Κ. T. ν. Μ. Σ., Αρ. Αίτησης: 33/18, 24/4/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLEM:2019:5 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Τουμαζή, Π. Αρ. Αίτησης: 33/18 Μεταξύ: Κ. T. Αιτήτριας και Μ. Σ. Καθ' ου η αίτηση ---------------------- Αίτηση ημερ. 1.2.18 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 24 Απριλίου, 2019 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κος Μπενάκης Για τον Καθ' ου η αίτηση: Ο ίδιος προσωπικά Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι διάδικοι από το γάμο τους απέκτησαν ένα γιο που γεννήθηκε στις xxx. Οι διάδικοι βρίσκονται σε διάσταση από το Δεκέμβριο του 2017. Είναι παραδεκτό ότι το τέκνο τους, τη δεύτερη μέρα της ζωής του, διαγνώστηκε με το σύνδρομο Di George, το οποίο απαιτεί συνεχή και συστηματική φροντίδα, σε συγκεκριμένο περιβάλλον και ότι είναι πολύ ευάλωτο στις μολύνσεις. (Τεκμ.1 στην ένορκο δήλωση της Αιτήτριας). Με αίτηση και ανταπαίτηση οι διάδικοι διεκδικούν τη φύλαξη του παιδιού. Η Αιτήτρια, με την υπό κρίση αίτηση, ζητά προσωρινό διάταγμα με το οποίο να ανατίθεται η φύλαξη και επιμέλεια του ανηλίκου στην ίδια και όπως καθοριστεί ως τόπος διαμονής του ανηλίκου ο εκάστοτε τόπος διαμονής της. Περαιτέρω, ζητά προσωρινό διάταγμα που να ρυθμίζει την επικοινωνία του ανηλίκου με τον Καθ' ου η Αίτηση μια φορά τη βδομάδα σε χώρο και σε συγκεκριμένες ώρες που θα καθορίζει η ίδια. Το Δικαστήριο δεν εξέδωσε οποιοδήποτε διάταγμα μονομερώς και διέταξε την επίδοση της αίτησης. Ο Καθ'ου η αίτηση καταχώρησε ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως με 11 λόγους ένστασης συνοδευόμενη από ένορκο δήλωση. Οι λόγοι ένστασης είναι μεταξύ άλλων ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων και ότι η Αιτήτρια δεν προέβη σε πλήρη αποκάλυψη ουσιωδών γεγονότων. Οι ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκαν. Η Αιτήτρια, στην ένορκο δήλωση που συνοδεύει την αίτηση, αναφέρει ότι το ανήλικο χρειαζόταν εξαρχής συστηματική λογοθεραπεία, εργοθεραπεία και ιατρική φροντίδα. Περαιτέρω, το σύνδρομο από το οποίο υποφέρει το παιδί τους, προκαλεί πολυσυστηματικά προβλήματα υγείας και συχνές λοιμώξεις. Ο Καθ' ου η Αίτηση αμελούσε και εξακολουθεί να αμελεί να βοηθά. Η ίδια ανέλαβε μετά τη διάσταση την αποκλειστική ευθύνη του παιδιού. Η ιδιόκτητη κατοικία στην οποία διαμένει έχει όλες τις κατάλληλες συνθήκες υγιεινής. Αντίθετα, ο χώρος διαμονής του Καθ'ου η αίτηση βρίσκεται κάτω από άθλιες συνθήκες υγιεινής και όταν ο ανήλικος επιστρέφει από το σπίτι του, αντιμετωπίζει διάφορα συμπτώματα. Ο Καθ' ου η Αίτηση με τις πράξεις του καθώς και με την επιπόλαια συμπεριφορά του, έχει θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια του τέκνου τους και επιπλέον, έχει επιφέρει τρομερή αναστάτωση στη ψυχική του υγεία. Το συμφέρον του ανήλικου υπαγορεύει όπως συνεχίσει να βρίσκεται υπό τη φροντίδα και επιμέλεια της. Ο Καθ'ου η αίτηση, στην ένορκο δήλωση που συνοδεύει την ένσταση του, αναφέρει ότι σχεδόν πάντοτε πήγαιναν μαζί στους διάφορους γιατρούς που χρειαζόταν το παιδί. Όταν χρειάστηκε το παιδί μετά την γέννησή του να μεταβεί στο Ισραήλ για θεραπεία, το συνόδευσε μόνος του και η Αιτήτρια ήρθε εκεί μερικές μέρες αργότερα. Επίσης, στο σπίτι παρείχε στην Αιτήτρια κάθε δυνατή βοήθεια και έκανε οτιδήποτε μπορούσε σχετικά με τις ανάγκες του παιδιού. Αντίθετα, είναι η Αιτήτρια, η οποία με διάφορες πράξεις και ενέργειές της θέτει τη ζωή του παιδιού σε κίνδυνο. Σε διάφορες περιπτώσεις που το παιδί χρειαζόταν ιατρική περίθαλψη, αρνείτο παρά τις προτροπές του, να το μεταφέρει στον κατάλληλο γιατρό. Σε πάρα πολλές περιπτώσεις, ενώ επισκέφθηκε το Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού και παρά τις συστάσεις των γιατρών, ότι έπρεπε το παιδί να εισαχθεί για θεραπεία, αρνήθηκε τις συστάσεις και την εισαγωγή του παιδιού στο Νοσοκομείο για περίθαλψη και θεραπεία και αφού υπόγραψε, έφυγε με δική της ευθύνη, θέτοντας έτσι την υγεία και τη ζωή του παιδιού σε κίνδυνο. (Τεκμ.1 (α) - 1 (η)). Ενώ το παιδί, σύμφωνα με την ηλικία του και το σχήμα εμβολιασμών του Υπουργείου Υγείας, πρέπει, να εμβολιάζεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, η Αιτήτρια αμελεί να το πράξει, παρά τις δικές του αντιρρήσεις και αντίθετη επιθυμία, με αποτέλεσμα το παιδί να είναι σήμερα μερικώς εμβολιασμένο και να διατρέχει διάφορους κινδύνους η υγεία του και η ζωή του. (Τεκμ.2(α) και (β)). Η Αιτήτρια παρά τις συνεχείς εκκλήσεις του, αρνείται πεισματικά, να του επιτρέψει να έχει επαφή και επικοινωνία με το παιδί του. Ουδέποτε πήρε το παιδί και το μετέφερε στο σπίτι του. (Τεκμ.3 και 5 ηλεκτρονικά μηνύματα). Μετά τη διάσταση ο ίδιος διέμενε στο σπίτι της μητέρας του στην Πάφο και οι .συνθήκες υγιεινής και διαβίωσής εκεί, είναι πάρα πολύ καλές. Το παιδί δεν θα διατρέχει οποιοδήποτε κίνδυνο κατά τη διαμονή και διαβίωσή του εκεί. Οι συνθήκες διαβίωσης του παιδιού στο σπίτι της Αιτήτριας είναι ακατάλληλες και ανθυγιεινές. Το σπίτι παρουσιάζει υγρασία, μούχλα και εστίες μικροβίων, που δημιουργούν κινδύνους για την υγεία του παιδιού. (Τεκμ.4 φωτογραφίες). Η Αιτήτρια είναι ακατάλληλη να έχει την φροντίδα, φύλαξη και επιμέλεια του παιδιού. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν. 14/60 πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, (β) η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγοντας σε θεραπεία στην αγωγή, και (γ) ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε κατοπινό στάδιο, εκτός εάν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. (Βλ. μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates and Others
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Τσιολάκκη και άλλη ν. Στυλιανίδη
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 782, Πουργουρίδη κ.ά. ν. Μέζου κ.ά.,
(1994)1 Α.Α.Δ. 201, Κυτάλα κ.ά. ν. Χρυσάνθου κ.ά.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co.
(1997)(Γ) 1 Α.Α.Δ. 1791). Το Δικαστήριο πρέπει επίσης στο τελικό στάδιο να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου ν. Χ''Βασίλη
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 152). Πρόσθετα, το Δικαστήριο δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα πάνω στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas,
(1984)1 Α.Α.Δ. 263). ΄Εχοντας υπόψη τις πιο πάνω αρχές θα εξετάσω κατά πόσο δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος σε συνάρτηση με τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο του 1990 (Ν 216/90). Σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)(α) του Ν. 216/90, η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι το ασκούν από κοινού. Σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)(β) του Νόμου, η γονική μέριμνα περιλαμβάνει τον προσδιορισμό του ονόματος, την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Το άρθρο 9
(1)του Ν. 216/90 προνοεί ότι η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή και επίβλεψη, τη διαπαιδαγώγηση και εκπαίδευση του καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του. Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν. 216/90, αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς. Σύμφωνα με το άρθρο 6
(2)(α) του Ν. 216/90, η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να αποβλέπει προς το συμφέρον του τέκνου, (Ευγ. Στυλιανού ν. Βασ. Στυλιανού
(1993)1 ΑΑΔ 130, Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ντούμα κ.ά.
(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 1911). Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση Κκουφού ν. Κκουφού
(1997)1 ΑΑΔ 1588, 1593: «Η διαμόρφωση κρίσης πάνω σε θέματα γονικής μέριμνας είναι έργο λεπτό και σύνθετο. Δεν είναι εγχείρημα που στοχεύει στην απόδοση ευθυνών ή στην επιβολή κύρωσης για μεμπτή συμπεριφορά. Γνώμονας είναι το συμφέρον του ανηλίκου και κατά την εκτίμησή του προσλαμβάνει σημασία το σύνολο των κριτηρίων». Στην υπόθεση Ιωαννίδης κ.ά. ν. Ιωαννίδη κ.ά.
(2002)1 (Γ) ΑΑΔ Σελ. 1446, 1452 λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Στη διαδικασία αιτήσεων γονικής μέριμνας δεν υπάρχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Πρόκειται για διαδικασία εξεταστικού χαρακτήρα της οποίας, ο τελικός σκοπός είναι η καλύτερη εξυπηρέτηση της ευημερίας και του συμφέροντος του ανηλίκου. Στα άρθρα 6 και 14 του νόμου, αναφέρεται ότι το κύριο κριτήριο για τη γονική μέριμνα είναι το συμφέρον του τέκνου. Πρόκειται για αρχή η οποία επαναλαμβάνεται συχνά στη νομολογία (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού (ανωτέρω) και Ιακωβίδης ν. Ιακωβίδη,
(2000)1 ΑΑΔ 1108 από την οποία και η πιο κάτω επιγραμματική διατύπωση της αρχής: «Η ύψιστη αρχή που το Δικαστήριο θα πρέπει πάντα να έχει υπόψιν σε τέτοιες υποθέσεις είναι η ευημερία του ανηλίκου»». Το Δικαστήριο, στο προκαταρκτικό αυτό στάδιο, δεν θα καταλήξει σε ευρήματα στα πιο πάνω διαφιλονικούμενα θέματα τα οποία αποτελούν την ουσία της κυρίως αίτησης. Στην υπό εκδίκαση υπόθεση, θεωρώ ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση εφόσον η Αιτήτρια είναι η μητέρα του ανηλίκου, δηλαδή ένας εκ των δύο φορέων της γονικής μέριμνας και τόσο η ίδια όσο και ο Καθ'ου η αίτηση, διαφωνούν ως προς την άσκηση της γονικής μέριμνας. Κρίνω επίσης ότι υπάρχει ορατή πιθανότητα η Αιτήτρια να δικαιούται σε θεραπεία στην κυρίως αίτηση εφόσον από τη γέννηση του το παιδί διαμένει μαζί της και είναι πολύ μικρό. Ως προς την τρίτη προϋπόθεση ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το ενδιάμεσο διάταγμα, παραπέμπω στην απόφαση M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co (ανωτέρω), όπου τονίστηκαν τα πιο κάτω (σελ. 1799): «Όπως επισημαίνεται στην Papastratis v. Petrides
(1979)1 CLR 231, 240, την οποία το πρωτόδικο Δικαστήριο επικαλείται στην απόφασή του, το κριτήριο για την έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος είναι η αδυναμία απονομής πλήρους δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο. Η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημίας αλλά, με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου σε θεραπεία». Εφόσον η τρίτη προϋπόθεση δεν πρέπει να συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς στις υποθέσεις των πολιτικών Δικαστηρίων, πόσο μάλλον στις υποθέσεις των οικογενειακών διαφορών, όπως η παρούσα. Στην απόφαση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδη (ανωτέρω) τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 427): «Ο εφεσείων δεν αμφισβήτησε ούτε την τρίτη προϋπόθεση από τις προϋποθέσεις της επιφύλαξης στο άρθρο 32
(1). Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε στο σύγγραμμα του David Bean, Injunctions, 5η έκδοση σελ. 149 ως προς τη δυνατότητα του Δικαστηρίου για άμεση παρέμβαση με παρεμπίπτον διάταγμα στις περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών που απολήγουν σε πράξεις βίας ή που επηρεάζουν την ευημερία ανηλίκων για να καταλήξει πως «οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα.» Θεωρώ επίσης ότι είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Κρίνω ότι θα είναι προς το συμφέρον του ανηλίκου ιδιαίτερα λόγω των σοβαρών προβλημάτων υγείας που έχει, να συνεχιστεί το status quo, να παραμείνει δηλαδή ο ανήλικος με τη μητέρα του μέχρι να αποφασιστεί τελεσίδικα ποιος από τους δύο γονείς θα έχει τη φύλαξη. Τότε θα είναι έτοιμη και η έκθεση του Γραφείου Ευημερίας σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.5 του Διαδικαστικού Κανονισμού του 1972 (ΔΚ 1/72). Εκδίδεται προσωρινό διάταγμα με το οποίο η φύλαξη του ανήλικου τέκνου των διαδίκων xxx ανατίθεται στην Αιτήτρια. Εκδίδεται περαιτέρω προσωρινό διάταγμα με το οποίο ο τόπος διαμονής του ανήλικου καθορίζεται ο εκάστοτε τόπος διαμονής της Αιτήτριας στην πόλη και επαρχία Λεμεσού. Το διάταγμα θα ισχύει μέχρι πλήρους αποπεράτωσης της κυρίως αίτησης ή νεότερου διατάγματος του Δικαστηρίου. Το αίτημα της Αιτήτριας σε σχέση με την επικοινωνία του Καθ'ου η αίτηση με το παιδί, απορρίπτεται εφόσον δεν τοποθετήθηκε ο Καθ'ου η αίτηση στην ένορκο του δήλωση για το θέμα αυτό. Τα έξοδα επιδικάζονται σε βάρος του Καθ'ου η αίτηση, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στο τέλος της διαδικασίας της κυρίως αίτησης, οπόταν και θα είναι πληρωτέα. (Υπ.) ............. Μ. Τουμαζή, Π.Οικ.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΔΔ Subject: Family Court/ Interim Judgement Aναφορά:Γονική Μέριμνα - προσωρινό διάταγμα cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο