Α. Π. ν. Δ. Δ., Αρ. Αίτησης: 152/2018, 8/6/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2021:7 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ενώπιον: Δ. Κούσιου, Δ. Αρ. Αίτησης: 152/2018 Μεταξύ: Α. Π. Αιτήτριας, και Δ. Δ. Καθ' ου η αίτηση. ------------------------------ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 8 Ιουνίου 2021 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κ.κ. Αργυρού & Κωνσταντίνου Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Καθ' ου η αίτηση: κ.κ. Ανδρέας Ζαχαρίου & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι διάδικοι είναι πρώην σύζυγοι. Από το γάμο τους απέκτησαν τρία παιδιά, τη Σ., τη Χ. και το Χ.-Μ., που γεννήθηκαν στις 12/01/2005, 28/09/2012 και 31/08/2015, αντίστοιχα. Μετά τη διάσταση στις σχέσεις των διαδίκων, η Αιτήτρια αποχώρησε από τη συζυγική κατοικία και εγκαταστάθηκε μαζί με τα παιδιά τους σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα. Αυτό έγινε κατά/ή περί τις 20/08/
- Ο Καθ' ου η αίτηση συνεχίζει να διαμένει στη συζυγική κατοικία. Τόσο η συζυγική κατοικία, όσο και το ενοικιαζόμενο από την Αιτήτρια διαμέρισμα, ευρίσκονται στην Ορόκλινη. Η Αιτήτρια με την υπό κρίση αίτηση της που καταχωρήθηκε στις 29/08/2018, ζητά διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται ο Καθ' ου η αίτηση να συνεισφέρει στη διατροφή των ανηλίκων τέκνων τους το ποσό των €1.500 μηνιαίως. Ο Καθ' ου η αίτηση ενέστη στο αίτημα και καταχώρησε υπεράσπιση στις 13/03/2019, στην οποία απάντησε η Αιτήτρια, στις 17/04/
- Ενδιάμεσα, το προσωρινό διάταγμα, ύψους €700 μηνιαίως, που εκδόθηκε μονομερώς, στις 30/08/2018, μετά από ακρόαση, μειώθηκε στα €650 μηνιαίως. Σχετική είναι η απόφαση ημερομηνίας 18/12/2018, του Δικαστηρίου τούτου υπό άλλη σύνθεση. Ακολουθώντας τη Δ.30, των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, μαρτυρία πρόσφεραν μόνο οι ίδιοι οι διάδικοι, οι οποίοι δεν αντεξετάστηκαν και η διαδικασία της ακρόασης ολοκληρώθηκε με γραπτές αγορεύσεις των συνηγόρων τους. Κατά το άρθρο 33
(1)του Περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90), η διατροφή ανηλίκων τέκνων χαρακτηρίζεται ως κοινή υποχρέωση των γονέων τους [Μαρκουλίδη ν. Μαρκουλλίδη
(1998)1 Α.ΑΙΔ. 1386]. Πρόκειται γιο επιμερισμό της υποχρέωσης των γονέων έναντι της διατροφής τέκνου. Περαιτέρω, το άρθρο 37 του ίδιου πιο πάνω Νόμου, ρυθμίζει με το εδάφιο
(1)το μέτρο της διατροφής και με το εδάφιο
(2)το περιεχόμενο της. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για τη διατροφή προσώπου. Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του. Σε συνήθεις υποθέσεις διατροφής, όπως η παρούσα, ο καθορισμός της συνεισφοράς των γονέων στη διατροφή του ανήλικου παιδιού τους γίνεται, σύμφωνα με τις πρόνοιες των πιο πάνω άρθρων, στη βάση των οικονομικών δυνάμεων των γονέων και τα έξοδα συντήρησης του ανήλικου, που συνιστούν παραμέτρους μαθηματικής φύσεως κυρίως. Μάλιστα, σύμφωνα με τη Νομολογία (Μαρκουλίδη, πιο πάνω), το Δικαστήριο, ως προς τα έξοδα διατροφής ανηλίκου, δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων, αλλά είναι καθήκον του να εντοπίσει το εύλογο των κονδυλίων που απαιτούνται για την ικανοποίηση των αναγκών διατροφής και συντήρησης του. Περαιτέρω, σύμφωνα και πάλι με τη Νομολογία, η κοινή πείρα και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες των συγκεκριμένων ενώπιον του Δικαστηρίου ατόμων. (Βλ. Παναγιώτου ν. Σφικτού
(2001)1 ΑΑΔ 625). Οι μηνιαίες ανάγκες για τη διατροφή και συντήρηση των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, όπως αυτές δικογραφούνται από την Αιτήτρια στην παράγραφο 12 της αίτησης της, είναι οι ακόλουθες: « €. Α) Είδη διατροφής και άλλα είδη (υπεραγορά, φούρνος, φρουταρία, κρεοπωλείο) 600 Β) Ένδυση - υπόδηση και άλλα είδη 150 Γ) Ενοίκιο €500 μηνιαίως(αναλογία ανηλίκων 3/4) 375 Δ) Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη 50 Ε) Αγγλικά Στυλιάνας (€.60 χ 10 μήνες) 50 Στ) Βιβλία και εξετάσεις Αγγλικών Σ. (€160 ετησίως) 13 Ζ) Χορός Σ. (€30 χ 10 μήνες) 25 Η) Στίβος Σ. (€.20 χ 10 μήνες) 16 Θ) Ηλεκτρον. Υπολογιστές Στυλιάνας (€60 χ 10 μήνες) 50 Ι) Χορός Χριστιάνας (€15 χ 10 μήνες) 12 Κ) Σχολικό Χαρτζιλίκι Σ. και Χ. 100 Λ) Έξοδα Σχολικού Λεωφορείου Σ. (€10 χ 10 μήνες) 8 Μ) Κινητό τηλέφωνο Σ. 25 Ν) καύσιμα οχήματος 150 Ξ) Έξοδα συντήρησης αυτοκινήτου (άδεια, ασφάλεια, service) 25 Ο) Ψυχαγωγία - γενέθλια Σχολικές εκδρομές - διακοπές 300 Π) Ρεύμα - Νερό - τηλέφωνο - ίντερνετ 100 Ρ) Διάφορα έκτακτα έξοδα (κομμωτήριο, σχολικές φωτογραφίες κτλ) 40 ΣΥΝΟΛΟ 2.089» Περαιτέρω, έξοδα που αναφέρονται στη μαρτυρία της Αιτήτριας και στη γραπτή αγόρευση των συνηγόρων της, όπως τα έξοδα για την παρακολούθηση μαθημάτων μαθηματικών και φυσικής από τη Σ., €85 μηνιαίως έκαστο και χορού από το Χ.-Μ., €15 μηνιαίως, δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη, εφόσον δεν εντάσσονται στα κονδύλια που έχουν δικογραφηθεί [Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους
(2010)1Β ΑΑΔ και Όξυνου ν. Λούη
(2012)1Α ΑΑΔ 169]. Σε σχέση με τα δικογραφημένα έξοδα διατροφής και συντήρησης των ανηλίκων, ο Καθ' ου η αίτηση, τόσο στην υπεράσπιση του, όσο και στη μαρτυρία του, αναφέρει απλά ότι «είναι υπερβολικά και εξογκωμένα», χωρίς να παρουσιάζει τη θέση του αναφορικά με το κόστος κάλυψης των αναγκών τους. Για σχόλια που γίνονται από τον Καθ' ου η αίτηση, ως προς ορισμένα από τα πιο πάνω έξοδα, θα αναφερθώ στη συνέχεια. Με όπλο την κοινή πείρα και την πείρα της ζωής, λαμβάνοντας υπόψη τις αποδείξεις που έχει προσκομίσει ως Τεκμήρια η Αιτήτρια, αλλά και τη γενική και αόριστη αμφισβήτηση των δικογραφημένων κονδυλίων από τον Καθ' ου η αίτηση, χωρίς κανένα ενδοιασμό, υιοθετώ και αποδέχομαι το κόστος κάλυψης των κονδυλίων Α μέχρι και Μ, πλην του Θ, ως επίσης αποδέχομαι το κόστος κάλυψης του κονδυλίου Ρ, όπως αυτά δικογραφούνται και από την Αιτήτρια, διαφοροποιώ προς τα κάτω τα κονδύλια Κ, Ν και Ο, ενώ τα κονδύλια Ξ και Π, κρίνω ότι δεν μπορούν να θεωρηθούν ως έξοδα διατροφής ανηλίκου. Ούτως εχόντων των πραγμάτων, τα έξοδα διατροφής και συντήρησης των ανηλίκων, διαμορφώνονται ως εξής: Α) Είδη διατροφής και άλλα είδη (υπεραγορά, φούρνος, φρουταρία, κρεοπωλείο) Β) Ένδυση - υπόδηση και άλλα είδη Γ) Ενοίκιο €500 μηνιαίως(αναλογία ανηλίκων 3/4) Δ) Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη Ε) Αγγλικά Σ.(€.60 χ 10 μήνες) Στ) Βιβλία και εξετάσεις Αγγλικών Σ.(€160 ετησίως) Ζ) Χορός Σ.(€30 χ 10 μήνες) Η) Στίβος Σ.(€.20 χ 10 μήνες) Θ) Ηλεκτρον. Υπολογιστές Σ.(€60 χ 10 μήνες) Ι) Χορός Χ.(€15 χ 10 μήνες) Κ) Σχολικό Χαρτζιλίκι Σ. και Χ. Λ) Έξοδα Σχολικού Λεωφορείου Σ.(€10 χ 10 μήνες) Μ) Κινητό τηλέφωνο Σ. Ν) καύσιμα οχήματος Ξ) Έξοδα συντήρησης αυτοκινήτου (άδεια, ασφάλεια, service) Ο) Ψυχαγωγία - γενέθλια Σχολικές εκδρομές - διακοπές Π) Ρεύμα - Νερό - τηλέφωνο - ίντερνετ Ρ) Διάφορα έκτακτα έξοδα(κομμωτήριο, σχολικές φωτογραφίες κτλ) 600 150 375 50 50 13 25 16 ----- 12 75 8 25 116 ----- 150 ----- 40 Σύνολο €1.705 Το κονδύλι Α ανωτέρω, δηλαδή τα έξοδα διατροφής των ανηλίκων, διατείνεται ο Καθ' ου η αίτηση ότι επηρεάζεται από τη συχνή επικοινωνία που έχει με τα δύο μόνο από αυτά «περίπου 4 φορές την εβδομάδα», όπως αναφέρεται στη μαρτυρία του, «3-4 φορές τη βδομάδα», όπως αναφέρεται στη γραπτή αγόρευση των συνηγόρων του «οπότε και καλύπτει σχετικά έξοδα τους». Πουθενά, όμως, δεν εξειδικεύεται η χρονική έκταση της επικοινωνίας αυτής και ποια είναι τα «σχετικά έξοδα» των δύο ανηλίκων που καλύπτει ο Καθ' ου η αίτηση κατά τη διάρκεια της. Εξίσου σημαντικό είναι και το ότι η κάλυψη οποιωνδήποτε αναγκών των δύο ανηλίκων από τον Καθ' ου η αίτηση κατά την επικοινωνία του μ' αυτά, γίνεται οικειοθελώς από τον ίδιο και αποτελεί απότοκο της άσκησης του δικαιώματος του για επικοινωνία μ' αυτά (Σ.Κ. ν. Ε.Ζ., Εφ. Αρ. 39/2016, Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου, ημερ. 05/03/2020). Σε σχέση με το κονδύλι Β ανωτέρω, τα έξοδα ένδυσης και υπόδησης των ανηλίκων, πέραν της θέσης του Καθ' ου η αίτηση ότι είναι υπερβολικά και εξογκωμένα, αναφέρει στην παράγραφο 16 της μαρτυρίας του και τα πιο κάτω: «
- ...Ειδικά και όσον αφορά ρουχισμό, πολύ συχνά αγοράζω κι εγώ ρούχα για τα ανήλικα τέκνα μας, πέραν αυτών που τους εφοδιάζω από το κατάστημα που διατηρεί ο πατέρας μου και στο οποίο εργάζομαι κι εγώ. Πέραν της χρηματικής βοήθειας που προσφέρω για την ανατροφή των ανήλικων τέκνων μας, αγοράζω σε αυτά ότι υποπέσει στην αντίληψη μου ότι έχουν ανάγκη καθώς και τους προσφέρω απεριόριστα κάθε είδος ένδυσης από την επιχείρηση που διατηρεί η οικογένεια μου ...». Πέραν της γενικότητας των πιο πάνω ισχυρισμών του Καθ' ου η αίτηση, ότι σημαντικό παραλείπει αυτός να αναφέρει, είναι το κατά πόσο τα όσα διατείνεται ότι αγοράζει ή προσφέρει στα παιδιά, μεταφέρονται απ' αυτά στο σπίτι, όπου διαμένουν, ώστε να χρησιμοποιούνται και στο χρόνο που είναι με τη μητέρα τους. Ερωτηματικά, δε, γεννιούνται για το τι μέλλει γενέσθαι στην περίπτωση που για οποιοδήποτε λόγο η εν λόγω ισχυριζόμενη προσφορά του Καθ' ου η αίτηση προς τα παιδιά, σταματήσει. Σε σχέση με το κονδύλι Δ ανωτέρω, αναφορικά με την Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη των ανηλίκων, είναι η θέση του Καθ' ου η αίτηση ότι με την ένταξη των ανηλίκων στο ΓΕΣΥ, όπως η ίδια η Αιτήτρια παραδέχεται, δεν υφίσταται πλέον. Επίσης, σε επίπεδο δικογραφίας, υπάρχει και ο ισχυρισμός του Καθ' ου η αίτηση, στην παράγραφο 15.4 της υπεράσπισης του, για πληρωμή από τον ίδιο «πέριξ του ποσού €106 μηνιαίως για την πληρωμή ασφάλειας υγείας, η οποία καλύπτει τα ανήλικα... καθώς και την Αιτήτρια». Από τη γραπτή αγόρευση των συνηγόρων του, γίνεται αντιληπτό, από τη χρήση παρελθόντα χρόνου - ο Καθ' ου η αίτηση είχε ιατροφαρμακευτική ασφάλιση για τα τέκνα του και την Αιτήτρια (η υπογράμμιση δική μου) - ότι η ασφάλεια αυτή έπαψε να υπάρχει. Από την πλευρά της η Αιτήτρια διατυπώνει τη θέση ότι ο ανήλικος Χ.-Μ. εξακολουθεί να πίνει γάλα σε σκόνη, το οποίο αγοράζει από φαρμακείο και της στοιχίζει περίπου €65 μηνιαίως, ενώ κάποιες φορές μπορεί να χρειαστεί να αγοράσει έκτακτα κάποια φάρμακα για τα ανήλικα. Η κοινή πείρα και η πείρα όλων όσων περιθάλπονται μέσω του ΓΕΣΥ, του Δικαστηρίου τούτου μη εξαιρουμένου, υποβάλλει ότι αυτό δεν καλύπτει την κάθε ανάγκη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, ούτε βέβαια, λόγω του χρόνου που μπορεί να δωθεί ραντεβού, τα επείγοντα περιστατικά περίθαλψης. Ακόμα, δεν καλύπτει ολόκληρη την αμοιβή ιατρού ενταγμένου στο ΓΕΣΥ, ούτε όλο το κόστος και όλα γενικά τα φάρμακα και εμβόλια παιδιών. Σε κάποιες περιπτώσεις δε, ούτε και την απαιτούμενη θεραπεία σ' όλη της την έκταση. Η κάλυψη, ακόμα, επηρεάζεται και από τη συχνότητα της περίθαλψης, μέσα στο ίδιο έτος. Είναι γι' αυτό το λόγο, λοιπόν, που δέχομαι το ύψος του πιο πάνω κονδυλίου, στα €50 μηνιαίως, για τρία παιδιά και όχι αποκλειστικά για την αγορά γάλακτος από την Αιτήτρια, για τον ανήλικο Χ.-Μ., ανάγκη η οποία στην πορεία θα εκλείψει. Σε συνάφεια με τα πιο πάνω, η Αιτήτρια έχει αναφερθεί, κατά τη μαρτυρία της, σε έκτακτο περιστατικό περίθαλψης ενός εκ των ανηλίκων με κόστος, σύμφωνα με τα τεκμήρια που προσκόμισε, €
- Σε σχέση με το κονδύλι Θ ανωτέρω, αναφορικά με τα μαθήματα Ηλεκτρονικών Υπολογιστών της Σ., η ίδια η Αιτήτρια αναφέρει ότι αυτά σταμάτησαν από «την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς 2019-2020». Σημειώνω ότι η αίτηση καταχωρήθηκε στις 29/08/2018, γι' αυτό και το εν λόγω έξοδο, έστω κι αν προηγούμενα, δηλαδή κατά τη σχολική χρονιά 2018-2019, υπήρχε, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό του ύψους της συνεισφοράς του Καθ' ου η αίτηση στη διατροφή των ανηλίκων. Σε σχέση με το κονδύλι Κ ανωτέρω, το σχολικό χαρτζιλίκι της Σ. και της Χ., η Αιτήτρια αναφέρει ότι δίνει καθημερινά στη Σ. €3 και στη Χ. €2, σύνολο €5 ημερησίως, επί πέντε μέρες της βδομάδας €25 και καταλήγει ότι ξοδεύει €100 το μήνα. Ο υπολογισμός της είναι λανθασμένος, εφόσον το έξοδο αυτό απαιτείται μόνο κατά την περίοδο λειτουργίας του σχολείου, εννέα περίπου μήνες το χρόνο, μετά την αφαίρεση των διακοπών για τα Χριστούγεννα, το Πάσχα και το καλοκαίρι. Η μείωση στο κονδύλι Ν πιο πάνω, «καύσιμα οχήματος», από €150 σε €116, γίνεται κατά παραδοχή της ίδιας της Αιτήτριας και οφείλεται στο γεγονός ότι από τη σχολική χρονιά 2019-2020 μετατέθηκε από το Δημοτικό Σχολείο Ορμήδειας, στο Δημοτικό Σχολείο Ορόκλινης, όπου φοιτούν και μεταφέρονται από αυτήν τα δύο εκ των τριών παιδιών των διαδίκων. Γενικά, οι μεταφορές και των τριών παιδιών των διαδίκων γίνονται από την Αιτήτρια, γεγονός που εμμέσως, πλην σαφώς, παραδέχεται και ο Καθ' ου η αίτηση. Και τούτο, παρά το παράπονο του τελευταίου, όπως επί λέξει το διατυπώνει, ότι «ουδέποτε αρνήθηκα να βοηθώ στις μεταφορές των ανήλικων τέκνων μας, αντίθετα, είναι η Αιτήτρια που όποτε ρωτώ, απαντά 'να μη σε νοιάζει'». Ως προς τα κονδύλια Ξ και Π, «έξοδα συντήρησης αυτοκινήτου (άδεια, ασφάλεια, service)», «Ρεύμα - Νερό - τηλέφωνο - ίντερνετ», αντίστοιχα, είναι νομολογημένο ότι αυτά δεν αποτελούν μέρος των αναγκών των ανηλίκων [Παπαντωνίου ν. Παπαντωνίου
(2011)1 ΑΑΔ 1875]. Το κονδύλι Ο ανωτέρω, «Ψυχαγωγία - γενέθλια - σχολικές εκδρομές - διακοπές», αναλύεται από την Αιτήτρια, στην παράγραφο 25 της μαρτυρίας της, χωρίς αναφορά στις «σχολικές εκδρομές», που εντάσσει στο κονδύλι Ρ ανωτέρω, «διάφορα έκτακτα έξοδα»(παράγραφος 27 της μαρτυρίας της). Στην παράγραφο 25 λοιπόν της μαρτυρίας της η Αιτήτρια αναφέρεται σε εξόδους μαζί με τα παιδιά, 2-3 Σαββατοκύριακα το μήνα, με κόστος €50-€
- Επίσης, αναφέρεται στο ότι και τα τρία παιδιά είναι τουλάχιστον μια φορά το μήνα καλεσμένα σε γενέθλια φίλων τους και ξοδεύει €50 το μήνα για τα δώρα που παίρνουν. Η Σ., ως έφηβη, κάνει και μόνη της εξόδους με κόστος €30 μηνιαίως. Επίσης, η Σ. παρακολουθεί τους αγώνες ποδοσφαίρου της ομάδας της, γι' αυτό και έχει ετήσια κάρτα εισόδου στο γήπεδο, με κόστος €
- Είναι στη βάση των πιο πάνω που απέδωσα κόστος στο κονδύλι αυτό ύψους €150, χωρίς να αποδέχομαι οποιοδήποτε άλλο ποσό για τα γενέθλια, τις διακοπές και δώρα, που αναφέρει η Αιτήτρια ότι αγόρασε ή προτίθεται να αγοράσει στα παιδιά. Κι αυτό, γιατί θεωρώ πως οποιοσδήποτε από τους γονείς επιθυμεί να πάρει τα παιδιά του διακοπές ή να διοργανώνει πάρτι γενεθλίων γι' αυτά ή να τους αγοράσει δώρα, θα πρέπει να επωμίζεται και το κόστος τους. Τέλος, το κόστος για το κονδύλι Ρ ανωτέρω, «διάφορα έκτακτα έξοδα(κομμωτήριο, σχολικές φωτογραφίες κτλ)», θεωρείται δικαιολογημένο, ενόψει των αναφορών της Αιτήτριας για έξοδα κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς, ύψους €16-€25 μηνιαίως, αλλά και κατά τη διάρκεια της, ύψους €15 μηνιαίως. Έξοδα για την εγγραφή και ασφάλιση των παιδιών στο σχολείο και το νηπιαγωγείο, ύψους €6 μηνιαίως. Σχολικές φωτογραφίες, €3 μηνιαίως. Κουρείο, για τον Χ.-Μ., €7 μηνιαίως. Κομμωτήριο για τις Σ. και Χ., €6 μηνιαίως και σχολικές εκδρομές, €12 μηνιαίως. Από το σύνολο των πιο πάνω εξόδων των ανηλίκων, €1.705 δηλαδή, θα πρέπει να αφαιρεθούν το επίδομα τρίτεκνης οικογένειας ύψους €160 μηνιαίως, ως επίσης και το επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας ύψους €540 μηνιαίως, που λαμβάνει η Αιτήτρια [1.705 - (160+540) = 1.005]. Το πρώτο είναι δικογραφημένο, όχι όμως και το δεύτερο. Γι' αυτό, το δεύτερο δηλαδή, προς τιμή της Αιτήτριας και των συνηγόρων της, γίνεται αναφορά στη γραπτή αγόρευση των τελευταίων. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι «για λόγους πληρότητας να αναφέρουμε ότι άρχισε πλέον - εννοείται η Αιτήτρια - να λαμβάνει και το επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας, ύψους €540 μηνιαίως, αφού εκδόθηκε το διαζύγιο των διαδίκων». Το διαζύγιο εκδόθηκε στις 20/03/
- [Γιάγκου ν. Λάμπρου (Γιάγκου), Εφ. Αρ. 15/2019, Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο ημερ. 28/07/2020). Σειρά παίρνει το θέμα της εισοδηματικής ικανότητας των διαδίκων. Η Αιτήτρια, στη μαρτυρία της, αναφέρει ότι εργάζεται ως δασκάλα. Κατά την καταχώρηση της αίτησης, ο καθαρός μισθός της ήταν €1.950, ενώ λαμβάνει και 13ο μισθό. Όπως, επί λέξει η ίδια η Αιτήτρια αναφέρει, «Ακολούθως, μετά την τιμαριθμική αναπροσαρμογή, ο καθαρός μισθός μου ανήλθε στα €2.173 μηνιαίως». Αν και η Αιτήτρια δεν προσδιορίζει επακριβώς το πότε έλαβε χώρα η «τιμαριθμική αναπροσαρμογή» στην οποία αναφέρεται και στη βάση της οποίας ο καθαρός μισθός της αυξήθηκε από τα €1.950, στα €2.173, από τις καταστάσεις μισθοδοσίας της που κατέθεσε ως Τεκμήριο, φαίνεται ότι αυτό επεσυνέβη τουλάχιστον από την έναρξη του έτους
- Το συμπέρασμα αυτό εξάγεται από το αποτέλεσμα της διαίρεσης του συνόλου των αποδοχών της Αιτήτριας για το έτος 2019, με τις μηνιαίες αποδοχές της(παράγραφος 11 της μαρτυρίας της Αιτήτριας). Για τον Καθ' ου η αίτηση η Αιτήτρια αναφέρει στην παράγραφο 15 της μαρτυρία της ότι «είναι στέλεχος οικογενειακής επιχείρησης, η οποία διαθέτει εργοστάσιο κατασκευής ειδών ένδυσης και 3 καταστήματα πώλησης τους», κερδίζει δε «περί τις €2.500 μηνιαίως, ενώ λαμβάνει, επίσης, αρκετές χιλιάδες ως έσοδα από τα κέρδη της επιχείρησης». Ο Καθ' ου η αίτηση, αν και παραδέχεται το ύψος του μισθού της Αιτήτριας, αναφέρει ότι, πέραν του μισθού της, «λαμβάνει διάφορα ποσά για επιπλέον εργασίες, όπως π.χ. έλαβε ποσό εκ €1.095 για υπηρεσίες που παρείχε στο υπουργείο, ποσό το οποίο κατατέθηκε στο λογαριασμό της και για το οποίο επιφυλάσσομαι να κλητεύσω μαρτυρία από τη Συνεργατική Τράπεζα για να το αποδείξω, ενώ επιπλέον είναι ιδιοκτήτρια ακίνητης ιδιοκτησίας, όπως γνωρίζω από τον καιρό που ήμαστε μαζί, μεγάλης αξίας και ιδιοκτήτρια σημαντικού ποσού χρημάτων, πέραν των €100.000, τα οποία είναι κατατεθειμένα στην Τράπεζα». (παράγραφος 12, μαρτυρίας Καθ' ου η αίτηση) Τα πιο πάνω δεν προωθήθηκαν μέσω της αγόρευσης των συνηγόρων του Καθ' ου η αίτηση. Παρ' όλα ταύτα, αξίζει να σημειωθεί ότι αυτά, όπως παρουσιάζονται, τίποτε δεν προσθέτουν στην οικονομική δυνατότητα της Αιτήτριας. Και τούτο γιατί, χωρίς σχετική μαρτυρία, ο ισχυρισμός του Καθ' ου η αίτηση για επιπλέον εισόδημα της Αιτήτριας για υπηρεσίες που παρέχει, αν παρέχει, στο υπουργείο, παραμένει γενικός και αόριστος, ενώ οποιαδήποτε ακίνητη και κινητή περιουσία που τυχόν κατέχει η Αιτήτρια, παραμένει χωρίς σημασία, εφόσον δεν έχει καταδειχθεί το κατά πόσο αυτή είναι προσοδοφόρα. Ούτως εχόντων των πραγμάτων, καταλήγω ότι η εισοδηματική ικανότητα της Αιτήτριας, από τις αρχές του 2019 τουλάχιστον, πολύ κοντά δηλαδή στο χρόνο καταχώρησης της υπό εξέταση αίτησης στις 29/08/2018, ανέρχεται στα €2.173 μηνιαίως, που αποτελεί τον καθαρό μηνιαίο μισθό της, πλέον 13ο μισθό. Όσον αφορά τη δική του εισοδηματική ικανότητα, ο Καθ' ου η αίτηση, αρνούμενος τα όσα αναφέρονται από την Αιτήτρια στην παράγραφο 15 της μαρτυρίας της, αντιτείνει στην παράγραφο 14 της δικής του μαρτυρίας τα εξής: «
- ... ο καθαρός μου μισθός είναι €800 μηνιαίως ως φαίνεται στην κατάσταση αποδοχών και εισφορών Τεκμήριο Β και δεν λαμβάνω 13° μισθό. Σε καμία περίπτωση τα εισοδήματα μου είναι ψηλά και ούτε ο μισθός που παρουσιάζει η αιτήτρια ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Έχω στην κατοχή μου και παρουσιάζω ως Τεκμήριο Γ τα πιστοποιητικά αποδοχών μου από το 2011 μέχρι και το 2017 όπου φαίνονται οι μηνιαίες μου απολαβές. Περαιτέρω λέγω ότι στην εν λόγω οικογενειακή επιχείρηση αν και παρουσιάζομαι ως στέλεχος τα μόνα εισοδήματα που έχω ανέρχονται στο ποσό το οποίο έχω αναφέρει ανωτέρω χωρίς να έχω οιανδήποτε άλλα κέρδη εγώ προσωπικά». Σύμφωνα με τη νομολογία, η Αιτήτρια δεν έχει υποχρέωση αποκάλυψης των εισοδημάτων ή της οικονομικής δυνατότητας του Καθ' ου η αίτηση, αλλά απεναντίας το καθήκον αληθινής αποκάλυψης βαραίνει τον ίδιο τον Καθ' ου η αίτηση, όπως βεβαίως και την Αιτήτρια για τα δικά της εισοδήματα ή τη δική της οικονομική δυνατότητα. [Δημητρίου ν. Περδίου
(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 1418] Σπεύδω ευθύς αμέσως να αναφέρω ότι ο Καθ' ου η αίτηση δεν έχει εκπληρώσει το πιο πάνω καθήκον του. Και εξηγώ. Το πρώτο σχόλιο αφορά στα Τεκμήρια Β και Γ, που προσκόμισε ο Καθ' ου η αίτηση και αναφέρονται πιο πάνω. Όπως και ο ίδιος ο Καθ' ου η αίτηση αναφέρει, πρόκειται για την Κατάσταση Αποδοχών μισθωτού που υποβάλλεται από την εργοδότρια εταιρεία του στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων για το μήνα 07/2018 (ΤΕΚ Β) και πιστοποιητικά αποδοχών υπαλλήλου, που υποβάλλονται από την ίδια εταιρεία στο Φόρο Εισοδήματος για τα έτη 2011 μέχρι 2017(ΤΕΚ Γ). Δεν αμφιβάλλω ότι η εργοδότρια εταιρεία του Καθ' ου η αίτηση έχει υποβάλει τα πιο πάνω στις αρμόδιες κυβερνητικές υπηρεσίες, δεν γνωρίζω όμως κατά πόσο αυτά έχουν γίνει και αποδεκτά από αυτές. Θα μπορούσε ο Καθ' ου η αίτηση, για το συγκεκριμένο θέμα να καταθέσει βεβαιώσεις από τις εν λόγω υπηρεσίες. Ακόμα, για να γίνει πιστευτός ως προς τη θέση του ότι οι οικονομικές του δυνάμεις ανέρχονται μόνο στο μισθό του που αναφέρει, ήτοι €800 μηνιαίως, μπορούσε να προσκομίσει είτε τις φορολογικές του δηλώσεις ή ακόμα καλύτερα τις επιβληθείσες σ' αυτόν φορολογίες, για τα έτη στα οποία αναφέρεται, αν έχουν γίνει. Ακόμα και να θεωρήσω πως ότι δηλώνει η εργοδότρια εταιρεία του Καθ' ου η αίτηση ως μισθό του, καλώς δηλώνεται, λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόκειται για οικογενειακή επιχείρηση - αυτό μόνο έγινε γνωστό στο Δικαστήριο και από τις δύο πλευρές -, δεν μπορώ να δεχθώ ότι αυτός είναι και ο μισθός που του καταβάλλεται στην πράξη ή ότι ο μισθός των €800 μηνιαίως είναι το μοναδικό εισόδημα του Καθ' ου η αίτηση από την πιο πάνω επιχείρηση. Αναφέρθηκε η Αιτήτρια σε δάνεια των διαδίκων, ένα στεγαστικό με δόση €1.250 το μήνα, η οποία, μέχρι το Μάρτιο του 2018, αποκόπτετο από το μισθό της, ο οποίος να υπενθυμίσω, μέχρι τότε, ήταν €1.950 και ένα δάνειο για την αγορά του αυτοκινήτου της Αιτήτριας, με άγνωστο το ύψος της μηνιαίας δόσης, την οποία κατέβαλλε ο Καθ' ου η αίτηση (παράγραφοι 12-14 της μαρτυρίας της Αιτήτριας). Στα όσα αναφέρονται από την Αιτήτρια για τα πιο πάνω δάνεια απαντά ο Καθ' ου η αίτηση με τα εξής: «...η αιτήτρια παραλείπει να αποκαλύψει το ότι στα εν λόγω δάνεια είχα προβεί σε σημαντικές προπληρωμές δόσεων σε αντίθεση με τη αιτήτρια, η οποία δεν είχε τη συνεισφορά που ισχυρίζεται ότι έχει, εν πάση δε περιπτώσει εγώ είχα ουσιαστικότατη συνεισφορά στα διάφορα έξοδα μας. Συγκεκριμένα, μπορεί για την κατοικία να πλήρωνε η αιτήτρια τη δόση, αλλά για να μπορεί να το πράττει όλα τα υπόλοιπα έξοδα και λογαριασμούς του σπιτιού και της οικογένειας τα κάλυπτα, όπως και τους φόρους, τα κάλυπτα εγώ. Επίσης εγώ κάλυπτα και τις δόσεις για το αυτοκίνητο της αιτήτριας, οι οποίες ήταν προπληρωμένες μέχρι και τον Ιούνιο του 2018, παρόλο που τότε ήμασταν ήδη σε διάσταση με την αιτήτρια» (παράγραφος 12 της μαρτυρίας του Καθ' ου η αίτηση). Είναι άξιο απορίας πως μπορούσε ο Καθ' ου η αίτηση, στο χρόνο που συμβίωνε με την Αιτήτρια, να αντεπεξέρχεται και να πράττει τα πιο πάνω με το μισθό που διατείνεται ότι έχει, €800 το μήνα, μόνο. Άξιο απορίας επίσης, είναι το πως ο Καθ' ου η αίτηση αντεπεξέρχεται ακόμα και μετά τη διάσταση των διαδίκων, όταν ο ίδιος αναφέρεται, στην παράγραφο 25 της μαρτυρίας του, στα απαραίτητα έξοδα για τη διαβίωση του, ως εξής: «για τη διαβίωση μου όπως είναι η διατροφή μου, το ηλεκτρικό ρεύμα, το νερό, οι κοινοτικοί φόροι, το ιντερνέτ, το τηλέφωνο, για τα οποία έχω στην κατοχή μου και επισυνάπτω ως Τεκμήριο Δ σχετικούς λογαριασμούς. Λέγω περαιτέρω ότι έχω ασφάλεια υγείας η οποία καλύπτει τα ανήλικα τέκνα μας καθώς και την αιτήτρια για την οποία πληρώνω το ποσό πέριξ των €106 μηνιαίως, τεκμήριο Ε. Πέραν των ανωτέρω, λέγω ότι χρειάζομαι πέραν των €200 μηνιαίως για βενζίνη για να μεταβαίνω στην εργασία μου καθώς και να παραλαμβάνω καθημερινά την ανήλικη θυγατέρα μας Χριστιάννα από το Δημοτικό Σχολείο Ορόκλινης και να την αφήνω στους γονείς της αιτήτριας άδεια κυκλοφορίας και ασφάλεια του οχήματος μου στοιχίζει πέριξ των €236 και €150,56 το χρόνο αντίστοιχα, τεκμήρια Στ και Ζ, ενώ για το service του αυτοκινήτου απαιτείται ποσό εκ €500 ετησίως, με αποτέλεσμα το ήδη εκδοθέν ως προσωρινό διάταγμα να μου αποστερεί τη δυνατότητα επιβίωσης και το δικαίωμα να προσφέρω στα ανήλικα τέκνα μας όταν τα βλέπω». Όλα τα πιο πάνω, μαζί και με την εισήγηση των συνηγόρων του Καθ' ου η αίτηση στην αγόρευση τους, ότι το τελικό διάταγμα διατροφής δεν μπορεί να υπερβαίνει τα €450-€500 το μήνα, πέραν του 1/2 δηλαδή του μισθού του Καθ' ου η αίτηση, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι αυτός δεν έχει αποκαλύψει, όπως υποχρεούτο, τα πραγματικά του εισοδήματα. Γιατί, λοιπόν, να μην πιστέψω την Αιτήτρια, ότι ο μισθός του Καθ' ου η αίτηση ανέρχεται στις €2.500 μηνιαίως, πλέον άλλα «έσοδα από τα κέρδη της επιχείρησης». Γι' αυτά τα επιπλέον έσοδα όμως δεν υπάρχει καθορισμός από την Αιτήτρια, η οποία αναφέρεται γενικά και αόριστα σε «αρκετές χιλιάδες», γι' αυτό και καταλήγω ότι οι οικονομικές δυνάμεις του Καθ' ου η αίτηση ανέρχονται στις €2.500 μηνιαίως. Έχω ήδη αναφερθεί στα όσα ο Καθ' ου η αίτηση καθορίζει ως απαραίτητα έξοδα για τη διαβίωση του. Δεν σκοπεύω να τα αναλύσω ούτε και να τα κρίνω, με σκοπό την επίδραση που αυτά μπορούν έχουν στις οικονομικές δυνάμεις του Καθ' ου η αίτηση. Ότι μόνο θα πω είναι πως και η Αιτήτρια έχει αυτά τα έξοδα, ορισμένα δε εξ' αυτών αυξημένα, λόγω του ότι μαζί της διαμένουν και τα τρία παιδιά των διαδίκων. Επιπλέον έξοδο της Αιτήτριας αποτελεί και το μέρος του ενοικίου που της αναλογεί. Στη βάση όλων των πιο πάνω και ειδικότερα λαμβάνοντας υπόψη τις οικονομικές δυνάμεις των διαδίκων, όπως αυτές έχουν πιο πάνω καθοριστεί, ως και τις ανάγκες των ανηλίκων, μετά την αφαίρεση των επιδομάτων που λαμβάνονται από την Αιτήτρια, εφαρμόζοντας τις κατάλληλες μαθηματικές πράξεις, καταλήγω και καθορίζω τη συνεισφορά του Καθ' ου η αίτηση στη διατροφή των ανήλικων τέκνων του στα €500 (στρογγυλός αριθμός) μηνιαίως. Το ζήτημα που εγείρεται είναι κατά πόσο θα πρέπει, το σχετικό διάταγμα να έχει αναδρομική ισχύ ή όχι, θέμα που εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Στην περίπτωση που εξετάζεται το προσωρινό διάταγμα με ισχύ μέχρι σήμερα, ορίστηκε αρχικά στα €700 και στη συνέχεια μειώθηκε στα €650. Αυτό έγινε στις 18/12/2018. Η διατροφή των ανηλίκων ρυθμίστηκε με βάση τις σημερινές τους ανάγκες, όσες απ' αυτές αποδέχθηκα και όχι εκείνες του χρόνου καταχώρησης της αίτησης στις 29/08/2018. Άκρως σημαντικό μάλιστα είναι το γεγονός ότι, από τις ανάγκες των ανηλίκων αφαιρέθηκε, ως η νομολογία επιτάσσει και το μονογονεϊκό επίδομα που η Αιτήτρια άρχισε, εν τω μεταξύ, να λαμβάνει, άγνωστο πότε ακριβώς, ύψους €540. Άλλος σημαντικός παράγοντας είναι το γεγονός της καθυστέρησης που παρατηρείται στην εκδίκαση της υπόθεσης κατ' αποκλεισμό της δυνητικής αύξησης του 10% [Άρθρο 38
(2)του Ν.216/90] επί του οποιουδήποτε διατάγματος διατροφής ήθελε έγκαιρα και/ή ενωρίτερα εκδοθεί. Στη βάση των πιο πάνω, καταλήγω να μην προσδώσω στο διάταγμα αναδρομική ισχύ. Συνακόλουθα, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ' ου η αίτηση να καταβάλλει στην Αιτήτρια, από τις 08/06/2021 και την αντίστοιχη ημέρα κάθε επόμενου μήνα, το ποσό των €500 το μήνα, ως η συνεισφορά του στη διατροφή των ανήλικων τέκνων του Σ., Χ. και Χ.-Μ., με αναλογία 1/3 για έκαστο εξ' αυτών. Τα έξοδα, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου η αίτηση. (Υπ.) ........... Δ. Κούσιου, Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΟΤ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο