H. G. T. ν. C. P. T., Αρ. Αίτησης: 230/2019, 9/9/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2020:30 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ενώπιον: Δ. Κούσιου, Δ. Αρ. Αίτησης: 230/2019 Μεταξύ: H. G. T. Αιτήτριας - και - C. P. T. Καθ' ου η αίτηση. ------------------------------ Ημερομηνία: 9 Σεπτεμβρίου,
- Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: κ.κ. Ε. Πελεκάνος & Σία Για τον Καθ' ου η αίτηση: κ.κ. Πελεκάνος & Πελεκάνου Δ.Ε.Π.Ε. Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι διάδικοι είναι πρώην σύζυγοι και γονείς τριών ανηλίκων παιδιών. Του Π., του Σ. και του Γ., οι οποίοι γεννήθηκαν στις 20/07/2005, 17/06/2007 και 24/02/2013, αντίστοιχα και διαμένουν με τη μητέρα τους. Η Αιτήτρια με την κυρίως αίτηση της που καταχωρήθηκε στις 10/12/2019, ζητά διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται ο Καθ' ου η αίτηση να συνεισφέρει στη διατροφή των πιο πάνω ανηλίκων τέκνων του το ποσό των €1.000 μηνιαίως. Ταυτόχρονα, η Αιτήτρια επεδίωξε την έκδοση μονομερώς διατάγματος στο ύψος των €900 μηνιαίως. Στη βάση της αίτησης αυτής, η Αιτήτρια πέτυχε, στις 12/12/2019, την έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο ο Καθ' ου η αίτηση διατάσσεται να της καταβάλλει από την ημέρα επίδοσης σ' αυτόν του διατάγματος, το ποσό των €600 το μήνα ως η συνεισφορά του για τη διατροφή των πιο πάνω ανήλικων τέκνων του. Ο Καθ' ου η αίτηση ενέστη, καταχωρώντας ειδοποίηση ένστασης στις 04/02/
- Αμφισβητεί την εγκυρότητα του διατάγματος εγείροντας τους πιο κάτω λόγους ένστασης: «1) Πουθενά στην Ένορκη Δήλωση δε προκύπτει το στοιχείο του κατεπειγόντως και/ή δεν καταδεικνύονται περιστάσεις κάτω από τις οποίες δικαιολογείται η έκδοση του εν λόγω διατάγματος. 2) Δεν υφίσταντο οι προϋποθέσεις του Νόμου για την έκδοση του διατάγματος. 3) Με την ένορκη δήλωση που στηρίζει την αίτηση γίνεται απόκρυψη ουσιωδών και/ή πραγματικών γεγονότων τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν την κρίση του Δικαστηρίου και δε θα εξέδιδε το διάταγμα ή θα επιδίκαζε μικρότερο ποσό. 4) Οι οικονομικές δυνατότητες του Καθ' ου η αίτηση δεν του επιτρέπουν να καταβάλλει το ποσό που απαιτείται. 5) Η κυρίως αίτηση της Αιτήτριας δεν έχει πιθανότητα για να επιτύχει και γίνεται με μοναδικό στόχο την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της Αιτήτριας και όχι των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, και επομένως δεν συντρέχει η προϋπόθεση για την έκδοση του αιτούμενου προσωρινού διατάγματος. 6) Τα ποσά που παρουσίασε η Αιτήτρια ως απαραίτητα για τη διατροφή των ανήλικων τέκνων των διαδίκων είναι ψευδή ή/και εξωπραγματικά ή/και πέραν των οικονομικών δυνατοτήτων των διαδίκων ή/και δυσανάλογα σε σχέση με τις ανάγκες τους. 7) Η Αιτήτρια δεν προσέρχεται στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια. 8) Το επιδικασθέν ποσό είναι άδικο και το διάταγμα στηρίχθηκε σε λανθασμένα στοιχεία και πληροφορίες. 9) Τα γεγονότα πάνω στα οποία στηρίχθηκε η έκδοση του διατάγματος είναι ψευδή. 10) Η αίτηση είναι εκδικητική». Η αίτηση έχει ως πραγματικό υπόβαθρο την ένορκη δήλωση της Αιτήτριας και πέντε τεκμήρια και η ένσταση την ένορκη δήλωση του Καθ' ου η αίτηση και δεκαπέντε τεκμήρια. Κατά την ακρόαση της αίτησης, κανένας από τους ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκε επί του περιεχομένου της ενόρκου δηλώσεως του. Οι συνήγοροι των διαδίκων αρκέστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις και η κάθε πλευρά υπεραμύνθηκε των θέσεων της με αναφορά σε νομολογία. Στις πλείστες, αν όχι σ' όλες, τις υποθέσεις που αφορούν ρύθμιση του θέματος διατροφής ανηλίκου, όπως επιβεβαιώνεται και από την πρόσφατη νομολογία (Δημοσθένους ν. Δημοσθένους, Εφ. αρ. 21/2019, ημερ. 29/06/2020), δεν εγείρεται θέμα απουσίας οποιασδήποτε προϋπόθεσης του άρθρου 32 του Ν.14/60 και τούτο γιατί και οι τρεις είναι εγγενείς με τη φύση της αξίωσης για τους λόγους τους οποίους στη συνέχεια εξηγώ. Πρόκειται για νομική υποχρέωση, η οποία επιβάλλεται απευθείας από το Νόμο και συγκεκριμένα το άρθρο 33
(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90). Συνεπώς, από τη στιγμή που ο γονέας, ο οποίος έχει την επιμέλεια του τέκνου, επιδιώκει συνεισφορά από τον άλλο γονέα ο οποίος, εκ του νόμου, είναι υπόχρεος να συνεισφέρει, ο πρώτος έχει, βεβαίως, πολύ καλή βάση αγωγής. Περαιτέρω, έχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας, εφόσον ο άλλος γονέας είναι το πρόσωπο που εκ του νόμου οφείλει να συμβάλλει ανάλογα με τις δυνάμεις του στη διατροφή του τέκνου. Η τρίτη προϋπόθεση σχετίζεται με την επάρκεια των αποζημιώσεων, όπως έχει εξηγηθεί στην υπόθεση Οδυσσέως ν. Πιερής
(1982)1 ΑΑΔ 551. Εδώ θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι πρόκειται για αποζημιώσεις οι οποίες ενδέχεται να επιδικαστούν μετά την ακρόαση της εναρκτήριας αίτησης. Ωστόσο, και τούτο είναι απλό, η διατροφή ανηλίκου δεν μπορεί να αναμένει την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης, ούτε και η οποιαδήποτε μελλοντική αποζημίωση θα μπορούσε να ικανοποιήσει εκ των υστέρων τις παρελθοντικές του ανάγκες. Ακόμα και η μη συνεισφορά του γονέα ευλόγου ποσού για τη διατροφή του επηρεάζει την καθημερινή διαβίωση και την εν γένει ευημερία του ανηλίκου. Τα πιο πάνω λεχθέντα, σε σχέση με την τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν.14/60, συναρτώνται άμεσα και με το στοιχείο του κατεπείγοντος που αναμφίβολα δικαιολογούσε την έκδοση του επίδικου διατάγματος κατά παρέκκλιση του θεμελιώδους κανόνα της δικαιοσύνης που απαιτεί ακρόαση και των δύο μερών πριν την άσκηση δικαστικής εξουσίας (Resola (Cyprus) Ltd v. Χρίστου,
(1998)1(Β) ΑΑΔ 598). Ειδικότερα, στην υπόθεση αυτή, τόσο η συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 32 του Ν.14/60, όσο και το στοιχείο του κατεπείγοντος ενισχύονται και από το παραδεκτό γεγονός ότι έξι εβδομάδες πριν από την καταχώρηση της υπό εξέταση αίτησης, ο Καθ' ου η αίτηση, σ' αντίθεση με ότι έπραττε προηγουμένως, σταμάτησε να συνεισφέρει στη διατροφή των τέκνων του, επειδή, ως ο ίδιος υποστηρίζει, αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα (παρ. 21 ένορκης δήλωσης Αιτήτριας και παρ. 12 και 24 ένορκης δήλωσης Καθ' ου η αίτηση). Βέβαια, η συνδρομή των τριών προϋποθέσεων του άρθρου 32 του Ν.14/60, ως και η ύπαρξη του κατεπείγοντος δεν οδηγούν το δίχως άλλο στη διατήρηση του διατάγματος. Το Δικαστήριο πρέπει, επίσης, να σταθμίσει το κατά πόσο κάτι τέτοιο είναι δίκαιο και εύλογο (Ιπποδρομιακή Αρχή ν. Χατζηβασίλη
(1989)1 ΑΑΔ 152). Με την ένορκη δήλωση της μητέρας, τέθηκαν στο Δικαστήριο τα δεδομένα των εισοδημάτων του πατέρα, συνολικού ύψους €2.800 μηνιαίως, €1.000 ως απολαβές από επιχείρηση που διατηρεί και €1.800 ως ενοίκιο από εκμίσθωση οικίας στο Ηνωμένο Βασίλειο (παρ. 11 και 12, ένορκη δήλωση Αιτήτριας). Για τα δικά της εισοδήματα, η Αιτήτρια αναφέρει ότι ανέρχονται στα €200 περίπου μηνιαίως, λαμβάνει δε μηνιαία επιδόματα μονογονιού και πολυτέκνου, ύψους €425 και €548, αντίστοιχα (παρ. 15, ένορκη δήλωση Αιτήτριας). Ο Καθ' ου η αίτηση, ότι με τη δική του ένορκη δήλωση ουσιαστικά αμφισβητεί, είναι πως οι απολαβές του από την επιχείρηση που διατηρεί, ανέρχονται στα €1.000 μηνιαίως. Δίδει λεπτομερείς εξηγήσεις, που δεν είναι του παρόντος να αναφερθούν, πως και γιατί η επιχείρηση που διατηρεί δεν του αποφέρει «ιδιαίτερα κέρδη» και την ένεκα τούτου εργοδότηση του σε δεύτερη εργασία, επί του παρόντος σε δοκιμαστική βάση χωρίς «μόνιμο και σταθερό μισθό». (παρ. 9-16, ένορκης δήλωσης Καθ' ου η αίτηση). Ως προς τον ισχυρισμό της Αιτήτριας για το ενοίκιο, ύψους €1.800 που εισπράττει, αναφέρει μόνο ότι δεν τον παραδέχεται και την καλεί σε αυστηρή απόδειξη του (παρ. 13, ένορκης δήλωσης Καθ' ου η αίτηση). Σε σχέση με τις απολαβές της Αιτήτριας, εκφράζει τη θέση ότι με το μισθό, τα επιδόματα που αυτή λαμβάνει και την μέχρι τότε δική του συνεισφορά, είναι σε θέση να καλύπτει πλήρως τις ανάγκες των ανήλικων παιδιών τους. Έχω ήδη αναφερθεί στη συνεισφορά του Καθ' ου η αίτηση στα έξοδα συντήρησης και διατροφής των ανηλίκων και στο πότε και γιατί αυτή σταμάτησε. Για σκοπούς πληρότητας της απόφασης αυτής, θεωρώ ορθό να αναφερθώ και στο ύψος της εν λόγω συνεισφοράς του Καθ' ου η αίτηση. Κατά την Αιτήτρια, αυτή η συνεισφορά άλλοτε συνίστατο στην καταβολή χρηματικού ποσού €200 μηνιαίως και άλλοτε στην κάλυψη απευθείας λειτουργικών εξόδων της πρώην οικογενειακής στέγης στην οποία συνεχίζουν να διαμένουν η ίδια μαζί με τα παιδιά ή των εξόδων για δραστηριότητες των παιδιών (παρ. 21, ένορκης δήλωσης Αιτήτριας). Κατά τον Καθ' ου η αίτηση, η συνεισφορά του ήτο €200 μηνιαίως, πέραν δε του ποσού αυτού κάλυπτε απευθείας και άλλα έξοδα των παιδιών, ακόμα και έξοδα που θα έπρεπε να επωμίζεται η Αιτήτρια, όπως π.χ. λειτουργικά έξοδα της κατοικίας στην οποία διαμένει μαζί με τα παιδιά, έξοδα συντήρησης του αυτοκινήτου της, έξοδα ταξιδιού της ίδιας μαζί με τα παιδιά στο εξωτερικό (παρ. 11, ένορκης δήλωσης Καθ' ου η αίτηση). Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω, σειρά παίρνουν τα έξοδα συντήρησης και διατροφής των ανηλίκων. Ανάλυση αυτών γίνεται από την Αιτήτρια στις παραγράφους 16, 17 και 20 της ένορκης δήλωσης της. Αρκεί, στο παρόν στάδιο, να αναφέρω πως το συνολικό ύψος τους καθορίζεται από την Αιτήτρια στα €1.509 μηνιαίως. Ο Καθ' ου η αίτηση στις παραγράφους 19 μέχρι 23 της ένορκης δήλωσης του αρνείται τα έξοδα αυτά ως εξωπραγματικά, διογκωμένα και υπερβολικά, χωρίς όμως να καθορίζει το ύψος τους. Εισηγείται τρόπους μείωσης τους, όπως για παράδειγμα την αποφυγή αγοράς έτοιμων φαγητών στη συχνότητα που παρατηρείται και την καταφυγή στην ετοιμασία σπιτικού φαγητού από την Αιτήτρια (παρ. 19). Δίνει και ο ίδιος απευθείας στα παιδιά χαρτζιλίκι, ακόμα και φαγητό (παρ. 19). Η μητέρα του τους στέλλει είδη ένδυσης (παρ. 20). Ο ίδιος δεν συγκατατέθηκε σε κάποιες δραστηριότητες/ ανάγκες των παιδιών (παιδοψυχολόγος) ή και πρότεινε τρόπους ώστε αυτές να είναι ανέξοδες (παρ. 20(α)). Ο γιατρός που τα παρακολουθεί είναι ξάδελφος της Αιτήτριας και δεν πληρώνεται (παρ. 20(γ)). Ουδέποτε έδωσε τη συγκατάθεση του για να κατέχουν τα παιδιά κινητά τηλέφωνα (παρ. 20 (δ)). Μόνο ένα από τα παιδιά έχει εξωσχολικές δραστηριότητες, τα έξοδα των οποίων καταβάλλει ο ίδιος και στο σχολείο τους μεταβαίνουν με τα πόδια (παρ. 21). Στο σπίτι, πέραν της Αιτήτριας και των παιδιών, διαμένουν και η θυγατέρα της Αιτήτριας μαζί με «το φίλο» της, γεγονός που επηρεάζει το ύψος διαφόρων κονδυλίων στα οποία και οι ίδιοι θα πρέπει να συνεισφέρουν (παρ. 22). Ότι σε σχέση με τα πιο πάνω αξίζει να σχολιαστεί, είναι όσον αφορά την Αιτήτρια, η ένταξη κονδυλίου στα έξοδα των ανηλίκων αναφορικά με τις υπηρεσίες που η ίδια προσφέρει σ' αυτά, ύψους €250 μηνιαίως. Πρόκειται για έξοδο, το οποίο δεν έχει ακόμα αναγνωριστεί από το δίκαιο μας και για σκοπούς της απόφασης αυτής τουλάχιστον δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη. Όσον αφορά τον Καθ' ου η αίτηση, ότι αξίζει να επισημανθεί είναι πως η αναγκαιότητα κάποιων κονδυλίων (έξοδα παιδοψυχολόγου και κινητών τηλεφώνων) δεν μπορεί για σκοπούς διατροφής να συσχετιστεί με τη συγκατάθεση ή μη του ιδίου για τη διενέργεια τους. Και τούτο γιατί, όταν το Οικογενειακό Δικαστήριο ρυθμίζει το θέμα διατροφής ανηλίκου δεν εξετάζει διαφωνίες των γονέων κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας. Τέτοιες διαφωνίες αποφασίζονται από το Δικαστήριο έπειτα από αίτηση από οποιοδήποτε από τους γονείς, κατά το άρθρο 7 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 217/90). Αίτηση δηλαδή γονικής μέριμνας, οπότε και το Οικογενειακό Δικαστήριο θα ενεργήσει στο πλαίσιο ανάλογης δικαιοδοσίας. Συνυφασμένος με τα όσα αναφέρει στην ένορκη δήλωση του ο Καθ' ου η αίτηση είναι και ο λόγος που προβάλλεται από τον ίδιο για το καθήκον αποκάλυψης από την Αιτήτρια. Αναλύεται ο λόγος αυτός, στη γραπτή αγόρευση των συνηγόρων του Καθ' ου η αίτηση, με αναφορά σε διάφορα επιμέρους ζητήματα. Στην υπόθεση Στυλιανού ν. Στυλιανού
(1992)1 Α.Α.Δ. 583 έχει σημειωθεί ότι ο διάδικος ο οποίος επιδιώκει προσωρινή δικαστική προστασία οφείλει να έρχεται στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια. Ν΄ αποκαλύπτει όλα τα ουσιώδη γεγονότα που βρίσκονται ή που με επιμέλεια θα μπορούσαν να ήσαν στη γνώση του στο Δικαστήριο και τα οποία, ενδεχομένως, ευνοούν τον απόντα διάδικο. Εκ προοιμίου τα γενικότερα ζητήματα που στηρίζουν τον πιο πάνω λόγο απόκρυψης, ήτοι τα εισοδήματα των διαδίκων και οι ανάγκες των ανηλίκων, αποτελούν θέματα που θα πρέπει να αφεθούν να εξεταστούν τελεσίδικα κατά την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης μια και η παρούσα διαδικασία δεν προσφέρεται για εξαγωγή ευρημάτων και συμπερασμάτων (Jonitexo v. Adidas
(1984)1 C.L.R. 263). Περαιτέρω, από το σύνολο των περιστάσεων της αντιδικίας και συνεκτιμώντας το περιεχόμενο των δύο ενόρκων δηλώσεων, κρίνω ότι δεν συντρέχει λόγος ακύρωσης του προσωρινού διατάγματος. Δεν βρίσκω να έχει αποκρύψει ουσιαστικά γεγονότα η μητέρα που εάν ήσαν ενώπιον μου θα ασκούσαν επιρροή στην κρίση μου (Στυλιανού πιο πάνω). Και τούτο γιατί τα σχετικά ζητήματα όπως προωθούνται από τον Καθ' ου η αίτηση δεν έχουν τέτοια δυναμική, εφόσον πολλά από αυτά είναι άσχετα με την παρούσα διαδικασία κατά την οποία ο καθορισμός της συνεισφοράς των γονέων στη διατροφή του ανήλικου παιδιού τους γίνεται στις παραμέτρους του άρθρου 33
(1)του Ν.216/90, οι οποίες παράμετροι, ήτοι οικονομικές δυνάμεις των γονέων και έξοδα ανηλίκου, είναι πρωτίστως μαθηματικής φύσης παράμετροι, αυτές δε καλύπτονται από το όσα ήδη έχω αναφέρει πιο πάνω. Έχοντας υπόψη μου πως δεν είναι η ώρα για πλήρη αξιολόγηση της μαρτυρίας και κατάληξη σε ευρήματα τόσο σε σχέση με τις δυνατότητες των διαδίκων όσο και σε σχέση με τις ανάγκες των ανηλίκων, κρίνω πως υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης αυτής θα ήταν δίκαιο το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα να περιοριστεί στα €300 το μήνα, €100 για το κάθε παιδί. Θεωρώ ότι το ποσό αυτό μπορεί να εξυπηρετήσει τις ανάγκες της υπόθεσης αυτής και πληροί την υποχρέωση των γονέων να συνεισφέρουν από κοινού στη διαβίωση των ανηλίκων. Προς τούτο, λήφθηκε σοβαρά υπόψη η εκφρασθείσα θέση του Καθ' ου η αίτηση για την αντιμετώπιση οικονομικών προβλημάτων, σε χρόνο μάλιστα πριν από την πανδημία, καθώς και το γεγονός ότι το κράτος είναι αρωγός των ανηλίκων με επιδόματα που παρέχονται γι' αυτά. Θέλω, πριν αφήσω την απόφαση αυτή, να τονίσω ότι ο επακριβής καθορισμός της συνεισφοράς του κάθε διαδίκου στη διατροφή των παιδιών τους αποτελεί θέμα που θα εξεταστεί κατά την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης, όπου το Δικαστήριο θα αξιολογήσει το σύνολο της ενώπιον του μαρτυρίας και θα εξάξει τα τελικά του συμπεράσματα. Η όποια διαφορά δε ως προς τη συνεισφορά του κάθε γονέα, είτε πρόκειται για την Αιτήτρια, είτε για τον Καθ' ου η αίτηση δύναται να θεραπευθεί με την αναδρομικότητα του όποιου τελικού διατάγματος διατροφής ήθελε εκδοθεί. Συνακόλουθα, το προσωρινό διάταγμα ημερ. 12/12/2019 τροποποιείται με μείωση του ποσού της διατροφής που διατάσσεται ο Καθ' ου να καταβάλλει στην Αιτήτρια στο ποσό των €300 το μήνα, €100 για το κάθε παιδί. Η τροποποίηση ανατρέχει στο χρόνο επίδοσης του διατάγματος στον Καθ' ου η αίτηση, ήτοι στις 16/12/2019. Ως προς τα έξοδα, θεωρώ ότι, υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, η πιο κατάλληλη διαταγή είναι όπως αυτά ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της εναρκτήριας αίτησης, σε καμμιά περίπτωση όμως να είναι εναντίον της Αιτήτριας. Δ. Κούσιου, Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΟΤ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο