J. - C. P. E. ν. Θ. Σ. Χ., Αρ. Αίτησης: 72/2011, 22/4/2021

(1)του περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμο του 1991 (Ν232/91), στο εξής «ο Νόμος». Ζητά τη συνεισφορά του στην αύξηση της περιουσίας της καθ'ης η αίτηση, που απέκτησε κατά τη διάρκεια του γάμου τους. Η απαίτηση του, όπως αναφέρεται στο τροποποιημένο δικόγραφο του, είναι η ακόλουθη:

1. ½ μερίδιο του ακινήτου με την κατοικία που βρίσκεται στην οδό [ ] 24Β στον Άγιο Ανδρέα στη Λευκωσία, αριθμός εγγραφής 1/[ ], Φ/Σχ 21/450302, τμήμα 1, τεμάχιο [ ]. Διαζευκτικά ποσό €200.
3. ½ του ποσού που η καθ'ης η αίτηση έλαβε από την εκμετάλλευση της εν λόγω κατοικίας «από τον Αύγουστο 2004 και/ή .. θα λάβει από καταχώρισης της παρούσας μέχρι και τελικής εκδικάσεως». Η καθ'ης η αίτηση αμφισβητεί με την έκθεση υπεράσπισης της την αξίωση του αιτητή και ζητά την απόρριψη της εξεταζόμενης αίτησης. Ήγειρε ανταπαίτηση ζητώντας «4/5 μερίδια σε οιανδήποτε αύξηση της περιουσίας του αιτητή κατά τη διάσταση». Κατά την ακροαματική διαδικασία οι διάδικοι κατέθεσαν γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης τους. Στη συνέχεια έδωσαν και προφορική μαρτυρία και αντεξετάστηκαν. Κατέθεσαν ως μάρτυρες για την πλευρά του αιτητή, πέραν του ίδιου (Μ.Α.1), η C. M. H. (Μ.Α.2), η οποία είχε δεσμό με τον αιτητή, ο Α. Λ. (Μ.Α.3), εκτιμητής ακινήτων και ο M. P. I. (Μ.Α.4), συναίτερος του αιτητή. Για την πλευρά της καθ'ης η αίτηση, πέραν από την ίδια, δεν κατέθεσαν μάρτυρες. Ακολούθησαν οι αγορεύσεις των δικηγόρων των διαδίκων, οι οποίες έγιναν γραπτώς ως οι οδηγίες του Δικαστηρίου. Δηλώθηκαν κατά την ακρόαση ως παραδεκτά γεγονότα τα ακόλουθα:
4. H απόφαση λύσης του γάμου εκδόθηκε χωρίς εμφάνιση της καθ'ης η αίτηση στη διαδικασία, μετά από απόδειξη της αίτησης του αιτητή. Προώθησε ως ημερομηνία διάστασης τις 18.6.
6. Η αξία του επίδικου ακινήτου με την κατοικία ήταν €239.000 τον Ιούνιο 2004 και €284.000 το Μάρτιο
7. Το κόστος κατασκευής της κατοικίας ήταν €122.000 το 1990 και η αξία του δικαιώματος επικαρπίας που διατηρεί η καθ'ης η αίτηση διά βίου με βάση την ετήσια ενοικιαστική αξία είναι €149.
8. Θα αναφερθώ στη μαρτυρία στην οποία θα κριθεί η έκβαση της αίτησης, της υπεράσπισης και της ανταπαίτησης. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία του αιτητή και των μαρτύρων που κατέθεσαν για την πλευρά του, με τη σειρά που κατέθεσαν. Ο αιτητής κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του και στη συνέχεια έδωσε και προφορική μαρτυρία αναφέροντας τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Kατά τη διάρκεια του γάμου τους αγόρασαν οικόπεδο στον Άγιο Ανδρέα στη Λευκωσία ποσού ΛΚ5.000 (€8.543) με δάνειο αναφέροντας «έκανα όλες τις πληρωμές». Ανεγέρθηκε σ' αυτό κατοικία. (Το κόστος κατασκευής της δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός €122.000, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω). Έγιναν προσθήκες στην κατοικία, όπως εγκατάσταση κλιματισμού και παρκέ και κατασκευή δωματίου στο υπόγειο. Πλήρωσε το κόστος των εργασιών των προσθηκών ΛΚ15.000 (€25.629). Ανέφερε για την εν λόγω περιουσία «πλήρωσα περίπου το 65% του συνολικού κόστους της αγοράς του οικοπέδου, του κόστους ανέγερσης της εν λόγω κατοικίας και των βελτιώσεων που έγιναν στο εν λόγω σπίτι μετά την αρχική του κατασκευή». Συμφώνησε ότι ο πατέρας της καθ'ης η αίτηση έδωσε ΛΚ10.000 για την ανέγερση της κατοικίας. Η επίδικη κατοικία ήταν εγγεγραμμένη στο όνομα της καθ'ης η αίτηση στο χρόνο της διάστασης που ισχυρίζεται ο ίδιος. Η καθ'ης η αίτηση μεταβίβασε την κατοικία στα δύο τέκνα τους στις 30.8.2004 με δικαίωμα επικαρπίας της ίδιας. Η τελευταία εκμεταλλεύεται την κατοικία ενοικιάζοντας την μέχρι το
9. Εργαζόταν ως εκτιμητής ασφαλειών με ετήσιο εισόδημα πέραν των €20.
10. Κατέθεσε σχετική βεβαίωση (Τεκμήριο 3). Συνεισέφερε στα λειτουργικά έξοδα της κατοικίας και στα έξοδα των τέκνων τους, στο μεγαλύτερο μέρος των εξόδων της οικογένειας. Κατέθεσε σχετικά έγγραφα (Τεκμήρια 4 και 4Α). Αναφέρθηκε στις εταιρείες που ίδρυσε το 1989 και το 1998 λέγοντας ότι τα εισοδήματα του από αυτές ήταν αρκετά για να πληρώνει όλα τα έξοδα της οικογένειας «εκτός από την αποπληρωμή του δανείου της καθ'ης η αίτηση για το σπίτι που ήταν αρχικά ΛΚ29.500» και η μηνιαία πληρωμή ήταν ΛΚ372.
11. Αντεξετάστηκε ο αιτητής ως προς τη μαρτυρία του στην παράγραφο 4(α) της γραπτής δήλωσης του ότι έκανε όλες τις πληρωμές του δανείου για την αγορά του επίδικου οικοπέδου. Ερωτηθείς με ποιο τρόπο πλήρωνε το δάνειο, απάντησε «Ήταν μηνιαίες πληρωμές τις οποίες έκανα». Του υποβλήθηκε ότι η αγορά του οικοπέδου πληρώθηκε εξολοκλήρου από την καθ'ης η αίτηση και απάντησε «Αυτό δεν είναι σωστό». Ερωτηθείς αν έχει αποδείξεις πληρωμών, απάντησε αρνητικά. Αντεξετάστηκε ακολούθως ως προς την ανέγερση της κατοικίας. Ερωτηθείς ποιος πλήρωσε το κόστος ανέγερσης της, απάντησε ότι έγινε δάνειο από την τράπεζα Barclays στην οποία εργαζόταν η καθ'ης η αίτηση ποσού ΛΚ29.500 (€50.404) και ο πατέρας της καθ'ης η αίτηση πλήρωσε ΛΚ10.
12. Καθώς και ότι πλήρωσε ο ίδιος «τα ποσά όπως πιστοποιήθηκαν από τον αρχιτέκτονα για πληρωμές στο χτίστη και σε κάποιους από τους υπαλλήλους». Ερωτηθείς αν έχει αποδείξεις πληρωμών, απάντησε αρνητικά. Είπε ότι επειδή το οικόπεδο ήταν γραμμένο στο όνομα της καθ'ης η αίτηση, «η απόδειξη έβγαινε στο όνομα της καθ'ης η αίτηση» ενώ η πληρωμή γινόταν από τον ίδιο αναφερόμενος στην αγορά υλικών. Του υποβλήθηκε ότι η καθ'ης η αίτηση συνήψε πέντε δάνεια συνολικού ποσού €85,000 για την ανέγερση της κατοικίας και τα αποπλήρωσε η ίδια. Διαφώνησε λέγοντας ότι η καθ'ης η αίτηση συνήψε δάνειο από την τράπεζα Barclays ΛΚ29.500 ενώ τα άλλα δάνεια ήταν για προσωπική της χρήση. Αντεξετάστηκε για τη μαρτυρία του στην παράγραφο 7(α) της γραπτής δήλωσης του ότι πλήρωσε «το 65% του συνολικού κόστους της αγοράς του οικοπέδου, του κόστους ανέγερσης της εν λόγω κατοικίας και των βελτιώσεων που έγιναν». Ρωτήθηκε αν το 65% αφορά και τις βελτιώσεις που έγιναν και την αγορά οικοπέδου. Απάντησε «Ναι, είναι όλα σχετικά με την αγορά του οικοπέδου, το χτίσιμο του σπιτιού και τις βελτιώσεις». Αντεξεταζόμενος για τη μαρτυρία του στην παράγραφο 6 της γραπτής δήλωσης του ότι πριν το γάμο είχε επενδύσεις αξίας 40.000 αγγλικών λιρών, κατέθεσε ότι ορισμένες από τις επενδύσεις ήταν μετοχές σε εταιρεία που κατονόμασε, που αγόρασε ο πατέρας του, και κάποια καταπιστεύματα. Ερωτηθείς αν έχει αποδείξεις, απάντησε «Ο πατέρας μου είναι νεκρός και δεν έχω συνήθεια να κρατώ αρχείο για 30 και 40 χρόνια». Κατέθεσε ότι ρευστοποίησε τις επενδύσεις και προέβηκε σε «κατάθεση για την αγορά της γης, στην αγορά εξοπλισμού όπως πλυντηρίων, πλυντήρια πιάτων και ψυγεία». Ερωτηθείς από το Δικαστήριο γιατί χρησιμοποιεί πληθυντικό αριθμό, απάντησε ότι δεν το συνειδητοποίησε. Είπε «Υπήρχε ένα πλυντήριο πιάτων, ένα πλυντήριο και ένα ψυγείο και διάφορες τηλεοράσεις». Πρόσθεσε «Άλλο μέρος των χρημάτων το έβαλα για την ανέγερση, κατασκευή του σπιτιού, αγόρασα ένα αυτοκίνητο και γενικά αυτά τα χρήματα μέχρι να τελειώσει το σπίτι, πιστεύω έμειναν μόνο 5.000 αγγλικές λίρες». Αντεξετάστηκε για τη μαρτυρία του στην παράγραφο 7(β) της γραπτής δήλωσης του ότι τα ετήσια εισοδήματα του ήταν πέραν των €20.
13. Κατατέθηκαν κατά την αντεξέταση του αντίγραφα των φορολογικών δηλώσεων του για τα έτη 1995, 1996 και 1997, τα οποία αναγνώρισε (Τεκμήριο 19). Του υποβλήθηκε ότι αναφέρεται το ετήσιο εισόδημα του στις εν λόγω φορολογικές δηλώσεις ότι ήταν ΛΚ6.000, ΛΚ8.000 και ΛΚ10.000 αντίστοιχα. Ερωτηθείς για το εισόδημα του απάντησε ότι είναι αυτό που αναφέρεται στις φορολογικές δηλώσεις. Ερωτηθείς για τα μηνιαία έξοδα της οικογένειας απάντησε ότι ήταν πέραν των ΛΚ1.
14. Ρωτήθηκε αν κάλυπτε και τα προσωπικά έξοδα της καθ'ης η αίτηση και απάντησε ότι κάλυπτε κάποια από αυτά. Του υποβλήθηκε ότι η συμβολή του περιορίστηκε μόνο στην κάλυψη των εξόδων της οικογένειας. Αρνήθηκε ότι συνέβαλε μόνο στα έξοδα της οικογένειας. Κατέθεσε στη συνέχεια η C. M. H. (Μ.Α.2), με την οποία ο αιτητής είχε δεσμό. Η μαρτυρία της αφορά το χρόνο της διάστασης των διαδίκων. Ενόψει της κατάληξης μου όσο αφορά το χρόνο της διάστασης που θα αναφερθεί κατωτέρω, δεν υπάρχει λόγος παράθεσης της μαρτυρίας της. Ακολούθως κατέθεσε ο Α. Λ. (Μ.Α.3), εκτιμητής ακινήτων. Κατέθεσε έκθεση εκτίμησης του επίδικου ακινήτου μαζί με την κατοικία. Ενόψει της δήλωσης ως παραδεκτό γεγονός της αξίας του ακινήτου μαζί με την κατοικία τόσο κατά το χρόνο διάστασης που ισχυρίζεται ο αιτητής όσο και κατά το χρόνο διάστασης που ισχυρίζεται η καθ'ης η αίτηση, δεν υπάρχει λόγος παράθεσης της μαρτυρίας του. Τελευταίος μάρτυρας της πλευράς του αιτητή ήταν ο M. P. I. (Μ.Α.4), συνέταιρος του αιτητή. Αναφέρθηκε στη γραπτή δήλωση του στις δύο εταιρείες, υπεράκτια και κυπριακή, που λειτούργησαν με τον αιτητή τον Ιανουάριο
15. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία της καθ'ης η αίτηση. Κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης της και στη συνέχεια έδωσε και προφορική μαρτυρία αναφέροντας τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Aγόρασε το επίδικο ακίνητο στο οποίο ανεγέρθηκε η συζυγική κατοικία στο ποσό των ΛΚ5.000 (€8.543). Συνήψε δάνειο ποσού ΛΚ3.600 για την αγορά του (Τεκμήριο 26) και κατέβαλε μετρητά ποσό ΛΚ1.400 που εξοικονόμησε από την εργασία της. Κατέθεσε ότι ο αιτητής δεν συνεισέφερε για την αγορά του και το δάνειο εξοφλήθηκε από την ίδια. Όσο αφορά την ανέγερση της επίδικης κατοικίας συνήψε δάνεια που εξόφλησε αποκλειστικά η ίδια, στα οποία αναφέρθηκε (Τεκμήριο 27). Ο πατέρας της συνεισέφερε ποσό ΛΚ10.
16. Κατέθεσε αναφορικά με «τη συνεισφορά του αιτητή στο σπίτι και στα έξοδα των παιδιών» ότι κατά το χρόνο που ο αιτητής εργοδοτείτο στην εταιρεία που κατονόμασε, η εταιρεία κάλυπτε τα έξοδα για το σπίτι, τα έξοδα των παιδιών και του παρείχε αυτοκίνητο και άλλα ωφελήματα. Αργότερα όταν ο αιτητής ίδρυσε εταιρεία με τον M. P. I. (Μ.Α.4), της εξήγησε ότι δεν θα λάμβανε εισόδημα επειδή η εταιρεία ήταν νεοσύστατη και θα κάλυπτε τα έξοδα του σπιτιού και των παιδιών. Αντεξεταζόμενη η καθ'ης η αίτηση ως προς τα δάνεια που έγιναν για την αγορά του οικοπέδου και την ανέγερση της κατοικίας επέμενε ότι τα πλήρωσε η ίδια. Αρνήθηκε τις υποβολές που της έγιναν ότι ο αιτητής πλήρωσε το πογιάτισμα της κατοικίας, τις συσκευές κλιματισμού και το παρκέ. Σε υποβολή ότι πλήρωσε για το υπόγειο της κατοικίας απάντησε ότι «για το υπόγειο πλήρωσε μόνο τα τζάμια». Ακολούθως σε υποβολή ότι πλήρωσε «πάρα πολλά για επιδιορθώσεις και ανακαινίσεις» απάντησε «Διαφωνώ. Ό,τι πλήρωσε ήταν από την εταιρεία. Κάποια ναι για επιδιορθώσεις και ανακαινίσεις». Αντεξεταζόμενη ως προς τα έξοδα της οικογένειας που πλήρωνε ο αιτητής, της υποβλήθηκε ότι τα δίδακτρα των σχολείων των παιδιών πληρώνονταν από την εταιρεία του αιτητή και συμφώνησε λέγοντας «Έτσι συμφωνήσαμε». Της υποβλήθηκε ότι ο αιτητής πλήρωνε το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων της οικογένειας. Διαφώνησε λέγοντας «Έβαλα και εγώ». Συμφώνησε στην υποβολή ότι ο αιτητής ψώνιζε από την υπεραγορά λέγοντας «Πήγαινε αλλά δεν σημαίνει ότι συνεισέφερε περισσότερο από εμένα. Ούτε επισκέπτης ήταν, ούτε ξενοδοχείο ήταν το σπίτι, ούτε τίποτε». Νομική πτυχή - Αξιολόγηση μαρτυρίας - Κατάληξη Στο άρθρο 14 του Νόμου ορίζεται: «

(1)Σε περίπτωση που ο γάμος λυθεί ή ακυρωθεί, ή σε περίπτωση διάστασης των συζύγων, και η περιουσία του ενός συζύγου έχει αυξηθεί, ο άλλος σύζυγος, εφόσον συνέβαλε με οποιοδήποτε τρόπο στην αύξηση αυτή, δικαιούται να εγείρει αγωγή στο Δικαστήριο και να απαιτήσει την απόδοση του μέρους της αύξησης το οποίο προέρχεται από τη δική του συμβολή.

(2)Η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά.

(3)Στην αύξηση της περιουσίας των συζύγων δεν υπολογίζεται ό,τι αυτοί απέκτησαν: (α) Από δωρεά, κληρονομιά, κληροδοσία ή άλλη χαριστική αιτία. (β) με διάθεση περιουσίας που αποκτήθηκε με τις αναφερόμενες στην παράγραφο (α) αιτίες.» Στο άρθρο 2 ερμηνεύεται η λέξη «περιουσία» ως εξής: «′περιουσία′ σημαίνει την κινητή και ακίνητη ιδιοκτησία η οποία αποκτήθηκε πριν από το γάμο με την προοπτική του γάμου ή οποτεδήποτε μετά τη σύναψη του γάμου από οποιοδήποτε από τους συζύγους.» Στην απόφαση Α. Ορφανίδης ν. Ν. Ορφανίδη

(1998)1 Α.Α.Δ. 179, 187, 189 έχουν τεθεί οι αρχές για την επίλυση των περιουσιακών διαφορών των συζύγων. Λέχθηκαν τα ακόλουθα: «.αφετηρία για την επίλυση διαφορών αυτής της φύσης αποτελεί η διαπίστωση των περιουσιακών στοιχείων των συζύγων κατά το χρόνο του γάμου. Σε δεύτερο στάδιο, έρχεται η διαπίστωση της αύξησης, (αν υπάρχει), και σε τρίτο η προέλευση της αύξησης και η συνάρτησή της με τη συνεισφορά του ετέρου των συζύγων στην πραγμάτωσή της.» Καθώς και τα πιο κάτω: «Η αύξηση της περιουσίας είναι στοιχείο σχετικό. Συναρτάται, αφενός, με την αξία της περιουσίας και αφετέρου, με τις οικονομικές υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη. Το αντικείμενο του μερισμού είναι η αύξηση της περιουσίας, όχι αυτή τούτη η περιουσία. ................................................................................ Το πρώτο που πρέπει να τυγχάνει εξακρίβωσης είναι η αύξηση της περιουσίας του συζύγου ώστε να διαπιστωθεί το αντικείμενο του πιθανού διαμοιρασμού. Εξαιρείται από τη διανομή και δεν προσμετρά ως αύξηση περιουσία η οποία δωρίζεται σε σύζυγο καθώς και το προϊόν της διάθεσης της. Το δεύτερο θέμα που εξετάζεται είναι κατά πόσο ο έτερος των συζύγων συνεισέφερε στην αύξηση, άμεσα ή έμμεσα, και το τρίτο, ο καθορισμός του ύψους της συνεισφοράς. Εάν η μαρτυρία δεν είναι καταληκτική, ως προς την έκταση της συνεισφοράς, υπεισέρχεται το τεκμήριο που δημιουργεί το άρθρο 14

(2)του νόμου.» Εξέτασα αρχικά το χρόνο της διάστασης της έγγαμης συμβίωσης των διαδίκων. Κατά την απόδειξη της αίτησης διαζυγίου 125/2008 που καταχώρισε ο αιτητής προωθήθηκε ο δικογραφημένος ισχυρισμός του ότι ο χρόνος διάστασης ήταν στις 18.6.

1. Κατατέθηκε αντίγραφο της αίτησης διαζυγίου (Τεκμήριο 22). Η καθ'ης η αίτηση δεν εμφανίστηκε στη δικαστική διαδικασία της εν λόγω αίτησης. Συνεπώς εκδόθηκε απόφαση λύσης του γάμου τους με την αναντίλεκτη μαρτυρία του αιτητή ότι η διάσταση της έγγαμης συμβίωσης τους επήλθε στις 18.6.
2. Το δεδικασμένο που προκύπτει από την απόφαση λύσης του γάμου που εκδόθηκε στις 26.5.2008 (Τεκμήριο 1) καθιστά ως ημερομηνία διάστασης τις 18.6.
3. Για το λόγο αυτό δεν παρατέθηκε η μαρτυρία των διαδίκων και της μάρτυρας του αιτητή Μ.Α.2 όσο αφορά το χρόνο της διάστασης. Εξέτασα ακολούθως την αξίωση του αιτητή ως προς το ½ μερίδιο της αύξησης της περιουσίας της καθ'ης η αίτηση κατά τις 18.6.2004 όσο αφορά το ακίνητο και την κατοικία στον Άγιο Ανδρέα στη Λευκωσία. Ο αιτητής δέχεται με την αγόρευση του δικηγόρου του διαζευκτικά εφαρμογή του τεκμηρίου του άρθρου 14

(2)του Νόμου ως προς το ⅓ μερίδιο της αύξησης. Η καθ'ης η αίτηση δέχεται με την αγόρευση της δικηγόρου της ότι σε περίπτωση που το Δικαστήριο δεχτεί ως χρόνο διάστασης το χρόνο που ισχυρίζεται ο αιτητής, δεν θα πρέπει να δοθεί μερίδιο πέραν του ⅓ της αύξησης. Η αξία του ακινήτου με την κατοικία δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός στο ποσό των €239.000 κατά τον Ιούνιο 2004 που κατέληξα ότι είναι ο χρόνος της διάστασης. Κρίσιμα στοιχεία που απομένουν για εξέταση είναι η συνεισφορά του αιτητή και της καθ'ης η αίτηση στην αγορά του ακινήτου, στην ανέγερση της κατοικίας και στην ανακαίνιση της και στα δάνεια που έγιναν για την εν λόγω επίδικη περιουσία. Σημειώνεται ότι κατά τις 18.6.2004 η επίδικη περιουσία ήταν εγγεγραμμένη στην καθ'ης η αίτηση. Η μεταβίβαση της στα τέκνα τους έγινε από την καθ'ης η αίτηση στις 30.8.

1. Η καθ'ης η αίτηση δεν προώθησε την ανταπαίτηση της. Ο αιτητής έχει το βάρος απόδειξης της συνεισφοράς του στην αγορά του οικοπέδου, στην ανέγερση της κατοικίας και στην ανακαίνιση της. Ανέφερε στη γραπτή μαρτυρία του ότι έκανε όλες τις πληρωμές για το δάνειο αγοράς του οικοπέδου ΛΚ5.000 (€8.543) και πλήρωσε το κόστος των εργασιών των προσθηκών για την κατοικία ΛΚ15.000 (€25.629). Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του κατέθεσε ότι πλήρωσε το 65% του συνολικού κόστους αγοράς του οικοπέδου, του κόστους ανέγερσης της κατοικίας και των βελτιώσεων που έγιναν. Αντεξεταζόμενος ως προς τη μαρτυρία του για την αγορά του οικοπέδου και την ανέγερση της κατοικίας ρωτήθηκε αν έχει αποδείξεις. Απάντησε ότι δεν έχει αποδείξεις πληρωμών. Έδωσε εξήγηση όσο αφορά την αγορά υλικών για το κτίσιμο ότι επειδή το οικόπεδο ήταν γραμμένο στην καθ'ης η αίτηση, οι αποδείξεις ήταν στο όνομα της ενώ οι πληρωμές γίνονταν από τον ίδιο. Η εξήγηση του δεν γίνεται πιστευτή. Δέχτηκε αντεξεταζόμενος ότι η καθ'ης η αίτηση συνήψε δάνειο για την ανέγερση της κατοικίας «που ήταν αρχικά ΛΚ29.500». Ανέφερε ότι πλήρωνε από τα εισοδήματα του όλα τα έξοδα της οικογένειας εκτός από την αποπληρωμή του εν λόγω δανείου της καθ'ης η αίτηση. Η καθ'ης η αίτηση κατέθεσε στη μαρτυρία της ότι η αγορά του οικοπέδου και η ανέγερση της κατοικίας έγιναν από δάνεια που συνήψε η ίδια και κατέβαλλε τις δόσεις. Κατέθεσε σχετικά έγγραφα (Τεκμήριο 28). Οι διάδικοι συμφωνούν ότι ο πατέρας της καθ'ης η αίτηση κατέβαλε ΛΚ10.000 για την ανέγερση της κατοικίας. Ο καθ'ου η αίτηση κατέθεσε στη γραπτή μαρτυρία του ότι συνεισέφερε στο μεγαλύτερο μέρος των εξόδων της οικογένειας. Κατέθεσε σχετικά έγγραφα (Τεκμήρια 4 και 4Α). Η θέση του ότι συνεισέφερε στα έξοδα της οικογένειας έγινε δεκτή από την καθ'ης η αίτηση αφού κατά την αντεξέταση του έγινε υποβολή πως η συμβολή του περιορίστηκε μόνο στην κάλυψη των εξόδων της οικογένειας. Κατέθεσε η καθ'ης η αίτηση στην έγγραφη μαρτυρία της ότι η εταιρεία που εργοδοτούσε τον αιτητή κάλυπτε τα έξοδα για το σπίτι, τα έξοδα των παιδιών και του παρείχε αυτοκίνητο και άλλα ωφελήματα. Αναφέρεται στο έγγραφο που κατέθεσε ο αιτητής (Τεκμήριο 3) ότι το ετήσιο εισόδημα του από την εργασία του κατά τα έτη 1998-2004 ήταν πέραν των €20.000 περιλαμβανομένων μισθού, εξόδων και ωφελημάτων. Οι πληρωμές των εξόδων της οικογένειας που έκανε η εταιρεία του αιτητή αποδεικνύονται από τα έγγραφα που κατέθεσε η καθ'ης η αίτηση ως Τεκμήριο
2. Η καθ'ης η αίτηση δέχτηκε κατά την κυρίως εξέταση και την αντεξέταση της ότι ο αιτητής συνεισέφερε στα έξοδα της οικογένειας, πλήρωσε η εταιρεία στην οποία εργοδοτείτο «για επιδιορθώσεις και ανακαινίσεις» καθώς και ότι τα δίδακτρα των σχολείων των παιδιών πληρώνονταν από την εταιρεία του αιτητή. Προκύπτει από την αναφερθείσα μαρτυρία ότι ο αιτητής συνεισέφερε στην κάλυψη των εξόδων της οικογένειας, λειτουργικών εξόδων της κατοικίας και εξόδων των τέκνων συμπεριλαμβανομένων των διδάκτρων των σχολείων. Προκύπτει ότι τα δάνεια για την αγορά του οικοπέδου και την ανέγερση της κατοικίας έγιναν στο όνομα της καθ'ης η αίτηση και αυτή πλήρωνε τις δόσεις από το εισόδημα της εργασίας της. Η πληρωμή των δόσεων των δανείων για την απόκτηση της επίδικης περιουσίας από τον ένα σύζυγο και η κάλυψη των εξόδων της οικογένειας σε σημαντικό μέρος από τον άλλο σύζυγο, είναι θέμα του οικογενειακού προγράμματος των εξόδων των μελών της οικογένειας. Δεν σημαίνει ότι ο σύζυγος που προβαίνει στην καταβολή των δόσεων των δανείων για την απόκτηση της επίδικης περιουσίας βρίσκεται σε ευμενέστερη θέση έναντι του συζύγου που προβαίνει σε πληρωμές των εξόδων επιβίωσης της οικογένειας και της εκπαίδευσης των παιδιών. Όσο αφορά την εισοδηματική δυνατότητα του αιτητή και της καθ'ης η αίτηση δεν προβλήθηκαν ισχυρισμοί ότι το εισόδημα από την εργασία του ενός, υπερείχε του εισοδήματος του άλλου. Με βάση τις πιο πάνω διαπιστώσεις μου, καταλήγω ότι ο αιτητής δεν απέδειξε με θετικό τρόπο την έκταση της συνεισφοράς του στην απόκτηση της επίδικης περιουσίας ως είχε το βάρος απόδειξης να πράξει. Κατέθεσε αντεξεταζόμενος ότι δεν έχει αποδείξεις πληρωμών. Αξιολογώντας τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, δεν μπορεί να εξευρεθεί με πραγματικό υπολογισμό η συνεισφορά του αιτητή στην απόκτηση της επίδικης περιουσίας. Συνεπώς εφαρμόζεται το τεκμήριο του άρθρου 14

(2)του Νόμου, στο οποίο ορίζεται: «Η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά.» Παραθέτω το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Α. Θεωρή ν. Δ. Χρυσοστόμου

(2003)1 ΑΑΔ 386, 389, στην οποία λέχθηκε: «Ως εκ τούτου, εφόσον δεν είχε αποδειχθεί ούτε μεγαλύτερη, ούτε μικρότερη, αλλά ούτε και ανύπαρκτη συνεισφορά της εφεσίβλητης στην αύξηση της ακίνητης περιουσίας του εφεσείοντος, ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο προχώρησε και εφάρμοσε το τεκμήριο του εδαφίου

(2)του άρθρου 14 του Νόμου σύμφωνα με το οποίο, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά, η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης.» Σχετική με τα επίδικα θέματα της εξεταζόμενης υπόθεσης είναι και η απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Κ. Βασιλείου ν. Μ. Βασιλείου

(2012)1Α ΑΑΔ 279, στην οποία παραπέμπω. Kρίνω ότι η συνεισφορά του αιτητή εκτείνεται στο ⅓ της αύξησης της επίδικης περιουσίας της καθ'ης η αίτηση. Συνεπώς η συνεισφορά του είναι το ⅓ του ποσού των €239.000, το οποίο είναι το αντικείμενο διαμοιρασμού μεταξύ των διαδίκων, δηλαδή €79.666. Όσο αφορά την αξίωση του αιτητή ως προς το ½ του ποσού που έλαβε η καθ'ης η αίτηση από την εκμετάλλευση του ακινήτου ως ενοίκια επισημαίνω κατά πρώτον ότι δεν αφορά την εφαρμογή του Νόμου, ώστε να εξετάζεται αύξηση της περιουσίας της καθ'ης η αίτηση ως προς τα ενοίκια. Τέτοια αξίωση δεν εντάσσεται στα πλαίσια το Νόμου αλλά στις γενικές αρχές δικαίου για αποζημίωση στη δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου. Συνεπώς δεν υπάρχει δικαιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου ως προς την αξίωση αυτή. Επισημαίνεται κατά δεύτερον ότι δεν αφορά τον ουσιώδη χρόνο της διάστασης, τον Ιούνιο 2004, αφού το αίτημα αφορά τον Αύγουστο 2004 και έπειτα. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται λόγω μη προώθησης. Εκδίδεται απόφαση υπέρ του αιτητή και εναντίον της καθ'ης η αίτηση για το ποσό των €79.666 πλέον νόμιμο τόκο από τις 19.4.2018, ημερομηνία καταχώρισης της τροποποιημένης αίτησης. Κρίνω ασκώντας τη διακριτική εξουσία μου, να μην εφαρμόσω τον κανόνα του άρθρου 33

(2)του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 (Ν14/60), όπως τροποποιήθηκε, όσο αφορά την επιδίκαση νόμιμου τόκου επί του εξ αποφάσεως χρέους από το χρόνο καταχώρισης της εναρκτήριας αίτησης στις 26.5.

1. Διαπιστώνεται από το φάκελο του υπόθεσης ότι η πορεία της διαδικασίας προχώρησε προς άλλη κατεύθυνση με την καταχώριση της τροποποιημένης αίτησης στις 19.4.
2. Για το λόγο αυτό κρίνω ότι είναι δίκαιο όπως το εξ αποφάσεως χρέος φέρει νόμιμο τόκο από τις 19.4.2018, που καταχωρίστηκε η τροποποιημένη αίτηση, η οποία έδωσε ώθηση στη διαδικασία Π. Μουστάκα ν. Ν. Ιωάννου και Ν. Ιωάννου ν. Π. Μουστάκα

(2010)1ΑΑΔ173. Ενόψει της μερικής επιτυχίας της αίτησης και ως το αίτημα του αιτητή που τέθηκε διαζευκτικά με την αγόρευση του δικηγόρου του, τα έξοδα επιδικάζονται ως προς το ⅓ υπέρ του αιτητή και εναντίον της καθ'ης η αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. sn cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο