Χ.Ι. ν. Ν.Π., Αρ. Αίτησης: 184 / 2016, 8/8/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLEM:2018:20 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Δικαιοδοσία Διατροφής Ενώπιον: Ρ. Προκοπίου, Δ. Αρ. Αίτησης: 184 / 2016 Μεταξύ: Χ.Ι. Αιτήτριας και Ν.Π. Καθ' ου η Αίτηση Ημερομηνία: 8 Αυγούστου 2018 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: κα Μ. Νικολάου Για τον Καθ' ου η Αίτηση: κ. Λ. Χατζηδημήτρης Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο εναρκτήρια αίτηση η Αιτήτρια επιζητεί την έκδοση διατάγματος που να διατάσσει τον Καθ' ου η αίτηση όπως της καταβάλλει το ποσό των €335 μηνιαίως ως συνεισφορά για τη διατροφή και συντήρηση του ανηλίκου τέκνου τους. Στην υπεράσπιση του, ο Καθ' ου η αίτηση αναγνωρίζει την υποχρέωση του να συνεισφέρει στη διατροφή του ανήλικου υιού του, ισχυρίζεται όμως ότι αδυνατεί να το πράξει λόγω της οικονομικής του κατάστασης και της κατάστασης της υγείας του η οποία δεν του επιτρέπει να εργαστεί. Η ακρόαση της υπόθεσης έγινε με την κατάθεση έγγραφης μαρτυρίας υπό μορφή ενόρκων δηλώσεων, συμφώνως των προνοιών της «νέας» Δ.30 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών ως έχει τροποποιηθεί και ολοκληρώθηκε με την κατάθεση γραπτών αγορεύσεων των συνηγόρων. Μετά την καταχώρηση της προβλεπόμενης από τη Δ.30 κλήσης για οδηγίες, η Αιτήτρια κατεχώρησε ενδιάμεση αίτηση επιζητώντας την έκδοση προσωρινού διατάγματος διατάττον τον Καθ' ου η αίτηση να της καταβάλλει το ποσό των €170 μηνιαίως, ως συνεισφορά του στη διατροφή του ανήλικου υιού τους. Στα πλαίσια της εν λόγω αίτησης, ο Καθ' ου η αίτηση απεδέχθη στις 25.11.16 την έκδοση προσωρινού διατάγματος για το ποσό των €150 το μήνα, αρχίζοντας την 1.12.16 και την αντίστοιχη ημέρα κάθε επόμενου μήνα, μέχρι αποπεράτωσης της εναρκτήριας αίτησης ή μέχρι νεότερης διαταγής του Δικαστηρίου. Κατά την ακρόαση της υπόθεσης, προς υποστήριξη της αίτησης, κατετέθηκε εγγράφως η μαρτυρία της ιδίας της Αιτήτριας (Μ.Α.1) στην οποία επισυνάπτεται αριθμός τεκμηρίων, ενώ εκ μέρους του Καθ' ου η Αίτηση κατατέθηκε η έγγραφη μαρτυρία του ιδίου (Μ.Υ.1). Από τη προσκομισθείσα μαρτυρία αλλά και τη δικογραφία προκύπτουν τα εξής παραδεκτά γεγονότα:
- Οι διάδικοι, μόνιμοι κάτοικοι Λεμεσού, διατηρούσαν σχέση και συγκατοικούσαν σε ενοικιαζόμενο σπίτι στο Κοιλάνι.
- Από τη σχέση τους απέκτησαν στις 15.8.2015 τον ανήλικο Μ.Π. (στο εξής «ο ανήλικος»).
- Κατά το Μάρτιο του 2016 επήλθε διάσταση στη σχέση τους.
- Από τη διάσταση η Αιτήτρια διαμένει με τον ανήλικο στην πατρική της οικία που βρίσκεται στο χωριό Κοιλάνι.
- Ο Καθ' ου η αίτηση διαμένει στην πατρική του οικία που βρίσκεται στο Κολόσσι και δεν έχει οποιαδήποτε έξοδα για τη στέγαση του. Τα πιο πάνω παραδεκτά γεγονότα αποτελούν και ευρήματα του Δικαστηρίου. Η Αιτήτρια στη γραπτή ένορκη μαρτυρία της ανέφερε ότι μέχρι πρόσφατα ο Καθ' ου η αίτηση εργαζόταν ως μηχανικός αυτοκινήτων και κέρδιζε πέραν των €600 το μήνα. Σε σχέση δε με την προσωπική της οικονομική κατάσταση, ανέφερε ότι είναι υπάλληλος σε αρτοποιείο και έχει μηνιαίο εισόδημα ύψους €600, δεν έχει άλλο εισόδημα και προκειμένου να καλύψει τις προσωπικές της ανάγκες και αυτές του ανηλίκου δανείζεται χρήματα από τον πατέρα της. Είναι ισχυρισμός της Αιτήτριας ότι για την κάλυψη των αναγκών του ανήλικου, λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο ζωής που είχαν με τον Καθ' ου η αίτηση πριν τη διάσταση, απαιτείται ποσό ύψους €470 περίπου μηνιαίως, το οποίο αναλύει ως εξής: (α) Διατροφή €80,00, (β) Ένδυση και υπόδηση €100,00, (γ) Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη (ιατρικές επισκέψεις, εμβόλια, φάρμακα κλπ) €120,00, (δ) Έξοδα ψυχαγωγίας και αναψυχής €50,00, (ε) Μεταφορικά €60,00 και (στ) Ηλεκτρικό ρεύμα, νερό, θέρμανση €60,
- Προς επίρρωση του ισχυρισμού της για τα έξοδα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης του ανηλίκου, κατέθεσε βεβαίωση και απόδειξη Παιδιάτρου (Τεκμήρια Β και Γ). Αναφορικά με τα έξοδα Νηπιαγωγείου που δικογράφησε, η Αιτήτρια ανέφερε ότι, λόγω της άσχημης οικονομικής της κατάστασης, από τον Ιανουάριο του 2017 σταμάτησε να πηγαίνει τον ανήλικο στο σχολείο, πρόθεσή της όμως είναι όπως τον εγγράψει ξανά. Επίσης, αποτελεί ισχυρισμό της ότι το ποσό των €150 μηνιαίως που της καταβάλλει ο Καθ' ου η αίτηση δυνάμει του προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 10.5.2016, δεν καλύπτει ούτε το ήμισυ των μηνιαίων εξόδων του ανήλικου. Περαιτέρω, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι από τον Ιούλιο του 2017 πρέπει να καταβάλλει το ποσό των €500 το μήνα στην Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ για αποπληρωμή δανείου που δημιούργησε με σκοπό την ανέγερση της στέγης στην οποία θα διαμένει με το ανήλικο. Τέλος, είναι η θέση της Αιτήτριας ότι το πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει ο Καθ' ου η αίτηση δεν τον εμποδίζει να εργάζεται και να κερδίζει χρήματα από την εργασία του. Αυτό το γνωρίζει καθότι κατά τον χρόνο που συμβίωναν ο Καθ' ου η αίτηση είχε ήδη ξεπεράσει το εν λόγω πρόβλημα υγείας, εργαζόταν ως μηχανικός αυτοκινήτων και λάμβανε εισόδημα από την εργασία του. Επίσης, ισχυρίζεται πως ο Καθ' ου η αίτηση δεν έχει άλλες οικονομικές υποχρεώσεις και είναι σε θέση να της καταβάλλει το ποσό των €335 για τη διατροφή και συντήρηση του ανηλίκου. Ο Καθ' ου η Αίτηση με την ένορκη δήλωσή του, αναφέρει ότι λόγω της κατάστασης της υγείας του αδυνατεί να εργάζεται και λαμβάνει ποσό από τις υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, το οποίο δεν είναι επαρκές για να καλύψει τις δικές του ανάγκες. Η ένορκη δήλωση του Καθ' ου η αίτηση δεν συνοδεύεται από οποιοδήποτε τεκμήριο. Η συνήγορος της Αιτήτριας στην αγόρευσή της εισηγήθηκε, μεταξύ άλλων, ότι η έγγραφη μαρτυρία που προσκομίσθηκε από τον Καθ' ου η αίτηση δεν μπορεί να αποτελέσει αποδεκτή ή σχετική μαρτυρία και πρέπει να αγνοηθεί. Επίσης, ανέφερε ότι η Υπεράσπιση του Καθ' ου η αίτηση καταχωρίστηκε κατά παράβαση της Δ.19 των Θεσμών της Πολιτικής Δικονομίας, αφού σε αυτήν γίνεται αναφορά σε έγγραφα τα οποία επισυνάπτονται ως τεκμήρια. Τέλος, η συνήγορος κάλεσε το Δικαστήριο να εγκρίνει την αίτηση της Αιτήτριας στηριζόμενο μόνο στη μαρτυρία της, η οποία παρέμεινε αναντίλεκτη. Στην αντίπερα όχθη, με την αγόρευσή του ο ευπαίδευτος συνήγορος του Καθ' ου η αίτηση επεδίωξε ουσιαστικά να απαντήσει στη μαρτυρία της Αιτήτριας, παραθέτοντας νέους ισχυρισμούς και μαρτυρία και καταθέτοντας αριθμό εγγράφων. Επίσης, ο συνήγορος δήλωσε την προθυμία του Καθ' ου η αίτηση να αποδεχθεί την έκδοση τελικού διατάγματος για το ποσό των €150 μηνιαίως. Είναι πάγια νομολογημένο πως οι αγορεύσεις των δικηγόρων δεν αποτελούν μέσον προσαγωγής μαρτυρίας ή διεύρυνσης των επιδίκων θεμάτων (βλ. Μισιρλής ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1995)3 Α.Α.Δ. 379, Κοινότης Λυσού κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1998)3 Α.Α.Δ. 537 κ.α.). Συνεπώς, οι εν λόγω αναφορές του συνηγόρου δε δύνανται να ληφθούν υπόψη για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης. Το ζήτημα της διατροφής τέκνου ρυθμίζεται από τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο του 1990 - Ν.216/90(«ο Νόμος»). Το εδάφιο
(1)του άρθρου 33 του Νόμου αναφέρει ότι «οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις τους». Το άρθρο 37 του ιδίου Νόμου ορίζει ότι «η διατροφή:
(1)προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου
(2)περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του». Σε υποθέσεις τέτοιας φύσεως, το Δικαστήριο πρέπει να εξετάζει το εύλογο των κονδυλιών που απαιτούνται για τη διατροφή και συντήρηση του δικαιούχου (Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη κ.α.
(1998)1 Α.Α.Δ. 1386). Το μέτρο της διατροφής δεν μπορεί να εξευρεθεί με απόλυτους αριθμούς. Η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες που διαδραματίζουν ρόλο στον εντοπισμό των πραγματικών αναγκών του δικαιούχου (Παναγιώτου ν. Σφικτού
(2001)1 Α.Α.Δ. 625). Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην υπόθεση Κορελλίδης ν. Κορελλίδη
(2012)1 Α.Α.Δ. 1975 λέχθηκε ότι «το δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες που να οδηγούν σε υπολογισμό με σεντ, αλλά θα πρέπει να σταθμίζει τις ανάγκες και να καταλήγει σε συμπεράσματα που να επαναφέρουν, ή δυνατό, τα ανήλικα παιδιά σε μια πλησιέστερη κατάσταση, όπως θα ήταν εάν οι γονείς τους ζούσαν μαζί». Για σκοπούς της παρούσας απόφασης, μελέτησα κι έλαβα υπόψη μου την προσκομισθείσα μαρτυρία αλλά και τη σχετική με το υπό κρίση θέμα νομοθεσία και νομολογία ως έχει αναλυθεί ανωτέρω. Κρίνω ότι η εισήγηση της ευπαιδεύτου συνηγόρου της Αιτήτριας ότι η Υπεράσπιση του Καθ' ου η αίτηση καταχωρήθηκε κατά παράβαση της Δ.19 των Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο της παρούσας απόφασης, η οποία αφορά την ουσία της διαφοράς. Εξάλλου, το παρόν δεν είναι το κατάλληλο στάδιο για να υποβληθεί και να εξεταστεί το συγκεκριμένο αίτημα το οποίο θα έπρεπε να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου με τον ενδεδειγμένο δικονομικό τρόπο σε προγενέστερο χρονικό σημείο για να αποφασιστεί. Σε κάθε περίπτωση όμως, είναι αυτονόητο ότι μαρτυρία που περιέχεται σε δικόγραφο καταστρατηγεί τις πρόνοιες της Δ.19 Κ.4 και αγνοείται. Εφαρμόζοντας την πιο πάνω νομική πτυχή στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης καταλήγω στα εξής: Αποδέχομαι τη θέση της Αιτήτριας σε ό,τι αφορά τα εισοδήματά της και κρίνω ότι αυτά ανέρχονται στο ποσό των €600. Δεν μπορώ όμως να αποδεχθώ τον ισχυρισμό της περί καταβολής ποσού ύψους €500 υπό μορφή δανείου για την ανέγερση οικίας αφού, κατά πρώτον, καμία θετική μαρτυρία προσκομίσθηκε προς επίρρωση του εν λόγω ισχυρισμού και κατά δεύτερον δεν θα μπορούσε να αποδοθεί οποιοδήποτε ποσό στην Αιτήτρια για την κάλυψη της στεγαστικής ανάγκης του ανηλίκου καθότι, ως έχει παγίως νομολογηθεί, «η διατροφή έχει σκοπό να καλύψει τις καταναλωτικές και όχι τις κεφαλαιουχικές δαπάνες, τις οποίες οι ίδιοι οι γονείς αναλαμβάνουν και επωμίζονται με σκοπό την επ' ονόματί τους απόκτηση ακίνητης περιουσίας» (Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους
(2010)1 Α.Α.Δ. 951 και Παπαντωνίου - ανωτέρω). Σε ό,τι αφορά τα μηνιαία εισοδήματα του Καθ' ου η αίτηση, πέραν από το γενικό και αόριστο ισχυρισμό του περί ύπαρξης προβλημάτων υγείας που δεν του επιτρέπουν να εργαστεί και τη λήψη ποσού από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας το οποίο δεν διευκρινίζεται, καμία μαρτυρία προσκόμισε που να καταδεικνύει στο Δικαστήριο την πραγματική οικονομική του κατάσταση ή το πώς η κατάσταση της υγείας του την επηρεάζει. Δε διαφεύγει της προσοχής μου ότι ο ευπαίδευτος συνήγορος του Καθ' ου η αίτηση στην αγόρευσή του επισυνάπτει αριθμό εγγράφων, τα οποία σύμφωνα με τον ίδιο «συνηγορούν υπέρ της αλήθειας όλων των ισχυρισμών του πελάτη [του]». Τα έγγραφα αυτά δεν έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου ως μαρτυρία αφού, ως έχει εξηγηθεί ανωτέρω, η αγόρευση του δικηγόρου δεν αποτελεί μέσον προσαγωγής μαρτυρίας. Για τον ίδιο ακριβώς λόγο, τα όσα εκτενώς αναφέρει ο συνήγορος του Καθ' ου η αίτηση στην αγόρευσή του αναφορικά με τις οικονομικές δυνάμεις του Καθ' ου η αίτηση δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη. Συνεπώς, ενεργώντας στη βάση των ενώπιον μου δεδομένων, όπως άλλωστε επιτάσσει και η σχετική νομολογία (βλ. Μαρκουλίδης - ανωτέρω), αποδέχομαι την αναντίλεκτη επί του προκειμένου θέση της Αιτήτριας και κρίνω ότι τα μηνιαία εισοδήματα του Καθ' ου η αίτηση ανέρχονται στο ποσό των €600. Όπως τονίστηκε από το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο στην ίδια υπόθεση (Μαρκουλίδης), όπου τα έξοδα του ανήλικου δεν είχαν αμφισβητηθεί, ακόμα κι εκεί που δεν υπάρχει αντίθετη μαρτυρία το Δικαστήριο οφείλει να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλιών. Έχοντας καθορίσει τις δυνάμεις των διαδίκων, προχωρώ κατωτέρω να εξετάσω τις ανάγκες του ανηλίκου και τα ποσά που απαιτούνται για την κάλυψή τους σε μηνιαία βάση, έχοντας κατά νου τις πιο πάνω νομοθετικές και νομολογιακές αρχές. Ως προς τα έξοδα διατροφής του ανήλικου XXXXX, κρίνω εύλογο το ποσό των €80 που δικογραφεί και παραθέτει με την ένορκη μαρτυρία της η Αιτήτρια. Θεωρώ όμως υπερβολικό το κονδύλι των €100 που αξιώνει η Αιτήτρια για τα έξοδα ένδυσης και υπόδησης του ανηλίκου. Λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία του ανήλικου, κρίνω ότι οι εν λόγω ανάγκες μπορούν να καλυφθούν με ένα ποσό της τάξεως των €60 μηνιαίως. Διογκωμένο κρίνω πως είναι και το ποσό των €120 για τα έξοδα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης του ανήλικου. Ενόψει του γεγονότος ότι δεν τέθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου σε σχέση με την κατάσταση της υγείας του ανήλικου που να δικαιολογεί το εν λόγω ποσό, δεν μπορώ να το αποδεκτώ. Λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία του XXXXX, κρίνω ότι το ποσό των €80 το μήνα είναι εύλογο για την κάλυψη των αναγκών του για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Δικαιολογημένο κι εύλογο κρίνεται, υπό τις περιστάσεις, το ποσό των €50 που αξιώνει η Αιτήτρια ως έξοδα ψυχαγωγίας και αναψυχής του ανήλικου. Υπερβολικά κρίνονται τα μεταφορικά έξοδα του ανήλικου, για τα οποία δεν έχει προσκομιστεί οποιαδήποτε περαιτέρω μαρτυρία. Κρίνω πως ένα ποσό της τάξης των €40 είναι εύλογο για την κάλυψη της εν λόγω ανάγκης του ανήλικου. . Ως προς τα έξοδα ρεύματος, νερού και θέρμανσης κρίνω ορθό και δίκαιο όπως αποδοθεί κάποιο ποσό ως μέρος των εξόδων του Κωνσταντίνου, αφού η παρούσα διαφοροποιείται από την υπόθεση Παπαντωνίου ν. Παπαντωνίου
(2011)1(Γ) Α.Α.Δ. 1875 στην οποία δεν εγκρίθηκαν ανάλογα κονδύλια ενόψει του γεγονότος ότι η μητέρα συγκατοικούσε με το συμβίο της και το έτερο παιδί που απέκτησε. Υπό τις περιστάσεις, κρίνω εύλογο για την κάλυψη των συγκεκριμένων αναγκών το ποσό των €40 μηνιαίως. Σε ό,τι αφορά τα έξοδα νηπιαγωγείου, κρίνω πως δεν μπορεί να αποδοθεί οποιοδήποτε ποσό αφού από την ένορκη μαρτυρία της Αιτήτριας προκύπτει ότι από τον Ιανουάριο του 2017 μέχρι και το χρόνο κατάθεσης της ένορκης μαρτυρίας της ο ανήλικος XXXXX δεν φοιτούσε σε οποιοδήποτε νηπιαγωγείο, ούτε όμως παρουσίασε οποιαδήποτε θετική μαρτυρία προς απόδειξη του εν λόγω κονδυλιού. Με βάση τα ανωτέρω, καταλήγω ότι τα έξοδα που απαιτούνται για την κάλυψη των αναγκών του ανηλίκου ανέρχονται στο ποσό των €350 το μήνα. Λαμβάνοντας υπόψη τις δυνάμεις των διαδίκων, ως έχουν εκτεθεί ανωτέρω, κρίνω ότι αυτοί πρέπει να επωμίζονται εξ' ημισείας τα έξοδα του ανήλικου υιού τους, ήτοι €175 έκαστος. Συνακόλουθα, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ' ου η Αίτηση όπως από τις 26.07.2016, ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης, και την αντίστοιχη ημέρα κάθε επόμενου μήνα, καταβάλλει στην Αιτήτρια το ποσό των €175, ως συνεισφορά του στη διατροφή του ανήλικου υιού τους, Μάριου. Οποιαδήποτε ποσά έχουν καταβληθεί από τον Καθ' ου η αίτηση δυνάμει του προσωρινού διατάγματος να αφαιρεθούν ή να πιστωθούν, ανάλογα με την περίπτωση, έναντι παρελθουσών ή μελλοντικών οφειλών του. Ακολουθώντας την πιο πάνω κατάληξη μου, τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση, όπως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ........... Ρ. Προκοπίου, Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Family/Final (Αναφορά: Δικαιοδοσία Διατροφής - Αίτηση για έκδοση διατάγματος διατροφής ανηλίκου τέκνου) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο