Μ.Η. ν. Μ.Κ., Αρ. Αίτησης: 121/2019, 16/9/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLEF:2019:2 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΕΚΝΩΝ Ενώπιον: Δ. Κούσιου, Δ. Αρ. Αίτησης: 121/2019 Μεταξύ: Μ.Η. Αιτήτριας - και - Μ.Κ. Καθ' ου η αίτηση ------------------------------ Αίτηση ημερ. 12/4/19 για έκδοση προσωρινού διατάγματος διατροφής. Ημερομηνία: 16 Σεπτεμβρίου 2019 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: κ.κ. Νικολέττα Χαραλαμπίδου ΔΕΠΕ. Για τον Καθ' ου η αίτηση: κ.κ. Ανδρέας Χατζησέργης Δ.Ε.Π.Ε. Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι διάδικοι είναι πρώην σύζυγοι. Από το γάμο τους απέκτησαν τρία παιδιά. Τα δύο εξ' αυτών έχουν ενηλικιωθεί. Η Χ, στην οποία αφορά η υπό εξέταση αίτηση, εξακολουθεί να είναι ανήλικη εφόσον γεννήθηκε στις 12/7/
- Αυτή διαμένει μαζί με τη μητέρα της από το χρόνο της διάστασης στις σχέσεις των διαδίκων που επήλθε το Φεβρουάριο του
- Η Αιτήτρια με την κυρίως αίτησή της που καταχωρήθηκε στις 12/4/19 ζητά διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται ο Καθ' ου η αίτηση να συνεισφέρει στη διατροφή του πιο πάνω ανήλικου τέκνου του το ποσό των €1,000 μηνιαίως. Με αίτηση της ημερ. 16/4/19 η Αιτήτρια επεδίωξε την έκδοση μονομερώς διατάγματος με ανάλογη θεραπεία. Η αίτηση αυτή με οδηγίες του Δικαστηρίου επιδόθηκε στον Καθ' ου η αίτηση ο οποίος ενέστη, καταχωρώντας στις 22/5/19 ειδοποίηση ένστασης εγείροντας τους πιο κάτω λόγους ένστασης: «(α) Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του Νόμου για την έκδοση του αιτούμενου Διατάγματος. (β) Δεν υφίσταται η προϋπόθεση του κατεπείγοντος ή άλλες ιδιαίτερες περιστάσεις για την έκδοση του αιτούμενου Διατάγματος. (γ) Ο καθ' ου η αίτηση σήμερα δεν εργάζεται και ως εκ τούτου, δεν έχει οποιαδήποτε εισοδήματα και δεν είναι σε θέση να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό. (δ) Η μονομερής Αίτηση έχει καταχωρηθεί καθυστερημένα. (ε) Έγινε απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων, τα οποία αν γνωρίζει το Δικαστήριο, θα επηρεάσουν την κρίση του και δεν θα εκδώσει οποιοδήποτε διάταγμα διατροφής. (στ) Δεν υπήρξε αποκάλυψη των πραγματικών γεγονότων, τα οποία να μπορούν να επηρεάσουν την κρίση του Δικαστηρίου. (ζ) Η ανήλικη θυγατέρα των διαδίκων, για την οποία αξιώνεται η διατροφή, είναι σήμερα ηλικίας 16 ετών και σε δύο χρόνια πρόκειται να ενηλικιωθεί. (η) Τα γεγονότα πάνω στα οποία στηρίζεται η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος είναι ψευδή. (θ) Η παρούσα Αίτηση έχει καταχωρηθεί στο Δικαστήριο εκδικητικά. (ι) Ο καθ' ου η αίτηση αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας, το οποίο του περιορίζει την ικανότητα του για εργασία. (κ) Τα ισχυριζόμενα έξοδα της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων, είναι περιττά, αχρείαστα, αδικαιολόγητα και αυθαίρετα. (λ) Τα ισχυριζόμενα έξοδα της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων είναι υπερβολικά. (μ) Η εισοδηματική ικανότητα της Αιτήτριας - μητέρας της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων είναι κατά πολύ ψηλότερη από την ισχυριζόμενη.» Η αίτηση έχει ως πραγματικό υπόβαθρο την ένορκη δήλωση της Αιτήτριας και δύο τεκμήρια και η ένσταση την ένορκη δήλωση του Καθ' ου η αίτηση και πέντε τεκμήρια. Κατά την ακρόαση της αίτησης, κανένας από τους ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκε επί του περιεχόμενου της ενόρκου δηλώσεως του. Οι συνήγοροι των διαδίκων αρκέστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις και η κάθε πλευρά υπεραμύνθηκε των θέσεων της με αναφορά σε νομολογία. Κατά πρώτον, αναφέρω ότι δεν προτίθεμαι να ασχοληθώ εκτενώς με τα κατ' ισχυρισμόν του Καθ' ου η αίτηση ζητήματα της μη αποκάλυψης ουσιωδών γεγονότων από μέρους της Αιτήτριας, ως και την απουσία του στοιχείου του κατεπείγοντος. Δεν διαφεύγουν της προσοχής μου οι αρχές που έχει θέσει η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφορικά με τα πιο πάνω θέματα. Σύμφωνα μ' αυτές ένας διάδικος που επιζητά την έκδοση ενός διατάγματος μονομερώς υποχρεούται να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα γεγονότα που επενεργούν στην κρίση του [Βλ. Τσερκέζος v. Dragon Tourist Enterprises Ltd
(2009)1(A) Α.Α.Δ. 734]. Επίσης για να δικαιολογείται η έκδοση ενός διατάγματος μονομερώς, κατά παρέκκλιση του θεμελιώδους κανόνα της δικαιοσύνης, που απαιτεί ακρόαση των δύο μερών πριν την άσκηση δικαστικής εξουσίας, θα πρέπει να συντρέχει και το στοιχείο του κατεπείγοντος [Βλ. Resola (Cyprus) Ltd v. Χάρη Χρίστου
(1998)1 (Β) Α.Α.Δ. 598]. Όμως, οι πιο πάνω αρχές τυγχάνουν αυστηρής εφαρμογής στα πλαίσια εξέτασης μονομερούς αίτησης που δεν είναι η περίπτωση στη συγκεκριμένη υπόθεση όπου, παρόλο που η επίδικη αίτηση είναι μονομερής, η επίδοσή της μετά από οδηγίες του Δικαστηρίου (Βλ. Δ.48 Θ.8
(3)των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών), αφαιρεί από αυτήν την υπόσταση της μονομερούς αίτησης και την μετατρέπει σε αίτηση δια κλήσεως [Βλ. Κώστας Σμυρνιός
(2000)1 Α.Α.Δ. 43, Μαρκιτανής v. Μουτζούρη
(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 923, Αυγή Κασπάρη κ.ά. v. Βάσου Ανδρέου
(2004)1 Α.Α.Δ. 784 και Στυλιανού v. Στυλιανού
(1992)1 Α.Α.Δ. 583]. Σε ότι αφορά τις προϋποθέσεις έκδοσης προσωρινού διατάγματος όπως αυτές περιλαμβάνονται στο άρθρο 32 του Ν.14/60 και όπως έχουν ερμηνευθεί στη θεμελιακή απόφαση Οδυσσέως ν. Πιερής
(1982)1 Α.Α.Δ. 551, παρατηρώ τα ακόλουθα: Οι διάδικοι σύμφωνα με το άρθρο 33 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90), έχουν υποχρέωση να διατρέφουν τα ανήλικα τέκνα τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του. Από τη στιγμή που η μητέρα, ως ο ένας γονέας, στρέφεται εναντίον του άλλου γονέα για ρύθμιση του θέματος διατροφής, αναπόδραστα υπάρχει σοβαρό ζήτημα για εκδίκαση. Η Αιτήτρια δε με την οποία, ως είναι παραδεκτό, διαμένει η ανήλικη, έχει ορατή πιθανότητα να επιτύχει, κατά την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης, διαταγή που να στρέφεται εναντίον του Καθ' ου η αίτηση και να τον διατάζει να συνεισφέρει στη διατροφή της ανήλικης. Η πιθανότητα επιτυχίας είναι δεδομένη εκτός αν πρόκειται για άκρως εξαιρετική περίπτωση όπου, ενόψει της απουσίας οποιασδήποτε εισοδηματικής δυνατότητας από μέρους του Καθ' ου η αίτηση, αυτός θα απαλλαγεί από την εκ του νόμου υποχρέωσή του. Σε σχέση με την τρίτη προϋπόθεση, ότι δηλαδή θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη μεταγενέστερα εκτός αν εκδοθεί το προσωρινό διάταγμα, θα πω μόνο πως η διατήρηση της ανήλικης στη ζωή συνδέεται άμεσα και άρρηκτα με το αίτημα της Αιτήτριας για διατροφή της. Το θέμα πρέπει ν' αντιμετωπίζεται άμεσα, ώστε να υπάρχουν τα απαραίτητα για τη συντήρηση της μέχρι την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης. Καταλήγω παρεπόμενα, πως και οι τρεις προϋποθέσεις του άρθρου 32 συντρέχουν. Ό, τι πιο πάνω έχω αναφέρει σε σχέση με την τρίτη προϋπόθεση καλύπτει και τους λόγους ένστασης, που αόριστα έχουν τεθεί από τον Καθ' ου η αίτηση, για καθυστέρηση στην καταχώρηση της αίτησης, καθ' ον χρόνον μάλιστα η ανήλικη ήταν ηλικίας 16 ετών. Επίσης, απόλυτα σχετικό με τα πιο πάνω είναι και το παραδεκτό γεγονός ότι ο Καθ' ου η αίτηση ήταν έγκλειστος στις φυλακές από το έτος 2012 μέχρι και το Μάιο του 2018. Το τι απομένει σ' αυτό το τελικό στάδιο είναι η στάθμιση του κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το Δικαστήριο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή ν. Χατζηβασίλη
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 152). Με την ένορκη δήλωση της μητέρας τέθηκαν στο Δικαστήριο τα δεδομένα των εισοδημάτων του πατέρα πριν και μετά την αποφυλάκιση του. Συγκεκριμένα αναφέρει στην παράγραφο 11 της ένορκης δήλωσης της: «
- Ο Καθ' ου η αίτηση πριν την φυλάκιση του στις 07/12/2012 κέρδιζε από την εργασία του €1.900 μηνιαίως. Σήμερα εξ' όσων γνωρίζω ο Καθ' ου η αίτηση εργάζεται σε εργοληπτική εταιρεία με την ονομασία HyperCon Ltd, οδός Δημοκρατίας 60, 2034 Στρόβολος και λαμβάνει μηνιαίο εισόδημα περίπου €1.700 το μήνα.» Για τα δικά της εισοδήματα από την εργασία της ως ιδιωτικός υπάλληλος αναφέρει η Αιτήτρια ότι ανέρχονται στα €1,311 μηνιαίως. Είναι δε και λήπτης επιδόματος τέκνου και μονογονιού συνολικού ύψους €260 μηνιαίως. Δεν έχει άλλα εισοδήματα και για να καλύψει τις ανάγκες της ίδιας και της ανήλικης δανείζεται από συγγενείς της. Ο πατέρας της, που κατά την ίδια αποτελούσε το οικονομικό της στήριγμα, δυστυχώς απεβίωσε στις 16/2/
- Το γεγονός αυτό, του θανάτου δηλαδή του πατέρα της, σε συνδυασμό με τα ψυχοσωματικά προβλήματα που παρουσιάζει η ανήλικη και τα οποία χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης (ΤΕΚ 1 &2) την οδήγησαν σε οικονομική απόγνωση. Οι μηνιαίες ανάγκες της ανήλικης όπως αυτές καθορίζονται στην παράγραφο 19 της ένορκης δήλωσής της, είναι οι ακόλουθες: «α) Διατροφή (μπακάλης, κρεοπώλης, φούρνος κτλ) €120 β) Ένδυση, υπόδηση (περιλαμβανομένου και του σχολικού ρουχισμού) €80 γ) Σχολικά βιβλία, γραφική ύλη, μεταφορικά €50 δ) Ηλεκτρικό ρεύμα, τηλέφωνο, νερό €70 ε) Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη €300 στ) Μεταφορικά €80 ζ) Ιδιαίτερα μαθήματα €300 η) Ψυχαγωγία, κοινωνικές υποχρεώσεις, γενέθλια κτλ €100 θ) Διακοπές €50 ι) Χαρτζιλίκι €80 ΣΥΝΟΛΟ €1,230» Καταβάλλει δόση για στεγαστικό δάνειο €262 και καταναλωτικό €110 το μήνα. Ο Καθ' ου η αίτηση διαμένει με τους γονείς του χωρίς να επωμίζεται έξοδα στέγασης. Ο πατέρας με τη δική του ένορκη δήλωση αρνείται τους πιο πάνω ισχυρισμούς και αντιτάσσει τα ακόλουθα: Σε σχέση με την εργασία και τα εισοδήματα του πριν τη φυλάκισή του αναφέρει στην παράγραφο 9 της ένορκης δήλωσής του: «9.από το έτος 1993 μέχρι την 15/7/2012, εργαζόμουν ως κυβερνητικός υπάλληλος στην Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας. Αρχικά, το μηνιαίο εισόδημα μου, ανερχόταν στο ποσό των £400.-/€683.44, το οποίο κατά καιρούς αυξανόταν. Στις 15/7/2012, ημερομηνία κατά την οποία σταμάτησα να εργάζομαι στην Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας, το μηνιαίο εισόδημα μου ανερχόταν περίπου στο ποσό των €1,500.- καθαρός μισθός μηνιαίως. Επίσης, είχα και άλλα εισοδήματα από μικροκουτσοδούλια που έκαμνα σε οικοδομικές εργασίες, ως οικοδόμος που ήμουν και, καυσόξυλα και εισέπραττα, περίπου €500.- τον μήνα, ως επιπλέον εισόδημα.» Για το ίδιο θέμα, μετά την αποφυλάκισή του αναφέρει στην παράγραφο 10 της ένορκης του δήλωσης τα εξής: «10.εργάστηκα μόνο τρεις μήνες, μετά την αποφυλάκιση μου, ήτοι από την 16/9/2018 μέχρι την 22/12/2018, ως οικοδόμος, στην Εταιρεία HyperCon Ltd, οπόταν και αναγκάστηκα να σταματήσω να εργάζομαι, για λόγους υγείας. Συγκεκριμένα, σήμερα αντιμετωπίζω σοβαρό πρόβλημα με τον σπόνδυλο μου και δεν μπορώ να εργαστώ. Σήμερα, είμαι άνεργος και δεν λαμβάνω κανένα εισόδημα αλλά ούτε και οποιοδήποτε επίδομα ή οποιαδήποτε οικονομική βοήθεια. Το μόνο που έπραξα σήμερα, για να εξασφαλίσω κάποιο επίδομα, είναι η Αίτηση που έχω υποβάλει, για να λαμβάνω το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, η οποία αναμένεται να εξεταστεί από την Αρμόδια Αρχή. Επισυνάπτω στη παρούσα μου, (α) Επιστολή ημερομηνίας 7/3/2019 της Εταιρείας HyperCon Ltd, στην οποία επισυνάπτεται και η κατάσταση του μισθού μου, ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΑΡ.2 (β) Ιατρική Έκθεση, ημερομηνίας 12/2/2019 του Δρ. Μενέλαου Μενελάου, Ορθοπαιδικού Χειρούργου - Τραυματολόγου, ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΑΡ.3 (γ) Αναρρωτικές Άδειες, ημερ. 2/4/2019 και 3/5/2019, ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΑΡ.4 καθώς επίσης και (δ) την Αίτηση που υπέβαλα στην Αρμόδια Αρχή για την εξασφάλιση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΑΡ.5.» Ισχυρίζεται σε σχέση με την εισοδηματική ικανότητα της Αιτήτριας ότι «είναι κατά πολύ ψηλότερη από την ισχυριζόμενη». Είναι πρωτοφειλέτης σε 2 στεγαστικά δάνεια για την ανέγερση της συζυγικής κατοικίας στην οποία συνεχίζει να διαμένει η Αιτήτρια μαζί με την ανήλικη. Τα υπόλοιπα των δανείων αυτών υπερβαίνουν σήμερα τις €100,
- Σταμάτησε την καταβολή τους εφόσον δεν εργάζεται και δεν έχει εισοδήματα. (ΤΕΚ 1) Διαμένει σ' ένα δωμάτιο που του παραχώρησαν τα αδερφοτέκνια του και συντηρείται από τη μητέρα και τ' αδέλφια του. Τέλος εκφράζει το παράπονό του για την έλλειψη επικοινωνίας του τόσο με την Αιτήτρια όσο και με την ανήλικη και την ένεκα τούτου άγνοια του τόσο για τα οποιαδήποτε προβλήματα αντιμετωπίζει η ανήλικη όσο και για τις ανάγκες της, θέματα τα οποία εν πάση περιπτώσει αμφισβητεί. Είναι παγιωμένο πως στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιον του μαρτυρία με σκοπό μόνο να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο ή όχι να εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα και δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση [Jonitexo Ltd v. Adidas
(1084)1 C.L.R. 263]. Έχω παραθέσει ήδη τις θέσεις των δύο πλευρών. Ως προς τις οικονομικές τους δυνάμεις και οι δύο έχουν αναφερθεί στο ύψος των απολαβών τους όπως είχαν την υποχρέωση να πράξουν (Δημητρίου v. Περδίου
(2005)1 (Β) Α.Α.Δ. 1418). Ταυτόχρονα δε επεκτάθηκαν ο καθένας και σε υποδείξεις για την οικονομική δυνατότητα του άλλου, όπως είχαν δικαίωμα να κάνουν. Είναι όμως ο ισχυρισμός του Καθ' ου η αίτηση ότι για λόγους υγείας δεν εργάζεται, δεν έχει οποιαδήποτε εισοδήματα και για το λόγο αυτό αιτήθηκε την παροχή βοήθειας από το κράτος. Έχω υπόψη μου την καθιερωμένη από τη νομολογία αρχή, ότι σημασία έχει η εισοδηματική δυνατότητα του Καθ' ου η αίτηση και όχι μόνο το υπαρκτό εισόδημα του (Μενελάου v. Μενελάου
(1993)1 Α.Α.Δ. 38, Ιωάννου v. Ιωάννου
(1993)1 Α.Α.Δ. 900 και Δημητρίου πιο πάνω). Στα πλαίσια όμως αυτά, το είδος της κύριας εργασίας του Καθ' ου η αίτηση - κυβερνητικός υπάλληλος - και η παρεμβολή των 8 χρόνων φυλάκισης του δεν οδηγούν το δίχως άλλως στο ασφαλές συμπέρασμα ότι αυτός διατηρεί και σήμερα την ίδια εισοδηματική δυνατότητα, λαμβανομένου επιπλέον υπόψη και του ισχυρισμού του περί προβλημάτων υγείας που, κατά τον ισχυρισμό του, δεν του επιτρέπουν να εργαστεί. Δεν είναι το κατάλληλο στάδιο για να καταλήξει το Δικαστήριο σε ευρήματα αναφορικά με τις δυνάμεις των διαδίκων και τις ανάγκες της ανήλικης. Αυτό θα γίνει κατά την ακρόαση της κυρίως αίτησης. Για σκοπούς όμως της παρούσας διαδικασίας, θεωρώ παρακινδυνευμένη, υπό τις περιστάσεις που αναφέρει ο πατέρας για τον εαυτό του, την έκδοση οποιουδήποτε διατάγματος εναντίον του. Χωρίς να υποβιβάζω τις συνυφασμένες με τα ψυχοσωματικά προβλήματα αυξημένες ανάγκες της ανήλικης, ως η Αιτήτρια υποστηρίζει, θεωρώ ότι στην πιο πάνω κατάληξη μου συνηγορεί και το γεγονός που αναφέρεται από την τελευταία ότι το κράτος είναι αρωγός προς αυτήν με επιδόματα ύψους €260 μηνιαίως. Με βάση όλα τα πιο πάνω η αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της εναρκτήριας αίτησης. Δ. Κούσιου, Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΟΤ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο