Ρ.Σ. ν. Δ.Ε., Αρ. Αίτησης:69/2020, 22/4/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Δικαιοδοσία Διατροφής Ενώπιον: Φ. Κωνσταντίνου, Δ. Αρ. Αίτησης:69/2020 Μεταξύ: Ρ.Σ. Αιτήτρια και Δ.Ε. Καθ' ου η αίτηση ----------------------------- Ημερομηνία: 22 Απριλίου 2021 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: κα Μ. Σκαρπάρη για Δ. Χατζηνέστορος & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Καθ' ου η Αίτηση: κα Μ. Τσαππή για Σ. Σωτηρίου & Τσαππή ΑΠΟΦΑΣΗ Οι διάδικοι τέλεσαν γάμο το έτος
- Απέκτησαν δύο τέκνα, τον Α. ηλικίας 14½ ετών και την Ε. ηλικίας 13½ ετών κατά το χρόνο καταχώρισης της εναρκτήριας αίτησης. Ο γάμος τους λύθηκε στις 21.7.
- Η αιτήτρια ζητά με την εναρκτήρια αίτηση την έκδοση διατάγματος με το οποίο να καθοριστεί η συνεισφορά του καθ'ου η αίτηση στη διατροφή των τέκνων τους στο ποσό των €900 το μήνα με βάση τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο του 1990 (Ν216/90), στο εξής «ο Νόμος». Ο καθ'ου η αίτηση αμφισβητεί με την έκθεση υπεράσπισης του την αξίωση της αιτήτριας για την έκδοση τελικού διατάγματος ποσού €900 το μήνα. Ισχυρίζεται ότι δεν μπορεί να καταβάλλει το αιτούμενο ποσό με βάση την οικονομική δυνατότητα του και ζητά την απόρριψη της εξεταζόμενης αίτησης. Εκδόθηκε στις 18.6.2020 εκ συμφώνου ενδιάμεσο διάταγμα με το οποίο ο καθ'ου η αίτηση διατάχθηκε να καταβάλλει στην αιτήτρια το ποσό των €375 το μήνα από 1.6.2020 και την αντίστοιχη ημέρα κάθε μήνα μέχρι την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης ή την έκδοση νεότερης διαταγής του Δικαστηρίου, ως συνεισφορά του στη διατροφή των τέκνων τους. Διατάχθηκε περαιτέρω να καταβάλει στην αιτήτρια ποσό €500 ως αναδρομική διατροφή. Κατά την ακροαματική διαδικασία οι διάδικοι κατέθεσαν έγγραφη μαρτυρία με ένορκη δήλωση τους. Η εκδίκαση ολοκληρώθηκε με την κατάθεση των γραπτών αγορεύσεων των δικηγόρων τους στις 2.4.2021 και επιφυλάχθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου. Η δικηγόρος που εμφανίστηκε για την αιτήτρια περιόρισε το αίτημα της στο ποσό των €550 - €600 το μήνα. Ο δικηγόρος που εμφανίστηκε για τον καθ'ου η αίτηση δήλωσε ότι ο καθ'ου η αίτηση αποδέχεται το ποσό των €375 το μήνα. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία της αιτήτριας. Ανέφερε στην ένορκη δήλωση της, η οποία αποτέλεσε τη μαρτυρία της, τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Διαμένει με τα τέκνα τους σε διαμέρισμα που ενοικιάζει από το Φεβρουάριο
- Καταβάλλει μηνιαίο ενοίκιο €
- Εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα στις 18.6.2020 με το οποίο της ανατέθηκε η φύλαξη και η φροντίδα των τέκνων τους. Εργάζεται σε εταιρεία εστιατορίων που κατονόμασε με μηνιαίο μισθό €1.
- Κατέθεσε καταστάσεις μισθοδοσίας για τον Ιανουάριο και το Σεπτέμβριο 2020 ως τεκμήρια. Λαμβάνει επίδομα τέκνου €1.000 ετησίως. Ο καθ'ου η αίτηση εργάζεται σε εταιρεία που κατονόμασε με καθαρό μηνιαίο μισθό €1.
- Κατέθεσε βεβαίωση του Διευθυντή της εταιρείας ημερομηνίας 4.10.2019 ως τεκμήριο. Αναφέρθηκε στη συνέχεια στα έξοδα των τέκνων τους για τη διατροφή, την ένδυση και την υπόδηση, την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, την ψυχαγωγία, τη διακίνηση, το ενοίκιο και τη λειτουργία της κατοικίας στην οποία διαμένουν. Αναφέρθηκε στα μαθήματα αγγλικών που παρακολουθούν και τα δύο τέκνα καταβάλλοντας μηνιαίο ποσό €65 για την Ε. και €60 για τον Α. και στο μάθημα πολεμικές τέχνες που παρακολουθεί ο Α. καταβάλλοντας μηνιαίο ποσό €
- Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία του καθ'ου η αίτηση. Ανέφερε στην ένορκη δήλωση του, η οποία αποτέλεσε τη μαρτυρία του, τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Εργάζεται στην εταιρεία που ανέφερε η αιτήτρια στη μαρτυρία της, ο μισθός του μειώθηκε λόγω μείωσης του κύκλου εργασιών της εταιρείας από την πανδημία και είναι €950 το μήνα. Κατέθεσε βεβαίωση του διευθυντή της εταιρείας ημερομηνίας 4.6.2020 ως τεκμήριο. Θεωρεί ότι είναι υπερβολικό το ποσό που ανέφερε η αιτήτρια ότι απαιτείται για την κάλυψη των εξόδων των τέκνων τους και αναφέρθηκε στα έξοδα τους. Αναφέρθηκε στα μηνιαία έξοδα του, μεταξύ αυτών στο ενοίκιο που καταβάλλει ποσού €400 το μήνα. Νομική πτυχή - Αξιολόγηση μαρτυρίας - Κατάληξη Στο άρθρο 33
(1)του Νόμου ορίζεται: «33
(1)Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.» Στο άρθρο 37 του Νόμου ορίζεται: «37
(1)Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.
(2)Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του.» Πριν προβώ σε εντοπισμό των πραγματικών αναγκών των ανήλικων τέκνων των διαδίκων με βάση την ενώπιον μου μαρτυρία, εξέτασα την οικονομική δυνατότητα των διαδίκων. Λαμβάνω υπόψη τα ακόλουθα σχετικά: Ο καθαρός μηνιαίος μισθός της αιτήτριας είναι περί το ποσό €1.123 όπως απέδειξε με τις καταστάσεις μισθοδοσίας που κατέθεσε ως τεκμήρια. Ο καθαρός μηνιαίος μισθός του καθ'ου η αίτηση ήταν €1.300 κατά τον Οκτώβριο 2019 όπως αναφέρεται στη βεβαίωση του διευθυντή της εταιρείας που κατέθεσε η αιτήτρια ως τεκμήριο. Αναφέρεται στη βεβαίωση ημερομηνίας 4.6.2020 του ίδιου προσώπου ότι ήταν €1.100 μέχρι το Φεβρουάριο 2020 και μειώθηκε στο ποσό €950 λόγω της κατάστασης της οικονομίας με την πανδημία. Δεν δόθηκε εξήγηση από τον καθ'ου η αίτηση για ποιο λόγο μειώθηκε το εισόδημα του, αν μειώθηκε, από το ποσό €1.300 που ήταν κατά τον Οκτώβριο 2019 στο ποσό €1.100 μέχρι το Φεβρουάριο 2020 και από πότε ήταν στο ποσό €1.100. Κατέθεσε βεβαίωση ημερομηνίας 4.6.2020 ενώ η ένορκη δήλωση του έγινε στις 19.3.2021 χωρίς να καταθέσει πρόσφατη βεβαίωση στο χρόνο της μαρτυρίας του. Ενόψει των αμφιβολιών που επισήμανα, θα θεωρήσω το εισόδημα του καθ'ου η αίτηση περί το ποσό των €1.100 το μήνα. Είναι ορθή η αναφορά της δικηγόρου της αιτήτριας στην αγόρευση της ότι ο καθ'ου η αίτηση παρέλειψε να τεκμηριώσει το ισχυρισμό του για το εισόδημα του καταθέτοντας κατάσταση μισθοδοσίας της εταιρείας. Εν πάση περιπτώσει, θα μπορούσε να αυξήσει το εισόδημα του. Κρίθηκε στη νομολογία ότι σε υποθέσεις διατροφής ανήλικων τέκνων οι γονείς έχουν υποχρέωση να προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών εισοδημάτων τους και όχι μόνο των εξόδων τους και το Δικαστήριο μπορεί να προβαίνει σε έρευνα για υπολογισμό αυτών (Δημητρίου ν. Περδίου
(2005)1Β ΑΑΔ 1418). Καθώς και ότι: «Οι οικονομικές δυνάμεις του υπόχρεου είναι στοιχείο που στις πλείστες των περιπτώσεων ανάγεται στην ιδίαν αυτού γνώση. Αν επιλέξει να μη βοηθήσει το Δικαστήριο στη διακρίβωση της υποχρέωσης του αυτής, τούτο δε σημαίνει πως και μπορεί να χρησιμοποιηθεί η στάση αυτή και ως επιχείρημα περί ελλείψεως μαρτυρίας. Τέτοια εισήγηση συνιστά έκδηλο παραλογισμό. Το δικαστήριο οφείλει να ενεργήσει στη βάση των στοιχείων που έχει ενώπιον του. Είναι δε η γνώμη μας πως στη διαδικασία εκδίκασης της αίτησης για διατροφή είναι ευθύνη του υπόχρεου να προβεί σε πλήρη και αληθή αποκάλυψη των οικονομικών του πόρων και δυνατοτήτων, ώστε να καθοριστεί η υποχρέωσή του σύμφωνα με το νόμο.» (Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη κ.ά.
(1998)1 Α.Α.Δ. 1386). Στη Δημητρίου ν. Περδίου
(2005)1 Α.Α.Δ. 1418 η οποία παρέπεμψε στη Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη (ανωτέρω) λέχθηκε: «..η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που θα πρέπει να αποδεικνύεται από τον αιτητή ή την αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντίστοιχων εισοδημάτων τους. Το δε δικαστήριο, προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων.» Στη Re H. Ηλία
(1997)1 A.A.Δ 1372 κρίθηκε πως στον καθορισμό της συνεισφοράς του υπόχρεου γονέα σημασία έχει «η οικονομική ικανότητα, δηλαδή το τι εύλογα θα μπορούσε να επιτύχει κανείς εφόσον τις δυνατότητες που διατηρούσε τις συνόδευε η αναγκαία βούληση για ανάπτυξη και όχι ό,τι επέλεξε να διαμορφώσει ώστε να διατηρείται σε κατάσταση αδυναμίας που να μην του επιτρέπει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του». Τα ίδια μπορούν να λεχθούν για τον καθ'ου η αίτηση. Ήταν ευθύνη του να προβεί σε πλήρη και αληθή αποκάλυψη των εισοδημάτων του και όχι μόνο των εξόδων του. Η αιτήτρια λαμβάνει επίδομα τέκνου ποσού €1.000 ετησίως, €83 το μήνα. Συνεπώς το μηνιαίο εισόδημα της είναι €1.206 (€1.123 + €83). Θεωρώ υπερβολικό το ενοίκιο που καταβάλλει η αιτήτρια ποσού €580 το μήνα λαμβάνοντας υπόψη το εισόδημα της. Θα μπορούσε να περιορίσει το έξοδο της αυτό στο ποσό €
- Υπερβολικό θεωρώ και το ενοίκιο που καταβάλλει ο καθ'ου η αίτηση €400 το μήνα λαμβάνοντας υπόψη το εισόδημα του και τον ισχυρισμό του ότι διαμένει μόνος του. Θα μπορούσε να περιορίσει το έξοδο του αυτό στο ποσό των €
- Εξέτασα ακολούθως τις ανάγκες των τέκνων των διαδίκων λαμβάνοντας υπόψη τη μαρτυρία της αιτήτριας και του καθ'ου η αίτηση, που συνάδει με τα δικόγραφα τους και τα αποδεικτικά στοιχεία που κατατέθηκαν. Στάθμισα το εύλογο των κονδυλίων, όπως υποδείχθηκε στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στη Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη
(1998)1 ΑΑΔ 1386, 1390 και με όπλα την κοινή λογική και την πείρα της ζωής εντόπισα τις πραγματικές ανάγκες των ανηλίκων, όπως υποδείχθηκε στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Παναγιώτου ν. Σφικτού
(2001)1 ΑΑΔ 625. Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Κορελλίδης v. Κορελλίδη
(2012)1Γ ΑΑΔ 1975 λέχθηκε ότι «... το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες που να οδηγούν σε υπολογισμό με σεντ, αλλά θα πρέπει να σταθμίζει τις ανάγκες και να καταλήγει σε συμπεράσματα που να επαναφέρουν, ή δυνατό, τα ανήλικα τέκνα σε μια πλησιέστερη κατάσταση, όπως θα ήταν εάν οι γονείς τους ζούσαν μαζί». Στην εξεταζόμενη υπόθεση έλαβα υπόψη μου, για την εκτίμηση των αναγκών των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, τις αρχές που καθιερώθηκαν στην Παναγιώτου v. Σφικτού και στην Κορελλίδης ν. Κορελλίδη (ανωτέρω), ότι το μέτρο της διατροφής ανηλίκων δεν μπορεί να εξευρεθεί με απόλυτους αριθμούς και ότι στον εντοπισμό των πραγματικών αναγκών τους θα πρέπει να ακολουθείται η κοινή λογική και η πείρα της ζωής καθώς και ότι πρέπει να διατηρηθεί το επίπεδο ζωής των ανηλίκων που θα είχαν εάν οι γονείς τους συμβίωναν, όσο αυτό είναι δυνατό. Έχοντας κατά νου τα ανωτέρω, λαμβάνω υπόψη ότι μηνιαίως επαρκούν για κάθε τέκνο των διαδίκων €140 για διατροφή, €30 για ένδυση και υπόδηση περιλαμβανομένης της σχολικής ενδυμασίας, €10 για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ως η μαρτυρία της αιτήτριας, €40 για ψυχαγωγία, €40 για διακίνηση, €150 για ενοίκιο και €40 για έξοδα λειτουργίας της κατοικίας ως αναλογία κάθε τέκνου. Αναφορικά με τα έξοδα μαθημάτων στα φροντιστήρια λαμβάνω υπόψη €50 για τον Α. (€60 × 10 ÷ 12) και €54 για την Ε. (€65 × 10 ÷ 12). Το έξοδο «πολεμικές τέχνες» δικογραφήθηκε και αναφέρθηκε αόριστα στη μαρτυρία της αιτήτριας «πολεμικές τέχνες για τον ανήλικο Α. €50». Στη συνέχεια ανέφερε στη μαρτυρία της ότι καταθέτει ως τεκμήριο «αποδείξεις ημερομηνίας 2.10.2020 για έξοδα γυμναστηρίου ανήλικου Α.». Κατατέθηκε μία απόδειξη ημερομηνίας 2.10.2020 για το μήνα Οκτώβριο ποσού €35 αναφέροντας όνομα γυμναστηρίου. Η μαρτυρία της αιτήτριας για το έξοδο «πολεμικές τέχνες» έμεινε ατεκμηρίωτη χωρίς να κατατεθεί σχετικό τεκμήριο. Καμιά σύνδεση δεν έγινε με το «έξοδο γυμναστηρίου» που δεν δικογράφησε, εάν είναι το έξοδο «πολεμικές τέχνες»που δικογράφησε, καμιά αναφορά στο ποσό, εάν είναι €50 ή €35, κατάθεση μίας και μοναδικής απόδειξης χωρίς αναφορά από πότε υπάρχει το εν λόγω έξοδο. Ενόψει των παραλείψεων που επισήμανα, το έξοδο «πολεμικές τέχνες» ή «γυμναστήριο» δεν λαμβάνεται υπόψη. Με βάση τα ανωτέρω, το συνολικό ποσό που απαιτείται για τη διατροφή, την επιβίωση και την εκπαίδευση κάθε τέκνου των διαδίκων είναι περί το ποσό €500 για τον Α. και περί το ποσό €504 για την Ε. Το ποσό στο οποίο κατέληξα ότι είναι αναγκαίο για να καλυφθούν τα μηνιαία έξοδα των ανηλίκων θα πρέπει να επωμιστούν οι διάδικοι ανάλογα με τις δυνάμεις τους. Αναφέρθηκα ανωτέρω στην εισοδηματική δυνατότητα της αιτήτριας και του καθ'ου η αίτηση. Συνακόλουθα εκδίδεται διάταγμα με το οποίο ο καθ'ου η αίτηση διατάσσεται να καταβάλλει στην αιτήτρια το ποσό των €480 το μήνα, €240 για κάθε τέκνο, από την 1.5.2021 και την αντίστοιχη ημέρα κάθε μήνα ως συνεισφορά του για τη διατροφή, την επιβίωση και την εκπαίδευση των τέκνων του. Η έναρξη ισχύος του διατάγματος καθορίστηκε την 1.5.2021 λαμβάνοντας υπόψη ότι ο καθ'ου η αίτηση διατάχθηκε με βάση το ενδιάμεσο διάταγμα που εκδόθηκε εκ συμφώνου στις 18.6.2020 να καταβάλλει ποσό €375 το μήνα από 1.6.2020. Ενόψει της κατάληξης μου, κρίνω ότι είναι εύλογο και δίκαιο κάθε πλευρά να επωμιστεί τα έξοδα της. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. sn cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο