Δ.Κ.Δ. ν. Χ.Γ.Ψ., Αρ. Αίτησης:194/2019, 27/5/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Δικαιοδοσία Διατροφής Ενώπιον: Φ. Κωνσταντίνου, Δ. Αρ. Αίτησης:194/2019 Μεταξύ: Δ.Κ.Δ. Αιτητής και Χ.Γ.Ψ. Καθ' ης η αίτηση ----------------------------- Ημερομηνία: 27 Mαΐου 2021 Εμφανίσεις: Για τον Αιτητή: κ. Στ. Μαυρομάτης για Μαυρομάτης & Χριστοδουλίδου Δ.Ε.Π.Ε. Για την Καθ' ης η Αίτηση: κ. Α. Ελευθερίου για Π. Αγγελίδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Οι διάδικοι τέλεσαν γάμο το έτος
- Απέκτησαν ένα τέκνο, την Ε. ηλικίας σχεδόν 13½ ετών και το χρόνο καταχώρισης της εναρκτήριας αίτησης. Εκδόθηκε απόφαση λύσης του γάμου τους στις 21.9.
- Ο αιτητής ζητά με την τροποποιημένη εναρκτήρια αίτηση την τροποποίηση του διατάγματος που εκδόθηκε εκ συμφώνου στην αίτηση διατροφής 234/2008 στις 17.6.2009 ώστε το ποσό της συνεισφοράς του να μειωθεί στο ποσό των €120 το μήνα ή σε άλλο ποσό που θα κρίνει το Δικαστήριο με βάση το άρθρο 38
(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν216/90), στο εξής «ο Νόμος». Ζητά περαιτέρω να «μη ισχύσει η αυτόματη αύξηση στο ποσό της διατροφής ... από την 17.6.2019». Ο αιτητής διατάχθηκε με το επίδικο διάταγμα να καταβάλλει στην καθ'ης η αίτηση ποσό €260 το μήνα από 1.7.2009 και την πρώτη ημέρα κάθε μήνα ως συνεισφορά του στη διατροφή και τη συντήρηση του τέκνου του. Αναφέρεται στο εν λόγω διάταγμα «Στο πιο πάνω ποσό θα καλύπτονται και όλα τα έξοδα του ιδιαίτερου μαθήματος των αγγλικών, συμπεριλαμβανομένου εγγραφή, δίδακτρα, βιβλία και τελικές εξετάσεις». Προβάλλει ο αιτητής στο δικόγραφο του, ως λόγο για την αιτούμενη τροποποίηση, ότι μεταβλήθηκαν ουσιωδώς τα γεγονότα στα οποία στηρίχθηκαν οι διάδικοι για την έκδοση του. Ισχυρίζεται ότι το τέκνο τους δεν χρειάζεται κανένα ποσό για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη λόγω του Γενικού Συστήματος Υγείας (ΓΕΣΥ), δεν παρακολουθεί ιδιαίτερα μαθήματα αγγλικών ούτε άλλα μαθήματα, δεν φοιτά σε νηπιαγωγείο, η καθ'ης η αίτηση λαμβάνει ποσό €180 το μήνα ως επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας και ποσό €800 το μήνα ως επίδομα για σοβαρά προβλήματα υγείας του τέκνου τους καθώς και ότι ο ίδιος αρραβωνιάστηκε και διαμένει με τη σύντροφο του σε διαμέρισμα που ενοικιάζει. Η καθ'ης η αίτηση αμφισβητεί με την έκθεση υπεράσπισης της την απαίτηση του αιτητή για μείωση του ποσού της συνεισφοράς του. Δέχεται στο δικόγραφο της ότι το τέκνο τους δεν φοιτά σε νηπιαγωγείο και δεν παρακολουθεί μαθήματα αγγλικών. Εγείρει ανταπαίτηση ζητώντας αύξηση του ποσού της συνεισφοράς του αιτητή αφού το τέκνο τους ήταν 2½ ετών κατά το χρόνο έκδοσης του επίδικου διατάγματος ενώ σήμερα είναι 12½ ετών. Ισχυρίζεται ότι τα έξοδα της θυγατέρας τους αυξήθηκαν λόγω της ηλικίας της και των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει. Ζητά με την ανταπαίτηση της την τροποποίηση του επίδικου διατάγματος ώστε το ποσό της συνεισφοράς του αιτητή να αυξηθεί στο ποσό των €900 το μήνα. Ζητά περαιτέρω να διαταχθεί ο αιτητής να καταβάλλει το ποσό της συνεισφοράς του στον τραπεζικό λογαριασμό της που αναφέρεται στην παράγραφο 49.Β) του δικογράφου της. Η ακροαματική διαδικασία της εναρκτήριας αίτησης και της ανταπαίτησης έγινε με την κατάθεση έγγραφης μαρτυρίας. Κατέθεσαν ένορκες δηλώσεις ο αιτητής και η καθ'ης η αίτηση. Η εκδίκαση ολοκληρώθηκε με τις γραπτές αγορεύσεις των δικηγόρων τους στις 9.4.2021 και επιφυλάχθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία του αιτητή. Ανέφερε στην ένορκη δήλωση του, η οποία αποτέλεσε τη μαρτυρία του για την απαίτηση του και την υπεράσπιση του στην ανταπαίτηση της καθ'ης η αίτηση, τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Περιλαμβανόταν στο ποσό του επίδικου διατάγματος έξοδο διδάκτρων για το μάθημα αγγλικών ενώ το τέκνο τους δεν παρακολουθεί το εν λόγω μάθημα και δεν το παρακολούθησε ποτέ. Θεωρεί το έξοδο αυτό στο ποσό των €50 το μήνα πλέον τα έξοδα εξετάσεων και αγοράς βιβλίων. Περαιτέρω λήφθηκε υπόψη στο ποσό του εν λόγω διατάγματος το έξοδο φοίτησης σε νηπιαγωγείο που ήταν €307 το μήνα, έξοδο που δεν υπάρχει αφού το τέκνο τους φοιτά σε δημόσιο σχολείο. Δεν υπάρχει το έξοδο ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης λόγω της κάλυψης των αναγκών του τέκνου τους από το Γενικό Σύστημα Υγείας (ΓΕΣΥ) αναφέροντας ότι το έξοδο που αφορούσε τους εμβολιασμούς εξέλειψε επειδή κατά την έκδοση του διατάγματος το τέκνο τους ήταν σε ηλικία που είχε μηνιαίως ανάγκες για εμβολιασμό. Δέχθηκε ότι η θυγατέρα τους παρακολουθήθηκε από λογοθεραπευτή και εργοθεραπευτή και κατέβαλλε ο ίδιος τα έξοδα. Κατέθεσε ότι «εδώ και αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα» δεν παρακολουθείται. Η θυγατέρα τους είναι δικαιούχος ειδικού επιδόματος για την κάλυψη των αναγκών που έχει λόγω της υγείας της, το οποίο εγκρίθηκε μετά την έκδοση του επίδικου διατάγματος. Η καθ' ης η αίτηση λαμβάνει μετά την έκδοση του επίδικου διατάγματος ποσό €180 το μήνα ως επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία της καθ'ης η αίτηση. Ανέφερε στην ένορκη δήλωση της, η οποία αποτέλεσε τη μαρτυρία της για την υπεράσπιση και την ανταπαίτηση της, τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: To εισόδημα του αιτητή από την εργασία του αυξήθηκε από το ποσό €661 κατά το χρόνο έκδοσης του διατάγματος στο ποσό των €2.000. Η ίδια δεν εργάζεται για δύο λόγους. Για να «προσέχει» τη μητέρα της που έχει μειωμένη κινητικότητα και «για είναι κοντά» στο τέκνο της που έχει «προβλήματα και παθήσεις». Αναφέρθηκε στις «σοβαρές μαθησιακές δυσκολίες και άλλες παθήσεις όπως διαταραχή ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητα», που έχει το τέκνο τους. Κατέθεσε σχετικά έγγραφα ως τεκμήρια. Ο αιτητής δεν καταβάλλει το ποσό των €418.73 που οφείλει με βάση το επίδικο διάταγμα, όπως αυτό αυξήθηκε με την αυτόματη αύξηση 10%. Νομική εξέταση - Αξιολόγηση μαρτυρίας - Κατάληξη Στο άρθρο 33
(1)του Νόμου ορίζεται: «33
(1)Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.» Στο άρθρο 37 του Νόμου ορίζεται: «37
(1)Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.
(2)Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του.» Στο άρθρο 38
(1)του Νόμου (όπως τροποποιήθηκε) ορίζεται: «38
(1)Αν αφότου εκδόθηκε η απόφαση που προσδιορίζει τη διατροφή μεταβλήθηκαν οι όροι της, το Δικαστήριο μπορεί να τροποποιήσει την απόφαση του ή και να διατάξει τον τερματισμό της διατροφής.» Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στη Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1993)1 ΑΑΔ 195, 201 λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Ο όρος ΄αφότου΄ στο πλαίσιο του άρθρου 38 του Ν216/90, δεν αφήνει αμφιβολία ότι μόνο γεγονότα τα οποία ανακύπτουν μετά την έκδοση του διατάγματος και τείνουν να διαφοροποιήσουν το πραγματικό βάθρο στο οποίο στηρίχθηκε η απόφαση της οποίας επιδιώκεται η τροποποίηση, μπορεί να στοιχειοθετήσουν τις προϋποθέσεις για αναθεώρηση του εκδοθέντος διατάγματος. Διαφορετικά, δεν παρέχεται δικαιοδοσία σε Δικαστήριο να αναθεωρήσει την απόφαση ομοβάθμιου Δικαστηρίου.» Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Αντρέου ν. Τσίρου, Έφεση αρ.16/2013, ημερομηνίας 21.12.2016, λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Το άρθρο 38, το οποίο είναι προσδιοριστικό της δυνατότητας τροποποίησης υφιστάμενου διατάγματος διατροφής, ερμηνεύθηκε σε αριθμό υποθέσεων όπως τις Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1993)1 Α.Α.Δ 195, Αριστείδου ν. Χρυσάνθου
(1994)1 Α.Α.Δ. 711, Δημητρίου ν. Περδίου
(2005)1 Α.Α.Δ 1418 και άλλες. Η νομολογία έχει καθορίσει ότι μόνο γεγονότα τα οποία ανακύπτουν μετά την έκδοση του αρχικού διατάγματος είναι δυνατό να ληφθούν υπόψη προς αναθεώρηση του υφιστάμενου διατάγματος. Είναι η μεταβολή των όρων που καθιστά την αρχική απόφαση μεταρρυθμιστέα. Αυτό σημαίνει ότι οιοσδήποτε των διαδίκων που υπόκειται στο αρχικό διάταγμα διατροφής, μπορεί να υποβάλει αίτηση για τροποποίηση είτε προς τα άνω, είτε προς τα κάτω, ή, ακόμη και να επιδιώξει εξ ολοκλήρου τερματισμό της διατροφής, (δέστε σχετικά και τα όσα αναφέρονται στα συγγράμματα Ε. Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη: Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙα, σελ. 144-145, Γιώργου Κουμάντου: Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙ, σελ. 123-125 και Βασίλη Βαθρακοκοίλη: Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο, Γ΄ Έκδοση, σελ. 515-518, που ερμηνεύουν το αντίστοιχο άρθρο 1494 του Αστικού Κώδικα). Ο αιτητής έχει βέβαια το βάρος απόδειξης ότι οι όροι του υφιστάμενου διατάγματος διατροφής έχουν μεταβληθεί ούτως ώστε να είναι αναγκαία η τροποποίηση του.» Τίθεται το ερώτημα, κατά πόσο στην εξεταζόμενη υπόθεση υπάρχει μεταβολή των όρων από τότε που εκδόθηκε το διάταγμα του οποίου επιδιώκεται τροποποίηση, ώστε να ενεργοποιείται η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Το επίδικο διάταγμα εκδόθηκε εκ συμφώνου στο πλαίσιο εξώδικου συμβιβασμού. Συνεπώς τα εισοδήματα του αιτητή και της καθ'ης η αίτηση κατά το χρόνο έκδοσης του επίδικου διατάγματος και οι ανάγκες του ανήλικου τέκνου τους δεν κρίθηκαν από το Δικαστήριο κατόπιν αξιολόγησης μαρτυρίας και δεν υπάρχουν ευρήματα του Δικαστηρίου κατά το έτος 2008, ουσιώδη χρόνο που καταχωρίστηκε η αίτηση διατροφής 234/2008 στην οποία εκδόθηκε το επίδικο διάταγμα στις 17.6.2009. Θέτω εξαρχής ότι η συμπεριφορά της καθ'ης η αίτηση να αναζητήσει αναδρομικά αύξηση της συνεισφοράς του αιτητή που καθορίστηκε με το επίδικο διάταγμα ώστε το ποσό της διατροφής να ανέρχεται με την «Πέμπτη αυτόματη αύξηση στα €418.73» δεν είναι ορθή. Το χρονικό διάστημα μεταξύ της γένεσης του δικαιώματος της καθ'ης η αίτηση με βάση το άρθρο 38
(2)του Νόμου για αύξηση του ποσού της μηνιαίας συνεισφοράς του αιτητή ποσού €260 με βάση το επίδικο διάταγμα κατά €26 ώστε να είναι €286 το μήνα, 24 μήνες μετά την έκδοση του διατάγματος, που εκδόθηκε στις 17.6.2009, και ακολούθως αύξηση του ποσού αυτού, μετά την πάροδο 24 μηνών, στις 17.6.2011, στις 17.6.2013, στις 17.6.2015, στις 17.6.2017 και στις 17.6.2019 ώστε να είναι €418.73, όπως προκύπτει, είναι μεγάλο. Η καθ'ης η αίτηση δεν ανέφερε στη μαρτυρία της για ποιο λόγο δεν ενημέρωνε τον αιτητή για την αυτόματη αύξηση κάθε 24 μήνες. Ο αιτητής ανέφερε στη μαρτυρία του ότι καταβάλλει «ανελλιπώς το καθορισθέν ποσό». Επισημαίνω ότι το επίδικο ποσό είναι €260 το μήνα θεωρώντας μη ορθή την ενέργεια της καθ'ης η αίτηση να αναζητήσει αναδρομικά την αύξηση που προβλέπει ο Νόμος. Θεωρώ ότι η συμπεριφορά της καθ'ης η αίτηση, μετά την ημερομηνία κατά την οποία δημιουργήθηκε το δικαίωμα της για αύξηση του ποσού των €260 με βάση το άρθρο 38
(2)του Νόμου είναι τέτοια, που της στερεί το δικαίωμα να απαιτήσει την καταβολή της επίδικης αύξησης, στην ουσία πέντε διαδοχικών αυξήσεων. Η περίοδος που πέρασε από τη γένεση του δικαιώματος της καθ'ης η αίτηση μέχρι την απόπειρα άσκησης του δικαιώματος της είναι μεγάλη λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η καθ'ης η αίτηση λάμβανε το ποσό των €260 κάθε μήνα την εν λόγω περίοδο χωρίς να επιβάλει αρχικά την πρώτη αύξηση και στη συνέχεια τη δεύτερη, την τρίτη, την τέταρτη και την πέμπτη. Η καθ'ης η αίτηση δεν μπορεί να προβαίνει το έτος 2019 σε καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος της ζητώντας αναδρομικά πέντε διαδοχικές αυξήσεις ανατρέχοντας στο έτος 2009, δέκα χρόνια πριν, χωρίς να απαιτήσει την αύξηση που αναλογούσε τότε, 24 μήνες μετά την έκδοση του επίδικου διατάγματος, ενώ αποδεχόταν ανεπιφύλακτα το ποσό των €260 το μήνα που της κατέβαλλε ο αιτητής και δεν πρόβαινε σε ένορκη δήλωση για την έκδοση εντάλματος φυλάκισης εναντίον του αιτητή λόγω της παράλειψης του να καταβάλει την αύξηση. Δεν μπορεί ως επακόλουθο αυτού να ζητά αναδρομικά την αύξηση ανατρέχοντας στον Ιούνιο 2009 και να θεωρεί το ποσό συνεισφοράς του αιτητή €418 αντί €
- Διαφορετικά, ο υπόχρεος για διατροφή θα όφειλε υπέρογκα ποσά λόγω αύξησης του ποσού που κατέβαλλε για μεγάλο χρονικό διάστημα με βάση το επίδικο διάταγμα, χωρίς ο δικαιούχος διατροφής να του αναφέρει ότι το ποσό, που εισπράττει και αποδέχεται, αυξήθηκε και ακολούθως αν η αύξηση δεν καταβληθεί, να την αναζητήσει με δικαστική διαδικασία σε εύλογο χρόνο. Επισημαίνεται ότι η καθ'ης η αίτηση ζητά με την ανταπαίτηση της αύξηση του ποσού της συνεισφοράς του αιτητή με βάση το επίδικο διάταγμα αναφέροντας στο δικόγραφο της «ώστε να καταβάλλει» το ποσό των €900 μηνιαίως αντί του ποσού των €260 το οποίο σύμφωνα με το νόμο θα έπρεπε να ήταν €418.73 συμφώνως με την εκ του νόμου αυτόματη αύξηση. Το γεγονός αυτό συνηγορεί πως θεωρεί το ποσό του επίδικου διατάγματος στο ποσό των €260 το μήνα και όχι στο ποσό των €
- Ενόψει των ανωτέρω, θεωρώ ότι το ποσό της συνεισφοράς του αιτητή είναι €260 το μήνα. Σχετική είναι η απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Έφεση αρ. 35/2019, ημερομηνίας 24.3.2021, που αφορά τους διαδίκους. Κρίθηκε ότι οι διάδικοι είχαν ρυθμίσει «ένα πρακτικό τρόπο καταβολής της αύξησης» αφού ο αιτητής, πέραν της καταβολής του ποσού €260 άμεσα προς την καθ'ης η αίτηση, «πλήρωνε, με τη συγκατάθεση της καθ'ης η αίτηση, και διάφορα ποσά σε υπηρεσίες για ζητήματα που αφορούσαν την ανήλικη». Προχώρησα ακολούθως να εξετάσω την απαίτηση του αιτητή για μείωση του ποσού της συνεισφοράς του από το ποσό των €260 στο ποσό των €120 το μήνα και την ανταπαίτηση της καθ'ης η αίτηση για αύξηση του στο ποσό των €900 το μήνα. Με απασχόλησε το ερώτημα ποια είναι η μεταβολή των όρων του επίδικου διατάγματος ώστε να δικαιολογείται τροποποίηση του ποσού της συνεισφοράς του αιτητή ποσού €
- Ο αιτητής ισχυρίστηκε στο δικόγραφο του και ανέφερε στη μαρτυρία του ότι μετά την έκδοση του διατάγματος επήλθαν μεταβολές στην εισοδηματική δυνατότητα της καθ'ης η αίτηση με το επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας ποσού €180 το μήνα και το επίδομα που λαμβάνει για κάλυψη των αναγκών της θυγατέρας τους λόγω της κατάστασης της υγείας της ποσού €800 το μήνα. Η καθ'ης η αίτηση δέχθηκε στο δικόγραφο της ότι λαμβάνει επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας ποσού €180 το μήνα παραλείποντας να αναφέρει σχετικά στη μαρτυρία της. Αρνήθηκε στο δικόγραφο της ότι λαμβάνει επίδομα για τις ανάγκες της θυγατέρας τους λόγω της κατάστασης της υγείας της ενώ ανέφερε στη μαρτυρία της ότι υπέβαλε σχετική αίτηση κατά το τέλος του έτους 2020 και δεν έχει ενημέρωση (η ένορκη δήλωση που αποτελεί τη μαρτυρία που κατατέθηκε στις 26.3.2021). Η καθ'ης η αίτηση ανέφερε στη μαρτυρία της ότι το εισόδημα του αιτητή αυξήθηκε από το χρόνο έκδοσης του επίδικου διατάγματος. Κατέθεσε αντίγραφα καταστάσεων πληρωμών ως τεκμήριο. Δεν δικογράφησε τον εν λόγω ισχυρισμό στο δικόγραφο της. Εξέτασα στη συνέχεια τον ισχυρισμό του αιτητή ότι μετά την έκδοση του διατάγματος δεν υπάρχει το έξοδο φοίτησης του τέκνου τους στο νηπιαγωγείο. Επισημαίνεται ότι ο αιτητής παρέλειψε να δικογραφήσει και να δώσει μαρτυρία για την ηλικία του τέκνου τους. Η αναφορά που έχει το Δικαστήριο για το ουσιώδες στοιχείο της ηλικίας του τέκνου των διαδίκων είναι η αναφορά στο δικόγραφο της καθ'ης η αίτηση ότι το τέκνο τους ήταν 2½ ετών κατά το χρόνο έκδοσης του διατάγματος ενώ είναι 12½ ετών σήμερα. Καθώς και στην ιατρική βεβαίωση και στη βεβαίωση φαρμακοποιού που κατέθεσε ως τεκμήρια η καθ'ης η αίτηση στα οποία αναφέρεται η ημερομηνία γέννησης του τέκνου 8.1.
- Προκύπτει ότι το τέκνο ήταν σχεδόν 3½ ετών κατά το χρόνο έκδοσης του επίδικου διατάγματος και σχεδόν 13½ ετών κατά το χρόνο καταχώρισης της εξεταζόμενης αίτησης. Προκύπτει ότι κατά το χρόνο καταχώρισης του δικογράφου του αιτητή δεν υπήρχε το έξοδο των διδάκτρων νηπιαγωγείου. Ο αιτητής ανέφερε ότι το ποσό αυτό ήταν €347 το μήνα. Η καθ'ης η αίτηση περιορίστηκε στο δικόγραφο της σε γενική άρνηση. Συμφωνεί η καθ'ης η αίτηση ότι το τέκνο τους δεν παρακολουθεί μαθήματα αγγλικών. Ο αιτητής προσδιόρισε στη μαρτυρία του το έξοδο €50 το μήνα χωρίς η καθ'ης η αίτηση να αρνηθεί. Εξέτασα ακολούθως τον ισχυρισμό του αιτητή ότι το τέκνο τους δεν έχει έξοδο ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης αφού καλύπτεται από το ΓΕΣΥ. Η καθ'ης η αίτηση αρνήθηκε τον ισχυρισμό του. Κατέθεσε ότι το τέκνο τους παρουσιάζει διαταραχή ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητα, δυσκολίες στην κοινωνικοποίηση και στο συναισθηματικό τομέα και μαθησιακές δυσκολίες. Κατέθεσε αντίγραφο ιατρικής βεβαίωσης παιδοψυχιάτρου των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων ημερομηνίας 17.5.
- Αναφέρεται στη βεβαίωση ότι το τέκνο τους ξεκίνησε συνεργασία με τις Υπηρεσίες το 2012 και έκτοτε παρακολουθείται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Καθώς και ότι το τέκνο τους παρουσιάζει ελαφριά νοητική υστέρηση. Αναφέρεται περαιτέρω ότι χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή. Κατέθεσε επίσης αντίγραφο βεβαίωσης ψυχολόγου στην οποία αναφέρεται ότι γίνονταν συναντήσεις με το τέκνο για εκμάθηση βασικών γνώσεων στα ελληνικά και στα μαθηματικά από το Σεπτέμβριο 2016 μέχρι το Μάιο
- Κατέθεσε περαιτέρω αντίγραφο βεβαίωσης λογοπαθολόγου και εργοθεραπεύτριας και οι δύο ημερομηνίας 18.2.2019 στις οποίες βεβαιώνονται δυσκολίες στη συνοχή του λόγου, στο χρόνο συγκέντρωσης και προσοχής, η πρώτη και δυσκολίες στο συντονισμό κινήσεων και στις κοινωνικές δεξιότητες, η δεύτερη. Εξετάζοντας τη μαρτυρία της καθ'ης η αίτηση σε σχέση με τα αποδεικτικά στοιχεία που κατέθεσε για τις ανάγκες του τέκνου τους λόγω των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει παρατηρώ ότι παρακολουθείται από παιδοψυχίατρο των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του κράτους από το 2012 σε τακτά χρονικά διαστήματα και χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή. Συνεπώς δεν προκύπτουν έξοδα. Δεν δικογράφησε συγκεκριμένα έξοδα για μαθήματα, για λογοθεραπεία και εργοθεραπεία. Θα έπρεπε να συζητήσει με τους ειδικούς στους οποίους αποτάθηκε τι συνιστούν, σε πόση συχνότητα και ποιο θα είναι το κόστος ώστε να συζητήσει τα θέματα αυτά με τον αιτητή αφού η γονική μέριμνα του τέκνου τους ασκείται από τους δύο γονείς από κοινού. Η βεβαίωση που κατέθεσε για μαθήματα που έγιναν την περίοδο 2016-2018 αφορούν χρόνο προγενέστερο της καταχώρισης της αίτησης και της ανταπαίτησης. Η μαρτυρία της για τα έξοδα της θυγατέρας τους ότι θα πρέπει να παρακολουθεί ιδιαίτερα μαθήματα κατά τη φοίτηση της στο γυμνάσιο και λύκειο καθιστά την ανταπαίτηση της για αύξηση του ποσού της συνεισφοράς του αιτητή ως πρόωρη αφού ακόμα δεν προέκυψαν οι ανάγκες αυτές που αφορούν γεγονός μελλοντικό και αβέβαιο. Παρέμεινε η εξέταση του ισχυρισμού του αιτητή ότι μετά την έκδοση του διατάγματος αρραβωνιάστηκε και διαμένει με τη σύντροφο του σε διαμέρισμα που ενοικιάζει. Δεν τεκμηρίωσε αύξηση των εξόδων του αφού προκύπτει ότι επωμίζονται οι δύο τα έξοδα συμβίωσης τους. Ο αιτητής παρέλειψε να αποκαλύψει τη δική του εισοδηματική δυνατότητα με τη μαρτυρία του. Περιορίστηκε στην κατάθεση καταστάσεων μισθοδοσίας. Η καθ'ης η αίτηση επίσης κατέθεσε καταστάσεις μισθοδοσίας ως τεκμήρια. Αναφέρεται σ' αυτές ότι το καθαρό μηνιαίο εισόδημα του αιτητή από την εργασία του ήταν €661 το έτος 2007 και €1.470 το έτος
- Επισημαίνεται ότι η καθ΄ης η αίτηση δεν δικογράφησε ισχυρισμό για αύξηση του εισοδήματος του αιτητή. Αυτό όμως δεν εμποδίζει το Δικαστήριο να λάβει υπόψη την εισοδηματική κατάσταση του αιτητή καθότι κρίθηκε στη νομολογία ότι σε υποθέσεις διατροφής ανήλικων τέκνων οι γονείς έχουν υποχρέωση να προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών εισοδημάτων τους και όχι μόνο των εξόδων τους και το Δικαστήριο μπορεί να προβαίνει σε έρευνα για υπολογισμό αυτών (Δημητρίου ν. Περδίου
(2005)1Β ΑΑΔ 1418). Η καθ'ης η αίτηση δεν με ικανοποίησε ότι δεν μπορεί να εργαστεί για «να προσέχει» όπως ανέφερε τη μητέρα της που έχει μειωμένη κινητικότητα. Ούτε για να είναι «κοντά στο παιδί της» για τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει. Κρίθηκε στη νομολογία ότι στον καθορισμό της συνεισφοράς των γονέων σημασία έχει «η οικονομική ικανότητα, δηλαδή το τι εύλογα θα μπορούσε να επιτύχει κανείς εφόσον τις δυνατότητες που διατηρούσε τις συνόδευε η αναγκαία βούληση για ανάπτυξη και όχι ό,τι επέλεξε να διαμορφώσει ώστε να βρίσκεται σε κατάσταση αδυναμίας που να μην του επιτρέπει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του». Θα μπορούσε να αναζητήσει εργασία για τις ώρες που το τέκνο φοιτά στο σχολείο. Όσο αφορά τη μητέρα της θα μπορούσε να προβεί σε κάποιες διευθετήσεις οικονομικές και αντικειμενικές. Θεωρώ ότι η αιτήτρια είναι ικανή για εργασία και θα μπορούσε να έχει εισόδημα περί το ποσό €800 το μήνα ως ελάχιστο μισθό. Συνεπώς θεωρώ το μηνιαίο εισόδημα της €980 (€800 + €180). Προκύπτει από τα ανωτέρω μεταβολή της εισοδηματικής κατάστασης της καθ'ης η αίτηση αφού λαμβάνει €180 το μήνα ως επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας. Προκύπτει μεταβολή και της εισοδηματικής κατάστασης του αιτητή κατά €
- Όσο αφορά την κατ' ισχυρισμό του αιτητή μεταβολή των εξόδων του τέκνου τους με μείωση αυτών, προκύπτει από τα ανωτέρω ότι δεν υπάρχουν τα μηνιαία έξοδα νηπιαγωγείου €347 και αγγλικών €
- Όσο αφορά την κατ' ισχυρισμό της καθ'ης η αίτηση μεταβολή των εξόδων του τέκνου τους με αύξηση αυτών, προκύπτει από όσα ανωτέρω αναφέρθηκαν ότι δεν τεκμηριώθηκαν σαφείς και συγκεκριμένες ανάγκες για την κατάσταση της υγείας του. Πέραν τούτου, υπάρχει κάλυψη μέρους αυτών από τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας του κράτους. Οι δύο βεβαιώσεις της φαρμακοποιού για την αγορά φαρμάκων για το τέκνο τους, που κατέθεσε ως τεκμήρια η καθ'ης η αίτηση, δεν γίνεται αποδεκτή. Δεν έχει ημερομηνία ώστε να τεκμηριωθεί ο χρόνος που αφορά. Ενόψει τούτου, δεν προβαίνω σε περαιτέρω αξιολόγηση ως προς το έξοδο που αναφέρει. Αναφέρθηκε ανωτέρω ότι το επίδικο διάταγμα εκδόθηκε εκ συμφώνου στο πλαίσιο εξώδικου συμβιβασμού και συνεπώς δεν υπάρχουν ευρήματα του Δικαστηρίου για τις ανάγκες του τέκνου των διαδίκων για το έτος 2008 που καταχωρίστηκε η αίτηση διατροφής 234/2008 στην οποία εκδόθηκε το επίδικο διάταγμα. Συνεπώς τα μηνιαία έξοδα της ανήλικης που αναφέρονται στο δικόγραφο της εξεταζόμενης αίτησης ότι υπήρχαν κατά την έκδοση του επίδικου διατάγματος ενδεχομένως να είναι τα δικογραφημένα έξοδα στην αίτηση στην οποία εκδόθηκε το επίδικο διάταγμα. Προχώρησα σε εντοπισμό των πραγματικών εξόδων της ανήλικης κατά την καταχώριση της εξεταζόμενης αίτησης και της ανταπαίτησης με βάση την αξιολόγηση της μαρτυρίας του αιτητή και της καθ'ης η αίτηση στην οποία προέβηκα ανωτέρω. Στάθμισα το εύλογο των κονδυλίων, όπως υποδείχθηκε στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στη Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη
(1998)1 ΑΑΔ 1386, 1390 και με όπλα την κοινή λογική και την πείρα της ζωής εντόπισα τις πραγματικές ανάγκες της ανήλικης, όπως υποδείχθηκε στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Παναγιώτου ν. Σφικτού
(2001)1 ΑΑΔ 625. Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Κορελλίδης v. Κορελλίδη
(2012)1 ΑΑΔ 1975 λέχθηκε ότι «... το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες που να οδηγούν σε υπολογισμό με σεντ, αλλά θα πρέπει να σταθμίζει τις ανάγκες και να καταλήγει σε συμπεράσματα που να επαναφέρουν, ή δυνατό, τα ανήλικα παιδιά σε μια πλησιέστερη κατάσταση, όπως θα ήταν εάν οι γονείς τους ζούσαν μαζί». Στην εξεταζόμενη υπόθεση έλαβα υπόψη μου για την εκτίμηση των αναγκών του ανήλικου τέκνου των διαδίκων τις αρχές που καθιερώθηκαν στην Παναγιώτου v. Σφικτού (ανωτέρω), ότι το μέτρο της διατροφής ανηλίκου δεν μπορεί να εξευρεθεί με απόλυτους αριθμούς και ότι στον εντοπισμό των πραγματικών αναγκών του θα πρέπει να ακολουθείται η κοινή λογική και η πείρα της ζωής καθώς και ότι πρέπει να διατηρηθεί το επίπεδο ζωής του ανηλίκου που θα είχαν εάν οι γονείς του συμβίωναν, όσο αυτό είναι δυνατό. Λαμβάνω υπόψη ότι μηνιαίως επαρκούν για το τέκνο των διαδίκων €180 για διατροφή περιλαμβανομένων και ειδών προσωπικής φροντίδας, €60 για ένδυση και υπόδηση, €60 για ψυχαγωγία, €20 για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη που δεν καλύπτεται από το ΓΕΣΥ, €50 για διακίνηση και €80 έξοδα λειτουργίας της κατοικίας στην οποία διαμένει με την καθ'ης η αίτηση, τα δύο τελευταία έξοδα ως αναλογία της ανήλικης. Με βάση τα ανωτέρω, το συνολικό μηνιαίο ποσό που απαιτείται για τη διατροφή και τη συντήρηση του τέκνου των διαδίκων είναι €450 το μήνα. Το ποσό στο οποίο κατέληξα ότι είναι αναγκαίο για να καλυφθούν τα μηνιαία έξοδα της ανήλικης θα πρέπει να επωμιστούν οι διάδικοι ανάλογα με τις δυνάμεις τους. Κατέληξα ανωτέρω ότι το μηνιαίο εισόδημα του αιτητή είναι περίπου €1.470 και της καθ'ης η αίτηση είναι περίπου €
- Συνεπώς υπολογίζω τη συνεισφορά του καθ'ου η αίτηση στο ποσό των €260 το μήνα. Προκύπτει ότι το ποσό της συνεισφοράς του αιτητή παραμένει όπως καθορίστηκε στο επίδικο διάταγμα. Ο αιτητής δεν απέδειξε την απαίτηση του για μείωση της συνεισφοράς του για τη διατροφή του τέκνου του, όπως αυτή καθορίστηκε στο επίδικο διάταγμα. Η καθ'ης η αίτηση δεν απέδειξε την ανταπαίτηση της για αύξηση της συνεισφοράς του αιτητή. Ο αιτητής ζητά περαιτέρω όπως μη ισχύσει η αυτόματη αύξηση στο ποσό της διατροφής από τις 17.6.
- Στην ουσία πρόκειται για πέμπτη αύξηση. Κρίθηκε ανωτέρω ότι καμιά αύξηση δεν επιβλήθηκε. Η απαίτηση του αυτή δεν είναι σαφής και συγκεκριμένη. Εν πάση περιπτώσει θα μπορεί η καθ'ης η αίτηση να επιβάλει την αυτόματη αύξηση που ορίζει ο νόμος κατά δέκα τοις εκατόν για πρώτη φορά στις 17.6.2021 αφού προβεί σε επίδοση σχετικής επιστολής στον αιτητή με βάση όσα ανωτέρω αναφέρθηκαν ώστε να του γνωστοποιήσει την επιβολή της αύξησης και να μην δημιουργούνται διενέξεις για το θέμα αυτό. Η καθ'ης η αίτηση ζητά να διαταχθεί ο αιτητής να καταβάλλει το ποσό της συνεισφοράς του στον τραπεζικό λογαριασμό της. Το αίτημα της γίνεται αποδεκτό. Διατάσσεται ο αιτητής να καταθέτει το ποσό των €260 στον τραπεζικό λογαριασμό της καθ'ης η αίτηση που αναφέρεται στην παράγραφο
- Β) του δικογράφου της από την 1.6.2021 και την αντίστοιχη ημέρα κάθε μήνα. Σε περίπτωση που το ποσό αυξηθεί με επιβολή της νόμιμης αύξησης ως ανωτέρω αναφέρθηκε, διατάσσεται να καταθέτει το αυξημένο ποσό. Για τους ανωτέρω λόγους, η εναρκτήρια αίτηση και η ανταπαίτηση απορρίπτονται. Ενόψει της κατάληξης, κάθε πλευρά να επωμιστεί τα έξοδα της. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. sn cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο