Α.Ζ. ν. Μ.Ν., Αρ. Αίτησης:345/2019, 20/5/2021

(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν216/90), στο εξής «ο Νόμος». Το ποσό της συνεισφοράς του αιτητή με βάση το εν λόγω διάταγμα αυξήθηκε έκτοτε στο ποσό των €650 το μήνα, κατά δέκα τοις εκατόν (10%), με βάση το άρθρο 38

(2)του Νόμου. Με αίτηση που ο αιτητής καταχώρισε στις 16.10.2019 ζητά την ακύρωση του επίδικου διατάγματος, όπως αυτό αυξήθηκε, με βάση το άρθρο 38

(1)του Νόμου. Διαζευκτικά ζητά την τροποποίηση του στο ποσό που θα κρίνει το Δικαστήριο. Πρόβαλε στο δικόγραφο του ότι το επίδικο διάταγμα εκδόθηκε ερήμην του επειδή κατά το έτος 2007, που εκδόθηκε το διάταγμα, βρισκόταν στην Ελλάδα υπηρετώντας τη στρατιωτική θητεία του. Πρόβαλε ως λόγο για την αιτούμενη ακύρωση ή τροποποίηση, το γεγονός ότι κατέστη ανίκανος για εργασία από τις 25.12.2012 λόγω σοβαρού τροχαίου ατυχήματος. Έκτοτε δεν εργάζεται και λαμβάνει επίδομα αναπηρίας €480 το μήνα. Η καθ'ης η αίτηση αμφισβητεί με την έκθεση υπεράσπισης της την απαίτηση του αιτητή. Πρόβαλε ότι ο αιτητής δεν έλαβε νομικά μέτρα για να τροποποιήσει το επίδικο διάταγμα από το

1. Ο αιτητής ανέφερε στο δικόγραφο της απάντησης στην υπεράσπιση ότι από το τροχαίο ατύχημα που συνέβηκε στις 25.12.2012 κατέστη «μόνιμα ανίκανος για εργασία», «Μπαινόβγαινε σε χειρουργεία» μέχρι και το Μάρτιο 2018 και δεν είχε «ψυχικά και/ή οικονομικά περιθώρια» για να προβεί σε καταχώριση σχετικής αίτησης μείωσης διατροφής. Κατά την ακροαματική διαδικασία οι διάδικοι κατέθεσαν έγγραφη μαρτυρία με ένορκη δήλωση. Η εκδίκαση ολοκληρώθηκε με τις γραπτές αγορεύσεις των δικηγόρων τους στις 2.4.2021 και επιφυλάχθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία του αιτητή. Ανέφερε στην ένορκη δήλωση του, η οποία αποτέλεσε τη μαρτυρία του, τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Eκδόθηκε διάταγμα διατροφής στις 2.11.2007 στην αίτηση διατροφής 236/2007 με το οποίο διατάχθηκε να καταβάλλει στην καθ'ης η αίτηση το ποσό €367 (ΛΚ215 όπως ήταν τότε) από 1.10.2007 ως συνεισφορά του για τη διατροφή του τέκνου Γ. που απέκτησε με την καθ'ης η αίτηση. Μετά την έκδοση του εν λόγω διατάγματος διαφοροποιήθηκαν τα γεγονότα έκδοσης του. Είχε σοβαρό τροχαίο ατύχημα στις 25.12.2012 από το οποίο κατέστη μόνιμα ανίκανος για εργασία. Μπαινόβγαινε σε χειρουργεία μέχρι το Μάρτιο
2. Κατέθεσε ότι τα προβλήματα υγείας που έχει από το έτος 2012 δεν του άφηναν «ψυχικά και οικονομικά περιθώρια» για να προβεί σε σχετική αίτηση μείωσης του ποσού του διατάγματος. Έκτοτε δεν εργάζεται και λαμβάνει επίδομα αναπηρίας ποσού €480 το μήνα. Αναφέρθηκε σε γραπτή συμφωνία μεταξύ αυτού και της καθ'ης η αίτηση στις 18.12.2008 για την καταβολή ποσού €250 το μήνα «αντί €360» και καταβολή επιπλέον άλλων εξόδων κατά το ήμισυ. Κατέθεσε αντίγραφο της συμφωνίας και αποδείξεις καταβολής ποσού €250 ως τεκμήρια. Κατέθεσε ως τεκμήριο αντίγραφο της έκθεσης ολοκληρωμένου πορίσματος αξιολόγησης αναπηρίας του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων αναφέροντας ότι πιστοποιήθηκε η «μόνιμη αναπηρία» του. Καθώς και αντίγραφο ιατρικής έκθεσης στην οποία αξιολογείται η ικανότητα του για εργασία. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία της καθ'ης η αίτηση. Ανέφερε στην ένορκη δήλωση της, η οποία αποτέλεσε τη μαρτυρία της, τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Συμφώνησε ότι συνήψαν τη γραπτή συμφωνία που ανέφερε ο αιτητής. Ο τελευταίος δεν κατέβαλλε ποσό διατροφής από τον Ιανουάριο
3. Εκδόθηκε ένταλμα φυλάκισης εναντίον του στις 14.11.2019 για περίοδο 12 μηνών για το ποσό των €37.000 με αναστολή εκτέλεσης για περίοδο οκτώ μηνών. Εκτίει την ποινή φυλάκισης από τον Ιούλιο
4. Κατέθεσε ότι ο αιτητής θα μπορούσε να λάβει νομικά μέτρα για να τροποποιηθεί το επίδικο διάταγμα. Αντί αυτού, επέλεξε να μην συνεισφέρει για τη διατροφή του τέκνου τους από το
5. Νομική εξέταση - Αξιολόγηση μαρτυρίας - Κατάληξη Στο άρθρο 33

(1)του Νόμου ορίζεται: «33

(1)Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.» Στο άρθρο 37 του Νόμου ορίζεται: «37

(1)Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.

(2)Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του.» Στο άρθρο 38

(1)του Νόμου (όπως τροποποιήθηκε) ορίζεται: «38

(1)Αν αφότου εκδόθηκε η απόφαση που προσδιορίζει τη διατροφή μεταβλήθηκαν οι όροι της, το Δικαστήριο μπορεί να τροποποιήσει την απόφαση του ή και να διατάξει τον τερματισμό της διατροφής.» Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στη Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου

(1993)1 ΑΑΔ 195, 201, λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Ο όρος ΄αφότου΄ στο πλαίσιο του άρθρου 38 του Ν216/90, δεν αφήνει αμφιβολία ότι μόνο γεγονότα τα οποία ανακύπτουν μετά την έκδοση του διατάγματος και τείνουν να διαφοροποιήσουν το πραγματικό βάθρο στο οποίο στηρίχθηκε η απόφαση της οποίας επιδιώκεται η τροποποίηση, μπορεί να στοιχειοθετήσουν τις προϋποθέσεις για αναθεώρηση του εκδοθέντος διατάγματος. Διαφορετικά, δεν παρέχεται δικαιοδοσία σε Δικαστήριο να αναθεωρήσει την απόφαση ομοβάθμιου Δικαστηρίου.» Στην πρόσφατη απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Αντρέου ν. Τσίρου, Έφεση αρ.16/2013, ημερομηνίας 21.12.2016, λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Το άρθρο 38, το οποίο είναι προσδιοριστικό της δυνατότητας τροποποίησης υφιστάμενου διατάγματος διατροφής, ερμηνεύθηκε σε αριθμό υποθέσεων όπως τις Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου

(1993)1 Α.Α.Δ 195, Αριστείδου ν. Χρυσάνθου

(1994)1 Α.Α.Δ. 711, Δημητρίου ν. Περδίου

(2005)1 Α.Α.Δ 1418 και άλλες. Η νομολογία έχει καθορίσει ότι μόνο γεγονότα τα οποία ανακύπτουν μετά την έκδοση του αρχικού διατάγματος είναι δυνατό να ληφθούν υπόψη προς αναθεώρηση του υφιστάμενου διατάγματος. Είναι η μεταβολή των όρων που καθιστά την αρχική απόφαση μεταρρυθμιστέα. Αυτό σημαίνει ότι οιοσδήποτε των διαδίκων που υπόκειται στο αρχικό διάταγμα διατροφής, μπορεί να υποβάλει αίτηση για τροποποίηση είτε προς τα άνω, είτε προς τα κάτω, ή, ακόμη και να επιδιώξει εξ ολοκλήρου τερματισμό της διατροφής, (δέστε σχετικά και τα όσα αναφέρονται στα συγγράμματα Ε. Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη: Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙα, σελ. 144-145, Γιώργου Κουμάντου: Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙ, σελ. 123-125 και Βασίλη Βαθρακοκοίλη: Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο, Γ΄ Έκδοση, σελ. 515-518, που ερμηνεύουν το αντίστοιχο άρθρο 1494 του Αστικού Κώδικα). Ο αιτητής έχει βέβαια το βάρος απόδειξης ότι οι όροι του υφιστάμενου διατάγματος διατροφής έχουν μεταβληθεί ούτως ώστε να είναι αναγκαία η τροποποίηση του.» Τίθεται το ερώτημα, κατά πόσο στην εξεταζόμενη υπόθεση υπάρχει μεταβολή των όρων από τότε που εκδόθηκε το διάταγμα του οποίου επιδιώκεται τροποποίηση, ώστε να ενεργοποιείται η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Το επίδικο διάταγμα εκδόθηκε στις 2.11.2007 ερήμην του αιτητή. Ο αιτητής επέλεξε να μην εμφανιστεί στη διαδικασία και η καθ'ης η αίτηση προέβηκε σε απόδειξη της αίτησης της. Τον ουσιώδη χρόνο έκδοσης του επίδικου διατάγματος ο αιτητής υπηρετούσε τη στρατιωτική θητεία του στην Ελλάδα. Συνεπώς τα εισοδήματα του αιτητή και της καθ'ης η αίτηση κατά το χρόνο έκδοσης του επίδικου διατάγματος και οι ανάγκες του ανήλικου τέκνου τους εξετάστηκαν από το Δικαστήριο με βάση την απόδειξη τους από την καθ'ης η αίτηση. Το γεγονός ότι δεν εμφανίστηκε ο αιτητής είναι αδιάφορο και δεν τον βοηθά στην εξεταζόμενη αίτηση. Ο αιτητής ισχυρίστηκε στο δικόγραφο του και υποστήριξε με τη μαρτυρία του το γεγονός ότι κατέστη ανίκανος για εργασία από τις 25.12.2012 λόγω σοβαρού τροχαίου ατυχήματος. Πρόβαλε ως λόγο για την καθυστέρηση να προβεί στην καταχώριση της εξεταζόμενης αίτησης το γεγονός ότι «μπαινόβγαινε σε χειρουργεία» μέχρι το Μάρτιο

1. Ανέφερε ότι «ψυχικά και οικονομικά» δεν μπορούσε να προβεί σε νομικά μέτρα. Eπισημαίνω ότι η γραπτή συμφωνία που συνήψαν ο αιτητής και η καθ'ης η αίτηση μετά την έκδοση του επίδικου διατάγματος, στις 18.12.2008, για μείωση της συνεισφοράς του, δεν επηρεάζει την ισχύ του επίδικου διατάγματος. Η συνεισφορά του αιτητή καθορίστηκε με το επίδικο διάταγμα στο ποσό €367 το μήνα και αυξήθηκε στο ποσό €
2. Θέτω περαιτέρω ότι η έκδοση εντάλματος φυλάκισης εναντίον του αιτητή στην αίτηση διατροφής 236/2007 στις 14.11.2019 για το ποσό €37.000 δεν αφορά την εξεταζόμενη αίτηση. Ο αιτητής καταχώρισε την εξεταζόμενη αίτηση στις 16.10.2019 ζητώντας την ακύρωση ή την τροποποίηση του επίδικου διατάγματος ώστε να μην καταβάλλει το ποσό της συνεισφοράς του όπως αυξήθηκε στο ποσό €650 ή να καταβάλλει μειωμένο ποσό χωρίς να αναφέρει το ποσό που μπορεί να καταβάλλει, προβάλλοντας την ανικανότητα για εργασία λόγω του ατυχήματος που συνέβηκε στις 25.12.
3. Προέβηκε στην παρούσα δικαστική διαδικασία σχεδόν επτά χρόνια μετά το εν λόγω συμβάν. Πρόβαλε, ως λόγο για την καθυστέρηση, τις χειρουργικές επεμβάσεις που τον εμπόδιζαν «ψυχικά και οικονομικά» να προβεί σε νομικά μέτρα. Ο λόγος που πρόβαλε θα μπορούσε να γίνει αποδεκτός, αν αφορούσε εύλογο χρονικό διάστημα μετά το τροχαίο ατύχημα που είχε. Ίσως διάστημα δύο χρόνων να αποτελούσε εμπόδιο για τον αιτητή να προχωρήσει στη δικαστική διαδικασία μέχρι να αναρρώσει σχετικά ώστε να αποφασίσει για τις οικονομικές υποχρεώσεις του. Θεωρώ υπερβολικό το χρονικό διάστημα των επτά ετών από το χρόνο που συνέβηκε το γεγονός του τραυματισμού του. Το θέμα του χρόνου προσφυγής στο Δικαστήριο για την ακύρωση ή την τροποποίηση του επίδικου διατάγματος είναι το τυπικό μέρος εξέτασης της απαίτησης του. Προχώρησα να εξετάσω τους λόγους που πρόβαλε όσο αφορά το ουσιαστικό μέρος της απαίτησης του. Ισχυρίστηκε ότι πιστοποιήθηκε η «μόνιμη αναπηρία» του, είναι «ανίκανος για εργασία» και λαμβάνει επίδομα αναπηρίας €
4. Επισημαίνω τα ακόλουθα σχετικά: H αναπηρία του πιστοποιήθηκε ως «μέτρια κινητική». Αυτό αναφέρεται στο αντίγραφο της έκθεσης ολοκληρωμένου πορίσματος αξιολόγησης αναπηρίας ημερομηνίας 10.2.2017 που κατέθεσε ως τεκμήριο
5. Δεν πιστοποιήθηκε «άλλη σωματική, οπτική, ακουστική, νοητική ή ψυχική αναπηρία». Επιπλέον αναφέρεται στο εν λόγω τεκμήριο γνωμάτευση για δικαιώματα κοινωνικών παροχών και υπηρεσιών όσο αφορά «επαγγελματική κατάρτιση» και «δημιουργία μικρών μονάδων αυτοεργοδότησης». Προκύπτει από τα ανωτέρω ότι η αναπηρία του αιτητή είναι «μέτρια κινητική» και όχι «σοβαρή» ή «ολική» όσο αφορά την έκταση της. Καθώς και ότι δικαιούται κοινωνικές παροχές και υπηρεσίες για επαγγελματική κατάρτιση και για εργασία ως αυτοεργοδοτούμενος. Η ικανότητα του για εργασία αξιολογήθηκε από ιατρό κατόπιν παραπομπής του από τους δικηγόρους του. Κατατέθηκε αντίγραφο ιατρικής έκθεσης ημερομηνίας 2.4.2018 ως τεκμήριο
6. Αναφέρει σ' αυτή ο Δρ. Ελπιδοφόρος Σωτηριάδης ότι αφού συνεκτίμησε την κατάσταση της υγείας του αιτητή καταλήγει ότι «έχει απωλέσει οριστικά την ικανότητα του να ασκεί οποιαδήποτε χειρωνακτική εργασία. Επιπλέον, δεδομένου του χαμηλού επιπέδου εκπαίδευσης του (απόφοιτος γυμνασίου) οι επιλογές του για αναζήτηση οποιασδήποτε μη χειρωνακτικής ή/και ελαφριάς εργασίας, έστω και σε μερική βάση, είναι σημαντικά περιορισμένες». Καθώς και ότι: «.δεν είναι ικανός να εκτελεί τα καθήκοντα υπαλλήλου σε κατάστημα πώλησης γύρου, ούτε τα καθήκοντα του εργάτη σε εταιρεία κατασκευής δρόμων ή πεζοδρομίων, ούτε τα καθήκοντα του εργάτη στη συσκευασία αγροτικών προϊόντων. Με βάση το επαγγελματικό ιστορικό,..δεν είναι ικανός να ασκεί οποιοδήποτε επάγγελμα είναι συμβατό με τις προηγούμενες γνώσεις και τις εμπειρίες του». Συνάγεται από τα πιο πάνω ότι ο αιτητής με «μέτρια κινητική» αναπηρία είναι ικανός για εργασία. Αναφέρεται στην ιατρική έκθεση ότι δεν είναι ικανός για τα επαγγέλματα που άσκησε, για τα οποία έχει γνώσεις και εμπειρίες. Δεν ανέφερε ο αιτητής κατά πόσο άσκησε τα δικαιώματα κοινωνικών παροχών και υπηρεσιών για «επαγγελματική κατάρτιση» και «δημιουργία μικρής μονάδας αυτοεργοδότησης», που αναφέρονται στο τεκμήριο 10 που κατέθεσε, και αν όχι για ποιο λόγο. Το ποσό του επιδόματος αναπηρίας €480 που καταβάλλεται από το κράτος αφορά τη «μέτρια κινητική» αναπηρία του ώστε με την άσκηση των «δικαιωμάτων κοινωνικών παροχών και υπηρεσιών» να μπορεί να αυξήσει το εισόδημα αυτό με την εργασία του για να εξασφαλίσει τη διατροφή και την επιβίωση του ανήλικου τέκνου του και τη δική του. Ενόψει των ανωτέρω, ότι ο αιτητής δεν απέδειξε την απαίτηση του για ακύρωση ή τροποποίηση με μείωση του ποσού του επίδικου διατάγματος, όπως αυτό αυξήθηκε, προβάλλοντας την αναπηρία του. Περαιτέρω δεν δικογράφησε και συνεπώς δεν έδωσε μαρτυρία για μείωση των εξόδων του τέκνου τους μετά την έκδοση του επίδικου διατάγματος. Είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι δεν προκύπτει μεταβολή των όρων έκδοσης του επίδικου διατάγματος. Η αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της καθ'ης η αίτηση και εναντίον του αιτητή, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. sn cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο