Ν.Π. ν. Γ.Ι., Αρ. Αίτησης: 486/2020, 25/5/2021

(1989)1Ε ΑΑΔ29) και συνεκτικά τη γνώμη του ανήλικου τέκνου των διαδίκων (Στυλιανού ν. Στυλιανού

(1993)1ΑΑΔ 130), στοιχεία που λαμβάνει υπόψη κατά τη διαδικασία της εναρκτήριας αίτησης, κατά την οποία αξιολογεί τη μαρτυρία που θα προσαχθεί, λειτουργώντας εξεταστικά. Παραθέτω το άρθρο 6

(2)και

(3)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν216/90), στο εξής «ο Νόμος»: «6.

(2)(α) Στο συμφέρον του τέκνου πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του Δικαστηρίου όταν, κατά τις διατάξεις του νόμου, το Δικαστήριο αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο της άσκησης της. (β) Η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις με βάση το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πεποιθήσεις, την ιθαγένεια, την εθνική ή κοινωνική προέλευση ή την περιουσία.

(3)Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του.» Για να επιτύχει ο αιτητής έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος επικοινωνίας με το τέκνο του θα πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις με βάση το άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 (Ν14/60):

(1)Η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση στην ακρόαση της εναρκτήριας αίτησης. Το άρθρο 17 του Νόμου ορίζει: «17.

(1)Ο γονέας με τον οποίο δε διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας με αυτό.

(2)Σε περίπτωση διαφωνίας όσο αφορά την άσκηση του δικαιώματος προσωπικής επικοινωνίας, αποφασίζει το Δικαστήριο.

(3)Στην απόφαση του το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και εφαρμόζει κατ' αναλογία τις πρόνοιες του άρθρου 6.» Κρίνω ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση στην εναρκτήρια αίτηση ως προς την άσκηση του δικαιώματος προσωπικής επικοινωνίας του αιτητή με το τέκνο του.

(2)Η ύπαρξη πιθανότητας ότι ο αιτητής δικαιούται σε θεραπεία ή έχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Λόγω της εξουσίας του Δικαστηρίου να αποφασίζει, σε περίπτωση διαφωνίας, για την άσκηση του δικαιώματος προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο με βάση το συμφέρον του τέκνου, ικανοποιείται και η προϋπόθεση αυτή.

(3)Ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο χωρίς την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Η ψυχική υγεία του τέκνου δεν μπορεί να αποτιμηθεί σε χρήμα, ούτε μπορεί να αποκατασταθεί με κανένα τρόπο μεταγενέστερα. Εξετάζοντας αν ικανοποιείται η προϋπόθεση αυτή, με απασχόλησε το ερώτημα, κατά πόσο, από τα ενώπιον μου στοιχεία δικαιολογείται η έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος προσωπικής επικοινωνίας του αιτητή με τον ανήλικο υιό του λαμβάνοντας υπόψη το συμφέρον του τέκνου. Μελέτησα τις θέσεις των διαδίκων λαμβάνοντας υπόψη το συμφέρον του τέκνου τους. Κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα εξυπηρετηθεί όσο το δυνατόν καλύτερα το συμφέρον του ανήλικου τέκνου των διαδίκων, λαμβάνοντας υπόψη και την ηλικία του, είναι τριών ετών. Το άρθρο 6

(1)και

(2)(α) του Νόμου καθιερώνει την αρχή ότι η γονική μέριμνα πρέπει να ασκείται προς το συμφέρον του τέκνου και ότι στο συμφέρον του τέκνου πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του Δικαστηρίου όταν, κατά τις διατάξεις του Νόμου, το Δικαστήριο αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο της άσκησης της. Ως συμφέρον του τέκνου εννοείται το σωματικό, υλικό, πνευματικό, ψυχικό, ηθικό και γενικότερα το κάθε είδους συμφέρον (Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Φ. Ντούμα κ.ά.

(2001)1Γ Α.Α.Δ. 1911). Στη Σύμβαση περί των Δικαιωμάτων του Παιδιού, η οποία κυρώθηκε με τους περί της Σύμβασης περί των Δικαιωμάτων του Παιδιού (Κυρωτικούς) Νόμους του 1990 και του 2000, ορίζεται στο άρθρο 3 ότι σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν παιδιά και λαμβάνονται, μεταξύ άλλων από τα Δικαστήρια, «πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη το συμφέρον του παιδιού». Στο άρθρο 9

(3)της Σύμβασης ορίζεται ότι: «Τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν να σέβονται το δικαίωμα του παιδιού που ζει χωριστά από τους δύο γονείς του ή από τον έναν από αυτούς να διατηρεί προσωπικές σχέσεις και να έχει άμεση επαφή με τους δύο γονείς του, τακτικά, εκτός εάν αυτό είναι αντίθετο με το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού.» Η τρίτη προϋπόθεση συνδέεται με το θέμα της επάρκειας των αποζημιώσεων. Όταν όμως η υπόθεση αφορά τον ψυχικό κόσμο του ανήλικου τέκνου των διαδίκων, η προϋπόθεση αυτή δεν μπορεί να εξεταστεί σε συνάρτηση με οικονομικά συμφέροντα. Στη Στυλιανού ν. Στυλιανού (ανωτέρω) λέχθηκε σχετικά: «.η δικαιοδοσία για γονική μέριμνα δεν έχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Αντίθετα, έχει άξονα το κοινό καθήκον των γονέων για τη φροντίδα των παιδιών τους και συνισταμένη την ευημερία των τέκνων.» Το τέκνο των διαδίκων είναι τριών ετών. Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι έχει ανάγκη την προσωπική επικοινωνία με τον πατέρα του. Η απουσία από τη ζωή του ή η επικοινωνία σε χρονικά διαγράμματα και με εποπτεία κατά την κρίση της καθ'ης η αίτηση θα οδηγούσε στην αποξένωση και στη δημιουργία χάσματος που δύσκολα θα μπορούσε να αποκατασταθεί. Συνεπώς κρίνω ότι ικανοποιείται και η τρίτη προϋπόθεση. Το ερώτημα που με απασχόλησε, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, είναι ποιο είναι το συμφέρον του ανήλικου υιού των διαδίκων στην ηλικία των τριών ετών. Να έχει ο αιτητής την εκτεταμένη επικοινωνία με το τέκνο του ως το αίτημα του ή το δικαίωμα να ασκείται περιορισμένα σε αρχικό στάδιο στην παρουσία Λειτουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών ώστε να προετοιμαστεί ο ανήλικος για να είναι ομαλή και απρόσκοπτη η επικοινωνία και κατ' επέκταση η σχέση του με τον πατέρα. Λαμβάνω υπόψη μου τα ακόλουθα σημαντικά: Ο αιτητής ασκούσε, με ενδιάμεσο διάταγμα άλλης διαδικασίας, το δικαίωμα επικοινωνίας με το τέκνο του στην παρουσία της καθ'ης η αίτηση ή του πατέρα ή της μητέρας αυτής σε παιχνιδότοπο ή πάρκο που καθοριζόταν στο διάταγμα. Λόγω της ηλικίας του τέκνου και του γεγονότος ότι ο αιτητής ασκούσε το δικαίωμα επικοινωνίας στην παρουσία της καθ'ης η αίτηση ή ενός από τους γονείς της, κρίνω ότι το δικαίωμα επικοινωνίας δεν μπορεί να ασκείται στον παρόντα χρόνο όπως ο αιτητής επιδιώκει. Ούτε όμως όπως η καθ'ης η αίτηση υποστηρίζει. Καταλήγω, ενόψει των ανωτέρω, ότι η επικοινωνία πατέρα-τέκνου θα πρέπει να γίνεται ως ακολούθως: Αρχικά μια φορά την εβδομάδα διάρκειας μιας ώρα για το μήνα Ιούνιο 2021 στην παρουσία της Λειτουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών κας Κούλας Κυριζή στην οποία ανατέθηκε η διενέργεια κοινωνικής έρευνας και η σύνταξη έκθεσης για την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης. Η επικοινωνία θα γίνεται χωρίς να είναι παρούσα η μητέρα. Οι διάδικοι θα συνεργάζονται με την εν λόγω Λειτουργό και θα τηρούν τις οδηγίες της για την επιβλεπόμενη επικοινωνία. Κρίνω ότι έτσι θα ανακτηθεί η έλλειψη επικοινωνίας του πατέρα με το τέκνο του. Η επιτήρηση και η επίβλεψη της Λειτουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών στην επικοινωνία θα βοηθήσει στην εξοικείωση του παιδιού με τον πατέρα του. Στη συνέχεια δύο φορές την εβδομάδα χωρίς την παρουσία της Λειτουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών. Συνεπώς εκδίδεται ενδιάμεσο διάταγμα με το οποίο ο αιτητής θα έχει δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας με τον ανήλικο υιό του ως ακολούθως: 1. Kάθε Πέμπτη του μήνα Ιουνίου 2021, στις 3, 10, 17 και 24, από η ώρα 14.00 μέχρι η ώρα 15.00. Η επικοινωνία θα γίνεται στο πάρκο Αθαλάσσας και θα επιτηρείται από τη Λειτουργό Κοινωνικών Υπηρεσιών κα Κούλα Κυριζή. Καθορίζεται ως τόπος παραλαβής και παράδοσης του τέκνου, για σκοπούς επικοινωνίας του αιτητή με αυτό, το πάρκο Αθαλάσσας, στην είσοδο του πάρκου πλησίον της εκκλησίας Αγίας Βαρβάρας. Η καθ'ης η αίτηση διατάσσεται να μεταφέρει το τέκνο στην έναρξη του διατάγματος στον εν λόγω χώρο και να το παραλαμβάνει στη λήξη του από τον εν λόγω χώρο, ως ανωτέρω καθορίζεται. Η ισχύς της ρύθμισης αυτής αρχίζει την Πέμπτη 3.6.2021 και λήγει την Πέμπτη 24.6.2021. 2. Κάθε Τετάρτη, από την Τετάρτη 30.6.2021, από η ώρα 15.00 μέχρι η ώρα 19.00. Κάθε πρώτο και τρίτο Σάββατο του μήνα, και πέμπτο αν υπάρχει, και κάθε δεύτερη και τέταρτη Κυριακή του μήνα, από το Σάββατο 3.7.2021 και την Κυριακή 11.7.2021, από η ώρα 10.00 το πρωί μέχρι η ώρα 19.00. Η καθ'ης η αίτηση διατάσσεται να παραδίδει το τέκνο στον αιτητή στην έναρξη του διατάγματος στον τόπο διαμονής της και να το παραλαμβάνει από τον αιτητή στον τόπο διαμονής της. Ο αιτητής διατάσσεται να παραλαμβάνει το τέκνο από την καθ'ης η αίτηση στην έναρξη του διατάγματος στον τόπο διαμονής της καθ'ης η αίτηση και να το παραδίδει στην καθ'ης η αίτηση στον τόπο διαμονής της. Το διάταγμα ισχύει μέχρι την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης ή την έκδοση νεότερου διατάγματος του Δικαστηρίου. Ενόψει της κατάληξης, κρίνω ότι είναι δίκαιο τα έξοδα να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της εναρκτήριας αίτησης, όχι όμως εναντίον του αιτητή. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. sn cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο