N. I. ν. Μ. Σ., Αρ. Αίτησης: 224/16, 10/4/2020

(1)του Περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90), η διατροφή ανηλίκων τέκνων χαρακτηρίζεται ως κοινή υποχρέωση των γονέων τους [Μαρκουλίδη ν. Μαρκουλλίδη

(1998)1 Α.Α.Δ. 1386]. Πρόκειται για επιμερισμό της υποχρέωσης των γονέων έναντι της διατροφής τέκνου. Περαιτέρω, το άρθρο 37 του ίδιου πιο πάνω Νόμου, ρυθμίζει με το εδάφιο

(1)το μέτρο της διατροφής και με το εδάφιο

(2)το περιεχόμενο της. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για τη διατροφή προσώπου. Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του. Σε συνήθεις υποθέσεις διατροφής ο καθορισμός της συνεισφοράς των γονέων στη διατροφή του ανήλικου παιδιού τους γίνεται, σύμφωνα με τις πρόνοιες των πιο πάνω άρθρων, στη βάση των οικονομικών δυνάμεων των γονέων και τα έξοδα συντήρησης του ανήλικου, που συνιστούν παραμέτρους μαθηματικής φύσεως κυρίως. Υπό τας περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης όμως γεννάται το ερώτημα κατά πόσο αυτή συγκαταλέγεται στις συνήθεις υποθέσεις διατροφής ή ανήκει στις υποθέσεις εκείνες όπου, λόγου έλλειψης οικονομικών πόρων, ο ένας εκ των δύο γονέων αδυνατεί να συνεισφέρει στη διατροφή του τέκνου του. Η Αιτήτρια στην αίτηση της αναφέρει πως δεν εργάζεται και τόσο η ανήλικη, όσο και αυτή συντηρούνται από το σύζυγο της. Προηγούμενα και συγκεκριμένα μέχρι τα τέλη του 2015, εργαζόταν σε εστιατόριο με μισθό €400 το μήνα. Οι δυνατότητες της για εξεύρεση εργασίας είναι περιορισμένες εφόσον έχει τη φύλαξη και φροντίδα της ανήλικης και μόνο τις πρωινές ώρες που αυτή είναι στο σχολείο μπορεί να εργαστεί. Ο Καθ' ου η αίτηση με την υπεράσπιση του αρνείται τους πιο πάνω ισχυρισμούς της Αιτήτριας και ισχυρίζεται ότι αυτή εργάζεται ή και έχει την ικανότητα και δυνατότητα να εργαστεί. Με την απάντηση της στην υπεράσπιση η Αιτήτρια πέραν της απόρριψης της πιο πάνω θέσης του Καθ' ου η αίτηση ισχυρίζεται και τα εξής: «

1. Κατά ή περί τα τέλη Ιανουαρίου του 2017 ο σύζυγος της ο οποίος μέχρι τότε μεριμνούσε για την κάλυψη των εξόδων διατροφής και συντήρησης τόσο της ίδιας όσο και της ανήλικης θυγατέρας της αλλά και των εξόδων λειτουργίας της κατοικίας στην οποία διέμεναν, την εγκατέλειψε και η ίδια εξακολουθεί να διαμένει στην ενοικιαζόμενη κατοικία μαζί με την ανήλικη θυγατέρα της χωρίς να έχει οποιοδήποτε εισόδημα στην διάθεση της πλην του ποσού των €.180 μηνιαίως που πληρώνει ο καθ' ου η αίτηση για τη διατροφή της ανήλικης με βάση το προσωρινό διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο εκδόθηκε στα πλαίσια της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αίτησης. Η αιτήτρια λόγω της άθλιας οικονομικής της κατάστασης αναγκάστηκε να ζητήσει οικονομική ενίσχυση από τον υιό της ο οποίος διαμένει στη Ρωσία και ο οποίος της αποστέλλει κάθε μήνα το ποσό του ενοικίου για να μπορέσει να συνεχίσει να διαμένει εκεί με την ανήλικη.
2. Μετά από πολλές προσπάθειες, και δεδομένου ότι οι δυνατότητες της για εργασία είναι πολύ περιορισμένες αφού έχει τη φύλαξη της ανήλικης και δεν έχει οποιοδήποτε άτομο να τη βοηθήσει, η αιτήτρια μόλις στις 2/5/17 ανέλαβε εργασία ως πωλήτρια για 2 μόνο ώρες καθημερινά από τις 8π.μ μέχρι τις 10π.μ και όπως ενημερώθηκε αναμένεται να λαμβάνει ως μισθό το ποσό των €.200 μηνιαίως». Κατά τη μαρτυρία της η τοποθέτηση της Αιτήτριας ως προς το πιο πάνω ζήτημα είναι η εξής: «
3. Μέχρι τα τέλη περίπου του 2015 εργαζόμουν σε εστιατόριο με μηνιαίο εισόδημα το ποσό των €.400 ενώ κατά την καταχώρηση της πιο πάνω αίτησης δεν εργαζόμουν. Περί τον Μάιο του 2017 ανέλαβα εργασία με μερική απασχόληση σε εταιρεία γενικών καθαρισμών αφού οι δυνατότητες μου για εργασία είναι περιορισμένες δεδομένου ότι η ανήλικη όλες τις καθημερινές βρίσκεται υπό την φύλαξη και φροντίδα μου εκτός από τις ώρες που βρίσκεται με τον καθ' ου η αίτηση σύμφωνα με το διάταγμα ημερ.21/9/16 και πρέπει καθημερινά να την μεταφέρω στο σχολείο της το πρωί και να την παραλαμβάνω το μεσημέρι. Από την εργασία μου λαμβάνω καθαρά το ποσό των €.330 μηνιαίως. Αυτό είναι και το μοναδικό μου εισόδημα αφού πλην του ποσού των €180 που λαμβάνω μηνιαίως ως διατροφή για την ανήλικη από τον καθ' ου η αίτηση με βάση το προσωρινό διάταγμα το οποίο εκδόθηκε στα πλαίσια της πιο πάνω αίτησης, δε λαμβάνω οποιοδήποτε άλλο επίδομα. Επισυνάπτω ως τεκμήριο 3 αντίγραφο κατάστασης ασφαλιστικού λογαριασμού για το έτος 2017 από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων». Από τον Καθ' ου η αίτηση το θέμα αυτό δεν σχολιάζεται στη μαρτυρία του. Δεν πιστεύω την Αιτήτρια. Δεν είναι μόνο οι πιο πάνω αντικρουόμενες θέσεις που η ίδια υποστηρίζει, ήτοι η θέση της στην απάντηση της στην υπεράσπιση περί ανάληψης εργασίας από τις 2/5/2017, ως πωλήτρια με μισθό €200 το μήνα και η θέση της στην μαρτυρία της περί ανάληψης εργασίας κατά τον ίδιο χρόνο σε εταιρεία γενικών καθαρισμών με καθαρές απολαβές €330 μηνιαίως. Πέραν τούτων είναι και η δήλωση της όπως καταγράφηκε στην απόφαση του Δικαστηρίου τούτου ημερ. 21/9/2016, στην αίτηση Γονικής Μέριμνας με αρ. 130/2012 «ότι είναι πρόθυμη και μπορεί να προσαρμόσει το ωράριο εργασίας της ώστε να μεταφέρει και να παραλαμβάνει η ίδια από το σχολείο την ανήλικη», καθώς και το ότι «εάν η παρούσα κατάσταση αλλάξει - εννοείται να ανατεθεί σ' αυτήν η φύλαξη και φροντίδα της Σ. - είναι πρόθυμη να εργάζεται μέχρι τις 1.00μμ ή να παραιτηθεί ώστε να αναλάβει τη φύλαξη της κόρης της». Ότι νεώτερο σε σχέση με τα πιο πάνω αναφέρει η Αιτήτρια είναι, πως στο χρόνο καταχώρησης της αίτησης της και αφού προηγούμενα ανέλαβε, με βάση το διάταγμα ημερ. 21/9/2016, τη φύλαξη και φροντίδα της Σ. δεν εργάζεται. Και τούτο χωρίς ή ίδια να εξηγεί το γιατί και πως συνέβηκε αυτό, καθ' ην στιγμή μάλιστα που με βάση το προηγούμενο διάταγμα γονικής μέριμνας ημερ. 29/5/2015 διατηρούσε επικοινωνία με την ανήλικη ανά δεκαπενθήμερο, την πρώτη βδομάδα, Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή από η ώρα 3μμ έως η ώρα 6μμ και τη δεύτερη βδομάδα Δευτέρα και Τετάρτη από η ώρα 3μμ έως η ώρα 6μμ και από η ώρα 2μμ του Σαββάτου έως η ώρα 6μμ της Κυριακής. Ήταν μήπως επιλογή της ίδιας ή ήταν κατ' απαίτηση του τότε εργοδότη της; Τα ερωτήματα αυτά όπως και άλλα πολλά που μπορούν να διατυπωθούν, παραμένουν αναπάντητα και ως τέτοια οδηγούν, μαζί με όλα τα πιο πάνω, στην κρίση ότι παρά το υπαρκτό εισόδημα της, όποιο και αν είναι αυτό, €200 ή €330 το μήνα, η εισοδηματική ικανότητα της Αιτήτριας είναι €400 το μήνα (Μενελάου ν. Μενελάου

(1993)1 ΑΑΔ 381, Ιωάννου ν. Ιωάννου

(1993)1 ΑΑΔ 900, Δημητρίου ν. Περδίου

(2005)1 ΑΑΔ 1418 και Re Η. Ηλία

(1997)1 ΑΑΔ 1372). Έχοντας λοιπόν καταλήξει ότι η εισοδηματική δυνατότητα της Αιτήτριας ανέρχεται στα €400 μηνιαίως ότι αναδεικνύεται ως ιδιαίτερα σημαντικό είναι το κατά πόσο αυτή μπορεί να συνεισφέρει στα έξοδα της ανήλικης. Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου Ανδρέας Χατζιήκος v. Μαρίας Χριστοδούλου

(2011)1 Α.Α.Δ. 205, όπου το μόνο εισόδημα της εφεσίβλητης από την εργασία της ήταν €580 μηνιαίως, έγινε δεκτό το εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η μητέρα δεν μπορούσε να συνεισφέρει στη διατροφή του ανήλικου τέκνου της, αφού το εισόδημα της μόλις επαρκούσε για την κάλυψη της δικής της διατροφής. Το πιο κάτω απόσπασμα είναι σχετικό: «Η διαπίστωση ότι η εφεσίβλητη δεν μπορεί να συνεισφέρει αφού το εισόδημά της μόλις επαρκεί (αν επαρκεί) για την κάλυψη της δικής της διατροφής σαφώς εκπηγάζει από την πείρα της καθημερινής ζωής της κοινωνίας των ανθρώπων αυτού του τόπου μέλος της οποίας είναι και ο δικαστής και εφόσον η υποχρέωση των δύο γονέων για συνεισφορά συναρτάται με τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου ορθά έχει κριθεί ότι η εφεσίβλητη δεν διαθέτει τέτοιες δυνατότητες ενόψει του πενιχρού εισοδήματος της σε αντίθεση με τις δυνατότητες του εφεσείοντα το εισόδημα του οποίου είναι κατά πολύ μεγαλύτερο εκείνου της εφεσίβλητης». Τι να καλύψει η Αιτήτρια με το ποσό των €400 όταν μάλιστα για ένα διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων που ενοικιάζει και στο οποίο διαμένει με την ανήλικη καταβάλλει από την 1η/8/2018 €330 μηνιαίως. Για τον Καθ' ου η αίτηση η Αιτήτρια αναφέρει στην αίτηση της ότι ως ιδιοκτήτης εργοστασίου επιπλοποιίας έχει εισοδήματα €3.000 μηνιαίως. Επιπλέον, εικάζει ότι λαμβάνει και ενοίκιο από δεύτερο διαμέρισμα που κατέχει, ενώ στο άλλο κατοικεί. Ο Καθ' ου η αίτηση στην υπεράσπιση του αρνείται τα πιο πάνω και ισχυρίζεται ότι διατηρεί μικρό ξυλουργείο με απολαβές €200 εβδομαδιαίως. Παρά τα πιο πάνω κατά τη μαρτυρία του αναφέρει: «12.Το επάγγελμα μου σχετίζεται με ξυλουργικές εργασίες και είμαι αυτοεργοδοτούμενος. Λόγω της φύσεως του επαγγέλματος μου, τα εισοδήματα μου διαφέρουν από καιρό εις καιρό με μέσο όρο καθαρό εισόδημα περί τα €850.- μηνιαίως. Επισυνάπτω ως Τεκμήριο 1 κατάσταση ασφαλιστικού λογαριασμού από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων για όλα τα χρόνια τα οποία εργάζομαι. Περαιτέρω, επισυνάπτω ως Τεκμήριο 2 αντίγραφο της φορολογικής μου δήλωσης για το φορολογικό έτος 2016. 13. Περαιτέρω, είμαι ιδιοκτήτης ακόμη ενός διαμερίσματος το οποίο ενοικιάζω για €280.- το μήνα εκ των οποίων συμπεριλαμβάνονται €26.- κοινόχρηστα με αποτέλεσμα το εισόδημα από το εν λόγω διαμέρισμα να ανέρχεται στα €254.- μηνιαίως. 14. Από το εισόδημα μου ξεκίνησα να καταβάλλω σε λογαριασμούς δανείου τους οποίους εκκρεμούν στην Τράπεζα Κύπρου το ποσό των €350.- μηνιαίως. Επισυνάπτω σχετικούς λογαριασμούς Στεγαστικού Δανείου και Δανείου Τακτής Προθεσμίας ως Τεκμήριο 3. 15. Περαιτέρω, εδώ και μερικά χρόνια διατηρώ Συμβόλαιο Αποταμιεύσεων τύπου Future Planning καθώς επίσης και Ασφάλεια Υγείας επί των οποίων δικαιούχος είναι η ανήλικη θυγατέρα μας. Για τα ως άνω συμβόλαια καταβάλλω περίπου το ποσό των €71,40.- και €57,80.- αντίστοιχα. Επισυνάπτω ως Τεκμήριο 4 αντίγραφα ενδεικτικών Πληροφοριών συμβολαίων». Δεν έχω καμμιά αμφιβολία πως ο Καθ' ου η αίτηση εκπλήρωσε την υποχρέωση του για αποκάλυψη των εισοδημάτων του (Δημητρίου ν. Περδίου πιο πάνω). Τα εισοδήματα του όμως ουδόλως επηρεάζονται από τις υποχρεώσεις που αναφέρει πιο πάνω, ήτοι δάνειο, επενδυτικό σχέδιο και ασφάλεια υγείας, εφόσον η διατροφή των ανηλίκων προηγείται αυτών (Αντωνίου ν. Αντωνίου

(1969)1 ΑΑΔ 307 και Roberts v. Roberts

(1968)3 All E. R. 479). Ως εκ των πιο πάνω καταλήγω πως η εισοδηματική ικανότητα του Καθ' ου η αίτηση ανέρχεται στα €1.104 μηνιαίως. Οι μηνιαίες ανάγκες για τη διατροφή και συντήρηση του ανήλικου τέκνου των διαδίκων, όπως αυτές δικογραφούνται από την Αιτήτρια στην παράγραφο 13 της αίτησης της, είναι οι ακόλουθες: « € α) Είδη διατροφής, και άλλα είδη (Υπεραγορά, φούρνος φρουταρία κτλ) β) Είδη ένδυσης, υπόδησης και άλλα είδη γ) Ενοίκιο -κοινόχρηστα-νερό (συνεισφορά ανήλικης1/3) δ) Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη- εμβόλια-φάρμακα κτλ) ε) Διάφορα σχολικά είδη στ) Σχολικό Χαρτζιλίκι ζ) Μεταφορικά Βενζίνη η) Έξοδα συντήρησης αυτοκινήτου (κυκλοφορία, ασφάλεια-Service) θ) Ρεύμα ι) Ψυχαγωγία-Κοινωνικές υποχρεώσεις-εκδρομές- σχολικές εκδρομές- γενέθλια κ) Διάφορα έξοδα 150 50 106 50 20 20 60 20 15 120 20 ΣΥΝΟΛΟ €. 631». Ότι διαφοροποιείται με την απάντηση της Αιτήτριας στην υπεράσπιση είναι τα κονδύλια (γ) και (θ) ανωτέρω. Στα εν λόγω κονδύλια η αναλογία της ανήλικης καθορίζεται στην απάντηση στην υπεράσπιση στο ½ και όχι όπως στην αίτηση προσδιορίστηκε στο 1/

1. Και τούτο εφόσον από τα τέλη Ιανουαρίου του 2017 ο σύζυγος της Αιτήτριας αποχώρησε από το συζυγικό οίκο στον οποίο συνεχίζουν να διαμένουν η Αιτήτρια μαζί με την ανήλικη μόνο. Με τη μαρτυρία της η Αιτήτρια και με προσήλωση στις δικογραφημένες θέσεις της αναλύει ένα προς ένα τα έξοδα της ανήλικης με τρόπο ώστε να δικαιολογήσει το ύψος των κονδυλίων που αναφέρονται στην αίτηση της. Άξια αναφοράς είναι τα πιο κάτω: Για το ενοίκιο, κονδύλι (γ) πιο πάνω, αναφέρεται από την Αιτήτρια ότι το ύψος του από €320 το μήνα αυξήθηκε, από την 1/8/2018, στα €330 το μήνα (ΤΕΚ 1 & 2). Στο εκάστοτε ποσό ενοικίου περιλαμβάνονται και τα έξοδα κοινοχρήστων και νερού. Η αναλογία δε της ανήλικης σε σχέση με αυτό, από το τέλος Ιανουαρίου του 2017, οπότε αποχώρησε ο σύζυγος της Αιτήτριας από τη συζυγική κατοικία, ανέρχεται στο ½. Σε σχέση με το κονδύλι (δ) πιο πάνω, «Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη - εμβόλια - φάρμακα κ.τ.λ.» είναι η θέση της Αιτήτριας ότι «η ανήλικη αντιμετωπίζει πρόβλημα αναπνευστικό, πάσχει από άσθμα και ασθενεί τουλάχιστον 5-6 φορές το χρόνο». Τα έξοδα της για περίθαλψη κάθε φορά που αρρωσταίνει, είναι €40 για την επίσκεψη σε ιδιώτη παιδίατρο και €50-60 για φάρμακα. Ετήσια απαιτείται το συνολικό ποσό των €450 - €600, ήτοι €40 - €50 μηνιαίως. Σε σχέση με το κονδύλι (ε) πιο πάνω, «Διάφορα σχολικά είδη» αναφέρονται από την Αιτήτρια τα εξής: «
2. Κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς αγοράζω στην ανήλικη όλη τη γραφική ύλη, τα τετράδια, τα φάιλς, και γενικά οτιδήποτε χρειάζονται ενώ εάν η βαλίτσα και η κασετίνα της προηγούμενης χρονιάς δεν είναι σε καλή κατάσταση αγοράζει καινούργια. Σε περίπτωση που χρειαστεί να αγοράσω στην ανήλικη βαλίτσα και κασετίνα χρειάζομαι περίπου το ποσό των €.120 περίπου ενώ σε περίπτωση που η βαλίτσα ή η κασετίνα της είναι σε καλή κατάσταση πληρώνω κατά μέσο όρο το ποσό των €50 για τα υπόλοιπα που χρειάζεται.
3. Παρά το γεγονός ότι αγοράζω κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς όλα όσα πιστεύω ότι θα χρειαστεί η ανήλικη, κατά τη διάρκεια του έτους οι δάσκαλοι ανά τακτά χρονικά διαστήματά ζητούν από τα παιδιά διάφορα πράγματα όπως π.χ. τετράδια μουσικής, κάποιο μουσικό όργανο κτλ. Τα πράγματα αυτά είμαι υποχρεωμένη να τα αγοράσω αφού δεν τα παρέχει δωρεάν το σχολείο και ξοδεύω κατά μέσο όρο περίπου το ποσό των €.10-15 μηνιαίως. Επομένως, για τα έξοδα αυτά της ανήλικης χρειάζομαι περίπου το ποσό των €20-€25 μηνιαίως ανάλογα». Σε σχέση με το κονδύλι (στ) πιο πάνω «Σχολικό χαρτζιλίκι» €1 τη μέρα, δηλαδή €20 μηνιαίως. Σε σχέση με το κονδύλι (η) πιο πάνω «Μεταφορικά βενζίνη» η Αιτήτρια αναφέρει τα εξής: «
4. Για την βενζίνη μου δεδομένου ότι μεταφέρω την ανήλικη από και προς το σχολείο καθημερινά εκτός από κάθε Τετάρτη και 2 Παρασκευές του μήνα που τη μεταφέρει ο καθ' ου η αίτηση, και δεδομένου ότι την μεταφέρω επίσης όπου χρειαστεί, σε παιδότοπους γενέθλια φίλων και γενικά όπου χρειάζεται να μεταφερθεί χρειάζομαι περί τα €120-€130 μηνιαίως για τη βενζίνη μου. Επομένως η συνεισφορά της ανήλικης στα έξοδα αυτά ανέρχεται στο ποσό των €60-€65 μηνιαίως». Σε σχέση με το κονδύλι (θ) πιο πάνω «Ρεύμα», η Αιτήτρια αναφέρει τα εξής: «Για το λογαριασμό της ΑΗΚ πληρώνω κατά μέσο όρο το ποσό των €30-60 τη διμηνία δηλαδή το ποσό των €15-30 μηνιαίως. Η συνεισφορά της ανήλικης στο έξοδο αυτό ανέρχεται στα €8-15 μηνιαίως. Ο λόγος για τον οποίο στην αίτηση μου στα έξοδα για το ρεύμα αναγράφω το ποσό των €15 μηνιαίως είναι γιατί κατά την καταχώρηση της αίτησης διέμενε μαζί μας και ο εν διαστάσει σύζυγος μου ήταν πιο αυξημένος ο λογαριασμός της ΑΗΚ και η αναλογία της ανήλικης στο έξοδο αυτό ανήρχετο στο 1/3». (ΤΕΚ 7) Σε σχέση με το κονδύλι (ι) πιο πάνω «Ψυχαγωγία-Κοινωνικές υποχρεώσεις-εκδρομές-σχολικές εκδρομές- γενέθλια»: «
5. Τα Σαββατοκυρίακα που είναι μαζί μου η ανήλικη προσπαθώ να περνώ χρόνο μαζί της και να κάνουμε μαζί διάφορες δραστηριότητες που την ευχαριστούν, όπως να πηγαίνουμε στο σινεμά, για φαγητό, σε κάποιο παιδότοπο, και γενικά όπου ευχαριστεί την ανήλικη και περνάμε μαζί ποιοτικό χρόνο. Τουλάχιστον 3 φορές το μήνα φροντίζω να πηγαίνουμε με την ανήλικη στους τόπους που ανέφερα ανωτέρω και ανάλογα με το που θα πάμε ξοδεύω και το ανάλογο ποσό το οποίο κυμαίνεται κατά μέσο όρο στα € 20 - €25 την κάθε φορά ήτοι περί τα €.70 μηνιαίως.
6. Η ανήλικη τουλάχιστον 2 φορές το μήνα είναι καλεσμένη στα γενέθλια κάποιου συμμαθητή της και χρειάζεται να το αγοράσω δώρο για να πάρει στα γενέθλια. Για το δώρο πληρώνω κατά μέσο όρο το ποσό των €.10 την κάθε φορά ήτοι το ποσό των €20 μηνιαίως.
7. Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς η ανήλικη κατά μέσο όρο πηγαίνει 7-8 εκδρομές και ανάλογα με τον προορισμό κάθε φορά πληρώνω για τα έξοδα της εκδρομής περί τα €.10 δηλαδή ετησίως το ποσό των €70 περίπου δηλαδή το ποσό των €5 μηνιαίως.
8. Λόγω της οικονομικής μου αδυναμίας δεν είμαι σε θέση να διοργανώνω πάρτυ για τα γενέθλια της ανήλικης και περιοριζόμαστε στο σπίτι με μερικούς φίλους της για να γιορτάσουμε τα γενέθλια της. Για το πάρτυ αυτό, και ξοδεύω κατά μέσο όρο το ποσό των € 100 ετησίως, δηλαδή €8 περίπου μηνιαίως». Και τέλος σε σχέση με το κονδύλι (κ) πιο πάνω «Διάφορα έξοδα»: «
9. Μια φορά ανά δυο μήνες τουλάχιστον μεταφέρω την ανήλικη στην κομμώτρια για να κόψει τα μαλλιά της και πληρώνω το ποσό των €10, ενώ κάθε μήνα προκύπτουν και κάποια έκτακτα έξοδα τα οποία δεν μπορώ να προβλέψω εκ των προτέρων όπως πχ. κάποιος έρανος στο σχολείο της ανήλικης και να πρέπει να πάρει κάποια χρήματα, κάποιοι σχολικοί λαχνοί, οι σχολικές φωτογραφίες, και άλλα πολλά πράγματα. Για τα απρόβλεπτα αυτά έξοδα καταβάλλω κατά μέσο όρο το ποσό των €20 περίπου μηνιαίως». Περαιτέρω έξοδα που αναφέρονται στη μαρτυρία της Αιτήτριας και στη γραπτή αγόρευση των συνηγόρων της, όπως τα έξοδα για την παρακολούθηση μαθημάτων Αγγλικών και Ρωσικών από την ανήλικη, δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη εφόσον δεν εντάσσονται σε κανένα από τα κονδύλια που έχουν δικογραφηθεί (Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους

(2010)1Β ΑΑΔ και Όξινου ν. Λούη

(2012)1Α ΑΑΔ 169). Σε σχέση με τα δικογραφημένα έξοδα διατροφής και συντήρησης της ανήλικης ο Καθ' ου η αίτηση στην υπεράσπιση του, αναφέρει ότι αυτά είναι υπερβολικά και διογκωμένα, χωρίς να παρουσιάζει τη θέση του αναφορικά με το κόστος κάλυψης των αναγκών της. Περαιτέρω, διατείνεται ότι αυτός επωμίζεται όλα τα έξοδα για ένδυση, υπόδηση και ψυχαγωγία της ανήλικης και επικαλείται τα έξοδα που επωμίζεται ως αποτέλεσμα της διευρυμένης επικοινωνίας του μ' αυτή, με βάση το διάταγμα ημερ. 21/09/

1. Η διατυπωθείσα μέσω της μαρτυρίας του και μόνο θέση του Καθ' ου η αίτηση ότι, η ανήλικη παρά τις πρόνοιες του διατάγματος Γονικής Μέριμνας ημερ. 21/9/2016, κατόπιν δικής της απόφασης, διαμένει πλέον μόνο 2 με 3 μέρες τη βδομάδα μαζί με την Αιτήτρια ενώ τις υπόλοιπες, όπως και όλες τις διακοπές των Χριστουγέννων, του Πάσχα και του Καλοκαιριού, διαμένει μαζί του, εφόσον δεν δικογραφείται και έρχεται σ' αντίθεση με το πιο πάνω διάταγμα, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη. Παρ' όλα ταύτα, όσα στη βάση της πιο πάνω θέσης του σε σχέση με τις ανάγκες της ανήλικης αναφέρει στη μαρτυρία του καθίστανται άξια αναφοράς, ως βοηθητικά για τον καθορισμό από το Δικαστήριο των αναγκών της τελευταίας. Διατείνεται ο Καθ' ου η αίτηση ότι για τη διατροφή της ανήλικης ξοδεύει €100 το μήνα. Για την ένδυση και υπόδηση της που φροντίζει αποκλειστικά μόνο αυτός €60 - €70 το μήνα. Σημειώνει δε ότι η ανήλικη «μεταφέρει όσα ρούχα χρειάζεται στην οικία της Αιτήτριας ανάλογα με τις μέρες τις οποίες σκοπεύει να διανυκτερεύσει». Αυτό τον τελευταίο ισχυρισμό τον αρνείται η Αιτήτρια, τόσο με την απάντηση της στην υπεράσπιση, όσο και κατά τη μαρτυρία της, αναφέροντας ότι τα είδη ένδυσης και υπόδησης που τυχόν αγοράζει για την ανήλικη ο Καθ' ου η αίτηση «τα αφήνει στην κατοικία του και τα φορά η ανήλικη όταν πάει εκεί αφού δεν φέρνει οτιδήποτε στο σπίτι μας». Η αναλογία της ανήλικης για ρεύμα καθορίζεται στα €15 - €20 το μήνα (ΤΕΚ 6). Ως προς τη φαρμακευτική της περίθαλψη με την αναφορά ότι η ανήλικη δεν πάσχει από βρογχικό άσθμα, ως η δικογραφημένη θέση του, γεγονός που υποστηρίζεται και από σχετική βεβαίωση παιδιάτρου που την παρακολουθεί, ως αναφέρεται σ' αυτήν από την ηλικία των 15 μηνών, ως επίσης και την μη δικογραφημένη αναφορά πως «ακόμη και τις ημέρες τις οποίες διανυκτερεύει με την Αιτήτρια, η Αιτήτρια με παίρνει τηλέφωνο - εννοείται τον Καθ' ου η αίτηση - για να πάρω την ανήλικη στον Ιατρό» €40 - €50 το μήνα (TEK 7). Μεταφορικά €75 - €80 μηνιαίως. Σχολικό χαρτζιλίκι, €1 ημερησίως, ήτοι €8 - €12 μηνιαίως. Σχολικά κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς €50 - €100 το χρόνο και κατά τη διάρκεια του χρόνου επιπλέον €5 - €10 μηνιαίως. Για την ψυχαγωγία της ανήλικης όλα τα Σαββατοκύριακα που διατείνεται ο Καθ' ου η αίτηση ότι πλέον διαμένει μαζί του και για δραστηριότητες, όπως σινεμά, παιδότοπους, εξόδους για φαγητό, επισκέψεις σε φίλους και γενικά ότι την ευχαριστεί, €60 μηνιαίως. Επιπλέον τα δώρα για γενέθλια συμμαθητών της 2 φορές το μήνα, €
2. Εδώ και πάλι γίνεται αναφορά σε μη δικογραφημένη θέση ότι και «τις μέρες που θα αποφασίσει η ανήλικη να διανυκτερεύσει με την Αιτήτρια, η Αιτήτρια μου ζητά να πάρω την ανήλικη στο χώρο γενεθλίων και να την επιστρέψω πίσω στην οικία της». Για «εκδρομές και διαφόρους εράνους που μπορεί να διοργανώσει το σχολείο» €5 μηνιαίως. Αυτά τα έξοδα διατείνεται ο Καθ' ου η αίτηση «από τη μέρα που η ανήλικη αποφάσισε να διαμένει μαζί μου τα έχω αναλάβει εξ' ολοκλήρου εγώ». Διοργανώνει και ο ίδιος πάρτυ γενεθλίων για την ανήλικη που στοιχίζει €100 ετησίως. Προχωρώ πιο κάτω στον εντοπισμό των πραγματικών αναγκών συντήρησης και διατροφής της ανήλικης, λαμβάνοντας υπόψη τις θέσεις των διαδίκων όπως αυτές αναφέρονται ανωτέρω και καθοδηγούμενη από τη νομολογία για στάθμιση του εύλογου των κονδυλίων με τη χρήση της κοινής λογικής και της πείρας της ζωής (Μαρκουλίδης πιο πάνω και Παναγιώτου ν. Σφικτού

(2001)1 ΑΑΔ 625). Εξ' αρχής επισημαίνω ότι στα έξοδα της ανήλικης δεν μπορούν να ενταχθούν τα «έξοδα συντήρησης αυτοκινήτου (κυκλοφορία, ασφάλεια - service)», όπως αιτείται η Αιτήτρια, ούτε και στα έξοδα «Ψυχαγωγία - Κοινωνικές υποχρεώσεις - εκδρομές - σχολικές εκδρομές - γενέθλια», αυτά που αφορούν τα γενέθλια της ίδιας της ανήλικης, εφόσον και οι δύο γονείς, ο καθένας ξεχωριστά, διοργανώνουν πάρτυ γι' αυτήν. Για το κονδύλι «α) Είδη διατροφής, και άλλα είδη (Υπεραγορά, φούρνος φρουταρία κτλ)», δέχομαι το ποσό που αιτείται η Αιτήτρια, το οποίο ανέρχεται στα €150 μηνιαίως. Για το κονδύλι «β) Είδη ένδυσης, υπόδησης και άλλα είδη», δέχομαι επίσης το ποσό που δικογραφείται από την Αιτήτρια, ύψους €50 μηνιαίως. Επ' αυτού απορρίπτω τη θέση του Καθ' ου η αίτηση πως όσα αυτός αγοράζει για την ανήλικη αυτή τα μεταφέρει στο σπίτι όπου διαμένει με τη μητέρα της και δέχομαι τη θέση της τελευταίας ότι δε γίνεται αυτό. Ενισχυτικό της πιο πάνω θέσης της Αιτήτριας είναι και το ότι η ανήλικη, σύμφωνα με το διάταγμα ημερ. 21/09/2016 παραδίδεται από τον πατέρα της στο σχολείο της, γεγονός που καθιστά τη μεταφορά των ρούχων που αυτός της αγοράζει πολύ δύσκολη. Για το κονδύλι «γ) Ενοίκιο -κοινόχρηστα-νερό»: · Από 20/12/2016 - 30/01/2017, περίοδος που στο σπίτι έμεναν τρία άτομα, η Αιτήτρια, ο σύζυγος της και η ανήλικη, η αναλογία της τελευταίας ήταν 1/3 στα €320, ήτοι €106 μηνιαίως (€320 : 3). · Από 1/2/2017 - 30/7/2018, η αναλογία της ανήλικης ανέρχεται στο ½, ήτοι €160 μηνιαίως (€320 : 2). · Από 1/08/2018 και μετέπειτα η αναλογία της ανήλικης είναι επίσης ½ με το ποσό του ενοικίου να ανέρχεται στα €330 το μήνα, ήτοι αναλογία της ανήλικης €165 το μήνα (€330 : 2). Για το κονδύλι «δ) Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη- εμβόλια-φάρμακα κτλ)», καθορίζω ως εύλογο ποσό τα €40 μηνιαίως. Εδώ, παρά τη διαφωνία μεταξύ των διαδίκων για το κατά πόσο η ανήλικη πάσχει από άσθμα, σημείο για το οποίο δέχομαι τη θέση του Καθ' ου η αίτηση η οποία υποστηρίζεται και από βεβαίωση του παιδιάτρου που την παρακολουθεί, τα ποσά που και οι δύο καθορίζουν κινούνται στα ίδια επίπεδα. Το ίδιο συμβαίνει και για το κονδύλι «ε) Διάφορα σχολικά είδη» το οποίο καθορίζω στα €20 μηνιαίως. Για το κονδύλι «στ) Σχολικό Χαρτζιλίκι» συμφωνούν οι διάδικοι ότι αυτό ανέρχεται στο €1 ημερησίως. Αυτό ισχύει όμως κατά τους μήνες της σχολικής περιόδου γι' αυτό και καθορίζεται στα €15 μηνιαίως. Για το κονδύλι «ζ) Μεταφορικά Βενζίνη», κρίνω ως εύλογο το ποσό των €30 μηνιαίως και για το κονδύλι «θ) Ρεύμα», το ποσό των €10 μηνιαίως. Για το κονδύλι «ι) Ψυχαγωγία-Κοινωνικές υποχρεώσεις-εκδρομές-σχολικές εκδρομές- γενέθλια», ως εύλογο κρίνεται το ποσό των €60 μηνιαίως και τέλος για το κονδύλι «κ) Διάφορα έξοδα», το ποσό των €10 μηνιαίως. Συμποσούμενα τα πιο πάνω ποσά, πλην του ποσού που αφορά την αναλογία της ανήλικης για το καταβαλλόμενο ενοίκιο, ανέρχονται στα €385 μηνιαίως. Πλείστα όμως εξ' αυτών, αν όχι όλα, επηρεάζονται από την εκτεταμένη επικοινωνία που διατηρεί με βάση το ισχύον διάταγμα ημερ. 21/09/2016, ο πατέρας με την ανήλικη, οι λεπτομέρειες της οποίας παρατίθενται στην αρχή της απόφασης αυτής. Πέραν αυτού του δεδομένου, δεδομένο θεωρώ και την αγάπη που τρέφει ο πατέρας προς την κόρη του, διαπίστωση που ήταν διάχυτη και τότε που το Δικαστήριο τούτο έκρινε την αίτηση Γονικής Μέριμνας καταλήγοντας με την απόφαση του ημερ. 21/09/2016, όσο και τώρα στην υπόθεση που εξετάζεται. Πρόκειται δηλαδή για έναν πατέρα που συμμετέχει και με το παραπάνω στην κάλυψη των αναγκών της ανήλικης. Και ρούχα της αγοράζει και στον γιατρό την παίρνει και πληρώνει και μέρος των σχολικών της εξόδων και της ψυχαγωγίας της καλύπτει και σχολικό χαρτζιλίκι της δίνει και ότι του ζητήσει ή χρειαστεί της το παράσχει και θα συνεχίζει να της το παράσχει. Δεν είμαι μαθηματικός ώστε να προβώ σε υπολογισμούς με βάση τα πιο πάνω προς εξεύρεση με ακρίβεια του ποσού της διατροφής. Εξάλλου ούτε και είναι αυτό αναγκαίο. Όπως στην Σφικτού πιο πάνω, αναφέρεται, ότι το μέτρο της διατροφής ανηλίκων δεν μπορεί να εξευρεθεί με απόλυτους αριθμούς, έτσι θεωρώ ότι ισχύει, υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης και για τη συνεισφορά του υπόχρεου γονέα, του πατέρα στην περίπτωση που εξετάζεται, ο οποίος καλείται, ενόψει της οικονομικής αδυναμίας της μητέρας, να καλύψει, το σύνολο των εξόδων της διατροφής της ανήλικης, στην έκταση φυσικά που αυτά λόγω, των δεδομένων που έχουν αναφερθεί, δεν τα καλύπτει ήδη. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, κρίνω ως εύλογο ποσό διατροφής το ποσό των €350 μηνιαίως. Πρόκειται για ένα στρογγυλοποιημένο ποσό που προκύπτει από τη διαίρεση του πιο πάνω ποσού των €385 δια δύο και την προσθήκη σ' αυτό της κατά καιρούς αναλογίας της ανήλικης στο εκάστοτε καταβαλλόμενο ποσό ενοικίου. Νοείται φυσικά ότι το διάταγμα ημερ. 13/06/2014, στην αίτηση Διατροφής με αρ. 10/2013, με το οποίο διατάχθηκε η Αιτήτρια να καταβάλλει στον Καθ' ου η αίτηση το ποσό των €100 ως η συνεισφορά της για τη διατροφή της ανήλικης Σ. θα πρέπει, από το χρόνο κατά τον οποίο η ανήλικη διαμένει με την Αιτήτρια, να ακυρωθεί. Συνακόλουθα εκδίδεται διάταγμα, με το οποίο, από τις 30/09/2016, ακυρώνεται το προηγούμενο διάταγμα του Δικαστηρίου ημερ. 13/06/2014, που εκδόθηκε στην αίτηση με αρ. 10/2013 και με το οποίο διατάσσεται ο Καθ' ου η αίτηση όπως καταβάλλει στην Αιτήτρια από τις 20/12/2016 και την αντίστοιχη ημέρα κάθε επόμενου μήνα το ποσό των €350 το μήνα, ως η συνεισφορά του για τη διατροφή της ανήλικης κόρης του Σ. Από το οφειλόμενο ποσό της αναδρομικής διατροφής να αφαιρεθεί οποιοδήποτε ποσό έχει ήδη καταβάλει ο Καθ' ου η αίτηση στην Αιτήτρια, ως συνεισφορά του για τη διατροφή του πιο πάνω ανηλίκου τέκνου του, για την περίοδο εκείνη με βάση το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα ημερ. 20/01/2017. Τα έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου η αίτηση. Δ. Κούσιου, Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΟΤ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο