Α. Μ. ν. Χ. Μ., Αρ. Αίτησης: 214/17, 21/5/2019

(1)(α) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν216/90), (στο εξής «ο Νόμος»), ορίζει: «5

(1)(α) Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο («γονική μέριμνα») είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων οι οποίοι το ασκούν από κοινού.» Το άρθρο 7 του Νόμου ορίζει: «7. Αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς.» Γι' αυτή τη διαφωνία-ασυμφωνία και αδυναμία των γονέων ρύθμισης του συγκεκριμένου θέματος, θα πρέπει λοιπόν να δώσει λύση το Δικαστήριο. Το συμφέρον του τέκνου αποτελεί και το καθοριστικό κριτήριο για την επίλυση του συγκεκριμένου ζητήματος και η απόφαση του Δικαστηρίου θα πρέπει να αποβλέπει στο κριτήριο αυτό. Σχετικό είναι το 6 περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/1990). 6.

(1)Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου.

(2)(α) Στο συμφέρον του τέκνου πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του Δικαστηρίου όταν, κατά τις διατάξεις του νόμου, το Δικαστήριο αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο της άσκησης της. (β) Η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις με βάση το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πεποιθήσεις, την ιθαγένεια, την εθνική ή κοινωνική προέλευση ή την περιουσία.

(3)Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του. Ο νόμος καθιστά, όπως φαίνεται από τις σχετικές διατάξεις ως κυρίαρχο κριτήριο με βάση το οποίο ασκείται η γονική μέριμνα το συμφέρον του τέκνου γι' αυτό και κάθε απόφαση του Δικαστηρίου για την ανάθεση της γονικής μέριμνας και για θέματα που αφορούν το παιδί πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του ανηλίκου. Βλ. Α. Ιακωβίδου v. Κ. Ιακωβίδου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1108, Στυλιανού.v. Στυλιανού

(1993)1 Α.Α.Δ. 130.Στο σύγγραμμα Οικογενειακό Δίκαιο τόμος ΙΙ Τρίτη έκδοση, έκδοσης 2003 της Καθηγήτριας Έφης Κουνουγιέρη Μανωλεδάκη στη σελ 268 αναφέρεται: «Ως συμφέρον του παιδιού εννοείται το σωματικό, το υλικό, το πνευματικό, το ψυχικό, το ηθικό και γενικότερα το κάθε είδος συμφέρον. Πρόκειται όπως είναι φανερό για αόριστη νομική έννοια, με αξιολογικό περιεχόμενο, που εξειδικεύεται από το Δικαστή, άρα η κρίση του τελευταίου, ως προς το αν ενόψει των συγκεκριμένων περιστάσεων ( η ύπαρξη των οποίων κρίνεται ανέλεγκτα από το δικαστήριο ουσίας) εξυπηρετείται in abstracto το συμφέρον του παιδιού υπόκειται στον έλεγχο του Α.Π. Το συμφέρον του ανηλίκου αποτελεί μια έννοια γενική και είναι καθήκον του εκάστοτε δικαστή να το εξειδικεύσει και να το προστατεύσει» Εξέταση της αίτησης Μελέτησα την εξεταζόμενη αίτηση, την ένσταση, το περιεχόμενο των αντίστοιχων ενόρκων δηλώσεων και όσα υποστήριξαν με τις αγορεύσεις τους οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των δύο πλευρών. Θα εξετάσω καταρχάς τους λόγους που αντιτίθεται ο Καθ' ου η Αίτηση να ταξιδεύσει ο Ν. κατά τις πιο πάνω περιόδους, σε διάφορες χώρες του εξωτερικού και ειδικότερα τους λόγους άρνησης του να συγκατατεθεί που συνδέονται άμεσα με τους κινδύνους που αφορούν το παιδί και τη σχέση του ίδιου με το παιδί. Οι λόγοι εστιάζονται στα ακόλουθα: - Ότι η Αιτήτρια φεύγει μέσω κατεχομένων που μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες για το παιδί. - Ότι αμφιβάλλει αν θα τηρήσει τους όρους του διατάγματος μια και στο παρελθόν αντί στη Ρωσία βρέθηκε στη Ταϋλάνδη. - Υπάρχει κίνδυνος να πάρει το παιδί στο εξωτερικό και να μην επιστρέψει αφού στο παρελθόν τον έχει απειλήσει. Τονίζω σε αυτό το σημείο ότι οι υπόλοιποι λόγοι που προβάλλει ο Καθ' ου η Αίτηση, ουδεμία σχέση έχουν με το ζήτημα που εξετάζουμε, δηλαδή το κατά πόσο θα πρέπει να επιτραπεί στο παιδί να ταξιδεύσει με τη μητέρα του, αφού άπτονται των μεταξύ τους προσωπικών και οικονομικών διαφορών, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν συνδέονται με το θέμα της γονικής μέριμνας του παιδιού. Αν από το 2010, όπως αναφέρει ο Καθ' ου η Αίτηση η Αιτήτρια κατακρατά την κατοικία του, παρότι εκδόθηκε διαζύγιο κατά το 2015, καθώς και η επιθυμία του Καθ' ου η Αίτηση να μην χρησιμοποιεί η Αιτήτρια το επώνυμο του, το οποίο όπως αναφέρει εξακολουθεί να διατηρεί, παρά την έκδοση διαζυγίου, για αλλότριους σκοπούς, θα μπορούσαν να επιλυθούν με άλλες διαδικασίες μεταξύ τους. Ούτε όμως και η επιδίωξη της Αιτήτριας να λάβει τις διατροφές που οφείλει ο Καθ' ου η Αίτηση, για τις ανάγκες του Ν. μπορεί να συνδεθεί με το ζήτημα αυτό και αν είναι προς το συμφέρον του παιδιού να ταξιδεύει με τη μητέρα του. Ούτε αποτελούν λόγους, που θα πρέπει να απασχολήσουν το Δικαστήριο για την άσκηση της δικαστικής του κρίσης στο παρόν ζήτημα, αφού θα ήταν αδιανόητο να τιμωρείται το παιδί, απαγορεύοντας ουσιαστικά στο παιδί να ταξιδεύει, εξαιτίας των διαφορών των γονέων τους, οι οποίες μάλιστα δεν φαίνεται να επιλύονται άμεσα. Λαμβάνοντας λοιπόν σοβαρά υπόψη μου τον κυριότερο λόγο αντίρρησης του Καθ' ου η Αίτηση, ο οποίος εστιάζεται στους φόβους του να μην επιστρέψει το παιδί στην Κύπρο, αναφέροντας ότι στο παρελθόν η Αιτήτρια του έχει αναφέρει ότι επιθυμεί να μεταβεί στο εξωτερικό με το παιδί και να μην επιστρέψει. Από την άλλη, τη θέση του Καθ' ου η Αίτηση, η οποία εκφράζεται μέσω της ένστασης του, αλλά και της αγόρευσης του ευπαίδευτου συνηγόρου του, ότι αποδέχεται όπως το παιδί ταξιδεύσει στο εξωτερικό με κάποιες καλές εγγυήσεις, πράγμα που έγινε και στο παρελθόν και προκύπτει από τη μελέτη του φακέλου της υπόθεσης, θεωρώντας περαιτέρω ότι οι ανησυχίες του Καθ' ου η Αίτηση θα βρίσκονται πάντοτε στο προσκήνιο, όταν η μητέρα καταγόμενη από ξένη χώρα, επιθυμεί να μεταφέρει το παιδί στο εξωτερικό, σταθμίζοντας περαιτέρω τα επιχειρήματα των δύο πλευρών και έχοντας πάντοτε κατά νου ότι κυρίαρχο κριτήριο για την απόφαση μου, θα πρέπει να είναι το συμφέρον του παιδιού και όχι οι προσωπικές απαιτήσεις των γονέων του, θεωρώ δίκαιο και ορθό να ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια, υπέρ της μερικής έγκρισης του αιτήματος της Αιτήτριας. Ως εκ τούτου με την παρούσα απόφαση μου θα επιτρέψω στο παιδί να ταξιδεύσει με τη μητέρα του, στην Αγγλία από 21/6/2019 μέχρι 1/7/2019 και στο Ορλάντο στην Αμερική για την περίοδο από 15/8/2019- 8/9/2019, περιόδους διακοπών, όπου τα σχολεία του παιδιού θα είναι κλειστά, θέτοντας βέβαια τέτοιους όρους που θα διασφαλίσουν την επιστροφή του παιδιού στην Κύπρο, όπου είναι και η χώρα συνήθους διαμονής και η ζωή του παιδιού. Θεωρώ περαιτέρω ότι θα είναι μεγάλη εμπειρία για το Ν. ο οποίος σήμερα είναι σχεδόν 12 ετών, να ταξιδεύσει τόσο στην Αγγλία όσο και την Αμερική, να εμπλουτίσει τις γνώσεις του, να δει νέα ήθη και έθιμα καθώς και διαφορετικούς τρόπους ζωής, αλλά και ότι είναι εντός των δικαιωμάτων του παιδιού να ταξιδεύει με τη μητέρα του, θεωρώντας ότι η καταγωγή της μητέρας του δεν θα πρέπει να στέκεται εμπόδιο στα δικαιώματα του παιδιού. Όταν μάλιστα η μητέρα είναι πρόθυμη να επιβαρυνθεί όλα τα έξοδα των επικείμενων ταξιδιών. Ακόμα η παραμονή του παιδιού 11 ημέρες στην Αγγλία και 23 μέρες στην Αμερική, δεν πιστεύω να είναι αρκετή, ώστε να οδηγήσει στην αποξένωση και απομάκρυνση του παιδιού από τον πατέρα του. Παρά το γεγονός ότι στο διάταγμα γονικής μέριμνας που έχει εκδοθεί δεν έχει προβλεφθεί δικαίωμα επικοινωνίας του πατέρα με το παιδί, κρίνω ορθό πριν την μετάβαση του παιδιού στην Αγγλία και Αμερική, όπως γίνουν οι απαραίτητες διευθετήσεις ώστε να μπορέσει να περάσει και μέρος των διακοπών του καλοκαιριού με τον πατέρα του. Για την παραπάνω απόφαση μου έλαβα υπόψη μου περαιτέρω ότι δεν τέθηκε το όνομα του ανήλικου υιού τους Ν. στο κατάλογο των προσώπων των οποίων απαγορεύεται η έξοδος από την Κύπρο, (Stop List), ότι η μητέρα βρίσκεται στην Κύπρο όπως και ο ίδιος ο Καθ' ου η Αίτηση παραδέχεται μετά το γάμο τους που έγινε κατά το 2007 και ζει μέχρι σήμερα εδώ. Ότι σήμερα έχει πολιτογραφηθεί ως Κύπρια, ότι διαμένει στο σπίτι ιδιοκτησίας του με το παιδί, το οποίο όπως ο ίδιος αναφέρει αρνείται να εγκαταλείψει, επίσης ότι η Αιτήτρια έχει εργασία στην Κύπρο, είναι Λογίστρια και έχει κατά τον Καθ' ου η Αίτηση, πολύ καλά εισοδήματα. Ο κίνδυνος λοιπόν μετοίκησης της με το παιδί στο εξωτερικό είναι απομακρυσμένος. Τονίζω σε αυτό το σημείο ότι δεν μπορώ να εγκρίνω το αίτημα της Αιτήτριας να επιτραπεί η έξοδος του παιδιού από 15/12/2019 μέχρι 8/1/2020 στη Ρωσία ή Ασία για τις γιορτές των Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς, ως μη συγκεκριμένο και αόριστο. Ο πατέρας, αλλά και το Δικαστήριο θα πρέπει να γνωρίζει με βεβαιότητα τα σχέδια της μητέρας και το που θα βρίσκεται το παιδί. Αλλά και γιατί μέρος των ημερών του ταξιδιού εμπίπτει εντός της σχολικής περιόδου. Με βάση όλα τα ανωτέρω εκδίδονται τα ακόλουθα διατάγματα: 1. Διάταγμα με το οποίο επιτρέπεται στην Αιτήτρια να μεταφέρει τον ανήλικο υιό των διαδίκων Ν.Μ. στην Αγγλία από τις 21/6/2019 μέχρι 1/7/2019 και των δύο ημερομηνιών συμπεριλαμβανομένων για σκοπούς διακοπών. Το αργότερο την 1/7/2019 η Αιτήτρια διατάσσεται να μεταφέρει το παιδί στην Κύπρο και να πληροφορήσει έγκαιρα την Καθ' ου η Αίτηση ότι το έχει πράξει. 2. Διάταγμα με το οποίο επιτρέπεται στην Αιτήτρια να μεταφέρει τον ανήλικο υιό των διαδίκων Ν. Μ. στην Αμερική και συγκεκριμένα στο Ορλάντο από τις 15/8/2019 μέχρι 8/9/2019 και των δύο ημερομηνιών συμπεριλαμβανομένων, για σκοπούς διακοπών. Το αργότερο στις 8/9/2019 η Αιτήτρια διατάσσεται να μεταφέρει το παιδί στην Κύπρο και να πληροφορήσει έγκαιρα την Καθ' ου η Αίτηση ότι το έχει πράξει. 3. Η Αιτήτρια θα είναι υποχρεωμένη πριν την αναχώρηση της να δώσει ένα σταθερό τηλέφωνο που θα μπορεί να επικοινωνεί ο πατέρας με τον ανήλικο, περαιτέρω να ενημερώσει τον πατέρα του για τη διεύθυνση που θα διαμένει με το παιδί. Το αίτημα υπό Α ( iv) απορρίπτεται. Έχοντας όμως εξετάσει και τις λογικές ανησυχίες του Καθ' ου η Αίτηση ως προς το που θα βρίσκεται το παιδί, από πού θα ταξιδεύσει και την ανησυχία του ότι η Αιτήτρια δεν περιορίζεται στη χώρα για την οποία ζητεί διάταγμα για να μεταφέρει το παιδί, θεωρώ ορθό όπως δώσω οδηγίες όπως το διάταγμα για την έξοδο του παιδιού από την Κύπρο για τις ακόλουθες ημερομηνίες να μην συνταχθεί αν δεν ικανοποιηθούν οι πιο κάτω όροι από την Αιτήτρια. α) Παραχωρήσει εγγύηση ύψους €10.000 με αξιόχρεο εγγυητή της αποδοχής του Πρωτοκολλητή, προς όφελος του Καθ' ου η Αίτηση και/ή τραπεζική εγγύηση ύψους €10.000 για την εξασφάλιση της επιστροφής του παιδιού στην Κύπρο το αργότερο μέχρι την 1/7/2019 όσον αφορά το ταξίδι στην Αγγλία και το αργότερο στις 8/9/2019 όσον αφορά το ταξίδι στο Ορλάντο στην Αμερική. β) Καταθέσει στον Πρωτοκολλητείο αντίγραφα των εισιτηρίων μετάβασης προς την Αγγλία και την πόλη στην οποία θα μεταβεί με το παιδί, από νόμιμα αεροδρόμια της Κυπριακής Δημοκρατίας και επιστροφής στην Κύπρο, σε νόμιμα αεροδρόμια της Κυπριακής Δημοκρατίας, με ημερομηνία επιστροφής μέχρι και την 1/7/2019. Οποιαδήποτε παραμονή του παιδιού στο εξωτερικό πέραν της 1/7/2019 θα θεωρείται άμεσα ως παράνομη και απαγωγή. β) Καταθέσει στον Πρωτοκολλητείο αντίγραφα των εισιτηρίων μετάβασης προς το Ορλάντο, από νόμιμα αεροδρόμια της Κυπριακής Δημοκρατίας και επιστροφής στην Κύπρο, σε νόμιμα αεροδρόμια της Κυπριακής Δημοκρατίας, με ημερομηνία επιστροφής μέχρι και την 8/9/2019. Οποιαδήποτε παραμονή του παιδιού στο εξωτερικό πέραν τις 8/9/2019 θα θεωρείται άμεσα ως παράνομη και απαγωγή. Νοείται ότι η παραχωρηθείσα εγγύηση θα παραμείνει μέχρι την επιστροφή του παιδιού από το 2ο ταξίδι. Σε περίπτωση που οποιοδήποτε ταξίδι δεν πραγματοποιηθεί η εγγύηση θα ισχύει για τη διασφάλιση επιστροφής του παιδιού από το ταξίδι το οποίο θα πραγματοποιηθεί. Η έναρξη της ισχύος των παρόντων διαταγμάτων θα αρχίσει με την ικανοποίηση των πιο πάνω όρων. Λόγω της φύσης της υπόθεσης θεωρώ ορθό κάθε πλευρά να επωμισθεί τα έξοδα της. (Υπ.) ................... Κ. Χ"Αθανασίου - Σιαμτάνη, Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο