ ν. ΜΧ, Αρ. Αίτησης: 3/17, 21/5/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODTHO:2018:1 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΜΑΡΩΝΙΤΩΝ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΖΥΓΙΩΝ Ενώπιον: Ν. Γ. Σάντη, Π.Ε.Δ. Σ. Κλεόπα-Χατζηκυριάκου, Ε.Δ. Δ. Θεοδώρου, Ε.Δ. Αρ. Αίτησης: 3/17 ΜΕΤΑΞΥ: ΜΧ Αιτήτριας -και- ΜΧ Καθ' ου η αίτηση --------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21 Μαΐου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: Οι κ.κ. Ν. Μιχαηλίδου και Κ. Γεωργίου, για Σάββα Μάτσα ΔΕΠΕ (ΔΘ464). Για τον Καθ' ου η αίτηση: Ο κ. Β. Χατζηχάννας (ΔΘ389). Διάδικοι: Παρόντες. (Η απόφαση είναι ομόφωνη και θα εκφωνηθεί από τον Πρόεδρο) ΑΠΟΦΑΣΗ (Απευθείας Από Την Έδρα) Εξετάζουμε αίτημα της αιτήτριας για λύση του γάμου της με τον καθ' ου η αίτηση, με τούτο το αίτημα να διατυπώνεται στην παράγραφο Α της αίτησης, ως ακολούθως: « Α. Διάταγμα και/ή Απόφαση του Σεβαστού Δικαστηρίου για την λύση των μεταξύ των Διαδίκων υφιστάμενου γάμου που έγινε στην Εκκλησία Παναγίας των Χαρίτων στη Λευκωσία την 22/05/2005». Τα γεγονότα στα οποία ερείδεται η αίτηση βρίσκονται καταγεγραμμένα στις παραγράφους 1-9 των Γεγονότων στο σώμα της αίτησης, ως ακολούθως (εν μέρει): « ..................................................... ...
- Αρχικά οι σχέσεις των διαδίκων ήσαν αρμονικές χωρίς σοβαρά προβλήματα. Αργότερα όμως έγιναν προβληματικές λόγω της διαπίστωσης ότι οι διάδικοι δεν είχαν καθόλου κοινά ενδιαφέροντα, ήταν διαφορετικοί χαρακτήρες, είχαν διαφορετικές αντιλήψεις αναφορικά με το θεσμό του γάμου, ιδιαίτερα η συμπεριφορά του Καθ' ου η Αίτηση ο οποίος προσπαθούσε συνεχώς να μειώνει με κάθε τρόπο την Αιτήτρια.
- Ως αποτέλεσμα της πιο πάνω αναφερόμενης κατάστασης επήλθε η διάσταση των διαδίκων περί τα τέλη Μαρτίου
- Η Αιτήτρια διαμένει στην ίδια κατοικία με τον Καθ' ου η αίτηση αλλά κοιμάται μόνη, σε διαφορετικό δωμάτιο, εκτός του συζυγικού δωματίου. Αυτό ήταν το κορυφαίο κλονιστικό γεγονός του γάμου τους. Δεν υπάρχει πλέον κανένα περιθώριο διάσωσης του γάμου τους. Έκτοτε επήλθε πλήρης διάσταση των διαδίκων χωρίς να έχουν πλέον καμία απολύτως συζυγική σχέση χωρίς ποτέ να υπάρξει οποιαδήποτε εξέλιξη στις σχέσεις τους.
- Είναι ο ισχυρισμός της Αιτήτριας ότι η πιο πάνω περιγραφόμενη συμπεριφορά του καθ' ου η Αίτηση κλόνισε την έγγαμη σχέση των διαδίκων και επέφερε μεταβολή των συναισθημάτων της σε τέτοιο βαθμό ώστε η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης για την ίδια να καθίσταται αφόρητη και να υπερακοντίζει το δυνάμενο να απαιτηθεί παρά παντός εχέφρονος ανθρώπου ορίου ψυχικής θυσίας και αντοχής χάριν της διατηρήσεως του γάμου.
- Η Αιτήτρια την 08/05/2017 απέστειλε προς τον Αρχιεπίσκοπο Μαρωνιτών Κύπρου, διπλοσυστημένη επιστολή γνωστοποιώντας την πρόθεσή της για λύση του γάμου της, σύμφωνα με τον Άρθρο 3 του περί Απόπειρας Συνδιαλλαγής και Πνευματικής Λύσης του Γάμου Νόμο (Ν. 22/90), η οποία παραλήφθηκε την 16/05/2017 αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Έχει δε παρέλθει η τρίμηνη προθεσμία που προβλέπεται στο Νόμο (Επισυνάπτονται το ταχυδρομικό δελτίο παραλαβής της γνωστοποίησης και αντίγραφο της γνωστοποίησης ως Παραρτήματα Α και Β).
- Η Αιτήτρια θεωρεί το γάμο της νεκρό. .............................................................». Νομική βάση τού αιτήματος συνιστά (και) ο «.Περί Οικογενειακών Δικαστηρίων (Θρησκευτικές Ομάδες) Νόμος του 1994 Ν. 87
(1)/94 όπως τροποποιήθηκε, ιδιαίτερα τα άρθρα 2, 9, 12, 13, 14
(1)και (2α) και 11(α) Παράρτημα Α όπου προβλέπεται ότι το διαζύγιο χωρεί όταν υφίσταται κλονισμός των σχέσεων μεταξύ των συζύγων από λόγο που αφορά στο πρόσωπο του Καθ' ου η Αίτηση ή και των δύο συζύγων σε τέτοιο βαθμό ώστε η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι ουσιαστικά αφόρητη για την Αιτήτρια .». Έχει τη δική του σημασία να αναφερθεί τώρα, προτού υπεισέλθουμε στην υπερασπιστική άποψη, πως οι ευπαίδευτοι συνήγοροι με το πέρας της μαρτυρίας αμφοτέρων των διαδίκων, διατύπωσαν (με έγκριση μας) ως παραδεκτό γεγονός τα όσα προσδιορίζονται στην αίτηση ως Παραρτήματα Α και Β (ήτοι το ταχυδρομικό δελτίο παραλαβής της γνωστοποίησης, το αντίγραφο του Πιστοποιητικού Γάμου των διαδίκων και τη διπλοσυστημένη γνωστοποίηση που στάλθηκε από την αιτήτρια κατά τα νομοθετικώς προβλεπόμενα την 8.5.17), υπό την έννοια ότι τούτα απαρτίζουν πρωτογενή μαρτυρία και όχι (κατ' ακολουθίαν) μαρτυρία για το αληθές τού περιεχομένου της. Πηγαίνουμε στα περί της υπεράσπισης. Η εκδοχή του καθ' ου η αίτηση εκτίθεται στην Υπεράσπιση και στην Ανταπαίτηση, κατά τα ακόλουθα: « ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΝΣΤΑΣΗ Ο καθ' ου η αίτηση εγείρει προδικαστική ένσταση και ισχυρίζεται ότι η Νομική βάση της Αίτησης του Διαζυγίου της Αιτήτριας είναι άκρως λανθασμένη. ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΝΣΤΑΣΗ Ο καθ' ου η αίτηση εγείρει δεύτερη Προδικαστική Ένσταση, καθότι δεν επιδόθηκε αντίγραφο της γνωστοποίησης προς την εκκλησία (στον αρμόδιο Επίσκοπο) στον καθ' ου η αίτηση, για να γνωρίζει τους λόγους Διαζυγίου, δηλαδή το πού στηρίζεται η αίτηση διαζυγίου που επικαλέσθηκε η Αιτήτρια , για να μπορεί να υπερασπίσει καλύτερα τον εαυτό του. Ανεξάρτητα από την έκβαση των Προδικαστικών Ενστάσεων ο καθ' ου υπερασπίζεται ως ακολούθως: .........................................................
- Ο καθ' ου η αίτηση αρνείται την παράγραφο 5 της αίτησης και ζητεί αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών της αιτήτριας, ότι δήθεν προσπαθούσε συνεχώς να τη μειώνει. Ο καθ' ου η αίτηση ισχυρίζεται και τονίζει εμφαντικά ότι ήταν υπόδειγμα συζύγου, ήταν πάντοτε τρυφερός προς την Αιτήτρια και της συμπεριφερόταν πάντοτε με αγάπη, εξ' ου και απέκτησαν τρία αξιολάτρευτα παιδιά. Είναι η αιτήτρια που δεν ήταν σωστή και καλή σύζυγος.
- Ο καθ' ου η αίτηση αρνείται έντονα την παράγραφο 6 και τους ισχυρισμούς της αιτήτριας και την καλεί σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών της.
- Ο καθ' ου αρνείται την παράγραφο 7 και ισχυρίζεται ότι ο γάμος των διαδίκων δεν έχει υποστεί ισχυρό κλονισμό και/ή ότι αν έχει κλονιστεί, αποκλειστική υπαίτιος γι' αυτό είναι η Αιτήτρια. Εν πάση περιπτώσει κι αν ακόμη επήλθε κλονισμός στην έγγαμη σχέση, αυτό δεν κατέστησε αφόρητη τη συνέχιση της έγγαμης σχέσης, αφού οι διάδικοι συνεχίζουν να ζουν κάτω από την ίδια στέγη, μαζί με τα τρία τέκνα τους και να έχουν συζυγικές σχέσεις. Τονίζει εμφαντικά ο καθ' ου ότι επιθυμεί την μεταβολή των συναισθημάτων της αιτήτριας και έπραξε και πράττει παν το ανθρωπίνως δυνατόν γι' αυτό το σκοπό. Θέλει να προστατέψει το γάμο τους και να αναθρέψουν ορθά και καλά τα τρία ανήλικα παιδιά τους, που με κανένα τρόπο δεν θέλει ο καθ' ου να αποχωρισθεί,όπως και την αιτήτρια, αλλά να ζήσουν όλοι μαζί, μια ήσυχη και ειρηνική ζωή στο καινούριο του σπίτι, που με αποκλειστικά δικά του έξοδα έκτισε, σε αποκλειστικά δικό του οικόπεδο, ο καθ' ου η αίτηση, χωρίς οποιαδήποτε οικονομική συνεισφορά ή άλλως πως από την αιτήτρια ή από οποιονδήποτε συγγενή της.
- Ο Καθ' ου η αίτηση με κανένα τρόπο δεν θέλει να πληγωθούν τα τρία ανήλικα τέκνα τους, που τα φροντίζει με ιδιαίτερη αγάπη, έγνοια και στοργή. Κανείς εχέφρων άνθρωπος δεν θέλει να πληγώσει και τραυματίσει ανεπανόρθωτα τα τρία ανήλικα παιδιά του. Περισσότερα θα αναφέρει κατά τη δικάσιμο.
- Ο Καθ' ου η αίτηση αγνοεί την παράγραφο 8 της Αίτησης και επομένως δεν την παραδέχεται.
- Επιπρόσθετα ο καθ' ου αναφέρει ότι: α) Είναι υπόδειγμα συζύγου, ήρεμος, πάντοτε τρυφερός προς την αιτήτρια και της συμπαραστέκεται συνεχώς και αδιάκοπα. Λεπτομέρειες και περισσότερα ακλόνητα στοιχεία θα αναφέρει κατά τη δικάσιμο. β) Εξ' ολοκλήρου και αποκλειστικά με δικά του έξοδα έκτισε, σε αποκλειστικά δικό του οικόπεδο, χωρίς οποιαδήποτε οικονομική η άλλης μορφής συνεισφορά από την αιτήτρια ή από οποιοδήποτε συγγενικό της πρόσωπο, το καινούργιο του σπίτι, όπου διαμένουν και με δικά του έξοδα αγόρασε τον οικιακό εξοπλισμό και την επίπλωση του καινούργιου του σπιτιού, όπου διαμένουν. γ) Ο καθ' ου η αίτηση εξ' ολοκλήρου και αποκλειστικά με δικά του έξοδα είχε αναλάβει όταν ενοίκιαζαν διαμέρισμα (συζυγική στέγη αμέσως μετά το γάμο τους) την πληρωμή του ενοικίου και όλων των εξόδων, όπως για παράδειγμα την πληρωμή του νερού, του ηλεκτρισμού, των σκυβάλων και της θέρμανσης. Περισσότερα θα αναφέρει κατά τη δικάσιμο. δ) Αν η αιτήτρια, παρά το ότι έχουν τρία ανήλικα παιδιά, επιμένει στο Διαζύγιο, χωρίς να παραθέτει έστω και ένα ουσιαστικό λόγο διαζυγίου, ο καθ' ου δεν θα μπορεί να τη φιλοξενεί στο αποκλειστικά δικό του σπίτι. Να σημειωθεί ότι αυτή τη φορά η αιτήτρια δεν εγκατέλειψε το συζυγικό οίκο, αλλά ισχυρίζεται ότι διαμένει σε άλλο δωμάτιο της οικίας. ε) Η αιτήτρια είχε στο παρελθόν, περί το έτος 2012 εγκαταλείψει το συζυγικό οίκο και τον καθ' ου η αίτηση, για περίοδο πέραν των τριών μηνών και διέμενε με τους γονείς της. Μετά από επισκέψεις σε οικογενειακό σύμβουλο, μόνη της, αλλά και μαζί με τον καθ' ου η αίτηση, επέστρεψε στο συζυγικό οίκο, όπου ο καθ' ου η αίτηση την ανέχτηκε και υποδέχτηκε με αγάπη και στοργή. στ) Ο καθ' ου η αίτηση βοηθά οικονομικά την αιτήτρια, όποτε του το ζητήσει, δίνοντας της χρήματα και πληρώνοντας τις υποχρεώσεις της, παρόλον που είναι τραπεζικός υπάλληλος με ικανοποιητικό μισθό. Πρόσφατα παραδείγματα είναι η πληρωμή ποσού €280,88 στο Απολλώνιο Νοσοκομείο, τον Αύγουστο του 2017, όταν η αιτήτρια εισήχθη στις πρώτες βοήθειες για ιατρική περίθαλψη, λόγω προβλήματος αδυναμίας. Άλλο πρόσφατο παράδειγμα είναι ότι, περί τα τέλη του Αυγούστου 2017, ο καθ' ου η αίτηση έδωσε στην αιτήτρια το ποσό των €500 σε μετρητά, αφού η αιτήτρια υποστήριξε ότι δεν είχε λεφτά. Ακόμα ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι η παραχώρηση ποσού €500, το Μάιο 2017 προς την αιτήτρια, για την αγορά κινητού τηλεφώνου, για το λόγο ότι η αιτήτρια υποστήριξε ότι δεν είχε χρήματα και ότι το προηγούμενο της κινητό είχε σπάσει. ζ) Ο καθ' ου η αίτηση αγαπά και σέβεται την αιτήτρια και τα τρία τους παιδιά και είναι έτοιμος να προσφέρει ακόμη περισσότερα, τόσο υλικά όσο και συναισθηματικά για την συνέχιση της έγγαμης σχέσης τους. Μέχρι και σήμερα ζούνε μαζί με τα τρία τους ανήλικα τέκνα στο καινούριο σπίτι που ανήκει αποκλειστικά στον καθ' ου.
- Ο καθ' ου η αίτηση επαναλαμβάνει τους πιο πάνω ισχυρισμούς του και ζητά την απόρριψη της αίτησης της αιτήτριας με έξοδα εναντίον της. Β) ΑΝΤΑΠΑΙΤΗΣΗ Ο καθ' ου η αίτηση επαναλαμβάνει όλους τους πιο πάνω ισχυρισμούς του και περαιτέρω ισχυρίζεται τα πιο κάτω:
- Κατά ή περί τον Απρίλιο του 2017 η Αιτήτρια άλλαξε τη συμπεριφορά της, άρχισε να αδικαιολόγητα και ανεξήγητα να δημιουργεί προβλήματα και να απουσιάζει από το συζυγικό οίκο αδικαιολόγητα. Όταν ο Καθ' ου η αίτηση της ζητούσε διάφορες εξηγήσεις, αυτή αντιδρούσε, καμία λογική εξήγηση δεν έδινε, τον πρόσβαλλε και του ζητούσε επίμονα να εγκαταλείψει το συζυγικό του σπίτι, το σπίτι που ο ίδιος έκτισε, σε δικό του οικόπεδο. Επιπρόσθετα παραμελούσε το συζυγικό σπίτι.
- Η αιτήτρια, προκλητικά έβγαζε τα ρούχα του καθ' ου έξω από τα ερμάρια και τα έβαζε στη βαλίτσα, προκαλώντας τον να φύγει από το σπίτι του, δηλαδή να εγκαταλείψει το σπίτι, που ο ίδιος, με δικά του λεφτά, έκτισε.
- Εξ' αιτίας της πιο πάνω συμπεριφοράς της αιτήτριας, ο καθ' ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι, αν ο γάμος του έχει υποστεί κλονισμό, αυτό οφείλεται αποκλειστικά στο πρόσωπο της αιτήτριας, ώστε η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι πολύ δύσκολη ή/και αδύνατη. ΚΑΙ ο Καθ' ου η αίτηση ΑΝΤΑΠΑΙΤΕΙ Α) Λύση του γάμου των διαδίκων ο οποίος τελέστηκε στις 22/5/2005 για το λόγο του κλονισμού της έγγαμης σχέσης, ώστε η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι ουσιαστικά αφόρητη γι' αυτόν, για λόγους που αφορούν αποκλειστικά το πρόσωπο της Αιτήτριας. Β) Περαιτέρω ή άλλη θεραπεία. .............................................................». Προτού εισέλθουμε στην παράθεση τής μαρτυρίας, πρέπει να πούμε πως η πρώτη προδικαστική ένσταση εγκαταλείφθηκε από τον δικηγόρο τού καθ' ου η αίτηση ενώ η δεύτερη προδικαστική ένσταση παρέμεινε έωλη υποστηρικτικής μαρτυρίας ύστερα από τη διατύπωση των παραδεκτών γεγονότων αναφορικώς προς τα Παραρτήματα Α και Β. Εν πάση περιπτώσει κρίνουμε - για ό,τι τούτο θα μπορούσε να αξίζει σε αυτό το στάδιο - πως το περιεχόμενο της γνωστοποίησης (Παράρτημα Β), εξανδραποδίζει το εναπομείναν τμήμα τής δεύτερης προδικαστικής ένστασης που παρέμεινε αμφισβητούμενο και δη τα αφορούντα στο ότι η περί ης ο λόγος γνωστοποίηση δεν προσδιορίζει το θεμέλιο των λόγων διαζυγίου ώστε ο καθ' ου η αίτηση να δύναται να υπερασπιστεί προσηκόντως και αποτελεσματικώς και αυτό επειδή, ακριβώς, στη γνωστοποίηση αναφέρεται (στην τελευταία παράγραφο), ο εξειδικευμένος λόγος διαζυγίου, που δεν είναι άλλος από το ότι: « . Οι σχέσεις εμού και του συζύγου μου έχουν κλονισθεί τόσον ισχυρώς που το τελευταίο διάστημα δεν έχουμε καμία συζυγική σχέση και η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσεως μας να είναι αφόρητος, δι εμέ, την Αιτήτρια». Υποδείχθηκε στον συνήγορο κατά την ακροαματική διαδικασία πως τα διαλαμβανόμενα στη γνωστοποίηση ενδεχομένως να μην αμβλύνουν - και δεν αμβλύνουν - το όποιο δικαίωμα τής αιτήτριας να επιζητήσει λύση του γάμου καθότι η ουσία τού πράγματος σύγκειται, πέραν του εναργούς (κατά τη γνώμη μας) προσδιορισμού τού λόγου διαζυγίου στο Παράρτημα Β, στα όσα υπόλοιπα υποστηρίζουν ως θέση την ουσία της γνωστοποίησης. Ο δικηγόρος έμεινε αμετακίνητος κατανοώντας ωστόσο και την οπτική που τού τέθηκε από το Δικαστήριο. Οι προδικαστικές ενστάσεις απορρίπτονται. Στη δίκη έδωσε ένορκη μαρτυρία η αιτήτρια καταθέτοντας (ως μέρος της κυρίως εξέτασης της), έγγραφη δήλωση (Έγγραφο Α) και αντεξεταζόμενη επ' αυτής από τον δικηγόρο τού καθ' ου η αίτηση. Η εκδοχή της, σε ό,τι αφορά στην ουσία των πραγμάτων, δεν αφίσταται από τα όσα αποτυπώνονται ως γεγονότα στο σώμα της αίτησης, με κυριότερη έκφραση αυτών - και δεν είναι μόνο τούτα που αποτιμήσαμε ασφαλώς - να αφορά στο ότι ο ισχυρός κλονισμός του γάμου απέρρευσε ως προϊόν μιας συνεχούς εκτύλιξης γεγονότων και άλλων τινών (συναρτώμενων τούτων και με διάφορες καταστάσεις και άλλα γεγονότα σε βάθος χρόνου ως τα αναδίπλωσε και διασαφήνισε), που κορυφώθηκαν τελικώς για λόγους που εξήγησε η αιτήτρια κατά το 2017, οπόταν και επήλθε, ως λέγει, η οριστική διάσταση τού ζεύγους περί τα τέλη Μαρτίου τού ιδίου έτους. Απαύγασμα όλων αυτών, περαίνει η μάρτυς, είναι πως πρέπει να αποδεχθούμε το αίτημα απορρίπτοντας κατά συνέπειαν την ανταξίωση του καθ' ου η αίτηση. Ο καθ' ου η αίτηση παρέσχε και αυτός προφορική μαρτυρία υιοθετώντας γραπτή του δήλωση, ως το Έγγραφο Β, λέγοντας ότι οι θέσεις τής αιτήτριας απέχουν τής πραγματικότητας και πως διάφορα γεγονότα που επεξήγησε, όχι μόνο πρέπει να οδηγήσουν σε απόρριψη τού αιτήματος αλλά (νοουμένου πως καταδειχθεί η ύπαρξη ισχυρού κλονιστικού γεγονότος εκ πλευράς αιτήτριας), τούτο να μην μπορεί παρά να οφείλεται αποκλειστικώς στην ίδιαν, με συνεπακόλουθο, ως μοναδική απόληξη, την απόρριψη τής αίτησης και αποδοχή τής Ανταπαίτησης. Οι αγορεύσεις των συνηγόρων εστιάσθηκαν στη μαρτυρία και στην εναπομείνασα προδικαστική ένσταση, ως ήδη είπαμε, με τις τοποθετήσεις τους (με παραπομπή και σε νομολογία), να είναι εκ διαμέτρου αντίθετες και με απόσταγμα τους το ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να δεχθεί τη δική τους εκδοχή εν αντιθέσει εκείνης τού αντιδίκου προχωρώντας τουτέστιν και στην έκδοση ανάλογης απόφασης. Διεξήλθαμε πάντα όσα τέθηκαν ενώπιον μας. Είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν και τους αξιολογήσαμε - ως και την εκδοχή τους βεβαίως - στις παραμέτρους που η νομολογία ορίζει και με τη διεργασία να συναποτελείται ενδεικτικώς (και ουχί περιοριστικώς), στην αξιολόγηση ποικίλων συναφών μεταβλητών όπως η συμπεριφορά των μαρτύρων στο εδώλιο, η εγγενής συνοχή της μαρτυρίας τους, η απόκλιση της από κατατεθέντα τεκμήρια, η ύπαρξη ανακολουθιών και άλλα συναφή. Η αιτήτρια μάς δημιούργησε θετική εντύπωση. Η μαρτυρία της ήταν συμπαγής, σταθερή και ακλόνητη στην αντεξέταση. Μάλιστα, πολλά από όσα παρέθεσε δεν αμφισβητήθηκαν κατά την αντεξέταση, με την επιλογή τούτη εκ πλευράς καθ' ου η αίτηση, ανεξήγητη ως παρέμεινε, να συναπαρτίζει οπωσδήποτε παράγοντα που δεν μπορεί να παραγνωριστεί - και δεν παραγνωρίστηκε - στο πλαίσιο αξιολόγησης τής εκδοχής της αιτήτριας, όσο και αν τούτη (η εκδοχή), διαχωρίζεται κατ' αρχήν και για πολύ καλούς και αυτονόητους αποδεικτικώς λόγους από το ζήτημα τής μαρτυριακής αξιοπιστίας και το οποιοδήποτε βάρος και επίπεδο απόδειξης. Ο καθ' ου η αίτηση, με κάθε σεβασμό, δεν μας προξένησε καλή εντύπωση ως μάρτυς. Σε σημαντικές πτυχές της μαρτυρίας του υπήρξε αντιφατικός και ανακόλουθος. Ως προς την αντιφατικότητα δεν παραβλέπουμε πως ο καθ' ου η αίτηση προέταξε τα προβλήματα υγείας τής αιτήτριας σε συσχέτιση και με την κατάσταση της όπως αυτή την εξεικόνισε (και επ' αυτού θα επανέλθουμε με άλλη στόχευση), διατεινόμενος ότι αίτιο τής αρνητικής διαγωγής της εντός του συζυγικού οίκου (προς το πρόσωπο του καθ' ου η αίτηση), ήταν αυτά τα προβλήματα υγείας και όχι (ως ο καθ' ου η αίτηση καταγράφει στη γραπτή του δήλωση) - φερ' ειπείν στην παράγραφο 20 αυτής - η αλλαγή στο φέρσιμο της αιτήτριας, η αδικαιολόγητη και ανεξήγητη δημιουργία προβλημάτων από μέρους της και η μη δικαιολογημένη απουσία της από τον συζυγικό οίκο περί τον Απρίλιο
- Ξένισε προσέτι - και τούτο το λέμε για να καταδείξουμε την ανυπαρξία συνέπειας στην εκδοχή του μάρτυρα (καθαπτόμενης στο εγχείρημα του να αποδώσει προς την αιτήτρια μεμπτό και αθέμιτο τρόπο) - το ότι πολλές από τις θέσεις του εν σχέσει προς την απουσία τής αιτήτριας από το σπίτι και όλα τα καθέκαστα, δεν υποβλήθηκαν σε αυτήν (τουλάχιστον με την αναμενόμενη ενάργεια) στην αντεξέταση για να δοθεί στην μάρτυρα η ευκαιρία να τοποθετηθεί επί τούτων. Δεν διαφεύγει την προσοχή πως ο μάρτυς αναφερόταν ως επί το πλείστον στη μαρτυρία του σε γεγονότα ή περιστατικά τα οποία δεν ταύτιζε με συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα στα οποία τούτα υποτίθεται πως έλαβαν ή λάμβαναν χώραν, με εξαίρεση αντίστοιχα γεγονότα ή συμβάντα που κατά την αντίληψη του επισυνέβησαν, προσδιορισμένα πλέον χρονικώς, κατά το 2016 ή και το
- Τούτη η μεθοδολογία του μάρτυρα, αν πρόκειται περί τέτοιας, απέτυχε να συνταυτίσει τη δική του εκδοχή με τα όσα συζήτησε η αιτήτρια ως γεγονότα και καταστάσεις που οδήγησαν σταδιακώς τον γάμο στην τελική του κατάρρευση το
- Η βαρύτητα τής διαπίστωσης μας δεν έγκειται φυσικά στη στάθμιση της δικής του εκδοχής με εκείνη τής αιτήτριας και την άνευ ετέρου απόρριψη της δικής του ερμηνευτικής των συμβάντων έναντι εκείνης της αιτήτριας - κάτι το ανεπίτρεπτο τούτη τη στιγμή- αλλά στην υπόδειξη, για ό,τι ενεστώτως συζητείται και ενδιαφέρει, της εμφανούς προσπάθειας τού μάρτυρα, ως την παρατηρήσαμε ενώ ίστατο στο εδώλιο και έδιδε τη μαρτυρία του, να απομακρυνθεί με γενικολογίες και αοριστολογίες από τα όσα συνθέτουν την εκδοχή τής αιτήτριας, ως καθαρώς αυτή αναπτύσσεται στη δικογραφία και στη μαρτυρία της. Πριν από τα ευρήματα οφείλουμε να αναφερθούμε σε κάτι που έχει τη δική του αξία και το οποιο προτάχθηκε από την αιτήτρια για να συνεπικουρήσει την εκδοχή της πως τα προβλήματα υγείας που τούτη περιγράφει στην παράγραφο 18 της γραπτής της δήλωσης (και τα οποία επεξέτεινε προφορικώς), εκπορεύθηκαν από την ούτω καλουμένη αφόρητη ψυχολογική πίεση που δεχόταν ως εκ της διαγωγής τού καθ' ου η αίτηση. Η έκφανση αυτή τής μαρτυρίας τής αιτήτριας, με αναφορά και στην Ιατρική Βεβαίωση (Τεκμήριο 4), δεν γίνεται δεκτή ως αποδεκτός (αποδεικτικός) συσχετισμός μεταξύ αιτίου και αιτιατού περί τούτου, μια και κάτι τέτοιο μόνο με μαρτυρία πραγματογνώμονα θα μπορούσε να επιτευχθεί, με την μάρτυρα να μην ταξινομείται σε τέτοια κατηγορία και με άλλη μαρτυρία πραγματογνώμονα να μην έχει παρουσιαστεί. Δεχόμαστε εν όλω (υπό τις αιρέσεις που προλέχθηκαν), την αδιάθλαστη μαρτυρία και εκδοχή της αιτήτριας και απορρίπτουμε συνολικώς τη μαρτυρία και εκδοχή τού καθ' ου η αίτηση. Τους λόγους τους έχουμε εξηγήσει. Βρίσκουμε (σε σχέση αυστηρώς προς τα επίδικα θέματα που συνδέονται με την εκτυλισσόμενη αίτηση διαζυγίου και μόνο αυτή), ότι η αιτήτρια τέλεσε τον γάμο της με τον καθ' ου η αίτηση την 22.5.05 στην Εκκλησία Παναγίας των Χαρίτων στην Λευκωσία συμφώνως των θρησκευτικών κανόνων της Θρησκευτικής Ομάδας των Μαρωνιτών (Τεκμήριο 1). Η αιτήτρια είναι μέλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Κύπρου ενώ ο καθ' ου η αίτηση, επίσης Κύπριος, μέλος της Μαρωνιτικής Εκκλησίας της Κύπρου. Από τον γάμο οι διάδικοι απέκτησαν τρία (ανήλικα σήμερα) τέκνα («τα παιδιά»). Οι διάδικοι ζούσαν πριν από τον γάμο σε διαμέρισμα στην Μακεδονίτισσα και αργότερα, κατόπιν της γέννησης των παιδιών, στον Στρόβολο. Κατά τα πρώτα έτη τού γάμου η συμβίωση τής αιτήτριας με τον καθ' ου η αίτηση ήταν αρμονική. Οι σχέσεις αυτές με την πάροδο των χρόνων οξύνονταν και γινόντουσαν ακόμα πιο προβληματικές, προξενώντας δυσλειτουργία στην καθημερινή διαβίωση του ζεύγους παρά τις προσπάθειες της αιτήτριας για εξομάλυνση της κατάστασης. Οι δυσχέρειες της αιτήτριας με τον καθ' ου η αίτηση άρχισαν να γίνονται εντονότερες όταν αυτός άνευ λόγου άρχισε να αλλάζει συμπεριφορά, να γίνεται απόμακρος και να μην την σέβεται ως σύζυγο και μητέρα των παιδιών και να φέρεται με τρόπο που να προξενεί καυγάδες εντός της συζυγικής οικίας, επεισόδια που επέφεραν συνεχή ένταση, αναστάτωση, άγχος και ταραχή στην αιτήτρια. Ο καθ' ου η αίτηση την μείωνε και την ειρωνευόταν συνεχώς στην παρουσία συγγενών, φίλων αλλά και των παιδιών και της υποδείκνυε και επέβαλλε τον τρόπο ζωής της με αυτόν. Ήταν απόλυτος και συχνά ασκούσε ψυχολογική βία στην αιτήτρια. Της έλεγε ότι είναι κατώτερης κοινωνικής τάξεως άνθρωπος και πως έχει χαμηλή νοημοσύνη και ότι απλώς φιλοξενείται στο συζυγικό οίκο διότι το σπίτι το έκτισε ο ίδιος με δικά του χρήματα και όποτε ήθελε μπορούσε να την πετάξει έξω. Υποτιμούσε τις απόψεις της και θεωρούσε πως δεν είχε λόγο για τίποτε και ότι δεν είναι ικανή και σε θέση να αποφασίζει για οτιδήποτε αφορούσε στο σπίτι τους και στα παιδιά. Σε κάθε φιλονικία που είχαν μεταξύ τους, εξέφραζε εντόνως την επιθυμία να αφήσει η αιτήτρια τον συζυγικό οίκο και αυτό έτυχε να γίνει και μπροστά στα παιδιά τους. Λόγω αυτής της στάσης του προς την αιτήτρια, το ζεύγος άρχισε να μην έχει κοινά ενδιαφέροντα ή αντιλήψεις για τον θεσμό του γάμου, με επακόλουθο να διαπλαστεί βαθμιαίως ένα αγεφύρωτο χάσμα. Η ένδεια αγάπης, στοργής και υγιούς συνεννόησης ανάμεσα τους ήταν εμφανής. Έπειτα από σειρά διακυμάνσεων και σοβαρών περιστατικών, διαφωνιών και αντιμαχιών (επί παραδείγματι περί το 2011-2012, ως με λεπτομέρεια εξέθεσε η αιτήτρια), ο γάμος μετατράπηκε σε απλή συγκατοίκηση. Προκαλούνταν διενέξεις με υπαιτιότητα του καθ' ου η αίτηση ο οποίος αδιαφορούσε για τα όσα αντιμετώπιζαν ως ζεύγος αλλά και για την ανάγκη της αιτήτριας να απολαμβάνει χρόνο μαζί του ως αντρόγυνο. Η ζωή της κατάντησε μίζερη και βαρετή γιατί ο καθ' ου η αίτηση προτιμούσε στον ελεύθερο του χρόνο να πηγαίνει σε επαγγελματικά ταξίδια και να βγαίνει με φίλους του. Όποτε η αιτήτρια προσπαθούσε να του μιλήσει και να του αναφέρει κάποιους προβληματισμούς της για θέματα που αφορούσαν στην εργασία της ή στην οικογένεια τους, τούτος αρνιόταν να την ακούσει αφού δεν είχε χρόνο και βαριόταν να ασχοληθεί. Ό,τι το ζεύγος κατάφερε με κόπο να φτιάξει ως οικογένεια, ο καθ' ου η αίτηση το θεωρούσε και το παρουσίαζε ως προσωπική του επιτυχία αγνοώντας πως η αιτήτρια συνεισέφερε και αυτή στο μέγιστο που μπορούσε για την ανατροφή και διαπαιδαγώγηση των παιδιών. Περί τα τέλη Μαρτίου 2017, οι διάδικοι τσακώθηκαν και πάλι εντόνως. Ο καθ' ου η αίτηση κάλεσε την αιτήτρια στην παρουσία και των ανήλικων τέκνων να φύγει από τη συζυγική οικία. Όταν η αιτήτρια δήλωσε στον καθ' ου η αίτηση ότι δεν θα συμμορφωνόταν, αυτός επέμεινε πως τούτη έπρεπε να απομακρυνθεί από το συζυγικό δωμάτιο. Όπερ και εγένετο. Η αιτήτρια άρχισε να κοιμάται στον καναπέ του σαλονιού και ο καθ' ου η αίτηση στο υπνοδωμάτιο. Στον καναπέ, η αιτήτρια κοιμόταν μέχρι και την Πρωτομαγιά 2018, οπότε αναγκάστηκε να μετακομίσει με τα παιδιά σε ενοικιαζόμενη οικία στον Αρχάγγελο (Τεκμήριο 3), έχοντας προφανώς δρομολογήσει τη μετακίνηση από τον Φεβρουάριο 2018, όταν υπογράφτηκε το σχετικό ενοικιαστήριο συμβόλαιο. Η οριστική ρήξη της αιτήτριας με τον καθ' ου η αίτηση μετουσιώθηκε σε δεδομένο. Η περιγραφείσα συμπεριφορά τού καθ' ου η αίτηση και το ότι η αιτήτρια κοιμόταν εκτός τού συζυγικού δωματίου κλόνισε εν τέλει ισχυρώς τον γάμο επιφέροντας τη οριστική πλέον μεταβολή των συναισθημάτων της αιτήτριας σε τέτοιο μεγάλο βαθμό ώστε να καταστήσει την εξακολούθηση του γάμου ανυπόφορη για την ίδια. Μόνη κοινή συνισταμένη ήταν η επικοινωνία του ζεύγους σε ό,τι αφορούσε στα παιδιά. Ο καθ' ου η αίτηση δεν επιχείρησε ειλικρινώς ομαλοποίηση των σχέσεων του με την αιτήτρια. Από την ημέρα που η αιτήτρια εγκατέλειψε τη συζυγική οικία, τα παιδιά φαίνεται να είναι ήρεμα και να συνεχίζουν κανονικώς τη ρουτίνα τους. Σε καμία περίπτωση η αιτήτρια έλειψε από τον συζυγικό οίκο αδικαιολογήτως και αθεμίτως. Ήταν τίμια στον γάμο της φροντίζοντας και στηρίζοντας τον καθ' ου η αίτηση στην επαγγελματική του ανέλιξη, δίχως να τον παραμελεί. Ο καθ' ου η αίτηση δεν εκτίμησε τις αρχές, αξιοπρέπεια και ηθικές αξίες που χαρακτήριζαν την αιτήτρια. Στο περιθώριο των ευρημάτων μας πρέπει να πούμε και το ακόλουθο που έχει να κάνει με τη σαφή τοποθέτηση της αιτήτριας ότι τα περί ων ο λόγος γαμικά προβλήματα - και τούτο είναι προς πίστιν της - δεν ανέκυψαν από άρνηση ή αποτυχία, εν τίνι τρόπω, του καθ' ου η αίτηση να ανταποκριθεί (επί ενός γενικότερου επιπέδου), στις γονικές και άλλες επί τούτω οικονομικές του υποχρεώσεις - και δεν αποφαινόμαστε εδώ για περιουσιακά ζητήματα, αυτό ας καταστεί σαφές. Ο καθ' ου η αίτηση συγκεντρώθηκε στη χρηματική και εν γένει οικονομική πτυχή του γάμου, τη στιγμή που, καλώς ή κακώς, ήταν σαφής η θέση της αιτήτριας πως το κομμάτι εκείνο τής εγγάμου σχέσεως που τούτη κατέτασσε ως προβληματικό ήταν σε συναισθηματικό και όχι σε υλιστικό επίπεδο, με επικέντρωση στην έλλειψη συναισθηματικής επαφής και κατανόησης και στα όσα η ίδια εισέπραττε ως μειωτικά προς το χαρακτήρα και λειτουργία της ως συζύγου. Ο γάμος κατέρρευσε και για αυτό ως εντρυφήσαμε με υπόψιν και τον προβαλλόμενο λόγο διαζυγίου (δηλαδή τον ισχυρό κλονισμό του γάμου), μόνος υπαίτιος είναι ο καθ' ου η αίτηση, με τον ισχυρό τούτο κλονισμό να καθιστά αντικειμενικώς αφόρητη τη συνέχιση του γάμου για την αιτήτρια. Ο γάμος είναι νεκρός. Στις 8.5.17, η αιτήτρια απέστειλε προς τον Αρχιεπίσκοπο Μαρωνιτών Κύπρου διπλοσυστημένη επιστολή γνωστοποιώντας σε αυτόν την πρόθεση της για λύση του γάμου της με τον καθ' ου η αίτηση. Η γνωστοποίηση παραλήφθηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Μαρωνιτών Κύπρου την 16.5.
- Το ζεύγος δεν κλήθηκε για συνδιαλλαγή (Τεκμήριο 7 και Παραρτήματα Α και Β στην αίτηση). Μετά την παρέλευση τριών μηνών από τη λήψη της γνωστοποίησης από τον υπό αναφοράν θρησκευτικό ηγέτη, η προσπάθεια συνδιαλλαγής θεωρείται κατά τεκμήριον ότι απέτυχε και ορθώς η αιτήτρια καταχώρισε την αίτηση διαζυγίου στις 12.9.
- Κατάληξη μας είναι λοιπόν ότι επήλθε ισχυρός κλονισμός στην έγγαμη σχέση των διαδίκων για τους λόγους που ανέλυσε η αιτήτρια, σε έκταση που να ανασκάπτει (ο κλονισμός) το θεμέλιο του γάμου και να δικαιολογεί έγκριση τής αίτησης (μια που η αιτήτρια κατόρθωσε να αποδείξει και τα έτερα απαραίτητα συστατικά στοιχεία στο αναγκαίο αποδεικτικό μέτρο συμπεριλαμβανομένης και της υποκειμενικής και αντικειμενικής υπόστασης τού ισχυρού κλονισμού), σε αντίθεση με τον καθ' ου η αίτηση τού οποίου η Υπεράσπιση (και Ανταπαίτηση), έμειναν ανυποστήριχτες αξιόπιστης μαρτυρίας. Η αίτηση επιτυγχάνει. Εκδίδεται απόφαση ως το αιτητικό Α τής αίτησης και διατάζεται η λύση του γάμου των διαδίκων εξαιτίας τού ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης τους για λόγους που αφορούν αποκλειστικώς στο πρόσωπο του καθ' ου η αίτηση. Η Ανταπαίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα και ο ΦΠΑ, αν υπάρχει, επιδικάζονται υπέρ της αιτήτριας και εναντίον του καθ' ου η αίτηση όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Δοσμένης της ταύτισης και ομοιότητας των επίδικων θεμάτων μεταξύ αίτησης και Ανταπαίτησης, δεν εκδίδεται διαταγή για τα έξοδα που αφορούν στην απόρριψη της Ανταπαίτησης. Το διατακτικό τής απόφασης θα συνταχθεί αφού πρώτα το Ενοικιαστήριο Έγγραφο (Τεκμήριο 3), χαρτοσημανθεί δεόντως από τον Έφορο επί των Τελών Χαρτοσήμου (αν υπόκειται τωόντι σε χαρτοσήμανση κατά την κρίση του Εφόρου) και καταχωριστεί ως τέτοιο στον δικαστηριακό φάκελο με ευθύνη του Πρωτοκολλητή. (Υπ.) ............. Ν. Γ. Σάντης, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ............. Σ. Κλεόπα-Χατζηκυριάκου, Ε.Δ. (Υπ.) ............. Δ. Θεοδώρου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΔ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο