Π.Π. ν. Χ.Π. κ.α., Αρ. Αίτησης: 16/2011, 2/12/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Δικαιοδοσία Περιουσιακών Διαφορών Ενώπιον: Φ. Κωνσταντίνου, Δ. Αρ. Αίτησης: 16/2011 Μεταξύ: Π.Π. Αιτήτρια και Χ.Π. Καθ΄ ου η αίτηση Και όπως τροποποιήθηκε με διάταγμα του δικαστηρίου ημερομηνίας 23.10.2012 Π.Π. Αιτήτρια και
- Χ.Π.
- C.P.T.L.
- T.T.L. Καθ'ων η αίτηση ------------------------------- Ημερομηνία: 2 Δεκεμβρίου 2021 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: κ. Δ. Κούτρας Για τους Καθ'ων η Αίτηση: Εμφανίζεται αυτοπροσώπως ο καθ'ου η αίτηση 1 ΑΠΟΦΑΣΗ Η αιτήτρια ζητά με την εναρκτήρια αίτηση, όπως τροποποιήθηκε με εκ συμφώνου διάταγμα, την έκδοση απόφασης για τη ρύθμιση των περιουσιακών διαφορών της με τον καθ'ου η αίτηση 1 με βάση τον περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμο του 1991 (Ν232/91), στο εξής ο «Νόμος». Ζητά τη συνεισφορά της στην αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση 1, που απέκτησε κατά τη διάρκεια του γάμου τους, καθώς και της περιουσίας που είναι εγγεγραμμένη στις καθ'ων η αίτηση εταιρείες 2 και
- Ο καθ'ου η αίτηση 1, στο εξής «ο καθ'ου η αίτηση», αμφισβητεί με την έκθεση υπεράσπισης του την αξίωση της αιτήτριας. Οι καθ'ων η αίτηση εταιρείες 2 και 3, στο εξής «οι καθ'ων η αίτηση 2 και 3», ή όταν γίνεται αναφορά ξεχωριστά, «η καθ'ης η αίτηση 2» και «η καθ'ης η αίτηση 3», αμφισβητούν την αξίωση της αιτήτριας με κοινή έκθεση υπεράσπισης τους. Σημειώνεται ότι η παρούσα υπόθεση τέθηκε στη δικαιοδοσία μου στις 28.3.2016 λόγω εξαίρεσης του φυσικού δικαστή. Οι καθ'ων η αίτηση εκπροσωπήθηκαν από δικηγόρο κατά την ακροαματική διαδικασία μέχρι την κυρίως εξέταση του καθ'ου η αίτηση. Η δικηγόρος τους ζήτησε επανειλημμένα αναβολή της συνεχιζόμενης ακρόασης λόγω της πανδημίας και της υγείας της, όπως οι λόγοι της αναβολής καταγράφηκαν στα πρακτικά, με αποτέλεσμα να προκληθεί καθυστέρηση στην περάτωση της ακροαματικής διαδικασίας. Η δικηγόρος τους παραιτήθηκε από την εκπροσώπηση τους μετά την κυρίως εξέταση του καθ'ου η αίτηση και ο τελευταίος συνέχισε μόνος του την ακροαματική διαδικασία. Κατέθεσαν ως μάρτυρες οι ακόλουθοι: Για την πλευρά της αιτήτριας κατέθεσε ο Μ. Χ. (Μ.Α.1), που υπήρξε συναίτερος του καθ'ου η αίτηση στην καθ'ης η αίτηση 2, η Σ. Π. Ξ. (Μ.Α.2), φίλη της αιτήτριας, ο Α. Χ. (Μ.Α.3), Ανώτερος Φοροθέτης Α, η Δ. Χ. (Μ.Α.4), Ανώτερη Λειτουργός Εσωτερικών Προσόδων, ο Χ. Α. (Μ.Α.5), εγκεκριμένος λογιστής, η Π. Γ. (Μ.Α.6), Πρωτοκολλητής Α, ο Κ. Π. (Μ.Α.7), εγκεκριμένος εκτιμητής ακινήτων, η αιτήτρια (Μ.Α.8), ο Α. Τ. (Μ.Α.9), Κτηματολογικός Λειτουργός στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας, ο Μ. Μ. (Μ.Α.10), δικαστικός γραφολόγος και ο Χ. Χ. (Μ.Α.11), εγκεκριμένος λογιστής. Για την πλευρά των καθ'ων η αίτηση κατέθεσε ο καθ'ου η αίτηση (Μ.Υ.1) και η Σ. Π. (Μ.Υ.2), θυγατέρα των διαδίκων. Ακολούθησαν οι αγορεύσεις του δικηγόρου της αιτήτριας και του ίδιου του καθ'ου η αίτηση και επιφυλάχθηκε η απόφαση. Θα αναφερθώ στη μαρτυρία στην οποία θα κριθεί η έκβαση της αίτησης και της υπεράσπισης. Η μαρτυρία αναφορικά με χρηματικά ποσά θα τεθεί όπως δόθηκε από τους μάρτυρες, είτε σε ευρώ, είτε στο νόμισμα που ίσχυε στον ουσιώδη χρόνο, την κυπριακή λίρα, και θα γίνει μετατροπή σε ευρώ όπου αυτή θα είναι απαραίτητη. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία της αιτήτριας και των μαρτύρων που κατέθεσαν για την πλευρά της με τη σειρά που κατέθεσαν. Κατέθεσε πρώτος ο Μ. Χ. (Μ.Α.1), που υπήρξε συναίτερος του καθ'ου η αίτηση στην καθ'ης η αίτηση
- Ανέφερε τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Δημιούργησε με τον καθ'ου η αίτηση και τον Φ. Φ. την καθ'ης η αίτηση 2 το
- Ήταν και οι τρεις διευθυντές και μέτοχοι. Το 1984 ο ίδιος μεταβίβασε τις 33 μετοχές του στον καθ'ου η αίτηση και ο Φ. Φ. μεταβίβασε τις 34 μετοχές του στην αιτήτρια χωρίς να λάβουν αντίτιμο αφού η εταιρεία δεν είχε αξία ούτε περιουσιακά στοιχεία. Ο πατέρας της αιτήτριας έδωσε στον καθ'ου η αίτηση ΛΚ10.000 το 1981 για την εταιρεία, όπως του ανέφερε η μητέρα της αιτήτριας, και η μητέρα της έδωσε στον καθ'ου η αίτηση ΛΚ10.000, όπως του ανέφερε ο καθ'ου η αίτηση. Η αιτήτρια μεταβίβασε τα οικόπεδα στη Λεωφόρο [ ] 44-46 στο όνομα της καθ'ης η αίτηση 2 για να ανεγερθεί πολυκατοικία. Κατά το Μάρτιο 2004 έγινε στην παρουσία του δήλωση του καθ'ου η αίτηση για διευθέτηση των περιουσιακών διαφορών του με την αιτήτρια. Ετοίμασε χειρόγραφο με την εισήγηση του καθ'ου η αίτηση να δίνει στην αιτήτρια ΛΚ150 την εβδομάδα και να της μεταβιβάσει 20% των μετοχών του στην καθ'ης η αίτηση
- Το υπέγραψε ο καθ'ου η αίτηση και ο μάρτυρας έδωσε αντίγραφο στην αιτήτρια. Αργότερα του είπε η αιτήτρια ότι δακτυλογραφήθηκε η δήλωση του καθ'ου η αίτηση και ότι υπέγραψε το κείμενο ο καθ'ου η αίτηση. Η αιτήτρια επικοινώνησε μαζί του και του είπε ότι ο καθ'ου η αίτηση δεν εφάρμοσε τα όσα συμφώνησε. Κατά την αντεξέταση του κατέθεσε ότι ο καθ'ου η αίτηση δεν χρησιμοποίησε το ποσό των ΛΚ10.000, που έδωσε ο πατέρας της αιτήτριας, για την καθ'ης η αίτηση 2 αφού η εταιρεία δεν είχε δραστηριότητα. Καθώς και ότι δεν γνωρίζει πού χρησιμοποιήθηκε το εν λόγω ποσό. Ερωτηθείς για το κόστος ανέγερσης της πολυκατοικίας απάντησε «Γνωρίζω από κουβέντες που έκανα, πρέπει να ήταν πάνω από ΛΚ150.
- Και γνωρίζω ότι πάρθηκαν και δάνεια, διότι μου έλεγε ο Χ., μου τα έλεγε τα πάντα». Ανέφερε ότι έδωσαν οι γονείς της αιτήτριας «ένα ορισμένο ποσό», o καθ'ου η αίτηση έδωσε ΛΚ42.000 με ΛΚ45.000 και από δάνεια. Σε υποβολή ότι οι γονείς της αιτήτριας δεν συνεισέφεραν χρηματικό ποσό για την ανέγερση της πολυκατοικίας, απάντησε πως του είπε ο καθ'ου η αίτηση «ότι συνεισέφεραν και μετρητά». Καθώς και πως του είπε ο καθ'ου η αίτηση ότι πωλήθηκε χωράφι στο Γέρι που αγοράστηκε με χρήματα της αιτήτριας. Ανέφερε με έμφαση αναφερόμενος στον καθ'ου η αίτηση «Επαναλαμβάνω, ο Χ. μου έλεγε τα πάντα». Κατά την επανεξέταση του ερωτηθείς ποιοι υπέγραψαν το χειρόγραφο που ανέφερε, απάντησε ότι υπέγραψε το χειρόγραφο μόνο ο καθ'ου η αίτηση και δεν είδε υπογραμμένο το δακτυλογραφημένο κείμενο. Ακολούθως κατέθεσε η Σ. Π. Ξ. (Μ.Α.2), φίλη της αιτήτριας. Ανέφερε στη μαρτυρία της ότι οι γονείς της αιτήτριας «είχαν δημιουργήσει αρκετή περιουσία, χωράφια και χρήματα» και «στήριζαν οικονομικά» την αιτήτρια και τον καθ'ου η αίτηση αφού το 1975 που τέλεσαν γάμο ο καθ'ου η αίτηση ήταν άνεργος. Κατέθεσε πως η αιτήτρια και η μητέρα της «φρόντιζαν και ανάθρεψαν» τα τρία τέκνα της αιτήτριας και του καθ'ου η αίτηση ενώ ο καθ'ου η αίτηση «ήταν απών τόσο στην ανατροφή τους όσο και ως φυσική παρουσία». Κατέθεσε ο Α. Χ. (Μ.Α.3), Ανώτερος Φοροθέτης Α. Κατέθεσε ως τεκμήρια αντίγραφα των λογαριασμών και των δηλώσεων της καθ'ης η αίτηση 2 για τα έτη 1986 μέχρι 2006, εκτός για το έτος 2002 που δεν κατατέθηκε δήλωση και για τα έτη 1998, 1999 και 2001 που δεν βρέθηκαν τα έγγραφα. Κατέθεσε ως τεκμήρια αντίγραφα των δηλώσεων για τα έτη 2003 μέχρι
- Κατέθεσε η Δ. Χ. (Μ.Α.4), Ανώτερη Λειτουργός Εσωτερικών Προσόδων. Κατέθεσε ως τεκμήρια αντίγραφα ειδοποίησης κατάθεσης φορολογιών του καθ'ου η αίτηση για τα έτη 1988 μέχρι 1993 και αντίγραφα φορολογικών δηλώσεων του καθ'ου η αίτηση για το έτος 1994 και έπειτα. Κατέθεσε ο Χ. Α. (Μ.Α.5), εγκεκριμένος λογιστής. Κατέθεσε ως τεκμήριο τελική έκθεση που παρουσιάζει τα ευρήματα και τα συμπεράσματα της εργασίας του σε σχέση με τη διερεύνηση των υποθέσεων της καθ'ης η αίτηση 2 με διορισμό της εταιρείας KPMG Limited ως Επιθεωρητή από το Υπουργικό Συμβούλιο με βάση απόφαση του Ε.Δ. Λάρνακας σε αίτηση της αιτήτριας (Τεκμήριο 31). Αναγράφεται στο Τεκμήριο 31 στη σελίδα 13 παράγραφο 5.2.1 αναφορικά με τους μετόχους της εταιρείας ότι κατά την περίοδο 10.8.1984 - 28.12.1985 ο καθ'ου η αίτηση είχε 66 μετοχές και η αιτήτρια είχε 34 μετοχές. Κατά την περίοδο 15.6.2000-14.1.2005, ουσιώδης χρόνος διάστασης 31.3.2001, ο καθ'ου η αίτηση είχε 4.000 μετοχές, η αιτήτρια είχε 2.000 μετοχές, η θυγατέρα τους Χ. Π. είχε 2.000 μετοχές και ο γιος τους Χ. Π. είχε 2.000 μετοχές. Κατέθεσε η Π. Γ. (Μ.Α.6), Πρωτοκολλητής Α. Κατέθεσε ως τεκμήριο αντίγραφο της απόφασης του διαζυγίου και του πρακτικού του Δικαστηρίου ότι έγινε αποδεκτή η αναντίλεκτη μαρτυρία της αιτήτριας πως η διάσταση επήλθε στις 31.3.
- Σημειώνεται ότι αργότερα κατά την ακροαματική διαδικασία δηλώθηκε από τον καθ'ου η αίτηση ως παραδεκτό γεγονός η ημερομηνία της διάστασης 31.3.
- Κατέθεσε ο Κ. Π. (Μ.Α.7), εγκεκριμένος εκτιμητής ακινήτων. Κατέθεσε ως τεκμήριο πίνακα για έξι τεμάχια (Τεκμήριο 44). Αναγράφεται σ' αυτό το ιστορικό τους, ότι όλα ήταν εγγεγραμμένα στο όνομα του πατέρα της αιτήτριας, πότε πωλήθηκαν και σε ποιον, το τίμημα πώλησης και η εκτίμηση κατά τις 31.3.
- Αναγράφεται ότι τα τεμάχια 352, 849 και 543 στο Τσέρι μεταβιβάστηκαν στην αιτήτρια από τον πατέρα της με δωρεά στις 11.1.1980, στις 28.4.1987 και στις 28.4.1987 αντίστοιχα, ότι στη συνέχεια πωλήθηκαν και σε ποιον με αναφορά σε ημερομηνία και ποσό. Αναγράφεται ότι τα τεμάχια 118 και 99 στο Τσέρι πωλήθηκαν από τον πατέρα της αιτήτριας με αναφορά σε ημερομηνία και ποσό. Κατέθεσε έκθεση εκτίμησης της αγοραίας αξίας της πολυκατοικίας στη Λεωφόρο [ ] (Τεκμήριο 48). Ανέφερε ότι η ανέγερση της πολυκατοικίας άρχισε στις 18.3.1985 και περατώθηκε στις 31.5.1988 με κόστος κατασκευής €291.000 και η αξία της γης στο χρόνο εκείνο ήταν €68.
- Καθώς και ότι η αγοραία αξία της πολυκατοικίας ήταν €547.000 και της γης ήταν €330.000 κατά τις 31.3.2001, σύνολο αγοραίας αξίας κτιρίου και γης €877.
- Ακολούθως κατέθεσε η αιτήτρια (Μ.Α.8). Κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης της και στη συνέχεια έδωσε και προφορική μαρτυρία αναφέροντας τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Tέλεσαν γάμο στις 28.12.
- Έλαβαν χρηματικά δώρα του γάμου ποσό ΛΚ1.000, το οποίο πήρε ο καθ'ου η αίτηση. Απέκτησαν τρία τέκνα, ενήλικα σήμερα, τα οποία φρόντιζε με τη βοήθεια των γονέων της και ειδικά της μητέρας της. Κατά το 1980 η μητέρα της έδωσε στον καθ'ου η αίτηση ΛΚ10.000 για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του. Κατά τα έτη 1978-1988 οι γονείς της εκποίησαν την περιουσία τους στο Τσέρι έναντι του ποσού ΛΚ32.400, που δόθηκε στον καθ'ου η αίτηση για την επιχείρηση του που αφορούσε πώληση αυτοκινήτων. Κατά το 1982 ο καθ'ου η αίτηση ίδρυσε με τον Μ. Χ. (Μ.Α.1) και τον Φ. Φ. την καθ'ης η αίτηση
- Ο καθ'ου η αίτηση είχε 33 μετοχές, ο Μ. Χ. 33 μετοχές και ο Φ. Φ. 34 μετοχές. Τον Αύγουστο 1984 ο Φ. Φ. μεταβίβασε τις 34 μετοχές στην αιτήτρια και ο Μ. Χ. μεταβίβασε τις 33 μετοχές στον καθ'ου η αίτηση, που είχε συνολικά 66 μετοχές, χωρίς να καταβάλουν αντίτιμο. Το ακίνητο στη Λεωφόρο [ ] 44-46 μεταβιβάστηκε στην ίδια από τους γονείς της και το μεταβίβασε με δωρεά στην καθ'ης η αίτηση 2 στις 14.5.1985 «στα πλαίσια συζυγικής σχέσης εμπιστοσύνης» με τον καθ'ου η αίτηση. Η αξία του ακινήτου στο χρόνο εκείνο ήταν ΛΚ40.000 (€68.344). Σ' αυτό ανεγέρθηκε πολυκατοικία. Για την ανέγερση οι γονείς της έδωσαν ΛΚ20.000 (€34.172). Ανέφερε ότι ο καθ'ου η αίτηση ίδρυσε την καθ'ης η αίτηση 3 το
- Ήταν διευθυντής και μοναδικός μέτοχος, είχε 10.000 μετοχές τις οποίες είχε κατά τη διάσταση. Κατά την αντεξέταση της ρωτήθηκε εάν εργάστηκε κατά τη διάρκεια του γάμου. Απάντησε ότι βοηθούσε τον καθ'ου η αίτηση στις επιχειρήσεις του, ο οποίος της έλεγε «δεν έχεις ανάγκη να εργαστείς, αφού έχουμε αρκετή περιουσία». Αντεξέταστηκε στη συνέχεια ως προς τη μαρτυρία της για τα κληρονομικά ακίνητα που είχε από τους γονείς της. Της υποβλήθηκε «Πολλά από τα ακίνητα που αναφέρεστε στη γραπτή σας δήλωση ήταν ακίνητα τα οποία αγοράστηκαν κατά τη διάρκεια του γάμου σας με τον κ. Π., με χρήματα του κ. Π. και τα οποία για φορολογικούς σκοπούς εγγράφονταν στο όνομα του πατέρα σας. Στη συνέχεια όταν πωλούνταν, ήταν πολύ φυσικό τα χρήματα να τα πάρει ο κ. Π.». Αρνήθηκε την υποβολή αναφέροντας ότι ήταν κληρονομιά των γονέων της πριν από το γάμο. Διευκρίνισε στη συνέχεια ότι ήταν κληρονομιά του πατέρα της, από την οικογένεια του και μετά μεταβιβάστηκαν στην ίδια. Κατέθεσε στη συνέχεια ο Α. Τ. (Μ.Α.9), Κτηματολογικός Λειτουργός στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας. Κατέθεσε για τα ακίνητα στο Τσέρι και στην Ακρόπολη αναφέροντας ότι φαίνεται από τα αντίγραφα του Κτηματολογικού Μητρώου «στις πλείστες περιπτώσεις ο πρώτος ιδιοκτήτης αναφέρεται ο κ. Π.». Κατέθεσε ακολούθως ο Μ. Μ. (Μ.Α.10), δικαστικός γραφολόγος. Κατέθεσε έκθεση για τη γραφολογική εξέταση των υπογραφών του καθ'ου η αίτηση στα Τεκμήρια 66 και 67 (Τεκμήριο 79). Τελευταίος μάρτυρας της πλευράς της αιτήτριας ήταν ο Χ. Χ. (Μ.Α.11), εγκεκριμένος λογιστής. Κατέθεσε έκθεση για την αποτίμηση της αξίας των μετοχών της καθ'ης η αίτηση 2 κατά την 31.3.2001 (Τεκμήριο 81), έκθεση για την αποτίμηση της αξίας των μετοχών της καθ'ης η αίτηση 3 (Τεκμήριο 82) και αποτίμηση της συνεισφοράς της αιτήτριας στην ανέγερση του κτιρίου στην [ ] (Τεκμήριο 83). Αντεξετάστηκε ως προς τη μέθοδο που χρησιμοποίησε για την αποτίμηση της αξίας και ως προς τα στοιχεία που βασίστηκε. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία της πλευράς των καθ'ων η αίτηση. Ο καθ'ου η αίτηση κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του και στη συνέχεια έδωσε και προφορική μαρτυρία αναφέροντας τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Συμφώνησε με τη θέση της αιτήτριας ότι έλαβαν ως χρηματικά δώρα του γάμου ποσό ΛΚ1.000 αναφέροντας ότι το ποσό αυτό χρησιμοποιήθηκε «για να φτιάξουν» το σπίτι στο οποίο διέμεναν. Είναι διευθυντής των καθ'ων η αίτηση 2 και
- Ιδρύθηκε η καθ'ης η αίτηση 2 το 1982 με τους Μ. Χ. (Μ.Α.1) και Φ. Φ. Τον Αύγουστο 1984 οι Χ. και Φ. αποχώρησαν από την εταιρεία. Οι μετοχές του Χ. μεταβιβάστηκαν στον ίδιο και του Φ. στην αιτήτρια. Ανεγέρθηκε πολυκατοικία, που γράφτηκε στο όνομα της καθ'ης η αίτηση 2, στη Λεωφόρο [ ] σε ακίνητο της αιτήτριας. Ανέφερε ότι τα χρήματα για την ανέγερση προήλθαν «από τις οικονομίες μου, μεγάλο μέρος των οποίων δημιουργήθηκε με την πώληση της Alecos που αναφέρω πιο πάνω, με χρήματα που έλαβα από την πώληση ενός ακινήτου αλλά και από δάνειο που εξασφάλισα τότε». Αρνήθηκε ότι έλαβε χρήματα από τους γονείς της αιτήτριας για την ανέγερση. Ανέφερε ότι τα χρήματα που πήρε από τους γονείς της αιτήτριας προήλθαν από την πώληση ακινήτων που αγόρασε ο ίδιος με δικά του χρήματα και για φορολογικούς σκοπούς γράφτηκαν στο όνομα των γονέων της αιτήτριας. Ανέφερε ότι η αξία του κτιρίου, πλην της αξίας του ακινήτου, ανερχόταν περίπου σε ΛΚ350.000, χωρίς να αναφερθεί σε χρόνο. Καθώς και ότι οι οφειλές της καθ'ης η αίτηση προς τις τράπεζες κατά το 2000-2001 ανέρχονταν σε ΛΚ337.385 και όφειλε προς άλλους πιστωτές ΛΚ92.
- Επισημαίνεται ότι δεν δικογραφήθηκαν τα εν λόγω γεγονότα. Η καθ'ης η αίτηση 3 συστάθηκε στις 2.12.1996 με μοναδικό μέτοχο τον ίδιο. Τον Οκτώβριο 2004 συμφώνησαν με την αιτήτρια στην παρουσία της τότε δικηγόρου της διευθέτηση των περιουσιακών διαφορών τους. Για το λόγο αυτό προέβηκε τον Ιανουάριο 2005 σε διαμοιρασμό των μετοχών της καθ'ης η αίτηση 2 μεταξύ του ίδιου, της αιτήτριας και των τέκνων τους. Επισημαίνεται ότι δεν δικογραφήθηκε το εν λόγω γεγονός. Αντεξεταζόμενος δέχτηκε ότι το ακίνητο στη Λεωφόρο [ ] ήταν ιδιοκτησία της αιτήτριας και «γι΄ αυτό είχε 33% των μετοχών της εταιρείας». Κατέθεσε αντεξεταζόμενος ότι μετά τη συμφωνία επίλυσης των περιουσιακών διαφορών τους «όλη η οικογένεια», εξηγώντας ότι ο ίδιος, η αιτήτρια και τα τέκνα τους είναι μέτοχοι κατά ίσα μέρη στην καθ'ης η αίτηση
- Του υποβλήθηκε ότι η αιτήτρια και οι γονείς της έχουν συνεισφορά στην αύξηση της επίδικης περιουσίας με μετρητά και περιουσία. Απάντησε ότι το ακίνητο στη Λεωφόρο [ ] και στο Τσέρι είναι συνεισφορά της αιτήτριας ενώ η υπόλοιπη περιουσία αγοράστηκε με δικά του χρήματα και γράφτηκε στο όνομα των γονέων της αιτήτριας για φορολογικούς σκοπούς. Κατέθεσε για την πλευρά των καθ'ων η αίτηση η Σ. Π. (Μ.Υ.2), θυγατέρα των διαδίκων. Αναφέρθηκε σε συμβιβασμό επίλυσης των περιουσιακών διαφορών των γονέων της που έγινε το 2003, γεγονός που δεν δικογραφήθηκε. Νομική πτυχή - Αξιολόγηση μαρτυρίας - Κατάληξη Στο άρθρο 14 του Νόμου ορίζεται: «
(1)Σε περίπτωση που ο γάμος λυθεί ή ακυρωθεί, ή σε περίπτωση διάστασης των συζύγων, και η περιουσία του ενός συζύγου έχει αυξηθεί, ο άλλος σύζυγος, εφόσον συνέβαλε με οποιοδήποτε τρόπο στην αύξηση αυτή, δικαιούται να εγείρει αγωγή στο Δικαστήριο και να απαιτήσει την απόδοση του μέρους της αύξησης το οποίο προέρχεται από τη δική του συμβολή.
(2)Η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά.
(3)Στην αύξηση της περιουσίας των συζύγων δεν υπολογίζεται ό,τι αυτοί απέκτησαν: (α) Από δωρεά, κληρονομιά, κληροδοσία ή άλλη χαριστική αιτία. (β) με διάθεση περιουσίας που αποκτήθηκε με τις αναφερόμενες στην παράγραφο (α) αιτίες.» Στο άρθρο 2 ερμηνεύεται η λέξη «περιουσία» ως εξής: «′περιουσία′ σημαίνει την κινητή και ακίνητη ιδιοκτησία η οποία αποκτήθηκε πριν από το γάμο με την προοπτική του γάμου ή οποτεδήποτε μετά τη σύναψη του γάμου από οποιοδήποτε από τους συζύγους.» Στην απόφαση Α. Ορφανίδης ν. Ν. Ορφανίδη
(1998)1 Α.Α.Δ. 179, 187, 189 έχουν τεθεί οι αρχές για την επίλυση των περιουσιακών διαφορών των συζύγων. Λέχθηκαν τα ακόλουθα: «.αφετηρία για την επίλυση διαφορών αυτής της φύσης αποτελεί η διαπίστωση των περιουσιακών στοιχείων των συζύγων κατά το χρόνο του γάμου. Σε δεύτερο στάδιο, έρχεται η διαπίστωση της αύξησης, (αν υπάρχει), και σε τρίτο η προέλευση της αύξησης και η συνάρτησή της με τη συνεισφορά του ετέρου των συζύγων στην πραγμάτωσή της.» Καθώς και τα πιο κάτω: «Η αύξηση της περιουσίας είναι στοιχείο σχετικό. Συναρτάται, αφενός, με την αξία της περιουσίας και αφετέρου, με τις οικονομικές υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη. Το αντικείμενο του μερισμού είναι η αύξηση της περιουσίας, όχι αυτή τούτη η περιουσία. ................................................................................ Το πρώτο που πρέπει να τυγχάνει εξακρίβωσης είναι η αύξηση της περιουσίας του συζύγου ώστε να διαπιστωθεί το αντικείμενο του πιθανού διαμοιρασμού. Εξαιρείται από τη διανομή και δεν προσμετρά ως αύξηση περιουσία η οποία δωρίζεται σε σύζυγο καθώς και το προϊόν της διάθεσης της. Το δεύτερο θέμα που εξετάζεται είναι κατά πόσο ο έτερος των συζύγων συνεισέφερε στην αύξηση, άμεσα ή έμμεσα, και το τρίτο, ο καθορισμός του ύψους της συνεισφοράς. Εάν η μαρτυρία δεν είναι καταληκτική, ως προς την έκταση της συνεισφοράς, υπεισέρχεται το τεκμήριο που δημιουργεί το άρθρο 14
(2)του νόμου.» Κρίσιμο στοιχείο είναι να αποτιμηθεί η αρχική περιουσία του καθ'ου η αίτηση κατά το χρόνο τέλεσης του γάμου τους, στις 28.12.1975, και η τελική περιουσία του καθ'ου η αίτηση κατά το χρονικό σημείο που προέκυψε η αξίωση, το χρόνο της διάστασης της έγγαμης συμβίωσης τους, στις 31.3.
- Σημειώνεται ότι ο χρόνος της διάστασης, ως η θέση της αιτήτριας, δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός από τον καθ'ου η αίτηση κατά την ακροαματική διαδικασία. Εξέτασα την αξίωση της αιτήτριας όπως τέθηκε στο δικόγραφο της και στην αγόρευση του δικηγόρου της αξιολογώντας τη μαρτυρία της ίδιας και των μαρτύρων της πλευράς της και λαμβάνοντας υπόψη τα αποδεικτικά στοιχεία που κατατέθηκαν ως τεκμήρια. Αξιολόγησα τη μαρτυρία του καθ'ου η αίτηση λαμβάνοντας υπόψη τα δικόγραφα των καθ'ων η αίτηση και τα αποδεικτικά στοιχεία που κατατέθηκαν ως τεκμήρια. Η μαρτυρία της θυγατέρας των διαδίκων Σ. Π. (Μ.Υ.2) για συμβιβασμό επίλυσης των περιουσιακών διαφορών των γονέων της δεν λαμβάνεται υπόψη ως μη δικογραφημένη, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω. H αιτήτρια έχει το βάρος απόδειξης της συνεισφοράς της στην αύξηση της περιουσίας των καθ'ων η αίτηση, του καθ'ου η αίτηση και των καθ'ων η αίτηση 2 και 3, από 28.12.1975 μέχρι 31.3.
- Η αξίωση της όπως δικογραφείται και προωθείται με την αγόρευση του δικηγόρου της «περιουσία η οποία προέκυψε μετά το 2001 λόγω εκμετάλλευσης ή υποθήκευσης ή αποξένωσης όλης της περιουσίας της αιτήτριας ...» εκπίπτει του άρθρου 14Α του Νόμου. Αυτό τονίστηκε κατά την ακροαματική διαδικασία με περιορισμό της μαρτυρίας της αιτήτριας κατά την κυρίως εξέταση και την αντεξέταση της. Αξιοσημείωτο είναι ότι η αξίωση της αιτήτριας όπως αναφέρεται στην αιτούμενη θεραπεία της εναρκτήριας αίτησης προωθείται και με την αγόρευση του δικηγόρου της χωρίς να προσκομιστεί μαρτυρία, αφού δεν επιτράπηκε επειδή τα εν λόγω γεγονότα δεν μπορούν να είναι επίδικα όπως ανωτέρω αναφέρθηκε. Επισημαίνεται ότι η αξίωση της αιτήτριας για τα ακίνητα στους Αμπελόκηπους και στην Πάρο στην Ελλάδα, που είναι εγγεγραμμένα στο όνομα του καθ'ου η αίτηση, αγοράστηκαν το 2003 όπως αναφέρεται στο δικόγραφο της, σε χρόνο μετά τη διάσταση, και συνεπώς δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης όπως ανωτέρω επισημάνθηκε. Επισημαίνεται περαιτέρω ότι όσο αφορά την αξίωση της αιτήτριας για «το κότερο», που είναι εγγεγραμμένο στο όνομα του καθ'ου η αίτηση, δεν δόθηκε μαρτυρία σχετικά με την απόκτηση του και την αξία του κατά το χρόνο της διάστασης και δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης. Προκύπτει από τα ανωτέρω ότι η αξίωση της αιτήτριας για την αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση που είναι εγγεγραμμένη στο όνομα του, που δεν είναι σχετική με την αύξηση της περιουσίας του που σχετίζεται με τις καθ'ων η αίτηση 2 και 3, δεν αποδείχτηκε και απορρίπτεται. Προχώρησα να εξετάσω την αξίωση της αιτήτριας ως προς την αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση που σχετίζεται με τις καθ'ων η αίτηση 2 και
- Εξέτασα αρχικά την αξίωση της αιτήτριας ως προς την αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση στην καθ'ης η αίτηση
- Αξιώνει «το ποσό της αξίας των 2.000 μετοχών της καθ'ης η αίτηση 2, οι οποίες είναι εγγεγραμμένες στο όνομα του καθ'ου η αίτηση» και «ποσό ίσο προς τα 2/3 του μεριδίου των περιουσιακών στοιχείων» της εταιρείας. Αναφέρεται στο Τεκμήριο 31 που κατέθεσε ο Χ. Α. ότι κατά το χρόνο της διάστασης, 31.3.2001, ο καθ'ου η αίτηση είχε 4.000 μετοχές στην καθ'ης η αίτηση 2, η αιτήτρια 2.000 μετοχές και τα δύο τέκνα τους από 2.000 μετοχές. Αυτό αναφέρεται και στο Τεκμήριο 81 που κατέθεσε ο Χ. Χ. (Μ.Α.11). Στο Τεκμήριο 81 αναφέρεται η εκτίμηση της αξίας της καθ'ης η αίτηση 2 κατά τον ουσιώδη χρόνο, ποσού ΛΚ328.273 (ΛΚ670.475 ενεργητικό - ΛΚ342.202 παθητικό), €560.
- Προκύπτει ότι η αξία των μετοχών της αιτήτριας στον ουσιώδη χρόνο ήταν €112.177 (20% της αξίας της περιουσίας της καθ'ης η αίτηση 2) και του καθ'ου η αίτηση ήταν €224.355 (40% της αξίας της περιουσίας της καθ'ης η αίτηση 2). Θα αποδεχθώ τη μαρτυρία του Χ. Χ. (Μ.Α.11). Παρακολουθώντας τον όταν έδινε τη μαρτυρία του μου έκανε εξαιρετική εντύπωση. Διαπίστωσα ότι η μαρτυρία του διακατεχόταν από επιστημονική τεκμηρίωση που γινόταν κατανοητή με επεξηγήσεις ως προς την κατάληξη του στο ποσό της εκτίμησης. Η μαρτυρία του δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση του. Ο καθ'ου η αίτηση δεν προσκόμισε σχετική μαρτυρία αφού δεν δικογράφησε την αξία της καθ'ης η αίτηση 2 κατά τον ουσιώδη χρόνο. Ανέφερε στη μαρτυρία του ο Μ. Χ. (Μ.Α.1) ότι η καθ'ης η αίτηση 2 δεν είχε αξία ούτε περιουσιακά στοιχεία κατά το 1984 που μεταβιβάστηκαν οι μετοχές του στον καθ'ου η αίτηση και οι μετοχές του Φ. Φ. στην αιτήτρια. Προκύπτει ότι το ποσό €224.355 όπως αναφέρθηκε ανωτέρω ότι ήταν η αξία της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση στην καθ'ης η αίτηση 2 κατά τις 31.3.2001 αποτελεί την αύξηση της περιουσίας του. Δεν μου διαφεύγει το γεγονός ότι η αιτήτρια είχε αύξηση της περιουσίας της στην καθ'ης η αίτηση 2 ποσού €112.177, όπως ανωτέρω αναφέρθηκε η αξία των μετοχών της στον ουσιώδη χρόνο. Συνεπώς η αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση ήταν κατά το διπλάσιο ποσό του ποσού της αιτήτριας. Η συνεισφορά της αιτήτριας αφορούσε το μερίδιο του καθ'ου η αίτηση στην καθ'ης η αίτηση 2 που υπερέβηκε το δικό της μερίδιο. Ό,τι απέμεινε για εξέταση είναι κατά πόσο η αιτήτρια συνεισέφερε στην εν λόγω αύξηση, άμεσα ή έμμεσα, για να καθοριστεί το ύψος της συνεισφοράς της. Αν η μαρτυρία δεν είναι καταληκτική ως προς την έκταση της συνεισφοράς, υπεισέρχεται το τεκμήριο του άρθρου 14
(2)του Νόμου. Αξιολογώντας τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου και παρακολουθώντας τους διαδίκους όταν έδιναν τη μαρτυρία τους διαπίστωσα τα ακόλουθα: H καθ'ης η αίτηση 2 δεν είχε αξία ούτε περιουσιακά στοιχεία κατά το 1984 που μέτοχοι της ήταν ο καθ'ου η αίτηση και η αιτήτρια με 66 και 34 μετοχές αντίστοιχα. Η αιτήτρια προέβηκε σε δωρεά στην καθ'ης η αίτηση 2 του ακινήτου στη Λεωφόρο [ ] στο οποίο ανεγέρθηκε το κτίριο που είναι ιδιοκτησία της καθ'ης η αίτηση
- Ο καθ'ου η αίτηση δέχτηκε αντεξεταζόμενος ότι η συνεισφορά της αιτήτριας στην καθ'ης η αίτηση 2 αποτελεί το ακίνητο στη Λεωφόρο [ ] και το ακίνητο στο Τσέρι. Δεν απέδειξε τον ισχυρισμό του ότι η υπόλοιπη περιουσία που εκποιήθηκε αγοράστηκε με δικά του χρήματα και γράφτηκε στο όνομα των γονέων της αιτήτριας για φορολογικούς σκοπούς. Η αιτήτρια ανέφερε στη μαρτυρία της ότι οι γονείς της εκποίησαν περιουσία τους στο Τσέρι έναντι του ποσού ΛΚ32.400 που δόθηκε στον καθ'ου η αίτηση για την επιχείρηση που είχε προηγουμένως, που αφορούσε πώληση αυτοκινήτων. Δεν απέδειξε όμως ότι η εκποίηση των εν λόγω ακινήτων σχετίζονται με την αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση στην καθ'ης η αίτηση
- Με βάση την ενώπιον μου μαρτυρία όπως παρατέθηκε ανωτέρω, καταλήγω ότι η αιτήτρια έχει αποδείξει ότι συνεισέφερε στην αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση στην καθ'ης η αίτηση
- Δεν απέδειξε με θετικό τρόπο την έκταση της συνεισφοράς της. Δεν μπορεί να εξευρεθεί με πραγματικό υπολογισμό η συνεισφορά της στην απόκτηση της επίδικης περιουσίας του καθ'ου η αίτηση. Συνεπώς εφαρμόζεται το τεκμήριο του άρθρου 14
(2)του Νόμου το οποίο ορίζει: «Η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά.» Παραθέτω το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Α. Θεωρή ν. Δ. Χρυσοστόμου
(2003)1 ΑΑΔ 386, 389, στην οποία λέχθηκε: «Ως εκ τούτου, εφόσον δεν είχε αποδειχθεί ούτε μεγαλύτερη, ούτε μικρότερη, αλλά ούτε και ανύπαρκτη συνεισφορά της εφεσίβλητης στην αύξηση της ακίνητης περιουσίας του εφεσείοντος, ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο προχώρησε και εφάρμοσε το τεκμήριο του εδαφίου
(2)του άρθρου 14 του Νόμου σύμφωνα με το οποίο, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά, η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης.» Σχετική με τα επίδικα θέματα της εξεταζόμενης υπόθεσης είναι και η απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Κ. Βασιλείου ν. Μ. Βασιλείου
(2012)1Α ΑΑΔ 279 στην οποία παραπέμπω. Καταλήγω ότι η συνεισφορά της αιτήτριας εκτείνεται στο 1/3 της αύξησης της επίδικης περιουσίας του καθ'ου η αίτηση έναντι της δικής της περιουσίας στην καθ'ης η αίτηση
- Συνεπώς η συνεισφορά της είναι το 1/3 του ποσού των €112.177 το οποίο αποτελεί την καθαρή αξία της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση κατά τον ουσιώδη χρόνο και αντικείμενο διαμοιρασμού μεταξύ των διαδίκων, δηλαδή €37.
- Επισημαίνεται ότι η αιτήτρια λανθασμένα αξιώνει ποσοστό στην αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση στην καθ'ης η αίτηση 2 ως προς τις μετοχές του και ποσοστό ως προς τα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας. Η αξία της μετοχής της εταιρείας υπολογίστηκε με βάση την αποτιμημένη αξία του καθαρού ενεργητικού της εταιρείας όπως αναφέρεται στο Τεκμήριο 81 και τη μαρτυρία του Χ. Χ. (Μ.Α.11). Εξέτασα στη συνέχεια την αξίωση της αιτήτριας ως προς την αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση στην καθ'ης η αίτηση
- Η αιτήτρια ανέφερε στο δικόγραφο της ότι η καθ'ης η αίτηση 3 συστάθηκε το
- Ο καθ'ου η αίτηση που είναι ο μοναδικός μέτοχος επιβάρυνε περιουσιακά στοιχεία της καθ'ης η αίτηση 2 προς όφελος της καθ'ης η αίτηση 3 ώστε να αγοραστούν ακίνητα στην Αγγλία. Η μαρτυρία της για την αξία της καθ'ης η αίτηση 3 και τη συνεισφορά της στην αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση δεν μπορεί να αξιολογηθεί ως μη δικογραφημένη. Ενόψει των ανωτέρω, εκδίδεται απόφαση υπέρ της αιτήτριας και εναντίον του καθ'ου η αίτηση για το ποσό των €37.392 πλέον νόμιμο τόκο από 12.12.2012 ημερομηνία καταχώρισης της τροποποιημένης εναρκτήριας αίτησης με την οποία τροποποιήθηκε ο τίτλος της αίτησης, προστέθηκαν οι καθ'ων η αίτηση 2 και 3, και τροποποιήθηκαν τα γεγονότα. Κρίνω ασκώντας τη διακριτική εξουσία μου, να μην εφαρμόσω τον κανόνα του άρθρου 33
(2)του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 (Ν14/60), όπως τροποποιήθηκε, όσο αφορά την επιδίκαση νόμιμου τόκου επί του εξ αποφάσεως χρέους από το χρόνο καταχώρισης της εναρκτήριας αίτησης. Διαπιστώνεται από το φάκελο της υπόθεσης ότι η πορεία της διαδικασίας προχώρησε προς άλλη κατεύθυνση με την καταχώριση της τροποποιημένης αίτησης στις 12.12.2012. Για το λόγο αυτό κρίνω ότι είναι ορθό όπως το εξ αποφάσεως χρέος φέρει νόμιμο τόκο από 12.12.2012, που καταχωρίστηκε η τροποποιημένη αίτηση, η οποία έδωσε ώθηση στη διαδικασία Π. Μουστάκα ν. Ν. Ιωάννου και Ν. Ιωάννου ν. Π. Μουστάκα
(2010)1ΑΑΔ 173. Οι υπόλοιπες αξιώσεις της αιτήτριας απορρίπτονται όπως αναφέρθηκε ανωτέρω. Ενόψει της μερικής επιτυχίας της αίτησης, τα έξοδα επιδικάζονται ως προς το 1/3 υπέρ της αιτήτριας και εναντίον των καθ'ων η αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. sn cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο