ΑΝΔΡΟΥΛΛΑ ΣΚΑΓΙΑ ν. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΠΟΥΚΗΣ, Αρ. Αίτησης: 49/17, 23/2/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2018:7 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Τσαγγαρίδη, Π. Αρ. Αίτησης: 49/17 Μεταξύ: ΑΝΔΡΟΥΛΛΑ ΣΚΑΓΙΑ Αιτήτρια και ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΠΟΥΚΗΣ Καθ΄ού η αίτηση Μονομερής Αίτηση Ημερ. 4.10.2017 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23 Φεβρουαρίου, 2018 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κα Μ. Χατζηκωνσταντή για κ. Πιττάτζιη Για τον Καθ΄ου η αίτηση: κα Κ. Σταύρου για Χριστοφίνη-Μουζουρίδου Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Αιτήτρια, στις 4.10.17, καταχώρησε εναρκτήρια αίτηση με την οποία αιτείται όπως ο Καθ΄ου η αίτηση της καταβάλλει, με διάταγμα του Δικαστηρίου, το ποσό των €500 μηνιαίως, ως συνεισφορά για τη διατροφή του ανήλικου τέκνου τους, Στέφανου. Την ίδια ημερομηνία, η Αιτήτρια καταχώρησε και την υπό κρίση αίτηση, με ταυτόσημο αίτημα, για το ποσό των €400 μηνιαίως. Το Δικαστήριο, στις 9.10.17, εξέδωσε προσωρινό διάταγμα, με το ποίο καθόρισε προσωρινά τη συνεισφορά του Καθ΄ου η αίτηση στο ποσό των €170 μηνιαίως. Ο Καθ΄ου η αίτηση στις 15.1.18, καταχώρησε ένσταση. Στην ένσταση καταγράφονται 13 λόγοι. Δεν κρίνεται αναγκαία για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, η παράθεση τους. Το Δικαστήριο θα ασχοληθεί, κατωτέρω, με όσους λόγους προωθούνται με τη γραπτή αγόρευση του Καθ΄ου η αίτηση. Η μονομερή αίτηση και η ένσταση υποστηρίζονται αντίστοιχα με τις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων. Με βάση τις ενόρκους δηλώσεις των διαδίκων, τα πιο κάτω αποτελούν παραδεκτά γεγονότα. Οι διάδικοι διατηρούσαν σχέση, καρπός της οποίας ήταν η γέννηση δύο παιδιών. Της Σοφίας Πουκή η οποία γεννήθηκε στις 24.12.15 και του Στέφανου ο οποίος γεννήθηκε στις 31.7.
- Ο Καθ΄ου η αίτηση αναγνώρισε τα πιο πάνω παιδιά. Σε σχέση με τη Σοφία, έχει εκδοθεί στην αίτηση αρ. 16/17, προσωρινό διάταγμα συνεισφοράς του Καθ΄ου η αίτηση για το ποσό των €200 μηνιαίως. Η «διάσταση» τους επήλθε τον Γενάρη του
- Ο Στέφανος γεννήθηκε μετά τη διακοπή της σχέσης τους, εξ΄ ου και η παρούσα αίτηση. Η Αιτήτρια έχει ακόμη δύο παιδιά από προηγούμενο γάμο της, το Μάριο ο οποίος είναι 13 ετών και την Νικόλια 8 ετών. Η Αιτήτρια, στην ένορκη της δήλωση, ισχυρίζεται ότι εργάζεται ως εποχιακή σε τουριστικά ή και ξενοδοχειακά επαγγέλματα, το καλοκαίρι με μηνιαίο εισόδημα περί τα €850 μηνιαίως, το δε χειμώνα λαμβάνει ανεργειακό επίδομα περί τα €600 μηνιαίως. Ο Καθ΄ου η αίτηση, από τον Αύγουστο του 2016, εργάζεται με μηνιαίο εισόδημα περί τα €1.300 μηνιαίως, διαμένει δε με τους γονείς του στη Λεμεσό. Τα έξοδα για τη διατροφή του Στέφανου ανέρχονται στα €600 μηνιαίως, ως ακολούθως: «΄Εξοδα Στέφανου α) Διατροφή (βρεφικό γάλα) €140 β) Ιατρούς/φάρμακα/εμβόλια €100 γ) Βρεφικά είδη περιποίησης (πανάκια, κρέμες, κλπ) €140 δ) ' Ένδυση € 70 ε) Ρεύμα, νερό, μεταφορικά έξοδα € 50 στ) Ψυχαγωγία € 50 στ) Παιχνίδια ή και άλλα είδη € 50 ΣΥΝΟΛΟ €600» Η Αιτήτρια, ως αναφέρει, για τα δύο παιδιά της από τον προηγούμενο γάμο της λαμβάνει το ποσό των €400 μηνιαίως από τον πρώην σύζυγό της, ως συνεισφορά για τη διατροφή τους. Επίσης, λαμβάνει €200 μηνιαίως βάσει προσωρινού διατάγματος για τη Σοφία και €150 μηνιαίως, ως επίδομα τρίτου τέκνου. Η Αιτήτρια, στην ένορκη της δήλωση επισυνάπτει ως Τεκμήριο, αποδείξεις για τα έξοδα του Στέφανου. Ο Καθ΄ου η αίτηση, στην ένορκη του δήλωση, ισχυρίζεται ότι τους τελευταίους έξι μήνες δεν εργάζεται (Τεκμ. 1) και ότι δανείζεται χρήματα από τους γονείς του για να καλύψει τις ανάγκες της Σοφίας. Ο Καθ΄ου η αίτηση, για τους λόγους που αναλυτικά αναφέρει στην παράγραφο 6(α)-(γ) της ένορκης του δήλωσης, χαρακτηρίζει τα έξοδα του Στέφανου υπερβολικά και διογκωμένα. Ο Καθ΄ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια λαμβάνει διατροφή από τον πατέρα των δύο παιδιών της, €200 μηνιαίως για το παιδί τους τη Σοφία, όπως επίσης και άλλα επιδόματα, όπως επιδόματα πολυτέκνου και μονογονέα, με αποτέλεσμα να μην αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα. Ισχυρίζεται περαιτέρω, ότι η Αιτήτρια, εσκεμμένα δεν έχει παρουσιάσει αποδείξεις για τα επιδόματα που λαμβάνει, και ότι τα ποσά που λαμβάνει είναι αρκετά για να καλύψει τις ανάγκες του παιδιού τους και της ίδιας. Τέλος, ο Καθ΄ου η αίτηση χαρακτηρίζει την όλη ένορκη δήλωση της Αιτήτριας ως παραπλανητική και ότι δεν αποκάλυψε στο Δικαστήριο όλα τα πραγματικά γεγονότα. Παραπονείται, επίσης, ο Καθ΄ου η αίτηση, ότι η Αιτήτρια δεν του επιτρέπει να επικοινωνεί με τα παιδιά τους, ότι προέβηκε εν αγνοία του σε βάπτιση του Στέφανου, και ότι όταν το παιδί τους εισήλθε στο νοσοκομείο για πρόβλημα υγείας του, δεν έτυχε ενημέρωσης από την Αιτήτρια. Η ακρόαση της ενδιάμεσης αίτησης διεξήχθηκε με τις γραπτές αγορεύσεις των διαδίκων, οι θέσεις και τα επιχειρήματα των οπίων θα απαντηθούν κατωτέρω. Για να δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν.14/60 πρέπει να συντρέχουν οι πιο κάτω προϋποθέσεις: α) Η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση. β) Η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγων σε θεραπεία στην αγωγή, και γ) Ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρως δικαιοσύνη, σε μεταγενέστερο στάδιο, χωρίς την έκδοση του διατάγματος (βλ. μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates and others
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Κυτάλα κ.α. v. Χρυσάνθου κ.α.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253). Το Δικαστήριο πρέπει επίσης στο τελικό στάδιο να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή v. Χατζηβασίλη
(1989)1 Α.Α.Δ. 152). Πρόσθετα, στο στάδιο αυτό, το Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιον του μαρτυρία με μόνο σκοπό να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο ή όχι να εκδοθεί το διάταγμα και δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα επί των οποίων θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Jonitexo Ltd. v. Adidas
(1984)1 Α.Α.Δ. 263). Επιπλέον, υπάρχει η υποχρέωση του Αιτητή όταν αιτείται την έκδοση προσωρινού διατάγματος μονομερώς να αποκαλύπτει όλα τα ουσιώδη γεγονότα (βλ. Στυλιανού v. Στυλιανού
(1992)1 (Α) Α.Α.Δ. 583, Σάββα v. Τηλεμάχου
(2001)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2081). Οι προϋποθέσεις που απαιτεί το άρθρο 32 του Ν.14/60 και οι οποίες αναφέρθηκαν ανωτέρω, κρίνονται με βάση τα γεγονότα που τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά και με βάση τις διατάξεις του Νόμου που διέπει το υπό κρίση θέμα, οι οποίες στην εξεταζόμενη περίπτωση είναι τα άρθρα 33
(1)και 37 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, Ν.216/90. Συγκεκριμένα το άρθρο 33
(1)ορίζει ότι: "Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του". Το άρθρο 37 ορίζει ότι: "(α) Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου. (β) Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του". Η διατροφή ανηλίκων, όπως προκύπτει από τα άρθρα 33
(1)και 37 του Ν.216/90, συνιστά νομική υποχρέωση των γονέων, υποχρέωση η οποία ουσιαστικά αποβλέπει στην αντιμετώπιση των αναγκών των ανηλίκων, όπως αυτές εύστοχα καθορίζονται στο άρθρο 37 του Ν.216/90. Επομένως, κρίνω ότι στην προκείμενη περίπτωση υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και ότι η Αιτήτρια έχει ορατές πιθανότητες επιτυχίας στην εναρκτήρια αίτηση. Περαιτέρω, το θέμα διατροφής ανηλίκου είναι άμεσα συνυφασμένο με την καθημερινή διαβίωση και ευημερία του ανηλίκου και η μη συνεισφορά του γονέα εύλογου ποσού για τη διατροφή του ανηλίκου είναι κάτι το οποίο αναπόφευκτα επηρεάζει δυσμενώς την καθημερινή διαβίωση και την εν γένει ευημερία του. Επομένως, κρίνω ότι πληρούται και η τρίτη προϋπόθεση. Προβάλλεται από τον Καθ΄ου η αίτηση η θέση ότι η Αιτήτρια παραπλάνησε και/ή απέκρυψε από το Δικαστήριο ουσιώδη γεγονότα, όπως τη γνώση της ότι από τις 31.7.17 είναι άνεργος, ότι η Αιτήτρια έχει πολύ καλύτερη εισοδηματική ικανότητα από τον ίδιο, διότι πέραν από τα επιδόματα και τους μισθούς που λαμβάνει, παίρνει και διατροφή από τον πρώην σύζυγό της €400 μηνιαίως για τα δύο τους παιδιά και από τον ίδιο €200 μηνιαίως για την ανήλικη Σοφία. Επίσης διαμαρτυρείται ο Καθ΄ου η αίτηση ότι το ποσό των €170 που επιδικάσθηκε ξεπερνά κατά πολύ τα έξοδα του παιδιού, καθότι ένα παιδί μόλις 6 μηνών δεν μπορεί να χρειάζεται ένα ποσό της τάξης των €600 μηνιαίως για την κάλυψη των αναγκών διατροφής του. Η νομολογία του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου σε υποθέσεις διατροφής, έχει καθορίσει ότι το μέτρο με το οποίο θα καθορισθεί η διατροφή δεν μπορεί να αποτιμάται με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη των κονδυλίων με περισσή αυστηρότητα, ενώ η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες των συγκεκριμένων ενώπιον του Δικαστηρίου ατόμων (βλ. Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδη κ.α.
(1998)1 Α.Α.Δ. 1386, Παναγιώτου v. Σφικτού
(2001)1 Α.Α.Δ. 625, Χαραλάμπους v. Χαραλάμπους
(2010)1 (Β) Α.Α.Δ. 951). Όσον αφορά τα ισχυριζόμενα έξοδα των ανηλίκων, για τα οποία προβάλλεται από τον Καθ΄ ού η αίτηση η θέση ότι είναι υπερβολικά, παρατηρώ ότι σύμφωνα με τη νομολογία, το μέτρο της διατροφής δεν μπορεί να εξευρεθεί με απόλυτους αριθμούς, η δε κοινή πείρα και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες οι οποίοι διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών του δικαιούχου (βλ. Ο. Παναγιώτου v. Χρ. Σφικτού (πιο πάνω)). Το Δικαστήριο με βάση την πιο πάνω νομολογιακή αρχή, καθόρισε, στη βάση μονομερούς αιτήσεως πάντοτε, προσωρινά τη συνεισφορά του Καθ΄ ού η αίτηση στο ποσό των €170 και όχι στο ποσό των €400 μηνιαίως, το οποίο αξίωνε η Αιτήτρια. Δεν πρέπει να παραβλέπεται το γεγονός ότι κατά το ενδιάμεσο στάδιο το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας με σκοπό την εξαγωγή συμπερασμάτων, κάτι το οποίο θα αποτελέσει το αντικείμενο της κυρίως δίκης. Αξιοσημείωτο, είναι και το γεγονός ότι το παιδί γεννήθηκε μετά τη διακοπή της συμβίωσης των διαδίκων. Το παιδί γεννήθηκε στις 31.7.17 η δε διακοπή της σχέσης τους επήλθε τον Γενάρη του 2017. Ως εκ των πραγμάτων, φαίνεται ότι η Αιτήτρια κάλυψε όλα τα έξοδα της εγκυμοσύνης και του τοκετού, γεγονός το οποίο δεν πρέπει να αγνοείται ή να παραβλέπεται από τον Καθ΄ου η αίτηση όταν υποβάλλει τις διάφορες εισηγήσεις του προς το Δικαστήριο. Σε σχέση με τον ισχυρισμό του Καθ΄ου η αίτηση, ότι η Αιτήτρια παραπλάνησε το Δικαστήριο, τόσο για τα δικά του εισοδήματα ενόψει της απώλειας της εργασίας του, αλλά και σε σχέση με τα δικά της εισοδήματα, για τους λόγους που θα εξηγήσω κατωτέρω, δεν συμφωνώ με την πιο πάνω θέση. Σύμφωνα με τη νομολογία, η Αιτήτρια δεν έχει υποχρέωση αποκάλυψης των εισοδημάτων ή της οικονομικής δυνατότητας του Καθ΄ ού η αίτηση αλλά απεναντίας το καθήκον αληθινής αποκάλυψης των πιο πάνω, βαραίνει τον ίδιο τον Καθ΄ ού η αίτηση, όπως βεβαίως και την Αιτήτρια για τα δικά της εισοδήματα ή τη δική της οικονομική δυνατότητα. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση Δημητρίου v. Περδίου,
(2005)1 (Β) ΑΑΔ 1418 όπου λέχθηκαν τα πιο κάτω: "Όπως έχει η σχετική νομοθετική διάταξη (βλ. άρθρο 33
(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, Ν.216/90)η υποχρέωση για διατροφή των ανηλίκων τέκνων μίας οικογένειας ανήκει και στους δύο γονείς, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του καθενός. Έχουν και οι δύο υποχρέωση όπως προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και όχι μόνο των εξόδων τους. Στην υπόθεση Ette v. Ette
(1965)1 All E.R. 341, 346 έχει λεχθεί ότι όταν ο Καθ΄ ού η αίτηση δεν προβαίνει ο ίδιος σε ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη σχετικά με την οικονομική του κατάσταση, τότε το Δικαστήριο μπορεί, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του επαγγέλματος του και το τι κερδίζουν άλλοι στο ίδιο το επάγγελμα, να υπολογίσει ότι ο Καθ΄ ού η αίτηση έχει ψηλότερα, απ΄ ότι ισχυρίζεται, εισοδήματα. Η αρχή αυτή συνάδει και με τον κανόνα ότι εκεί που κάποιος έχει την αποκλειστική γνώση γεγονότων, οφείλει να τα αποδείξει (βλ. Tarapoulouzis v. District Officer
(1962)C.L.R. 91 και Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδης κ.α.
(1998)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1390). Επομένως σε υποθέσεις διατροφής των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας, η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που θα πρέπει να αποδεικνύεται από τον Αιτητή ή την Αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντιστοίχων εισοδημάτων τους. Το δε δικαστήριο, προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων. Περαιτέρω αναφέρουμε ότι από σχετική νομολογία φαίνεται ότι το δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη όχι μόνο τα πραγματικά εισοδήματα αλλά και την ικανότητα του Καθ΄ ού η αίτηση να κερδίζει (his potential earning capacity). (Βλ. Klucinsky v. Klucinsky
(1953)1 All E.R. 683 και McEwan v. McEwan
(1972)2 All E.R. 708)". Η Αιτήτρια σε ουδεμία απόκρυψη των εισοδημάτων της προέβηκε. Ανέφερε ότι εργάζεται εποχιακά σε τουριστικά ή/και ξενοδοχειακά επαγγέλματα και λαμβάνει το καλοκαίρι μηνιαίως εισόδημα πέριξ των €850 και ότι το χειμώνα λαμβάνει ανεργιακό επίδομα πέριξ των €600 μηνιαίως και ότι λαμβάνει επίδομα τρίτου τέκνου €150 μηνιαίως. Το ποσό των €400 μηνιαίως το οποίο λαμβάνει ως συνεισφορά του πρώην συζύγου της στη διατροφή των δύο παιδιών τους, ουδόλως συνιστά εισοδήματα της Αιτήτριας. Το ποσό αυτό αφορά αποκλειστικά τη διατροφή των παιδιών της από προηγούμενο γάμο της, στην οποία διατροφή θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι έχει και η ίδια υποχρέωση συνεισφοράς σύμφωνα με το άρθρο 33
(1)του Ν. 216/90. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για το ποσό των €200 μηνιαίως το οποίο ο Καθ ου η αίτηση συνεισφέρει για τη διατροφή της Σοφίας. Ως προς τις οικονομικές δυνάμεις του Καθ΄ ου η αίτηση τονίζεται ότι σύμφωνα με την απόφαση στη Δημητρίου ν. Περδίου (ανωτέρω) το Δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη του όχι μόνο τα πραγματικά εισοδήματα αλλά και την ικανότητα του Καθ΄ου η αίτηση να κερδίζει (his potential earning capacity). Ο Καθ΄ου η αίτηση επισύναψε στην ένστασή του το Τεκμ. Α, που συνιστά τον τερματισμό της απασχόλησης του από τον εργοδότη του. Καμία όμως αναφορά ή επισύναψη εγγράφου δεν έκανε ο Καθ΄ου η αίτηση σχετικά με το μισθό που λάμβανε, αποκρύπτοντας έτσι από το Δικαστήριο το όποιο στοιχείο σχετικό με την ικανότητά του να αποκτά εισόδημα. Ενόψει όλων των πιο πάνω, το προσωρινό διάταγμα διατροφής ημερομηνίας 9.10.17 καθίσταται απόλυτο. Τα έξοδα, να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της εναρκτήριας αίτησης, σε καμία όμως περίπτωση να είναι εναντίον της Αιτήτριας. (Υπ.) ........... Μ. Τσαγγαρίδης, Π. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο