X. Π. ν. Μ. Ε., Αρ. Αίτησης: 33/20, 13/10/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLEM:2020:7 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Τουμαζή, Π. Αρ. Αίτησης: 33/20 Μεταξύ: X. Π. Αιτητή και Μ. Ε. Καθ'ης η αίτηση ---------------------- Αίτηση ημερ. 7.2.20 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 13 Οκτωβρίου, 2020 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Αιτητή: κα Τσαγγαρίδου για Χ. Αυγουστή & Συνεταίροι Δ.Ε.Π.Ε. Για την Καθ'ης η αίτηση: κα Μ. Χ"Λευτέρη για Γ. Λ. Σαββίδη και Σία Δ.Ε.Π.Ε. Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι διάδικοι από τη σχέση τους απέκτησαν ένα παιδί, την Χ. Π. που γεννήθηκε στις 10.8.
- Η σχέση τους κατέρρευσε τον Οκτώβριο του
- Ο Αιτητής, με την υπό κρίση αίτηση, ζητά την ακόλουθη θεραπεία: "Α. Προσωρινό Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να ρυθμίζεται η επικοινωνία του Αιτητή με το ανήλικο τέκνο του, Χ.Π. και το οποίο να διατάσσει την Καθ'ης η Αίτηση όπως παραδίδει την ανήλικη θυγατέρα της στον Αιτητή για σκοπούς άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας μέχρι τελικής εκδίκασης της κυρίως αίτησης και/ή μέχρι νεότερης διαταγής του Δικαστηρίου: ί. Κάθε Τρίτη από τις 15:00 μ.μ. μέχρι τις 20:00 μ.μ. ίί. Κάθε Πέμπτη από τις 15:00 μ.μ. μέχρι τις 20:00 μ.μ. iii. Κάθε πρώτο και δεύτερο Σάββατο του μήνα από τις 14:00 μ.μ μέχρι την Κυριακή η ώρα 13:00 μ.μ. (με διανυκτέρευση). Β. Οιανδήποτε άλλη θεραπεία και/ή διαταγή την οποία το Σεβαστό Δικαστήριο ήθελε θεωρήσει ορθή και δίκαιη υπό τις περιστάσεις. Γ. Τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας πλέον Φ.Π.Α. (Φ.Π.Α επί των εξόδων XXXXX366Υ).» Το Δικαστήριο δεν εξέδωσε οποιοδήποτε διάταγμα μονομερώς και διέταξε την επίδοση της αίτησης. Η Καθ'ης η αίτηση καταχώρισε ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως συνοδευόμενη από ένορκο δήλωση. Οι ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκαν. Ο Αιτητής, στην ένορκο δήλωση που συνοδεύει την αίτηση, αναφέρει ότι εργάζεται ως συμβασιούχος οπλίτης στην επαρχία Λάρνακας και συγκεκριμένα στο Στρατόπεδο «χχχ χχχ». Το ωράριο εργασίας του είναι από τις 07:00 μέχρι τις 14:00 από Δευτέρα μέχρι Παρασκευή. Περαιτέρω, εκτός από τα καθημερινά του ωράρια, διανυκτερεύει 5 φορές το μήνα στην στρατιωτική του μονάδα. Το σχετικό πρόγραμμα των εν λόγω διανυκτερεύσεων δεν είναι σταθερό και του ανακοινώνεται ανά εβδομάδα. Η Καθ'ης η αίτηση, η οποία δεν εργάζεται, και η ανήλικη διαμένουν στην πατρική κατοικία της Καθ'ης η αίτηση μαζί με τους γονείς της στην περιοχή Ασγάτας, στη Λεμεσό. Από τη διάσταση η Καθ'ης η αίτηση δημιουργούσε συνεχώς προβλήματα αναμιγνύοντας την οικογένεια της και αποτρέποντας και αποθαρρύνοντας την επικοινωνία του με την ανήλικη θυγατέρα του. Κατέβαλε τεράστιες προσπάθειες με σκοπό να συζητήσει πολιτισμένα με την Καθ'ης η αίτηση και να διευθετήσει το θέμα της επικοινωνίας του με την ανήλικη, πλην όμως η Καθ'ης η αίτηση συνεχίζει να έχει επιθετική συμπεριφορά και αρνείται να συζητήσει το ζήτημα. Περαιτέρω, η Καθ'ης η αίτηση αρνείται να επικοινωνήσει μαζί του και ουδέποτε ανταποκρίνεται στις τηλεφωνικές του κλήσεις, με απώτερο σκοπό τη γονική του αποξένωση από την ανήλικη. Επιπρόσθετα, η Καθ'ης η αίτηση τον διώχνει εκδικητικά και δεν του επιτρέπει να εισέλθει εντός της κατοικίας για σκοπούς επικοινωνίας. Περί τις 12.12.2019 η Καθ'ης η αίτηση καταχώρησε στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού, Αίτηση αρ. 474/2019 με την οποία αιτείται την επιμέλεια, φύλαξη και φροντίδα της ανήλικης, την αποκλειστική γονική μέριμνα και τον εκάστοτε τόπο διαμονής της Αιτήτριας ως τόπο διαμονής της ανήλικης. Είναι η θέση του ότι η έλλειψη επικοινωνίας της ανήλικης μαζί του είναι ενάντια στην υγιή ψυχική ανάπτυξη της. Ο ίδιος συμβάλλει και συνεισφέρει στο μέτρο των δυνατοτήτων του στα έξοδα διατροφής και συντήρησης της ανήλικης, όμως η Καθ'ης η αίτηση αρνείται την οποιαδήποτε βοήθεια και συνεισφορά του. Το διαμέρισμα στο οποίο διαμένει ο ίδιος διαθέτει ξεχωριστό δωμάτιο, ειδικά διαμορφωμένο για την ανήλικη και όλες τις αναγκαίες ανέσεις για τη διαμονή και διανυκτέρευση της. Η Καθ'ης η αίτηση καταχώρισε ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως, προβάλλοντας ως λόγους ένστασης μεταξύ άλλων ότι η παρούσα αίτηση δεν θα έπρεπε να καταχωρηθεί επειδή προηγείται η υπ' αρ. αίτηση 474/19 Γονικής Μέριμνας στα πλαίσια της οποίας ο Αιτητής θα μπορούσε να καταχωρήσει μονομερή αίτηση και να αιτείται επικοινωνία, ότι ο Αιτητής παρέθεσε ψευδή γεγονότα και/ή απέκρυψε ουσιώδη γεγονότα, ότι η αιτούμενη θεραπεία του Αιτητή αντίκειται προς το συμφέρον της ανήλικης και ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν. 14/
- Η Καθ'ης η αίτηση, στην ένορκο δήλωση που συνοδεύει την ένσταση της, αναφέρει ότι από την ημέρα που γέννησε το παιδί, το φροντίζει η ίδια με πολλή αγάπη και στοργή. Μετά το χωρισμό τη βοηθούν οι γονείς της, τόσο ηθικά όσο και οικονομικά. Ο Αιτητής μετά το χωρισμό δεν επιδίωξε οποιαδήποτε επικοινωνία με το παιδί. Συγκεκριμένα, όταν το παιδί ήταν άρρωστο, του έστειλε μήνυμα για να τον ενημερώσει και ούτε απάντησε ή επιδίωξε να μάθει τι συμβαίνει. Ήταν αδιάφορος. Σπάνια έρχεται στο σπίτι των γονέων της για να δει το παιδί. Πολλές φορές του είπε να έρθει στο σπίτι και αυτός της έστειλε μήνυμα ότι βαριέται να έρθει ή/και ότι έχει προπόνηση (Τεκμ.Α). Όταν ο Αιτητής ερχόταν στο σπίτι για να δει το παιδί, η ίδια ήταν πολύ φιλική μαζί του. Ουδέποτε δημιουργούσε πρόβλημα ή συζήτησε με τον Αιτητή. Το ίδιο και οι γονείς της. Αντίθετα, οι γονείς του της δημιουργούσαν πρόβλημα. Τώρα που η ίδια εργάζεται τα πρωινά, το παιδί το φροντίζει η μητέρα της. Ποτέ δεν έδιωξε τον Αιτητή από τη κατοικία των γονέων της και τις σπάνιες φορές που τους επισκέφθηκε, αυτός βιαζόταν να φύγει γιατί είχε δουλειές. Είναι καλό για τον Αιτητή να έχει επικοινωνία με το παιδί όχι όμως μόνος του στο σπίτι του γιατί το παιδί είναι πολύ μικρό και αυτός δεν είναι ικανός να το φροντίζει και επιπλέον ο Αιτητής είναι πολύ ανώριμος. Λόγω της δουλειάς του, έρχεται σε επαφή με πολύ κόσμο και αυτό είναι επικίνδυνο λόγω της πανδημίας. Ουδέποτε αρνήθηκε την οικονομική βοήθεια του Αιτητή. Του εξήγησε ότι οφείλει να συνεισφέρει για την ανήλικη και αυτός αρνιόταν και έτσι αναγκάστηκε να καταχωρήσει αίτηση διατροφής. Ο Αιτητής έχει ενοικιάσει το διαμέρισμα του. Η ίδια δεν γνωρίζει που διαμένει τώρα. Ε ίναι εισήγηση της Καθ'ης η αίτηση όπως η επικοινωνία γίνεται στον τόπο διαμονής της ανήλικης. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν. 14/60 πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, (β) η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγοντας σε θεραπεία στην αγωγή, και (γ) ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε κατοπινό στάδιο, εκτός εάν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. (Βλ. μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates and Others
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Τσιολάκκη και άλλη ν. Στυλιανίδη
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 782, Πουργουρίδη κ.ά. ν. Μέζου κ.ά.,
(1994)1 Α.Α.Δ. 201, Κυτάλα κ.ά. ν. Χρυσάνθου κ.ά.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co.
(1997)(Γ) 1 Α.Α.Δ. 1791). Το Δικαστήριο πρέπει επίσης στο τελικό στάδιο να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου ν. Χ''Βασίλη
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 152). Πρόσθετα, το Δικαστήριο δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα πάνω στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas,
(1984)1 Α.Α.Δ. 263). ΄Εχοντας υπόψη τις πιο πάνω αρχές θα εξετάσω κατά πόσο δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος σε συνάρτηση με τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο του 1990 (Ν 216/90). Σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)(α) του Ν. 216/90, η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι το ασκούν από κοινού. Σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)(β) του Νόμου, η γονική μέριμνα περιλαμβάνει τον προσδιορισμό του ονόματος, την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Το άρθρο 9
(1)του Ν. 216/90 προνοεί ότι η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή και επίβλεψη, τη διαπαιδαγώγηση και εκπαίδευση του καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του. Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν. 216/90, αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς. Σύμφωνα με το άρθρο 6
(2)(α) του Ν. 216/90, η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να αποβλέπει προς το συμφέρον του τέκνου, (Ευγ. Στυλιανού ν. Βασ. Στυλιανού
(1993)1 ΑΑΔ 130, Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ντούμα κ.ά.
(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 1911). Το άρθρο 17 του Ν.216/90 προνοεί τα εξής: "17
(1)Ο γονέας με τον οποίο δε διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας με αυτό.
(2)Σε περίπτωση διαφωνίας όσο αφορά την άσκηση του δικαιώματος, προσωπικής επικοινωνίας, αποφασίζει το Δικαστήριο.
(3)Στην απόφαση του το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και εφαρμόζει κατ' αναλογία τις πρόνοιες του άρθρου 6.» Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση Κκουφού ν. Κκουφού
(1997)1 ΑΑΔ 1588, 1593: «Η διαμόρφωση κρίσης πάνω σε θέματα γονικής μέριμνας είναι έργο λεπτό και σύνθετο. Δεν είναι εγχείρημα που στοχεύει στην απόδοση ευθυνών ή στην επιβολή κύρωσης για μεμπτή συμπεριφορά. Γνώμονας είναι το συμφέρον του ανηλίκου και κατά την εκτίμησή του προσλαμβάνει σημασία το σύνολο των κριτηρίων». Στην υπόθεση Ιωαννίδης κ.ά. ν. Ιωαννίδη κ.ά.
(2002)1 (Γ) ΑΑΔ Σελ. 1446, 1452 λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Στη διαδικασία αιτήσεων γονικής μέριμνας δεν υπάρχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Πρόκειται για διαδικασία εξεταστικού χαρακτήρα της οποίας, ο τελικός σκοπός είναι η καλύτερη εξυπηρέτηση της ευημερίας και του συμφέροντος του ανηλίκου. Στα άρθρα 6 και 14 του νόμου, αναφέρεται ότι το κύριο κριτήριο για τη γονική μέριμνα είναι το συμφέρον του τέκνου. Πρόκειται για αρχή η οποία επαναλαμβάνεται συχνά στη νομολογία (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού (ανωτέρω) και Ιακωβίδης ν. Ιακωβίδη,
(2000)1 ΑΑΔ 1108 από την οποία και η πιο κάτω επιγραμματική διατύπωση της αρχής: «Η ύψιστη αρχή που το Δικαστήριο θα πρέπει πάντα να έχει υπόψιν σε τέτοιες υποθέσεις είναι η ευημερία του ανηλίκου»». Το Δικαστήριο, στο προκαταρκτικό αυτό στάδιο, δεν θα καταλήξει σε ευρήματα στα διαφιλονικούμενα θέματα τα οποία αποτελούν την ουσία της κυρίως αίτησης. Στην υπό εκδίκαση υπόθεση, θεωρώ ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και ορατή πιθανότητα επιτυχίας εφόσον ο Αιτητής είναι ο πατέρας της ανήλικης, δηλαδή ένας εκ των δύο φορέων της γονικής μέριμνας και η ανήλικη δεν διαμένει μαζί του. Ως προς την τρίτη προϋπόθεση ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το ενδιάμεσο διάταγμα, παραπέμπω στην απόφαση M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co (ανωτέρω), όπου τονίστηκαν τα πιο κάτω (σελ. 1799): «Όπως επισημαίνεται στην Papastratis v. Petrides
(1979)1 CLR 231, 240, την οποία το πρωτόδικο Δικαστήριο επικαλείται στην απόφασή του, το κριτήριο για την έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος είναι η αδυναμία απονομής πλήρους δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο. Η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημίας αλλά, με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου σε θεραπεία». Εφόσον η τρίτη προϋπόθεση δεν πρέπει να συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς στις υποθέσεις των πολιτικών Δικαστηρίων, πόσο μάλλον στις υποθέσεις των οικογενειακών διαφορών, όπως η παρούσα. Στην απόφαση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδη (ανωτέρω) τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 427): «Ο εφεσείων δεν αμφισβήτησε ούτε την τρίτη προϋπόθεση από τις προϋποθέσεις της επιφύλαξης στο άρθρο 32
(1). Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε στο σύγγραμμα του David Bean, Injunctions, 5η έκδοση σελ. 149 ως προς τη δυνατότητα του Δικαστηρίου για άμεση παρέμβαση με παρεμπίπτον διάταγμα στις περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών που απολήγουν σε πράξεις βίας ή που επηρεάζουν την ευημερία ανηλίκων για να καταλήξει πως «οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα.» Καταλήγω ότι τηρείται και η τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν.14/60. Θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εφόσον αν δεν εκδοθεί διάταγμα επικοινωνίας, πιθανόν να επέλθει η αποξένωση μεταξύ πατέρα και παιδιού. Εξάλλου, η ίδια η Καθ'ης η αίτηση αναφέρει ότι θεωρεί ότι «είναι καλό» ο πατέρας να έχει επικοινωνία με το παιδί. Κρίνω ότι το ισοζύγιο της ευχέρειας κλίνει υπέρ της έκδοσης του αιτούμενου προσωρινού διατάγματος. Είναι δίκαιο και εύλογο να εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. Η έκδοση προσωρινού διατάγματος επικοινωνίας θα αποβεί προς το συμφέρον της ανήλικης. Σημειώνω ότι το Δικαστήριο στην υπό κρίση αίτηση δεν εξέδωσε οποιονδήποτε διάταγμα μονομερώς, διέταξε την επίδοση της αίτησης και άκουσε και τις δύο πλευρές. Επομένως, δεν εφαρμόζονται οι κανόνες για πλήρη αποκάλυψη (Κυριακίδης ν. Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ
(2011)1 Α.Α.Δ. 816). Λόγω της μικρής ηλικίας της ανήλικης, η οποία είναι ενός χρόνου και δύο μηνών περίπου, κρίνω ότι είναι προς το συμφέρον της η επικοινωνία να γίνεται στον τόπο διαμονής της. Τα αιτήματα για επικοινωνία εκτός του τόπου διαμονής της ανήλικης και για τις διανυκτερεύσεις θα αποφασιστούν κατά την ακρόαση της κυρίως αίτησης. Τότε θα είναι έτοιμη και η έκθεση του Γραφείου Ευημερίας σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.5 του Διαδικαστικού Κανονισμού του 1972 (ΔΚ1/72) η οποία θα δώσει φως αναφορικά με τις συνθήκες διαβίωσης των διαδίκων και όλων των θεμάτων που αφορούν τον καθορισμό των συμφερόντων της ανήλικης. Σημειώνω ότι η Καθ'ης η αίτηση ισχυρίζεται ότι ο Αιτητής έχει ενοικιάσει το διαμέρισμα του και δεν γνωρίζει που διαμένει. Ο ισχυρισμός αυτός δεν αμφισβητήθηκε με οποιοδήποτε τρόπο. Συνακόλουθα, εκδίδεται προσωρινό διάταγμα με το οποίο η επικοινωνία του Αιτητή με το ανήλικο τέκνο του Χ. Π. ρυθμίζεται ως εξής: (
- i)Κάθε Τρίτη από η ώρα 4:00 μ.μ. - 6:00 μ.μ. (
- ii)Κάθε πρώτο και δεύτερο Σάββατο κάθε μήνα από η ώρα 4:00 μ.μ. - 7:00 μ.μ.. Η πιο πάνω επικοινωνία του Αιτητή με την ανήλικη θυγατέρα του θα γίνεται στον τόπο διαμονής της Καθ'ης η αίτηση στην XXXXX, ή στον εκάστοτε τόπο διαμονής της Καθ'ης η αίτηση στην πόλη και επαρχία Λεμεσού. Το διάταγμα θα ισχύει μέχρι πλήρους αποπεράτωσης της κυρίως αίτησης ή νεότερου διατάγματος του Δικαστηρίου. Ασκώντας τη διακριτική μου εξουσία, κρίνω ότι τα έξοδα θα πρέπει να είναι στην πορεία της κυρίως αίτησης. (Υπ.) ............. Μ. Τουμαζή, Π.Οικ.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΔΔ Subject: Family Court/ Interim Judgement Aναφορά:Γονική Μέριμνα - προσωρινό διάταγμα cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο