ΘΕΟΔΩΡΟΥ ν. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, Αρ. Αίτησης: 3/18, 18/6/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODPAF:2018:5 ΣΤΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Δικαιοδοσία Διατροφής (Ενηλίκων) ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Χ" Αθανασίου - Σιαμτάνη, Δ. Αρ. Αίτησης: 3/18 Μεταξύ: XXXXX XXXXX ΘΕΟΔΩΡΟΥ, από την Πάφο Αιτήτριας ΚΑΙ XXXXX ΘΕΟΔΩΡΟΥ, από την Πάφο Καθ' ου η αίτηση ----------------------------- Αίτηση για έκδοση Προσωρινού Διατάγματος, ημερομηνίας 05/01/2018 Ημερομηνία: 18/06/2018 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια : κ. Χαράλαμπος Σιαηλής για ΑΡΓΕΝΤΟΥΛΑ ΙΩΑΝΝΟΥ Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Καθ' ου η Αίτηση: κ. Νικόδημος Φακοντής για Ιωάννης Παπαζαχαρία Δ.Ε.Π.Ε. ----------------------------- ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Επιδιώκεται με την παρούσα αίτηση η έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο να ρυθμίζεται η συνεισφορά του Καθ' ου η Αίτηση στη διατροφή και συντήρηση της ενήλικης θυγατέρας του στο ποσό των €1.000 μηνιαίως, κατά τη διάρκεια των σπουδών της και μέχρι ολοκλήρωσής τους. Η αίτηση υποβλήθηκε μονομερώς, όμως το Δικαστήριο έκρινε ορθό να ακούσει και την άλλη πλευρά προτού αποφασίσει κατά πόσο δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος, γι' αυτό διατάχθηκε η επίδοσή της. Για να υποστηρίξει την αίτησή της η Αιτήτρια στην ένορκη δήλωση που τη συνοδεύει προβάλλει: Ότι στις 31/08/2017 έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας της και είναι φοιτήτρια της Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Πατρών όπου εισήχθηκε από τον Σεπτέμβριο του 2017 και θα φοιτά τουλάχιστον για τα επόμενα 6 χρόνια. Ότι οι γονείς της είναι διαζευγμένοι από τις 14/01/2002 και έκτοτε μένει με τη μητέρα της και τους δύο αδελφούς της. Ότι ο πατέρας της ενόσω ήταν ανήλικη συνεισέφερε στα έξοδα διατροφής της και των δύο αδελφών της με διάταγμα διατροφής, με το συνολικό ποσό των €900, στο οποίο προστέθηκε η νόμιμη αύξηση, ανά διετία. Επιπλέον, συχνά κατέβαλλε επιπρόσθετα ποσά για τη διατροφή και συντήρησή της, με αποτέλεσμα να καταβάλλει για την ίδια περί τα €1.000 τον μήνα. Σταμάτησε, ωστόσο, να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό από την ημέρα των γενεθλίων της. Ότι για τη φοίτησή της στο Πανεπιστήμιο Πατρών χρειάστηκε να ενοικιάσει διαμέρισμα στο οποίο διαμένει και θα συνεχίσει να διαμένει εκεί μέχρι την ολοκλήρωση των σπουδών της, πλην των περιόδων που θα της επιτρέπεται να έρχεται στην Κύπρο κυρίως για τις διακοπές των Χριστουγέννων, του Πάσχα και των καλοκαιρινών διακοπών όπου θα διαμένει με τη μητέρα της στην οικογενειακή εστία. Αναφέρει στη συνέχεια, ότι έχει δαπανήσει ένα μεγάλο ποσό χρημάτων ύψους €5.000 για σκοπούς εξεύρεσης διαμερίσματος και επίπλωσης και αγοράς του αναγκαίου εξοπλισμού. Πλην όμως, αναγκάστηκε να μετακομίσει λόγω παρενόχλησης, με αποτέλεσμα να δαπανήσει περισσότερα χρήματα, και αυτό το γεγονός το γνωρίζουν και οι δύο γονείς της. Είναι η θέση της ότι παρά τις διαβεβαιώσεις του πατέρα της, ο τελευταίος κανένα ποσό δεν κατέβαλε σ' αυτή, με αποτέλεσμα να πρέπει να κάνει διευθετήσεις για αποπληρωμή των εξόδων μετακόμισης με μηνιαίες δόσεις. Παραθέτει λεπτομέρειες για τα έξοδα μετακόμισης, προκαταβολής ενοικίου, μεσιτικής αμοιβής, εγκατάστασης λογαριασμών ρεύματος και μεταφοράς επίπλων. Περαιτέρω, αναφέρει ότι κατά τις περιόδους που βρίσκεται στην Κύπρο παίρνει μαθήματα οδήγησης και πληρώνει €30 για κάθε μάθημα. Θα χρειαστεί ακόμα ένα κονδύλι για να καλύψει και τα έξοδα συμμετοχής της στις σχετικές εξετάσεις για την απόκτηση άδειας. Τα έξοδά της για διατροφή και συντήρησή της, λαμβάνοντας υπόψη της και τις προσωπικές της συνθήκες και το επίπεδο ζωής που είχε πριν, αλλά και μετά το διαζύγιο των γονέων της, ανέρχονται σε €1.730 μηνιαίως, τα οποία και παραθέτει αναλυτικά σε σχετικό πίνακα. Είναι αδύνατο για την ίδια να εργάζεται κατά τη διάρκεια των σπουδών της, αφού αναλώνει όλες τις ώρες της για μελέτη, με αποτέλεσμα να μην έχει οποιοδήποτε εισόδημα. Ούτε και έχει εισόδημα από οποιαδήποτε άλλη πηγή. Ο πατέρας της εργάζεται ως καθηγητής πληροφορικής με μηνιαίο μισθό περί τις €3.000, ενώ συνεργάζεται με διάφορες εταιρείες προσφέροντας τους υπηρεσίες τεχνολογικής υποστήριξης υπολογιστών, λαμβάνοντας ένα τεράστιο επιπλέον εισόδημα, με αποτέλεσμα τα εισοδήματά του να ανέρχονται περί τις €8.000 μηνιαίως. Η μητέρα της είναι υπάλληλος της CΥΤΑ, με μηνιαίο ακάθαρτο εισόδημα περί τις €2.
- Ωστόσο, το καθαρό εισόδημα της μητέρας της είναι μόλις €950, αφού οι αποκοπές της, συμπεριλαμβανομένων και των δόσεων των δανείων που αφορούν και τον πατέρα της, ανέρχονται σε €1.
- Επισυνάπτει κατάσταση μισθοδοσίας της μητέρας της. Όπως αναφέρει, περαιτέρω, παρά τις οικονομικές της δυσκολίες, η μητέρα της δαπανεί το μεγαλύτερο ποσοστό των εισοδημάτων της συμβάλλοντας στα έξοδα συντήρησης αυτής και των αδελφών της, στη διατροφή των οποίων από την ενηλικίωση τους ο πατέρας της έχει παύσει να συνεισφέρει. Ως εκ των ανωτέρω, θεωρεί δίκαιο και εύλογο όπως το Δικαστήριο εκδώσει διάταγμα με το οποίο να καθοριστεί το ποσό της συνεισφοράς του πατέρα της στη διατροφή της. Αλλά και επείγον, καθώς δεν θα μπορέσει να επιστρέψει στο νέο ακαδημαϊκό έτος και να συνεχίσει τις σπουδές της, αφού δεν θα έχει την οικονομική δυνατότητα, να συνεχίσει. Στην αίτηση της θυγατέρας του ο Καθ' ου η Αίτηση αντέδρασε με ένσταση, στην οποία προέβαλε διάφορους λόγους για τους οποίους το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να εκδώσει οποιοδήποτε προσωρινό διάταγμα. Παραθέτω πιο κάτω αυτούσιους τους λόγους ένστασης του Καθ' ου η Αίτηση:- "
- Η αίτηση είναι νομικά και ουσιαστικά αβάσιμη και αστήρικτη, δεν έχει έρεισμα στον νόμο, τους διαδικαστικούς κανονισμούς, την νομολογία και την δικαστηριακή πρακτική.
- Η αίτηση είναι επιπόλαια και/ή ενοχλητική (frivolous and vexatious) και/ή αποτελεί κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας (abuse of process).
- Ο Καθ' ου η Αίτηση βρίσκεται σε αντικειμενική και/ή οικονομική αδυναμία να καταβάλει το αιτούμενο από την αιτήτρια ποσό διατροφής και/ή οποιοδήποτε άλλο ποσό.
- Η αιτήτρια πριν την καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης γνώριζε ότι ο καθ' ου η αίτηση δεν είχε την οικονομική ευχέρεια και/ή δυνατότητα στην καταβολή προς αυτήν οποιουδήποτε ποσού διατροφής.
- Η αίτητρια δεν έχει τα έξοδα που ισχυρίζεται και/ή το ύψος αυτών είναι διογκωμένο και/ή υπερβολικό.
- Δεν δικαιολογούνται οι νομικές και/ή νομολογιακές προϋποθέσεις για την έκδοση από την αιτήτρια του αιτούμενου προσωρινού διατάγματος.
- Η αιτήτρια έχει αποκρύψει από το δικαστήριο ουσιώδη γεγονότα που αφορούν τον καθ' ου η αίτηση και/ή δεν έχει προσέλθει με καθαρά χέρια." Την ένστασή του ο Καθ' ου η Αίτηση υποστηρίζει στα ακόλουθα, μεταξύ άλλων, γεγονότα, τα οποία και παραθέτει στην ένορκη δήλωσή του: Παραδέχεται καταρχήν ότι μέχρι την ενηλικίωση της θυγατέρας του κατέβαλλε δυνάμει διατάγματος διατροφής, με τις σχετικές αυξήσεις, το ποσό των €900, μέχρι τις 31/08/2017, για τα τρία παιδιά του από τον πρώτο γάμο, ο οποίος λύθηκε το 2002, απορρίπτοντας όμως, ότι έδινε οποιοδήποτε επιπρόσθετο ποσό για τα παιδιά του. Αναφέρει, επίσης, ότι κατά το 2006 δημιούργησε νέα οικογένεια και απέκτησε άλλα τέσσερα παιδιά γι' αυτό η έκδοση οποιουδήποτε ποσού για σκοπούς της ενήλικης φοιτήτριας θυγατέρας του, θα θέσει σε κίνδυνο τη δική του διατροφή και της νέας οικογένειας του. Συνεχίζοντας, αναφέρει ότι κατά το 2006 προχώρησε σε αγορά διαμερίσματος δύο υπνοδωματίων με δάνειο από την Alpha Bank ύψους €85.000 με διακανονισμό εξόφλησης €900 μηνιαίως. Το οποίο, όμως, σταμάτησε να καταβάλλει, καθώς είχε τη διατροφή των παιδιών του. Παράλληλα, το 2009 άνοιξε κατάστημα ειδών πληροφορικής για να μπορέσει να ανταπεξέλθει στις οικονομικές του υποχρεώσεις, το οποίο όμως έκλεισε το 2011 αφήνοντας του χρέος €35.000 προς την Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ. Το εν λόγω χρέος δεν έχει αποπληρωθεί μέχρι σήμερα με αποτέλεσμα η Τράπεζα να λάβει μέτρα εναντίον του. Όπως αναφέρει, η αγωγή έχει οριστεί για ακρόαση στις 11/06/
- Είναι η θέση του ότι μετά το διαζύγιο, τόσο η σύζυγος του, όσο και η οικογένεια της κρατούσαν εχθρική στάση απέναντι του, με αποτέλεσμα οι σχέσεις τους να είναι ανύπαρκτες. Παρά το ότι η οικονομική κατάστασή του χειροτέρεψε από το έτος 2009 που αυξήθηκε το ποσό της διατροφής και απέκτησε τα δύο πρώτα παιδιά του από το δεύτερο γάμο, εντούτοις, όπως αναφέρει ο Καθ' ου η Αίτηση, συνέχισε να καταβάλλει τη διατροφή των παιδιών του από τον πρώτο του γάμο και συνεισέφερε μέχρι την ενηλικίωσή τους, προκειμένου να μην επηρεαστούν οι σχέσεις του με τα παιδιά του και να καλυτερέψουν οι σχέσεις τους. Παρά τις σκέψεις που έκανε για να ζητήσει μείωση του ποσού λόγω της οικονομικής του κατάστασης. Όπως υποστηρίζει περαιτέρω, η θυγατέρα του γνώριζε ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να τη βοηθήσει κατά τη διάρκεια των σπουδών της. Για να μπορέσει να ανταπεξέλθει στις οικονομικές του υποχρεώσεις αναγκάστηκε να πάρει προσωπικό δάνειο από το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Καθηγητών ύψους €80.000 με μηνιαία δόση εξόφλησης €425, μετά από αναδιάρθρωση που έγινε σε μεταγενέστερο χρόνο. Έχει καθαρά εισοδήματα € 2.209,62 μετά τις αποκοπές, καθώς πληρώνει δόσεις δανείων €1.040 μηνιαίως για δύο δάνεια. Το πρώτο αφορά την απόκτηση του διαμερίσματός του, τη δόση του οποίου σταμάτησε να καταβάλλει καθώς είχε τις υποχρεώσεις διατροφής των τριών παιδιών του δυνάμει διατάγματος διατροφής. Το δεύτερο αφορούσε το προσωπικό δάνειο από το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Καθηγητών. Απορρίπτει, στη συνέχεια, τα όσα αναφέρει η θυγατέρα του, ότι λαμβάνει επιπλέον εισοδήματα, τονίζοντας ότι αν συνέβαινε κάτι τέτοιο δεν θα εξακολουθούσε να μένει σε ένα διαμέρισμα 70 τ.μ. με την εξαμελή σήμερα οικογένειά του. Ούτε και θα χρειαζόταν να πάρει προσωπικό δάνειο για κάλυψη αναγκαίων εξόδων. Παραδέχεται ότι αρνείται να καταβάλει διατροφή στη θυγατέρα του, αποδίδοντας όμως την άρνησή του, στην οικονομική του αδυναμία και αναφέροντας ότι σε περίπτωση που θα έδινε διατροφή σήμερα στη ενήλικη θυγατέρα του, θα διακινδύνευε τη δική του διατροφή και των ανήλικων παιδιών του. Αναφέρει, ακόμα, ότι η νέα σύζυγός του είναι καθηγήτρια και λαμβάνει καθαρό μισθό €2.000 μηνιαίως, ο οποίος, μαζί με το δικό του εισόδημα, χρησιμοποιείται για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσης της εξαμελούς οικογένειας του, έξοδα τα οποία παραθέτει αναλυτικά σε σχετικό πίνακα. Αναφέρει, ακόμα, πως η νέα σύζυγός του αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, προβλήματα με τη σπονδυλική της στήλη γι' αυτό και δεν μπορεί να σηκώνει βάρος και ενώ θα έπρεπε να είχαν προσλάβει οικιακή βοηθό, τελικά δεν το έπραξαν λόγων οικονομικών δυσκολιών. Απορρίπτει, στη συνέχεια, το ύψος των εξόδων που χρειάζεται για διατροφή και συντήρηση η θυγατέρα του για τις σπουδές της, θεωρώντας τα έξοδα ως η ίδια τα παρουσιάζει στην αίτησή της, υπερβολικά. Είναι δε η θέση του, ότι ένας μέσος φοιτητής στην Ελλάδα, χρειάζεται γύρω στα €750 τον μήνα και αν η θυγατέρα του θεωρεί ότι χρειάζεται αυτό το ποσό των €1.730 μηνιαίως, λόγω των συνθηκών που είχε τα προηγούμενα χρόνια, αυτό δεν οφείλεται στον ίδιο, αλλά στη μητέρα της, που κατοικεί σε 300 τ.μ. σπίτι, λαμβάνει επιπλέον εισοδήματα από απογευματινά φροντιστήρια, έχει έσοδα ενοικίων από δύο διαμερίσματα που διαθέτει και είναι από εύπορη οικογένεια. Επιπρόσθετα, η μητέρα της λάμβανε μέχρι πρότινος επιδόματα τέκνου λόγω τρίτεκνης οικογένειας και επιδόματα μονογονιού. Υποδεικνύει, περαιτέρω, ότι εφόσον η θυγατέρα του αναφέρει για το ψηλό βιοτικό επίπεδο που είχε τα προηγούμενα χρόνια, όφειλε η μητέρα της να μεριμνήσει ώστε να αποταμιεύσει χρήματα και με κάποιο σπουδαστικό σχέδιο να καλυφθεί μέρος ή ολόκληρο το ποσό των εξόδων των σπουδών της, ενόψει της δικής του κακής οικονομικής κατάστασης. Τέλος, αναφέρει ότι η ενήλικη θυγατέρα του μπορεί να λαμβάνει εισοδήματα από άλλες πηγές όπως την ενοικίαση των δύο διαμερισμάτων, αλλά και από μερική απασχόληση, που φαίνεται να είναι εφικτή, αφού όπως αναφέρει, η θυγατέρα του έχει έξοδα ψυχαγωγίας €
- Περαιτέρω, υποστηρίζει ότι μπορεί η ίδια να πάρει σπουδαστικό δάνειο ώστε να καλύψει μέρος των εξόδων της με αποπληρωμή μετά το πέρας των σπουδών της. Δεν είναι σε θέση να καταβάλλει κανένα ποσό γι' αυτό η θυγατέρα του θα πρέπει να εξεύρει εργασία κατά τη διάρκεια των σπουδών της. Ο ίδιος κατέβαλλε διατροφή για τα τέκνα του, ενόψει της ανηλικότητάς τους και της αδυναμίας τους τότε να εργαστούν, μέχρι την ενηλικίωσή τους. Θεωρεί, τέλος, άδικη την έκδοση οποιουδήποτε διατάγματος διατροφής, επικαλούμενος τη διακινδύνευση της δικής του διατροφής και των τεσσάρων ανήλικων παιδιών του, ενόψει των λοιπών αναγκαίων δαπανών διαβίωσής του. Αμφότεροι οι συνήγοροι των διαδίκων κατά την ακρόαση της αίτησης, παρέδωσαν γραπτές αγορεύσεις στις οποίες προέβαλαν ο καθένας την επιχειρηματολογία του. Η δικηγόρος της Αιτήτριας από τη μια, εισηγήθηκε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση ενός προσωρινού διατάγματος και ότι έχει καταδειχθεί το κατεπείγον του αιτήματος, ενώ ο δικηγόρος του Καθ' ου η Αίτηση από την άλλη, κάλεσε το Δικαστήριο να απορρίψει την αίτηση, καθώς ο Καθ' ου η Αίτηση βρίσκεται σε αντικειμενική αδυναμία καταβολής οποιουδήποτε ποσού ως διατροφή προς την Αιτήτρια. Υποβάλλοντας ότι η επιδίκαση οποιουδήποτε ποσού θα έχει αρνητικές και δυσμενείς επιπτώσεις στην νέα πολυμελή οικογένειά του και υποδεικνύοντας ότι σε περίπτωση έκδοσης οποιουδήποτε διατάγματος από το Δικαστήριο, θα δώσει το δικαίωμα και στα άλλα δύο ενήλικα παιδιά του να καταχωρήσουν αιτήσεις κατά του πατέρα τους, με αποτέλεσμα στο τέλος της ημέρας ο Καθ' ου η Αίτηση να μην είναι σε θέση να συντηρεί τα τέσσερα ανήλικα παιδιά του, από τον δεύτερο γάμο του. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος στη βάση του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60, ως έχει τροποποιηθεί, θα πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α. Ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, β. ορατή πιθανότητα επιτυχίας του Ενάγοντος στην αγωγή, και γ. ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο αν δεν εκδοθεί το διάταγμα. Οι πιο πάνω προϋποθέσεις έχουν αναλυθεί σε έκταση στη νομολογία [βλ. Οδυσσέως v. Pieris Estates
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Κυτάλα κ. ά. v. Χρυσάνθου κ.α.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, Κ.Ο.Τ. v. Θεωρή
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 255, M. Ch. Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. v. Timberland
(1997)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791, Parico Aluminium Designs Ltd. v. Muskita Aluminium Co. Ltd. κ. ά.
(2002)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2015 κ.α.]. Η πρώτη προϋπόθεση, δεν εξυπακούει τίποτα περισσότερο από την αποκάλυψη συζητήσιμης υπόθεσης με βάση τις έγγραφες προτάσεις. Όσον αφορά τη δεύτερη, είναι αρκετό για το Δικαστήριο να ικανοποιηθεί ότι υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Αυτή έχει ερμηνευθεί να σημαίνει κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα, αλλά και πολύ λιγότερο από το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Η τρίτη προϋπόθεση, όπως αναλύεται στην υπόθεση Οδυσσέως (ανωτέρω), σχετίζεται με το θέμα επάρκειας της θεραπείας υπό το φως των γεγονότων της κάθε υπόθεσης. Είναι δε καθιερωμένη αρχή ότι ο Αιτητής ο οποίος επιδιώκει μονομερώς ένα προσωρινό διάταγμα πρέπει να προσέρχεται στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια. Πρέπει να προβαίνει σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη όλων των ουσιωδών γεγονότων, η σημασία της οποίας έχει αναλυθεί σε σειρά αποφάσεων. Το επιστέγασμα της απουσίας αποκάλυψης είναι η κατάργηση του διατάγματος. Το Δικαστήριο αν θεωρήσει ότι η μη αποκάλυψη ήταν ουσιώδης μπορεί να ακυρώσει το προσωρινό διάταγμα που το ίδιο εξέδωσε αρνούμενο ν' ακούσει περαιτέρω τον Αιτητή. Για να ακυρώσει, όμως, το διάταγμα θα πρέπει τα γεγονότα που δεν αποκαλύφθηκαν να ήταν ουσιώδη. Επίσης, θα πρέπει να βρίσκονταν εντός της γνώσης του Αιτητή. [Βλ. Στυλιανού v. Στυλιανού
(1992)1 Α.Α.Δ. 583, Γρηγορίου κ. ά. v. Χριστοφόρου
(1995)1 Α.Α.Δ. 248, Demstar Ltd. v. Zim Israel Navigation Co. Ltd.
(1996)1 (A) Α.Α.Δ. 597, Μ. & Ch. Mitsingas Tr. Ltd. κ.ά. ν. Timberland Co.
(1997)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791, Resola (Cyprus) Ltd. v. Χρίστου
(1998)1 (Β) Α.Α.Δ. 598, Σεβαστού ν. Σεβαστού,
(2002)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1980]. Στις περιπτώσεις, ακόμα, μονομερών αιτήσεων πρέπει να καταδεικνύεται το επείγον του αιτήματος. ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Προτού ασχοληθώ με την εξέταση των τριών προϋποθέσεων για την έκδοση προσωρινών διαταγμάτων, θα εξετάσω την ένσταση του Καθ' ου η Αίτηση, ότι υπήρξε απόκρυψη στοιχείων από την Αιτήτρια και ότι η Αιτήτρια δεν προσήλθε στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια, κατά την υποβολή της αίτησης. Σύμφωνα με την νομολογία, η υποχρέωση του Αιτητή για αποκάλυψη όλων των ουσιωδών στοιχείων υφίσταται μόνο στην περίπτωση μονομερούς αίτησης [Cyprus Trading Corporation Ltd v. Zim Israel Navigation Co. Ltd κ.ά.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1168]. Θα υπενθυμίσω ότι στην παρούσα υπόθεση, η μονομερής αίτηση επιδόθηκε στην άλλη πλευρά με οδηγίες του Δικαστηρίου. Συνεπώς, μετά την επίδοσή της στην άλλη πλευρά, η μονομερής αίτηση απώλεσε την υπόσταση της μονομερούς αίτησης και μετατράπηκε σε αίτηση δια κλήσεως [Μαρκιτανής ν. Μουτζούρη
(2000)1 Α.Α.Δ. 923 και Κώστας Σμυρνιός
(2000)1 A.A.Δ. 43]. Επομένως, έχει εφαρμοστεί ο κανόνας της υποχρέωσης αποκάλυψης όλων των ουσιωδών στοιχείων στην περίπτωση αίτησης δια κλήσεως. Και δόθηκε στον Καθ' ου η Αίτηση το δικαίωμα να ακουστεί. Ούτε πρόκειται για περίπτωση όπου εκδόθηκε οποιοδήποτε προσωρινό διάταγμα στη βάση των όσων λέχθηκαν στη μονομερή αίτηση. Προχωρώ, συνεπώς, να εξετάσω κατά πόσο ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση προσωρινού διατάγματος, έχοντας πάντοτε κατά νου ότι το Δικαστήριο, σε αυτό το στάδιο, δεν ενεργεί ως Δικαστήριο ουσίας και θα πρέπει να αποφεύγει να προβαίνει σε διεξοδική αξιολόγηση της μαρτυρίας και εξαγωγή συμπερασμάτων επί των διαφιλονικούμενων θεμάτων [βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)1 C.L.R. 263]. Ο περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμος του 1990 (Ν.216/1990), άρθρο 33
(1), επιβάλλει στους γονείς υποχρέωση για από κοινού διατροφή του ανηλίκου τέκνου τους ανάλογα με τις δυνάμεις του καθενός. Το άρθρο 33
(2)του Νόμου, στη συνέχεια, ρυθμίζει τη συνέχιση της υποχρέωσης των γονέων για διατροφή του τέκνου τους και μετά την ενηλικίωσή του, εφόσον συντρέχουν οι προβλεπόμενες στη διάταξη προϋποθέσεις, δηλαδή: "33
(2)Με απόφαση και σχετική ρύθμιση από το Δικαστήριο ή υποχρέωση των γονέων δυνάμει του εδαφίου
(1)είναι δυνατό να συνεχίσει και μετά την ενηλικίωση του στις περιπτώσεις όπου ειδικές περιστάσεις επιβάλλουν τούτο, όπως σε περίπτωση ανικανότητας ή αναπηρίας του τέκνου ή υπηρεσίας του στην Εθνική Φρουρά ή φοίτηση του σε εκπαιδευτικό ίδρυμα ή επαγγελματική σχολή." Η έκδοση δικαστικής απόφασης βάσει του άρθρου 33
(2)αποτελεί προϋπόθεση για τη συνέχιση της υποχρέωσης. [Βλ Τιτσινίδης v. Τιτσινίδης
(1994)1 Α.Α.Δ. 385, Βουνού v. Βουνού
(1998)1 Α.Α.Δ. 490 και Χρίστου v. Χρίστου
(2000)1 Α.Α.Δ. 1891]. Προκύπτει από τα πιο πάνω, ότι η φοίτηση του τέκνου σε εκπαιδευτικό ίδρυμα αποτελεί μια από τις περιπτώσεις που το Δικαστήριο δύναται να διατάξει τη συνέχιση της υποχρέωσης των γονέων. Και στην προκείμενη περίπτωση, είναι αποδεκτό από τον Καθ' ου η Αίτηση ότι η θυγατέρα του είναι φοιτήτρια στην Ιατρική Σχολή Πατρών από τον Σεπτέμβριο του
- Επομένως, πληρείται η πρώτη προϋπόθεση, υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση. Προχωρώ στην εξέταση της δεύτερης προϋπόθεσης, κατά πόσο υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Από την ένορκη δήλωση του ο Καθ' ου η Αίτηση, αυτός φαίνεται να επικροτεί την επιλογή της θυγατέρας του να εισαχθεί στην Ιατρική Σχολή. Ούτε και φαίνεται να την απέτρεψε από του να προχωρήσει σε τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ακόμα, όπως ο ίδιος αναφέρει, η θυγατέρα του θα μπορεί να αποπληρώσει σπουδαστικό δάνειο που έχει τη δυνατότητα να κάνει, ώστε να καλύψει μέρος ή ολόκληρο το ποσό των εξόδων της, με αποπληρωμή μετά το πέρας των σπουδών της, αφού, όπως ο ίδιος αναφέρει: «η ιατρική ως επί το πλείστον είναι κλάδος που επιφέρει αρκετά ψηλά εισοδήματα». Ούτε και φαίνεται ο Καθ' ου η Αίτηση να ήταν αντίθετος με την επιλογή της θυγατέρας του. Και εν πάση περιπτώσει, καταβάλλοντας μέχρι την ενηλικίωσή της για την ίδια ποσό τουλάχιστον €300 μηνιαίως, ενώ η θυγατέρα του λογικά θα προετοιμαζόταν για την εισδοχή της στην Ιατρική Σχολή, άφησε τη θυγατέρα του να πιστεύει ότι η συνεισφορά του θα συνέχιζε και για τις σπουδές της. Προκύπτει, ακόμα, ότι ο πατέρας της έπαψε να συνεισφέρει με την ενηλικίωσή της στις 31/08/2017, ενώ η θυγατέρα του είχε ήδη εισαχθεί στην Ιατρική Σχολή και άρχιζε η φοίτησή της από τον Σεπτέμβριο του 2017, δηλαδή λίγες ημέρες μετά την ενηλικίωση της θυγατέρας του. Επιπλέον, ο Καθ' ου η Αίτηση φαίνεται να γνώριζε τις κινήσεις τις θυγατέρας του, αλλά και τη μετακόμισή της σε άλλο σπίτι. Όπως αναφέρει: «παρόλο που συγκατατέθηκα στη μετακόμιση της, προτείνοντας μάλιστα τη συγκατοίκηση με τρίτο άτομο τόσο για θέματα ασφάλειας όσο και για οικονομικούς λόγους, ουδέποτε αναφέρθηκα σε κάλυψη εξόδων από μέρους μου που θα προκύπτανε από τη μετακόμιση αυτή.» Η παραπάνω θέση του δημιουργεί το εύλογο ερώτημα, γιατί η θυγατέρα του ήθελε τη συγκατάθεσή του, που είχε ως συνέπεια να δημιουργηθούν νέα έξοδα για να μετακομίσει, αφού ο ίδιος ήταν παντελώς αμέτοχος και αρνητικός στην οποιαδήποτε συνεισφορά. Επικαλείται, ακόμα, ο Καθ' ου η Αίτηση την οικονομική αδυναμία του λόγω της ύπαρξης δανείων και της δημιουργίας νέας οικογένειας και άλλων τεσσάρων παιδιών, τα οποία είναι ανήλικα, ως δικαιολογία για την άρνησή του να συνεισφέρει στα έξοδα των σπουδών της θυγατέρας του. Τις ίδιες, όμως, οικονομικές δυνατότητες και υποχρεώσεις φαίνεται να είχε ο Καθ' ου η Αίτηση, μέχρι και τις 31/08/
- Είχε ήδη αποκτήσει τα τέσσερα παιδιά με την νέα σύζυγό του, διατηρούσε τα ίδια δάνεια. Όμως, κατέβαλλε το ποσό των €900 μηνιαίως, ως συνεισφορά του στη διατροφή των τριών τότε ανήλικων τέκνων του από τον πρώτο του γάμο. Όπως ο ίδιος αναφέρει, προσπαθούσε να έχει καλές σχέσεις με τα παιδιά του από τον πρώτο γάμο. Εκκρεμούσε, επίσης, η αγωγή με αριθμό 1998/2015 εναντίον του, για την παραχώρηση τραπεζικών διευκολύνσεων για την επιχείρηση που επέλεξε να ανοίξει, κατάστημα ειδών πληροφορικής, όντας καθηγητής πληροφορικής. Κάτι που καθιστά τον ισχυρισμό της θυγατέρας του, για επιπλέον εισοδήματα σήμερα, εύλογα πιθανό. Κρίνω, λοιπόν, ότι πληρείται και η δεύτερη προϋπόθεση, υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας στην εναρκτήρια αίτηση. Όμως και η τρίτη προϋπόθεση συντρέχει, αφού οι ανάγκες της διατροφής είναι άμεσες και τρέχουσες και δεν μπορούν να αποκατασταθούν με κανένα τρόπο μεταγενέστερα. Και ασφαλώς, ο κίνδυνος να διακοπεί η φοίτηση της Αιτήτριας σε περίπτωση που δεν έχει χρήματα να τη συνεχίσει, είναι ορατός. Καταλήγοντας, λοιπόν, ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος, θα πρέπει να με απασχολήσουν οι οικονομικές δυνατότητες του Καθ' ου η Αίτηση, ώστε να καθορίσω το ύψος της δικής του συνεισφοράς. Η αναφορά της Αιτήτριας σε μηνιαίο εισόδημά του από την εργασία του ως καθηγητή πληροφορικής στο Δημόσιο ύψους €3.000, δεν φαίνεται να απέχει πολύ από αυτό που παρουσιάζεται στην κατάσταση μισθοδοσίας του πατέρα της. Εκεί ο βασικός μισθός του φαίνεται να ανέρχεται σε €2.939,38 μηνιαίως. Μετά δε τις αποκοπές, ο καθαρός του μισθός ανέρχεται σε €2.209,
- Βέβαια, ο ίδιος ο Καθ' ου η Αίτηση στα πλαίσια του καθήκοντός του να αποκαλύψει την οικονομική δυνατότητά του, έχει παρουσιάσει κάποια τεκμήρια για τα πραγματικά του εισοδήματα και τις υποχρεώσεις του, αλλά και τις καθυστερήσεις των δανείων, τα οποία έχει συνάψει με διάφορα πιστωτικά ιδρύματα. Χωρίς, βέβαια, να αποφασίζω, σε αυτό το στάδιο, οριστικά για τις οικονομικές του δυνάμεις και για τυχόν έξτρα εισοδήματα από μέρους του, κάτι που θα γίνει κατά την ακρόαση της εναρκτήριας αίτησης, τα στοιχεία που παρουσίασε ο Καθ' ου η Αίτηση ως προς τα έξοδα της οικογένειας και δεν αντεξετάστηκε εκ πρώτης όψεως, δεικνύουν μια περιορισμένη οικονομική δυνατότητα. Έχοντας, όμως, με την νέα σύζυγό του εισοδήματα τουλάχιστον €5.000 μηνιαίως και μηνιαία τακτικά έξοδα €4.705,33, θεωρώ ότι υπάρχει δυνατότητα για μια μικρή συνεισφορά στη διατροφή και συντήρηση της θυγατέρας του, ώστε να συνεχίσει τις σπουδές της. Εξάλλου, ο Καθ' ου η Αίτηση υπό παρόμοιες συνθήκες, αφού από τα τεκμήρια που επισύναψε φαίνεται να προϋπήρχαν τα δάνεια, κατέβαλλε και στα τρία παιδιά του από τον προηγούμενο γάμο, πριν την ενηλικίωση της Αιτήτριας, το ποσό των €900 μηνιαίως. Και δεν έχω σε αυτό το στάδιο οποιαδήποτε αίτηση από τα άλλα δύο ενήλικα παιδιά του και/ή ότι τα άλλα δύο παιδιά του, ζητούν οποιαδήποτε συνεισφορά από τον πατέρα τους μετά την ενηλικίωσή τους. Περαιτέρω, η μητέρα της Αιτήτριας φαίνεται να έχει εισοδήματα σύμφωνα με τα όσα η Αιτήτρια παρουσιάζει ύψους €2.938,
- (Τεκμήριο 2), τα οποία, μετά τις διάφορες αποκοπές περιορίζονται στα €953,00 μηνιαίως. Σύμφωνα με την Αιτήτρια, φαίνεται και η μητέρα της να έχει δάνεια που αφορούν και τον πατέρα της, τα οποία ανέρχονται σε €1.985,
- Ο Καθ' ου η Αίτηση, βέβαια, προβάλλει ότι η πρώην σύζυγός του μένει σε ένα σπίτι 300 τ.μ. και έχει επιπλέον εισοδήματα από απογευματινά φροντιστήρια και διαμερίσματα που ενοικιάζει, χωρίς βέβαια να παραθέτει οποιεσδήποτε λεπτομέρειες για οποιαδήποτε επιπλέον ποσά τυχόν να λαμβάνει η τελευταία από άλλες πηγές. Και δεν είναι ώρα για το Δικαστήριο, να καταλήξει σε τελικά ευρήματα επί αντικρουόμενων ισχυρισμών. Μια και υπάρχει μια αντίθετη θέση της Αιτήτριας για τα εισοδήματα της μητέρας της. Περαιτέρω, το επίδομα που λαμβανόταν για τρίτεκνη οικογένεια ενόψει της ενηλικίωσης των τριών παιδιών, θα έχει τερματιστεί. Δεδομένης, λοιπόν, της άρνησης του Καθ' ου η Αίτηση να συνεισφέρει για τις σπουδές της ενήλικης θυγατέρας του, η κάλυψη των εξόδων της Αιτήτριας είναι δεδομένο ότι γίνεται εξ ολοκλήρου από τη μητέρα της. Κρίνω, λοιπόν, στη βάση των πιο πάνω, ότι και ο πατέρας έχει περιορισμένη δυνατότητα να συνεισφέρει στη συνέχιση των σπουδών της Αιτήτριας. Θεωρώντας, βέβαια, το ποσό στο οποίο υπολογίζει τα έξοδά της η Αιτήτρια για ένα φοιτητή στην Ελλάδα υπερβολικό και τη θέση του Καθ' ου η Αίτηση ως προς τα αναγκαία έξοδά της, να είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα. Θεωρώντας, ακόμα, τη θέση της Αιτήτριας για ταξίδια τρεις φορές τον χρόνο στην Κύπρο, επίσης ως υπερβολική, ενόψει της στενότητας των γονέων της και τα μαθήματα για άδεια οδήγησης, σε αυτό το στάδιο, ότι δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν έξοδα, που συνδέονται άμεσα με τις σπουδές της. Όπως λέχθηκε στη Βουνού v. Βουνού
(1998)1 Α.Α.Δ. 490, 501: "Είναι δικαίωμα ενός ενήλικου να κάμνει τις επιλογές που θέλει και να καθορίζει την πορεία του στη ζωή, όσο και αν οποιοσδήποτε άλλος νομίζει πως κάμνει λάθος ή πως είναι παράλογος. Αρχίζουν όμως να συνυπολογίζονται τα στοιχεία κάτω από το φακό της λογικής όταν ο ενήλικας θέλει να πληρωθεί από άλλον έστω από τον πατέρα του ο λογαριασμός. Ιδιαίτερα όταν οι οικονομικές δυνατότητες του πατέρα του είναι περιορισμένες." Βέβαια, δεν μπορώ, σε αυτό το στάδιο, να αξιολογήσω τη δυνατότητα της Αιτήτριας να εργαστεί, ως μιας φοιτήτριας με αρκετά απαιτητικές σπουδές. Και χωρίς να έχω ολοκληρωμένη μαρτυρία από τους δύο διαδίκους και όχι απλούς ισχυρισμούς. Στη βάση των πιο πάνω, θεωρώ λογικό και δίκαιο να εκδοθεί ένα προσωρινό διάταγμα για τη διατροφή και συντήρηση της Αιτήτριας, ως μια ελάχιστη συνεισφορά του πατέρα της για τη δυνατότητα συνέχισης των σπουδών της, το οποίο καθορίζω στα €250 για τους μήνες από Σεπτέμβριο ως Ιούνιο κάθε έτους και €200 για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, ποσό το οποίο θεωρώ εύλογο υπό τις περιστάσεις, για μια μετρημένη φοιτητική ζωή και εντός των οικονομικών του δυνατοτήτων. Κρίνοντας ορθό η υποχρέωσή του να αρχίζει από 01/06/
- Η Αιτήτρια, περαιτέρω, θα μπορεί να αποταθεί ώστε να εξασφαλίσει φοιτητικό δάνειο, το οποίο μπορεί να αποπληρώνει μετά το πέρας των σπουδών της. Και με τη συνεισφορά, επίσης, της μητέρας της να συνεχίσει τις σπουδές της. Συνακόλουθα, εκδίδεται Προσωρινό Διάταγμα, με το οποίο διατάσσεται ο Καθ' ου η Αίτηση όπως καταβάλλει στην Αιτήτρια για τους μήνες Σεπτέμβριο μέχρι Ιούνιο εκάστου έτους, την 1η ημέρα εκάστου μηνός, με επτά ημέρες χάρη, το ποσό των €250, και για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο εκάστου έτους και την 1η μέρα εκάστου μηνός, με επτά ημέρες χάρη, το ποσό των €200, ως συνεισφορά του για τη διατροφή και συντήρησή της. Με έναρξη της υποχρέωσής του από 01/06/
- Το Προσωρινό Διάταγμα καθίσταται απόλυτο και θα ισχύει μέχρι εκδίκασης της εναρκτήριας αίτησης και/ή μέχρι νεότερης διαταγής του Δικαστηρίου, και εν πάση περιπτώσει, όχι πέραν της προβλεπόμενης για τις σπουδές εξαετούς διάρκειας φοίτησης, και με δεδομένο ότι η Αιτήτρια θα βρίσκεται από τον Σεπτέμβριο του 2018 στο δεύτερο έτος των σπουδών της. Κρίνω, τέλος ορθό, τα έξοδα να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της εναρκτήριας αίτησης. (Υπ.) .................. Κ. Χ" Aθανασίου - Σιαμτάνη, Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής Subject : Family Court/Interim Judgement Αναφορά: Προσωρινό Διάταγμα διατροφής φοιτήτριας cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο