Β.Μ. ν. I.D. G., Αρ. Αίτησης: 59/19, 16/12/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2019:32 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Τσαγγαρίδη, Π. Αρ. Αίτησης: 59/19 Μεταξύ: Β.Μ. Αιτήτρια και I.D. G. Καθ΄ού η αίτηση Μονομερής Αίτηση Ημερ. 12.7.19 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 Δεκεμβρίου, 2019 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κα Β. Ιωάννου Για τον Καθ΄ου η αίτηση: κ. Ν. Νικολάου Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Αιτήτρια, στις 26.6.19, καταχώρησε εναρκτήρια αίτηση με την οποία αιτείται την πιο κάτω θεραπεία: «Α. Διάταγμα του Δικαστηρίου που να αναθέτει στην Αιτήτρια την άσκηση της επιμέλειας του προσώπου των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, E.I.G., η οποία γεννήθηκε την 05.08.2015 στο Παραλίμνι και I. I. G., η οποία γεννήθηκε την 21.8.17 στο Παραλίμνι. Β. Διαζευκτικά προς το Α) Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να ανατίθεται στην Αιτήτρια η φύλαξη των ανηλίκων τέκνων E.I.G και Ι.Ι.G. Γ. Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να καθορίζεται ως τόπος διαμονής των ανηλίκων ο εκάστοτε τόπος διαμονής της Αιτήτριας. Δ. Οποιοδήποτε άλλο διάταγμα ήθελε κρίνει εύλογο υπό τις περιστάσεις το Δικαστήριο. Ε. Τα έξοδα της αίτησης.» Στα πλαίσια της πιο πάνω εναρκτήριας αίτησης, καταχώρησε στις 12.7.19 και την παρούσα μονομερή αίτηση, με την οποία αιτείται τις πιο κάτω θεραπείες: «Α. Διάταγμα του Δικαστηρίου που να επιτρέπει στην Αιτήτρια την τηλεφωνική και βίντεο επικοινωνία από τη Βουλγαρία με τα ανήλικα τέκνα της στην Κύπρο Ε.I.G. η οποία γεννήθηκε την 4.8.15 στο Παραλίμνι και I.I.G. η οποία γεννήθηκε την 21.8.17 στο Παραλίμνι, κάθε μέρα μέσω Internet σύνδεσης του Vyber από η ώρα 8:30 μ.μ. μέχρι την ώρα 9 μ.μ. μέχρι τελικής εκδικάσεως της κυρίως αίτησης ή μέχρι νεωτέρας διαταγής του Δικαστηρίου. Β. Διάταγμά του Δικαστηρίου που να επιτρέψει στην Αιτήτρια την προσωπική επικοινωνία με τα ανήλικα τέκνα της E. και Ι. η οποία να λάβει μέρος στη Βουλγαρία μέσα στο μήνα Αύγουστο ή Σεπτέμβριο του 2019 με συγκεκριμένη ημερομηνία παραλαβής και επιστροφής των παιδιών της στην Κύπρο. Γ. Διάταγμα του Δικαστηρίου που να επιτρέψει την έξοδο από την Κύπρο των ανήλικων θυγατέρων της Αιτήτριας Ε. και Ι. και το ταξίδι τους στη Βουλγαρία σε συνοδεία από την Αιτήτρια για τις καλοκαιρινές διακοπές. Δ. Οιονδήποτε άλλο διάταγμα ήθελε κρίνει εύλογο υπό τις περιστάσεις το Δικαστήριο. Ε. Τα έξοδα της αίτησης.» Το Δικαστήριο, επιλαμβανόμενο της πιο πάνω μονομερούς αίτησης, διέταξε την επίδοση της στον Καθ΄ου η αίτηση. Η μονομερή αίτηση επιδόθηκε στον Καθ΄ου η αίτηση στις 19.7.
- Οι διάδικοι, μέσω των δικηγόρων τους, όπως εμφαίνεται στο πρακτικό ημερ. 26.7.19, δήλωσαν τα πιο κάτω. Μεταφέρεται αυτούσιο το περιεχόμενο του πρακτικού: «Ημερομηνία: 26.7.19 Μον. Αίτηση ημερ.: 12.7.19 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Αιτήτρια: κα Β. Ιωάννου Για Καθ΄ου η αίτηση: κ. Ν. Νικολάου Διάδικοι παρόντες κα Ιωάννου: Είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε με τον συνάδελφο μου στην παρουσία των διαδίκων. Οι διάδικοι συμφώνησαν να συναντηθούν μόνοι τους χωρίς την παρουσία μας για να λύσουν τα προβλήματά τους. Είναι παράκληση μας να παραμείνει τον Σεπτέμβρη χωρίς να καταχωρηθεί ένσταση και μέχρι τότε αισιοδοξούμε να έχουμε θετικό αποτέλεσμα. κ. Νικολάου: Συμφωνώ. Δικαστήριο: Η μονομερής αίτηση ορίζεται για οδηγίες στις 17.9.
- Χωρίς έξοδα σήμερα.» Οι προσπάθειες των διαδίκων συνεχίστηκαν και τούτο είχε ως αποτέλεσμα οι αιτούμενες θεραπείες Β και Γ να αποσυρθούν στις 17.9.
- Ο κ. Νικολάου, εκ μέρους του Καθ΄ου η αίτηση, δήλωσε στο Δικαστήριο στις 23.9.19 τα πιο κάτω από το σχετικό πρακτικό: «Ημερομηνία: 26.7.19 Μον. Αίτηση ημερ.: 12.7.19 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Αιτήτρια: κα Β. Ιωάννου Για Καθ΄ου η αίτηση: κ. Ν. Νικολάου κ. Νικολάου: Μου έχει αποστείλει η συνάδελφος την Παρασκευή ένα πρόγραμμα, δεν το έχω δει με τον πελάτη μου, γι΄ αυτό ζητώ λίγο χρόνο για να το δούμε. κα Ιωάννου: Συμφωνώ. Δικαστήριο: Η εναρκτήρια και η μονομερής αίτηση ορίζονται για οδηγίες στις 7.10.
- Χωρίς έξοδα σήμερα.» Όπως φαίνεται από το πρακτικό ημερ. 7.10.19, η Αιτήτρια είχε προτείνει ένα πρόγραμμα επικοινωνίας στον Καθ΄ου η αίτηση, το οποίο δεν έγινε αποδεκτό από τον Καθ΄ου η αίτηση και έτσι ο Καθ΄ου η αίτηση ζήτησε χρόνο να καταχωρήσει ένσταση σε σχέση με τη θεραπεία Α της μονομερούς αίτησης. Περαιτέρω, ζήτησε και άλλο χρόνο καταχώρησης ένστασης και τελικά στις 12.11.19 καταχώρησε την ένσταση του. Οι λόγοι της ένστασης είναι οι πιο κάτω: «
- Η επίδικη αίτηση είναι νόμω και ουσία αβάσιμη.
- Η επίδικη αίτηση είναι άνευ αντικειμένου.
- Η επίδικη αίτηση προωθείται από την Αιτήτρια σε βάρος του καλώς νοούμενου συμφέροντος των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων.
- Τυχόν έκδοση του αιτούμενου διατάγματος υπό το στοιχείο (Α) δεν θα μπορεί να εφαρμοστεί καθ΄ οιονδήποτε τρόπο. Δηλαδή ως αιτείται την έκδοση του διατάγματος είναι πρακτικά ανεφάρμοστο.
- Τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων αντιδρούν αρνητικά και/ή δεν συγκατατίθενται στην επικοινωνία τους με την Αιτήτρια με τον τρόπο που η ίδια αιτείται από το Δικαστήριο.
- Η μόνιμη πλέον διαμονή της αιτήτριας σε άλλη χώρα δυσχεραίνει την καθημερινή επικοινωνία της με τα ανήλικα λαμβανομένου υπόψιν και της ηλικίας τους.
- Ο τρόπος επικοινωνίας που εισηγείται η Αιτήτρια χρειάζεται συμβολή του Καθ΄ου η αίτηση για να επιτευχθεί.» Προκύπτει από τις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων ότι οι διάδικοι είναι πολίτες της Βουλγαρίας και εγκαταστάθηκαν στο Παραλίμνι το
- Από ελεύθερη συμβίωση την οποία διατηρούσαν απέκτησαν δύο ανήλικα παιδιά, την Ε. που γεννήθηκε 4.8.19 και την Ι. η οποία γεννήθηκε στις 21.8.
- Αμφότερα τα παιδιά γεννήθηκαν στο Παραλίμνι. Τα παιδιά αναγνωρίστηκαν από τον Καθ΄ου η αίτηση με εκούσια αναγνώριση και εκδόθηκαν τα σχετικά πιστοποιητικά γέννησης. Περαιτέρω, η Αιτήτρια στην ένορκη δήλωσή της ισχυρίζεται ότι το 2016, μετά τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού, ο Καθ΄ου η αίτηση της δήλωσε ότι νιώθει εγκλωβισμένος στη σχέση τους, ότι είναι πολύ νέος και ότι θέλει να ζήσει τη ζωή του εκδηλώνοντας έτσι την πρόθεση του να χωρίσουν. Τον Σεπτέμβριο του 2016, ο Καθ΄ου η αίτηση τραυματίστηκε σε τροχαίο δυστύχημα με επακόλουθο μια μακρά διαδικασία ανάρρωσής του. Τότε, η πρόθεση του να χωρίσουν εξαφανίστηκε, λόγω της εξάρτησης του, την περίοδο εκείνη, από την Αιτήτρια και της βοήθειας της οποίας του παρείχε. Την περίοδο εκείνη και συγκεκριμένα από τον Οκτώβριο του 2016 μέχρι τον Απρίλιο του 2017, η ίδια έπαιρνε επίδομα ανεργίας λόγω της εποχιακής φύσης της εργασίας της ως καμαριέρα σε ξενοδοχείο και ως εκ τούτου ήταν στο σπίτι και βοηθούσε τον Καθ΄ου η αίτηση στην ανάρρωσή του. Στις 21.8.17 γεννήθηκε το δεύτερο παιδί τους, η δε φυσική κατάσταση του Καθ΄ου η αίτηση είχε καλυτέρευση και άρχισε πάλι να εκδηλώνει κακία προς το πρόσωπο της, να την ταπεινώνει, την έδιωχνε από το σπίτι της μητέρας του όπου κατοικούσαν και όλα αυτά πάντοτε μπροστά στα παιδιά και στην παρουσία της μητέρας του. Την παρενοχλούσε με φωνές και με απειλή χρήσης βίας, με αποτέλεσμα η ίδια να μην μπορεί να κοιμηθεί. Ο Καθ΄ου η αίτηση είχε φθάσει σε σημείο να αλλάξει τον κωδικό πρόσβασης στο προσωπικό της ταχυδρομείο για να παρακολουθεί την αλληλογραφία της. Δεν μπορούσε να αντέξει την καθημερινή ψυχολογική παρενόχληση, τις λογομαχίες, τις απειλές για χρήση βίας και της ενδείξεις ζήλιας του Καθ΄ου η αίτηση και έτσι πήρε την απόφαση να φύγει από το σπίτι του Καθ΄ου η αίτηση προκειμένου να διασώσει τη ψυχική της υγεία. Δεν μπορούσε να πάρει τα παιδιά μαζί της, αφού ο Καθ΄ου η αίτηση δεν συμφωνούσε να την αφήσει να επιστρέψει στη Βουλγαρία, που είναι το πατρικό της σπίτι, με τα παιδιά. Έτσι, λόγω της κατάστασης, στις 9.6.19 αναχώρησε μόνη της για την πατρίδα της. Όταν βρισκόταν στο σπίτι του Καθ΄ου η αίτηση, η ίδια είχε αναλάβει τη διατροφή της οικογένειας, την πληρωμή των νηπιαγωγείων των παιδιών και είχε την αποκλειστική ευθύνη για τη φροντίδα και ανατροφή των παιδιών, εφόσον ο Καθ΄ου η αίτηση δεν συμμετείχε με οποιοδήποτε τρόπο στα πιο πάνω. Ο Καθ΄ου η αίτηση δεν δείχνει κανένα ενδιαφέρον για τα παιδιά του. Εργάζεται ως υπάλληλος σε εταιρεία 12 ώρες την ημέρα, από τις 8 το πρωί μέχρι τις 8 το βράδυ και τις μη εργάσιμες μέρες δεν περνούσε χρόνο με την οικογένεια του, αλλά έβγαινε έξω με φίλους. Μετά την αναχώρηση της από το συζυγικό οίκο και την επιστροφή της στη Βουλγαρία στις 9.6.19, κάθε μέρα επικοινωνούσε τηλεφωνικώς με τη δασκάλα του ιδιωτικού νηπιαγωγείου των παιδιών για να ενημερώνεται για τη φυσική και ψυχολογική κατάσταση των παιδιών της. Αντιλήφθηκε ότι η μητέρα του Καθ΄ου η αίτηση απαγόρευσε στη νηπιαγωγό των παιδιών να της δίδει πληροφορίες σε σχέση με τα παιδιά της από το τηλέφωνο. Τούτο, έγινε μετά την επίδοση της εναρκτήριας αίτησης γονικής μέριμνας στον Καθ΄ου η αίτηση. Ο Καθ΄ου η αίτηση και η μητέρα του είχαν δημιουργήσει πρόβλημα στη δασκάλα του νηπιαγωγείου, κατάφεραν να τη φοβίσουν με τον τρόπο τους, έτσι ώστε η δασκάλα να μην απαντά πλέον στα τηλεφωνήματά της. Διατηρεί εξαιρετική σχέση με τα παιδιά της, τα οποία πάντοτε αγαπούσε και φρόντιζε προσωπικά. Ο Καθ΄ου η αίτηση δεν της επιτρέπει ούτε καν τηλεφωνική επικοινωνία μέσω viber με τα παιδιά. Αποδίδει την πιο πάνω στάση του Καθ΄ου η αίτηση, σε εκδικητική αντίδραση του στην απόφαση της να απομακρυνθεί από τον ίδιο και συγκεκριμένα την πρώτη μέρα από την αναχώρηση της, ο Καθ΄ου η αίτηση είχε βιντεογραφήσει τη μεγάλη τους κόρη να κλαίει επειδή της έλεγε ότι η μητέρα της έφυγε και δεν θα ξανάρθει. Έτσι, ο Καθ΄ου η αίτηση εκφόβιζε με αυτό τον τρόπο τη ψυχολογία ενός μικρού παιδιού για να ικανοποιήσει τον πληγωμένο του εγωισμό, επειδή δεν μπορεί να παρενοχλεί την ίδια. Είναι η θέση της Αιτήτριας, ότι ουδέποτε έχει εγκαταλείψει τα παιδιά της, το μόνο που έχει πράξει είναι να εγκαταλείψει τον Καθ΄ου η αίτηση με τον οποίο η συμβίωση της είναι αδύνατη και προηγουμένως είχε κάνει τα πάντα για να πάρει τη συγκατάθεση του, για να επιστρέψει με τα παιδιά στη Βουλγαρία. Από τις αρχές Ιουλίου, ο Καθ΄ου η αίτηση δεν της επιτρέπει οποιαδήποτε προσωπική επικοινωνία με τα παιδιά τους, στερώντας της έτσι το δικαίωμα της να έχει προσωπική επικοινωνία με αυτά. Ο Καθ΄ου η αίτηση, στην ένορκη δήλωσή του, χαρακτηρίζει ως ασύστολα ψεύδη τα όσα η Αιτήτρια ισχυρίζεται και ότι για την κατάληξη της σχέσης τους, αποκλειστικά υπεύθυνη είναι η Αιτήτρια. Από τις αρχές της σχέσης τους, η κατάσταση δεν ήταν ιδιαίτερα ομαλή και ήρεμη, λόγω του ότι η Αιτήτρια είναι άτομο ασταθές, με αλλοπρόσαλλο χαρακτήρα και εκρηκτική προσωπικότητα. Λόγω δε της συμπεριφοράς της απέναντι του, ανέκαθεν δημιουργούσε συνεχώς καβγάδες και προστριβές και ο ίδιος υποχωρούσε συνεχώς για να εξομαλύνονται οι σχέσεις και να εκτονώνεται η ένσταση στο χώρο που διέμεναν. Η Αιτήτρια, κατά τον Καθ΄ου η αίτηση, είχε πάντοτε τάσεις φυγής τόσο από τη σχέση τους όσο και από το χώρο που διέμεναν. Ο Καθ΄ου η αίτηση ισχυρίζεται περαιτέρω, ότι η Αιτήτρια με την πρώτη ευκαιρία που της δινόταν, τόσο πριν όσο και μετά την απόκτηση των παιδιών τους, τον εγκατέλειπε. Κατά τη θέση του, συνήθιζε να μαζεύει τα πράγματα της από το διαμέρισμα και να τον εγκαταλείπει, χωρίς να τον ενημερώνει τι προτίθεται να πράξει. Συνολικά, ως ισχυρίζεται ο Καθ΄ου η αίτηση, τόσο πριν τη γέννηση της μεγάλης θυγατέρας του όσο και μεταγενέστερα, τον εγκατέλειψε 5 φορές. Το τελευταίο περιστατικό, της ισχυριζόμενης εγκατάλειψης του από την Αιτήτρια, έλαβε χώρα στις 9.6.19 και το οποίο, αποτέλεσε σύμφωνα με την έκφραση του, την χαριστική βολή στη σχέση τους. Συγκεκριμένα, την ημέρα εκείνη κατά τις πρωινές ώρες, αναζήτησε την Αιτήτρια στο χώρο εργασίας της. Αργότερα, την ίδια ημέρα, η Αιτήτρια τηλεφώνησε στη μητέρα του και την ενημέρωσε ότι αναχώρησε αεροπορικώς από τη Βουλγαρία, και την παρακάλεσε να προσέχει τα παιδιά μέχρι να επιστρέψει για να τα πάρει. Όταν το πληροφορήθηκε, προσπάθησε επανειλημμένα να επικοινωνήσει μαζί της για το πιο πάνω γεγονός και η ίδια δεν του έδινε σαφείς απαντήσεις. Η πληροφόρηση που είχε από την ίδια την Αιτήτρια ήταν ότι η ίδια δεν προτίθεται να επιστρέψει πίσω στην Κύπρο για οποιοδήποτε λόγο και η πρόθεση της είναι να μείνει μόνιμα στη Βουλγαρία. Περαιτέρω, ο Καθ΄ου η αίτηση θεωρεί την πιο πάνω ενέργεια της Αιτήτριας ως εγκατάλειψη των παιδιών της, ελαφρά τη καρδία. Τα παιδιά είναι σε τρυφερή ηλικία και έχει αναλάβει αποκλειστικά τη φύλαξη, φροντίδα και επιμέλεια τους, έχοντας τη σημαντική συνδρομή της μητέρας του με την οποία διαμένουν μαζί με τα παιδιά στο ιδιόκτητο διαμέρισμα της. Περαιτέρω, ο Καθ΄ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια λόγω της πιο πάνω συμπεριφοράς της, δηλαδή της εγκατάλειψης των παιδιών της, δεν είναι σε θέση να αιτείται την έκδοση διατάγματος επικοινωνίας, το οποίο απαιτεί εκ μέρους της συνέπεια τήρησης του και σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται η Αιτήτρια να τραπεί σε φυγή και να εγκατασταθεί σε άλλο μέρος επικαλούμενη δήθεν τη συμπεριφορά του. Το εύλογο ήταν να εγκαταλείψει το χώρο που διέμεναν και να μετακόμιζε σε άλλο χώρο και να έχει τη φύλαξη των παιδιών της. Ισχυρίζεται, περαιτέρω, ότι η έκδοση διατάγματος ως η θεραπεία Α δεν θα αποβεί υπέρ του καλώς νοούμενου συμφέροντος των παιδιών, διότι αφενός μεν το διάταγμα είναι πρακτικά ανεφάρμοστο και αφετέρου τα παιδιά λόγω της αντίδρασης τους στη φυγή της μητέρας τους και της εγκατάλειψης τους, αντιδρούν αρνητικά και δεν συγκατατίθενται σε επικοινωνία μαζί της. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι στην τρυφερή ηλικία στην οποία βρίσκονται τα παιδιά τους, ο ίδιος δεν μπορεί να τα εξαναγκάσει και να τα πιέσει για να τηρούν αυστηρό χρονοδιάγραμμα κάθε μέρα για να επικοινωνούν μαζί της, ούτε να χαλάσει την ηρεμία τους για να ικανοποιείται η Αιτήτρια, ενώ τα παιδιά δεν θα έχουν κανένα πραγματικό όφελος για τέτοιου είδους επικοινωνία. Ως εκ τούτου, είναι η θέση του και η θέση του δικηγόρου του, ότι είναι άσκοπη η έκδοση ενός τέτοιου διατάγματος. Περαιτέρω, ο Καθ΄ου η αίτηση απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας περί οικονομικής συνδρομής της στη διατροφή των παιδιών, ως ασύστολα ψεύδη και αρνείται ότι ο ίδιος και η μητέρα του απέκοψαν την επικοινωνία της Αιτήτριας με τα παιδιά τους και ισχυρίζεται ότι τα παιδιά τους βρίσκονται σε συνεχή άρνηση να έρθουν σε επικοινωνία και επαφή μαζί της. Αυτό συνιστά την αντίδραση των παιδιών ότι η μητέρα τους τα εγκατέλειψε απροκάλυπτα και έχουν χάσει ουσιαστική επαφή μαζί της. Την ίδια θέση διατυπώνει ο Καθ΄ου η αίτηση και ως προς το θέμα της τηλεφωνικής επικοινωνίας της με το νηπιαγωγείο, αποδίδοντας τη διακοπή της επικοινωνίας σε απόφαση ουσιαστικά της Διευθυντρίας του νηπιαγωγείου. Όποτε η Αιτήτρια επέμενε να μιλήσει τηλεφωνικώς μαζί τους, τα παιδιά αρνιούνταν και δεν έχουν διάθεση να κάνουν κάτι τέτοιο. Μόλις αντιληφθούν ότι ο ίδιος μιλά μαζί της, αναστατώνονται και χρειάζεται τεράστια προσπάθεια για να ηρεμίσουν. Η ηλικία των παιδιών είναι τέτοια που για να μπορέσει να λειτουργήσει ένα τέτοιο διάταγμα επικοινωνίας, θα πρέπει ο ίδιος να είναι υποχρεωμένος να συμμετάσχει και να διευκολύνει την επικοινωνία, αφού δεν είναι εύκολο να γίνει η σύνδεση με ένα δίχρονο και ένα τετράχρονο παιδί. Επισης, ισχυρίζεται ότι δεν έχει καμία αντίρηση να έχει επικοινωνία η Αιτήτρια με τα παιδιά τους, ωστόσο εισπράττει και αντιλαμβάνεται την άρνηση και την αντίδραση των παιδιών να έχουν επικοινωνία μαζί με την Αιτήτρια και με τον συγκεκριμένο τρόπο που η ίδια θέλει. Ισχυρίζεται, τελικά, ότι το καλώς νοούμενο συμφέρον των παιδιών επιβάλλει στο Δικαστήριο την άρνηση έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος και θα πρέπει να απορρίψει την αίτηση με έξοδα εις βάρος της. Θα ήθελα από το σημείο αυτό να τονίσω, ότι σύμφωνα με τη νομολογία, κατά την εξέταση αίτησης για έκδοση παρεμπίπτοντος διατάγματος το Δικαστήριο δεν αποφαίνεται επί της ουσίας της υπόθεσης, αλλά ούτε και προδικάζει οποιοδήποτε ζήτημα αναφορικά με αυτήν, (βλ. Jonitexo v. Adidas 1984
(1)A.A.Δ. 263). Η ακρόαση της μονομερούς αιτήσεως διεξήχθηκε με τις αγορεύσεις των δικηγόρων των διαδίκων, οι θέσεις και τα επιχειρήματα των οποίων θα απαντηθούν κατωτέρω. Το δικαίωμα επικοινωνίας ρυθμίζεται από το άρθρο 17 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου, Ν. 216/1990, οι διατάξεις του οποίου έχουν ως κατωτέρω: «17.
- Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας μ΄ αυτό.
- Σε περίπτωση διαφωνίας όσον αφορά την άσκηση του δικαιώματος, προσωπικής επικοινωνίας, αποφασίζει το Δικαστήριο.
- Στην απόφαση του το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και εφαρμόζει κατ΄ αναλογία τις πρόνοιες του άρθρου 6». Προτού προχωρήσω στην εξέταση της υπό κρίση αίτησης, θεωρώ αναγκαίο να παραπέμψω στα πιο κάτω αποσπάσματα, από τη βιβλιογραφία και τη νομολογία, τα οποία είναι άκρως διαφωτιστικά ως προς τη φύση, τη λειτουργία και τον σκοπό του δικαιώματος επικοινωνίας. Η πρώτη παραπομπή, γίνεται στο βιβλίο της Μανωλεδάκη, Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙ, Έκδοση Δ΄, σελίδες 327-328, όπου αναφέρονται τα πιο κάτω: «Ο κύριος σκοπός του δικαιώματος επικοινωνίας είναι η ικανοποίηση του αισθήματος της αγάπης μεταξύ του γονέα και του παιδιού και η αποφυγή της αποξένωσης τους· κατά δεύτερο λόγο όμως με το δικαίωμα επικοινωνίας πετυχαίνεται στην πράξη και κάποιος έλεγχος του γονέα με τον οποίο μένει ο ανήλικος από μέρους του άλλου γονέα». «Σύμφωνα με το άρθρο 1520 § 3 οι ειδικότερες λεπτομέρειες του δικαιώματος επικοινωνίας ρυθμίζονται κάθε φορά από το δικαστήριο, το οποίο, συνεπώς, αποφασίζει για το χρόνο (συχνότητα και χρονική διάρκεια) και τον τόπο της επικοινωνίας ή για το είδος της». Η δεύτερη παραπομπή γίνεται στην πρόσφατη απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου, στην υπόθεση Αθηνά Ξενίδου και Ευαγόρα Οικονομίδη, Έφεση αρ. 28/14, 7/4/2015, όπου αναφέρθηκαν τα πιο κάτω: «Στην Στυλιανού v. Στυλιανού
(1993)1 ΑΑΔ 131, λέχθηκαν τ΄ ακόλουθα σχετικά με τα ζητήματα που εξετάζονται στην παρούσα αίτηση: 'Όπως αναγνωρίστηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην R. v. U.K
(1987)Times, 9th July (Series A Judgments and Decisions Vol. 121), η πρόσβαση του γονέα στο τέκνο αποτελεί πτυχή του δικαιώματος του ανθρώπου για οικογενειακή ζωή που κατοχυρώνεται από το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. (Βλ. επίσης Ν. 39/62). Στην Κύπρο το δικαίωμα αυτό επίσης διασφαλίζεται από τις πρόνοιες του Άρθρου 15 του Συντάγματος. Όπως εξηγείται όμως στην υπόθεση RE KD (A minor)
(1988)1 All E.R. 577 (H.L) το δικαίωμα μπορεί να περιοριστεί εφόσον δεν ασκείται προς όφελος του σκοπού για τον οποίο παρέχεται, που δεν είναι άλλος από την συμβολή στην ευημερία του τέκνου». Σύμφωνα με το άρθρο 32 του Ν. 14/1960, όπως αυτό έχει ερμηνευθεί από τη νομολογία, για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος πρέπει να πληρούνται οι πιο κάτω προϋποθέσεις: (α) Η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση. (β) Η πιθανότητα ο αιτών διάδικος να δικαιούται σε θεραπεία. (γ) Θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, χωρίς την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Επιπλέον, το Δικαστήριο πρέπει να ικανοποιηθεί ότι η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος είναι εύλογη και δίκαιη υπό τις περιστάσεις (βλ. Odysseos v. A. Pieris Estates Ltd 1982
(1)Α.Α.Δ. 557, Ιπποδρομική Αρχή Κύπρου v. Χατζηβασίλη 1989
(1)Α.Α.Δ. 152). Θα ήθελα στο σημείο αυτό να παραθέσω το πιο κάτω διαφωτιστικό, όντως, απόσπασμα από το βιβλίο του Απόστολου Σ. Γεωργιάδη ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ, σελ. 592-593, το περιεχόμενο των οποίων απαντά πλήρως στο ερώτημα κατά πόσο, με βάση τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν. 14/60. Παραθέτω λοιπόν το σχετικό απόσπασμα: «Αποφασιστικό κριτήριο είναι και εδώ λοιπόν το συμφέρον του παιδιού, το οποίο εξυπηρετείται όταν η επικοινωνία συντελεί στην ανάπτυξη του ψυχικού κόσμου και της προσωπικότητάς του (βλ. και ΑΚ. 1511 § 2 εδ. α΄). Ωστόσο, συνεκτιμώνται και τα συμφέροντα του δικαιούχου γονέα για τη διατήρηση των προσωπικών σχέσεών του με το ανήλικο τέκνο. Εν προκειμένω δεν έχει σημασία ποιος ενδεχομένως ευθύνεται για τη διάσταση ή το διαζύγιο μεταξύ των γονέων. Ενδεικτικώς, το Μονομελές Πρωτοδικείο (ΚΠολΔ 17 αρ. 2, 681 Β § 1 περ. β΄, 683 §§ 1 και 4) μπορεί να αποφασίσει ότι η επικοινωνία θα γίνεται: (α) Κάθε δεύτερο σαββατοκυρίακο (συχνότητα επικοινωνίας)· (β) για δύο ώρες κάθε Κυριακή (χρονική διάρκεια)· (γ) στο σπίτι του άλλου γονέα (τόπος επικοινωνίας)· (δ) τηλεφωνικώς, χωρίς διανυκτέρευση ή με την παρουσία τρίτων (τρόπος επικοινωνίας) κοκ. Πάντως, το δικαστήριο δεν μπορεί να διατάξει τον αποκλεισμό του δικαιώματος της επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, ακόμη και όταν υπάρχει σοβαρός λόγος (επιχείρημα εξ αντιδιαστολής από την ΑΚ 1520 § 2)· ενδεχομένως όμως να καθίσταται επιβεβλημένος ο (προσωρινός) αποκλεισμός σε όλως εξαιρετικές περιπτώσεις, κατά βάση δηλαδή όταν αυτό επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου και δεν ικανοποιούν άλλες ηπιότερες λύσεις (π.χ. πατέρας που καταδικάστηκε αμετάκλητα για βιασμό ανηλίκου ή ασκήθηκε κατ΄ αυτού ποινική δίωξη για ασελγείς πράξεις σε βάρος του τέκνου του). Σε κάθε περίπτωση, όταν η επικοινωνία ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την ανατροφή του ανηλίκου, πρέπει η ενάσκηση του σχετικού δικαιώματος να ρυθμίζεται κατά τέτοιο τρόπο, ώστε η πραγματοποίηση της επικοινωνίας να γίνεται κάτω από ορισμένους όρους, οι οποίοι αποτελούν και τις αναγκαίες προφυλάξεις για να εξουδετερωθεί ο κίνδυνος που μπορεί να προέλθει στο ανήλικο τέκνο από την επικοινωνία αυτή.» Η κεντρική εισήγηση του Καθ΄ου η αίτηση, περιστρέφεται γύρω από το γεγονός της αναχώρησης της Αιτήτριας στις 9.6.19 για εγκατάστασή της στη Βουλγαρία. Η πράξη αυτή της Αιτήτριας, σύμφωνα με τον Καθ΄ου η αίτηση, καταδεικνύει την αδιαφορία, την περιφρόνηση και την έλλειψη στοργής προς αυτά και ότι κατά συνέπεια, η αποξένωση της Αιτήτριας από τα παιδιά, είναι αναπόφευκτη. Θα ήθελα, εκτός των άλλων που θα αναφερθούν κατωτέρω, να υποδείξω ότι ακριβώς ο ρόλος και το καθήκον του Δικαστηρίου, είναι να λάβει οποιοδήποτε υπό τις περιστάσεις πρόσφορο μέτρο, έτσι ώστε να αποφευχθεί η αποξένωση γονέα και τέκνων, ως κατάσταση άκρως βλαπτική για το συμφέρον των παιδιών. Ένα από τα πρόσφορα μέτρα, συνιστά ασφαλώς και η έκδοση προσωρινού διατάγματος ρύθμισης επικοινωνίας της μητέρας με τα παιδιά. Τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης καταδεικνύουν ότι ουδέποτε η Αιτήτρια εγκατέλειψε τα παιδιά της, ότι είναι αδιάφορη, ότι περιφρονεί τα παιδιά της και ότι δεν έχει αισθήματα αγάπης και στοργής για τα παιδιά της. Αντίθετα, μια σειρά από μη αμφισβητούμενα γεγονότα καταδεικνύουν ακριβώς το αντίθετο: (
- i)Η Αιτήτρια αναχώρησε για τη Βουλγαρία στις 9.6.19. Σε πολύ σύντομο χρόνο και συγκεκριμένα στις 26.6.19 καταχώρησε την παρούσα εναρκτήρια αίτηση με αίτημα την ανάθεση σ΄ αυτή της επιμέλειας/φύλαξης των παιδιών τους. (
- ii)Περαιτέρω, στις 12.7.19, καταχώρησε την παρούσα μονομερή αίτηση για ρύθμιση του δικαιώματος επικοινωνίας της και ήρθε στην Κύπρο, όπως καταδεικνύουν τα παρατεθέντα πρακτικά του Δικαστηρίου, για να έχει προσωρινή επαφή με τα παιδιά της και για φιλική διευθέτηση του εν γένει θέματος της επικοινωνίας της. (iii) Το ότι η Αιτήτρια δεν εγκατέλειψε τα παιδιά της και ότι όντως τα αγαπά και ενδιαφέρεται γι΄ αυτά, προκύπτει και από την ίδια την ένορκη δήλωση του Καθ΄ου η αίτηση και παραθέτω προς τούτο το πιο κάτω απόσπασμα από την παράγραφο 8 της ένορκης του δήλωσης: «Αργότερα μέσα στην ημέρα, η Καθ΄ης η αίτηση τηλεφώνησε στη μητέρα μου και την ενημέρωσε ότι αναχώρησε αεροπορικώς για τη Βουλγαρία και την παρακάλεσε να προσέχει τα παιδιά μέχρι να επιστρέψει για να τα πάρει.» Όλα τα πιο πάνω υποδειχθέντα δεν συνηγορούν υπέρ του επιχειρήματος του Καθ΄ου η αίτηση ότι η Αιτήτρια εγκατέλειψε τα παιδιά και δεν τρέφει αισθήματα αγάπης και στοργής για τα παιδιά της, αλλά ακριβώς το αντίθετο. Το Δικαστήριο, όπως υποδεικνύεται στο πιο πάνω παρατεθέν απόσπασμα, θα πρέπει να συνεκτιμήσει πέρα από το αποφασιστικό κριτήριο του συμφέροντος του παιδιού και τα συμφέροντα του δικαιούχου γονέα για τη διατήρηση των προσωπικών του σχέσεων με το παιδί και ότι εν προκειμένω δεν έχει σημασία ποιος ενδεχομένως ευθύνεται για τη διάσταση ή το διαζύγιο των γονέων. Το τελευταίο απαντά και στα όσα εκάτερος των διαδίκων ισχυρίζεται ως λόγους κατάρρευση της σχέσης και της συμβίωσης τους. Λαμβάνεται σοβαρά υπόψη, ότι, σύμφωνα με τον καθηγητή Α. Γεωργιάδη (ανωτέρω), το Δικαστήριο δεν μπορεί να διατάξει των αποκλεισμό του δικαιώματος επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο ακόμα και όταν συντρέχει σοβαρός λόγος, κάτι βεβαίως που δεν στοιχειοθετείται στην παρούσα υπόθεση. Στη βάση όλων των πιο πάνω, κρίνω ότι πληρούνται και οι τρεις προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν. 14/60. Ειδικότερα ως προς την τρίτη προϋπόθεση ότι δηλαδή, θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, κρίνω ότι η φύση της παρούσας υπόθεσης ως υπόθεσης οικογενειακών σχέσεων - Γονικής Μέριμνας - την καθιστά διακριτή από τις αστικές υποθέσεις στις οποίες ότι επιδιώκεται είναι η επάρκεια των αποζημιώσεων κατά την έκδοση απόφασης στα πλαίσια της αγωγής. Όπως χαρακτηριστικά λέχθηκε στην απόφαση M & Ch Mitsingas Trading Ltd v. The Timberland Co 1997
(1)Α.Α.Δ. 1791: «Η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς, αλλά με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου τη θεραπεία». Στην παρούσα υπόθεση, η μη έκδοση του διατάγματος επικοινωνίας, ως πρόσφορο προσωρινό μέτρο, λόγω της διαμονής της Αιτήτριας στη Βουλγαρία, δεν μπορεί να αφεθεί μέχρι την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης, η οποία έχει ως αντικείμενο τη ρύθμιση της γονικής μέριμνας των διαφωνούντων γονέων-διαδίκων. Τέτοιο ενδεχόμενο, εκτός του ότι πλήττει καίρια το δικαίωμα επικοινωνίας της Αιτήτριας, είναι εναντίον και του συμφέροντος των παιδιών, το οποίο επιβάλλει τη διατήρηση υγιών και ισορροπημένων, πάντοτε υπό τις περιστάσεις, σχέσεων τους και με τους δύο γονείς, και περαιτέρω συνιστά πρόσφορο ανάχωμα προς οποιοδήποτε κίνδυνο ή ενδεχόμενο αποξένωσης της Αιτήτριας με τα παιδιά των διαδίκων. Υπό την πιο πάνω προσέγγιση, όχι μόνο ικανοποιείται η Τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν. 14/60, αλλά περαιτέρω η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος, όχι μόνο είναι εύλογη και δίκαιη, και, με δεδομένη την απουσία της μητέρας στο εξωτερικό, συνιστά επιτακτική, για το Δικαστήριο, ενέργεια. Καλούμαι, ως δικαστής του Οικογενειακού Δικαίου, να προσφέρω ουσιαστικά, λύση στην διαφορά των διαδίκων. Κατευθύνω λοιπόν την σκέψη και την κρίση μου στα λεχθέντα από τη νομολογία, ότι δηλαδή ο δικαστής του Οικογενειακού Δικαίου λειτουργεί, κατά το μεγαλύτερο μέρος της δικαιοδοσίας του στον ευαίσθητο και πιο σοβαρό κοινωνικό χώρο, αυτό των οικογενειακών σχέσεων, και ότι ο σκοπός του θα πρέπει να είναι η διόρθωση ή ο περιορισμός της περαιτέρω επιδείνωσης της οικογενειακής σχέσης, με σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στα μέλη της. (βλ. Κατσουρίδη v. Κατσουρίδης
(1997)1 Α.Α.Δ. 415). Τα πιο πάνω αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία και βαρύτητα σε υποθέσεις γονικής μέριμνας, ως η παρούσα, όπου κύριο κριτήριο είναι το συμφέρον του ανηλίκου. Όπως εύστοχα ανέφερε το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο στην απόφαση Μαρία Μαυρονικόλα v. Άντη Ξάνθου
(2011)1 Α.Α.Δ., 293: «Θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι οι γονείς έχουν συλλογική ευθύνη για την, όσο το δυνατό, πιο ομαλή ανάπτυξη των οικογενειακών δεσμών και ταυτοχρόνως αυξημένη υποχρέωση απάλειψης ή μείωσης των τραυματικών επιπτώσεων ενός διαζυγίου στα παιδιά τους». Έχω αναφέρει το πιο πάνω απόσπασμα, διότι έχω αντιληφθεί, όπως ήδη έχω προαναφέρει, από τις ένορκες δηλώσεις, ότι τα αισθήματα τα οποία τρέφει ο ένας γονέας για τον άλλο, είναι έντονα και έκδηλα αρνητικά. Θα αρκεσθώ στην πιο πάνω απλή διαπίστωση η οποία είναι αρκετή για να αναφερθώ, επί του προκειμένου, στο πιο κάτω εύστοχο απόσπασμα από την απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην υπόθεση Φ. Κατσούρη v. M. Χατζηνικόλα
(2010)1 Α.Α.Δ.: «Η αντιπαράθεση των γονέων και η αντιπαλότητα τους μέσα από δικαστικές διαδικασίες αντιστρατεύεται στα συμφέροντα και την ευημερία των ανηλίκων τέκνων τους». Θα προχωρήσω κατωτέρω στην προσωρινή ρύθμιση του δικαιώματος επικοινωνίας της Αιτήτριας. Ως προς τον τρόπο της επικοινωνίας, λόγω της διαμονής της στη Βουλγαρία, αναπόφευκτα θα είναι μέσω της τηλεπικοινωνίας. Ως προς την έκταση και τη χρονική διάρκεια, αυτή θα πρέπει να συνάδει με τις ηλικίες των παιδιών. Συνακόλουθα των πιο πάνω: Εκδίδεται προσωρινό διάταγμα με το οποίο επιτρέπεται στην Αιτήτρια η τηλεπικοινωνία της με τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων Ε. και Ι. μέσω του μέσου κοινωνικής δικτύωσης VIBER ως ακολούθως: (
- i)Την πρώτη εβδομάδα εφαρμογής του διατάγματος, Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή από η ώρα 18:30 μέχρι η ώρα 19:00 και την Κυριακή από η ώρα 11:00 μέχρι η ώρα 11:30. (
- ii)Τη δεύτερη εβδομάδα εφαρμογής του διατάγματος, Τρίτη και Πέμπτη από η ώρα 18:30 μέχρι η ώρα 19:00 και Σάββατο από η ώρα 11:00 μέχρι η ώρα 11:30, και ούτω καθεξής και εκ περιτροπής από εβδομάδα σε εβδομάδα. Ο Καθ΄ου η αίτηση διατάσσεται όπως κάθε φορά ο ίδιος ή μέσω εξουσιοδοτημένου απ΄ αυτόν προσώπου, προβαίνει σε όλες τις ενέργειες οι οποίες απαιτούνται, έτσι ώστε να πραγματοποιείται η πιο πάνω τηλεπικοινωνία της Αιτήτριας με τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων. Το παρόν προσωρινό διάταγμα, ισχύει μέχρι περατώσεως της εναρκτήριας αίτησης ή μέχρι νεοτέρας διαταγής του Δικαστηρίου. Η εφαρμογή του παρόντος προσωρινού διατάγματος αρχίζει από την 16.12.2019 η οποία θεωρείται ως η πρώτη εβδομάδα εφαρμογής του διατάγματος. Τα έξοδα, να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της εναρκτήριας αίτησης, σε καμία όμως περίπτωση να είναι εναντίον της Αιτήτριας. (Υπ.) ......... Μ. Τσαγγαρίδης, Π. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Τα πλήρη ονόματα των διαδίκων και αναφερομένων προσώπων στην απόφαση του Δικαστηρίου βρίσκονται στο φάκελο του Δικαστηρίου. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο