Γ.Ε. ν. Κ.Σ., Αρ. Αίτησης:146/2018, 6/7/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Δικαιοδοσία Περιουσιακών Διαφορών Ενώπιον: Φ. Κωνσταντίνου, Δ. Αρ. Αίτησης:146/2018 Μεταξύ: Γ.Ε. Αιτήτρια και Κ.Σ. Καθ΄ ου η αίτηση ---------------------------- Ημερομηνία: 6 Ιουλίου 2022 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: κ. Μ. Μιχαήλ Για τον Καθ'ου η αίτηση: κ. Σ. Κ. Στυλιανού ΑΠΟΦΑΣΗ Οι διάδικοι τέλεσαν γάμο στις 24.4.
- Απέκτησαν δύο τέκνα. Επήλθε διάσταση στην έγγαμη συμβίωση τους στις 31.12.
- Εκδόθηκε απόφαση λύσης του γάμου τους στις 14.9.
- Η αιτήτρια ζητά με την εξεταζόμενη αίτηση την έκδοση απόφασης για τη ρύθμιση των περιουσιακών διαφορών της με τον καθ'ου η αίτηση με βάση τον περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμο του 1991 (Ν232/91), στο εξής «ο Νόμος». Ζητά τη συνεισφορά της στην αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση, που απέκτησε κατά τη διάρκεια του γάμου τους. Ο καθ'ου η αίτηση αμφισβητεί με την έκθεση υπεράσπισης του την αξίωση της αιτήτριας και ζητά την απόρριψη της αίτησης της. Εγείρει ανταπαίτηση ζητώντας τη συνεισφορά του στην αύξηση της περιουσίας της αιτήτριας αναφορικά με τραπεζικές καταθέσεις. Κατά την ακροαματική διαδικασία κατέθεσε για την πλευρά της αιτήτριας, πέραν της ίδιας (Μ.Α.1), ο Ά. Α. (Μ.Α.2), εκτιμητής ακινήτων. Κατέθεσαν για την πλευρά του καθ'ου η αίτηση, η Κ. Σ. (Μ.Υ.1), μητέρα του, ο καθ'ου η αίτηση (Μ.Υ.2), η Ε. Μ. (Μ.Υ.3), τραπεζικός υπάλληλος, ο Π. Πα. (Μ.Υ.4), τραπεζικός υπάλληλος και ο Γ. Α. (Μ.Υ.5), εκτιμητής ακινήτων. Ακολούθησαν οι αγορεύσεις των δικηγόρων των διαδίκων την 1.6.2022 οπότε επιφυλάχθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου. Θα αναφερθώ στη μαρτυρία στην οποία θα κριθεί έκβαση της αίτησης, της υπεράσπισης και της ανταπαίτησης. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία της αιτήτριας και του μάρτυρα που κατέθεσε για την πλευρά της. Η αιτήτρια κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης της και έδωσε και προφορική μαρτυρία αναφέροντας τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: H καθαρή περιουσία του καθ'ου η αίτηση με δική της συνεισφορά ήταν στο ποσό €242.000 κατά το χρόνο της διάστασης ως ακολούθως: (α) €217.000 λόγω αποπεράτωσης και βελτίωσης της επίδικης κατοικίας, (β) €10.000 λόγω του οικιακού εξοπλισμού που παρέμεινε εντός της επίδικης κατοικίας και €15.000 λόγω του επίδικου αυτοκινήτου που ήταν εγγεγραμμένο στο όνομα του καθ'ου η αίτηση κατά το χρόνο της διάστασης. Ο καθ'ου η αίτηση έλαβε από την οικογένεια του το 2004 ακίνητο με ημιτελή οικοδομή. Υπήρχε κατασκευασμένο υπόγειο οικοδόμημα και πάνω από το υπόγειο σκελετός του κτιρίου (κολώνες και πλάκες). Μετά το γάμο τους με δική της συνεισφορά αποπεράτωσαν τη συζυγική κατοικία. Η προστιθέμενη αξία που απέκτησε το ακίνητο από την ημιτελή οικοδομή το 2004 μέχρι την αποπεράτωση της συζυγικής κατοικίας ήταν €217.000 κατά το χρόνο της διάστασης. Κατέθεσε έκθεση εκτίμησης εκτιμητή (Τεκμήριο 1). Η επίδικη κατοικία ήταν εξοπλισμένη με έπιπλα και ηλεκτρικές συσκευές. Εκτιμά την αξία αγοράς τους πέραν του ποσού €25.000 και λαμβάνοντας υπόψη τη φθορά που υπέστη ο εξοπλισμός μετά από δέκα χρόνια χρήσης υπολογίζει ότι η αξία του εξοπλισμού κατά το χρόνο της διάστασης «σίγουρα αποκλείεται να ήταν λιγότερη από €10.000». Ο καθ'ου η αίτηση αγόρασε αυτοκίνητο ποσού ΛΚ32.500 (€55.530) στις 10.7.
- Η αξία του κατά το χρόνο διάστασης ήταν €15.
- Κατέθεσε αντίγραφο εγγράφου ηλεκτρονικής καταχώρισης του ασφαλιστή που αναφέρει ότι για την περίοδο 15.10.2015 - 15.10.2016 ήταν ασφαλισμένο για αξία €15.000 (Τεκμήριο 3). Αναφέρθηκε στη συνέχεια στη συνεισφορά της στην αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση. Όσο αφορά την κατοικία κατέβαλε ποσό ΛΚ 30.000 (€51.258) που ήταν δώρο της μητέρας της. Κατέθεσε αντίγραφο επιταγής ημερομηνίας 28.9.2004 (Τεκμήριο 4). Κατέβαλε ποσό ΛΚ9.000 (€15.377) που αποτελούσε το ήμισυ των χρηματικών δώρων του γάμου. Από συνολικό ποσό ΛΚ18.000 χρησιμοποιήθηκε ποσό ΛΚ9.000 για την αποπεράτωση της επίδικης κατοικίας και ποσό ΛΚ9.000 από τον καθ'ου η αίτηση για την αγορά του αυτοκινήτου του. Θεωρεί το ποσό ΛΚ9.000 που χρησιμοποιήθηκε για την κατοικία ως δική της συνεισφορά στην αποπεράτωση της. Συνήψε στο όνομα της στεγαστικό δάνειο από το οποίο χρησιμοποιήθηκε ποσό €74.157 για την ανέγερση της επίδικης κατοικίας και δάνειο ποσού €10.000 για την τοποθέτηση κεντρικής θέρμανσης. Ανέφερε για την πληρωμή των δανείων «αποπληρώνονταν από χρήματα που πήγαζαν από τον οικογενειακό μας προϋπολογισμό». Εξήγησε ότι ο οικογενειακός προϋπολογισμός συνίστατο από τους μηνιαίους μισθούς που λάμβαναν η ίδια και ο καθ'ου η αίτηση κατά τα χρόνια της έγγαμης συμβίωσης τους. Ανέφερε ότι η ίδια έλαβε μισθούς ποσού €350.000 που αντιστοιχεί στο 56% του οικογενειακού προϋπολογισμού τους και ο καθ'ου η αίτηση έλαβε μισθούς ποσού €280.000 που αντιστοιχεί στο 44% του οικογενειακού προϋπολογισμού τους. Κατέθεσε καταστάσεις μισθοδοσίας της και ειδοποιήσεις επιβολής φορολογίας και καταστάσεις ασφαλιστικού λογαριασμού του καθ'ου η αίτηση (Τεκμήριο 10). Ανέφερε ότι κατά το χρόνο της διάστασης η ίδια ήταν Λειτουργός στην Υπηρεσία Συνεργατικών Εταιρειών και ο καθ'ου η αίτηση εργαζόταν στην οικογενειακή εταιρεία. Ανέφερε ότι κατά το χρόνο της διάστασης καταβλήθηκε ποσό €80.623 έναντι της αποπληρωμής του ποσού των δανείων και παρέμεινε υπόλοιπο ποσό €49.
- Κατέθεσε τραπεζική κατάσταση (Τεκμήριο 12). Αρνήθηκε τη θέση του καθ'ου η αίτηση στην έκθεση υπεράσπισης του ότι υπήρξε προφορική συμφωνία της ίδιας με τη μητέρα του καθ'ου η αίτηση για καταβολή της δόσης πληρωμής του δανείου. Κατέθεσε ότι η μητέρα του καθ'ου η αίτηση είναι διευθύντρια της εταιρείας στην οποία εργάζεται ο καθ'ου η αίτηση και της κατέβαλλε μέρος του μισθού του καθ'ου η αίτηση που ισοδυναμούσε με τη δόση του στεγαστικού δανείου για καταβολή της. Διευκρίνισε ότι το ποσό αυτό δεν ήταν επιπλέον του μισθού του καθ'ου η αίτηση αλλά μέρος του μισθού του. Δέχεται ότι βρίσκεται στην κατοχή της ποσό €25.542 που αποτελούσε ποσό κοινών καταθέσεων. Θεωρεί το ποσοστό συνεισφοράς του καθ'ου η αίτηση ότι είναι 44% βάσει των μισθών τους που ανέφερε. Αντεξεταζόμενη κατέθεσε ότι ποσό €820 μηνιαίως αποτελούσε το μέρος του μισθού του καθ'ου η αίτηση που καταβαλλόταν για τη δόση του δανείου. Αρνήθηκε την υποβολή ότι η μητέρα του καθ'ου η αίτηση κατέβαλλε το εν λόγω ποσό ως δόση στο δάνειο τους με βάση τη συμφωνία για αποπεράτωση της κατοικίας με δικά της έξοδα. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι το υπόλοιπο του δανείου κατά το χρόνο της διάστασης ήταν €49.705 παραπέμποντας στην παράγραφο 16 της γραπτής δήλωσης της. Ακολούθως κατάθεσε ο Άγγελος Αγαθαγγέλου (Μ.Α.2), εκτιμητής ακινήτων. Έδωσε προφορική μαρτυρία με αναφορά στην έκθεση εκτίμησης που ετοίμασε (Τεκμήριο 1) και στη συνέχεια αντεξετάστηκε. Αναφέρθηκε στη μέθοδο που χρησιμοποίησε. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι ζήτησε να επιθεωρήσει εσωτερικά την κατοικία αλλά η αιτήτρια του είπε ότι αρνείται ο καθ'ου η αίτηση. Σε ερώτηση του Δικαστηρίου κατά πόσο θα άλλαζε η εκτίμηση εάν προέβαινε σε επιθεώρηση εσωτερικά, απάντησε ότι είχε πολλές φωτογραφίες του εσωτερικού χώρου που χρησιμοποίησε για την εκτίμηση και πιθανόν να υπήρχε 5-10% ποσοστό απόκλισης. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία του καθ'ου η αίτηση και των μαρτύρων που κατέθεσαν για την πλευρά του με τη σειρά που κατέθεσαν. Πρώτος μάρτυρας της πλευράς του ήταν η Κυριακή Σοφοκλέους (Μ.Υ.1), μητέρα του. Κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης της. Ανέφερε ότι στο υπόγειο της εν λόγω οικοδομής εγκατέστησαν κατά το 2002 την επιχείρηση που ίδρυσαν με το σύζυγο της. Ανέγειραν στο ισόγειο της οικοδομής «μέχρις ενός σημείου μια κατοικία», «ατέλειωτη μέχρι τους σουβάδες». Ο γιος της, καθ' ου η αίτηση, εργαζόταν στην οικογενειακή επιχείρηση με καθαρό εβδομαδιαίο εισόδημα €450 τα έτη 2004 -
- Αποφάσισαν με το σύζυγο της να ολοκληρώσουν την κατοικία και να συνάψουν δάνειο για το σκοπό αυτό. Συμφώνησαν με την αιτήτρια να συνάψει το δάνειο στο όνομα της επειδή εργαζόταν στο Συνεργατισμό και θα εξασφάλιζε το δάνειο με καλύτερους όρους και να καταβάλλει η μάρτυρας τις δόσεις του δανείου. Συνήψαν δάνειο ποσού ΛΚ60.000 και συμφώνησαν με την αιτήτρια να αποκόπτεται το ποσό της μηνιαίας δόσης του δανείου από το λογαριασμό της και η μάρτυρας να καταβάλλει το ποσό της δόσης ΛΚ480 μηνιαίως (€820) στον τραπεζικό λογαριασμό της αιτήτριας. Ανέφερε η μάρτυρας ότι τα ποσά των δόσεων καταβάλλονταν από την ίδια και δεν είχαν σχέση με το μισθό του καθ'ου η αίτηση που λάμβανε κανονικά το μισθό του. Κατά την αντεξέταση της αρνήθηκε την υποβολή ότι κατέθετε το ποσό της δόσης του δανείου από το μισθό του καθ'ου η αίτηση γιατί δεν είχε εμπιστοσύνη στο γιο της ως η θέση της αιτήτριας. Ακολούθως κατέθεσε ο καθ'ου η αίτηση (Μ.Υ.2). Κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του και έδωσε και προφορική μαρτυρία αναφέροντας τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Ανέφερε ότι η επίδικη κατοικία ανεγέρθηκε σε ακίνητο που είναι εγγεγραμμένο στον ίδιο και στη μητέρα του ανά ½ μερίδιο. Κατά το χρόνο τέλεσης του γάμου τους «δεν ήταν πλήρως αποπερατωμένη και βρισκόταν μέχρι τους σουβάδες αλλά υπολείπονταν τα ξυλουργικά, η κουζίνα και ο εξοπλισμός της», γεγονότα που δεν δικογράφησε. Η αιτήτρια συνήψε δάνειο στο όνομα της ποσού ΛΚ60.000 αφού συμφώνησαν η αιτήτρια, ο ίδιος και η μητέρα του ότι το δάνειο θα εξοφλείτο από τη μητέρα του. Αναφορικά με το ποσό των ΛΚ30.000 που έδωσε η μητέρα της αιτήτριας ανέφερε ότι κατέθεσαν το εν λόγω ποσό σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό αυτού και της αιτήτριας και πλήρωσαν ποσό ΛΚ8.985 από τον κοινό λογαριασμό για την αγορά του επίδικου αυτοκινήτου. Συμφώνησε με την αιτήτρια σχετικά με το ύψος των μισθών τους που έλαβε αυτός και η αιτήτρια κατά τη διάρκεια της έγγαμης συμβίωσης τους. Ανέφερε ότι διέθεταν τους μισθούς τους στα έξοδα της οικογένειας, των παιδιών και τα προσωπικά έξοδα τους. Καθώς και ότι η αιτήτρια διέθετε το περίσσευμα του μισθού της για τις προσωπικές της επιθυμίες ή ανάγκες και σε διάφορα ταξίδια που έκανε στο εξωτερικό. Ανταπαιτεί ποσό €12.771 που αποτελεί το ήμισυ του ποσού €25.542 των δύο τραπεζικών γραμματίων στο όνομα αυτού και της αιτήτριας που δέχεται η αιτήτρια ότι εισέπραξε το εν λόγω ποσό. Αντεξεταζόμενος ως προς την πληρωμή του ποσού €820 της δόσης του δανείου από τη μητέρα του, του υποβλήθηκε ότι το εν λόγω ποσό αποτελούσε μέρος του μισθού του. Απάντησε ότι δεν αποτελούσε μέρος του μισθού του. Διαφώνησε στην υποβολή ότι η μητέρα του κατέβαλλε τη δόση «κατά καιρούς». Απάντησε ότι κατέβαλλε τη δόση στο λογαριασμό της αιτήτριας κάθε μήνα. Κατέθεσαν ακολούθως οι Μ.Υ.3 και Μ.Υ.4 τραπεζικοί υπάλληλοι. Στη συνέχεια κατέθεσε ο Γλαύκος Αγαθαγγέλου (Μ.Υ.5), εκτιμητής ακινήτων. Κατέθεσε αναφερόμενος στη μέθοδο που χρησιμοποίησε και αντεξετάστηκε. Νομική πτυχή - Αξιολόγηση μαρτυρίας - Κατάληξη Στο άρθρο 14 του Νόμου ορίζεται: «
(1)Σε περίπτωση που ο γάμος λυθεί ή ακυρωθεί, ή σε περίπτωση διάστασης των συζύγων, και η περιουσία του ενός συζύγου έχει αυξηθεί, ο άλλος σύζυγος, εφόσον συνέβαλε με οποιοδήποτε τρόπο στην αύξηση αυτή, δικαιούται να εγείρει αγωγή στο Δικαστήριο και να απαιτήσει την απόδοση του μέρους της αύξησης το οποίο προέρχεται από τη δική του συμβολή.
(2)Η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά.
(3)Στην αύξηση της περιουσίας των συζύγων δεν υπολογίζεται ό,τι αυτοί απέκτησαν: (α) Από δωρεά, κληρονομιά, κληροδοσία ή άλλη χαριστική αιτία. (β) με διάθεση περιουσίας που αποκτήθηκε με τις αναφερόμενες στην παράγραφο (α) αιτίες.» Στο άρθρο 2 ερμηνεύεται η λέξη «περιουσία» ως εξής: «′περιουσία′ σημαίνει την κινητή και ακίνητη ιδιοκτησία η οποία αποκτήθηκε πριν από το γάμο με την προοπτική του γάμου ή οποτεδήποτε μετά τη σύναψη του γάμου από οποιοδήποτε από τους συζύγους.» Στην απόφαση Α. Ορφανίδης ν. Ν. Ορφανίδη
(1998)1 Α.Α.Δ. 179, 187, 189 έχουν τεθεί οι αρχές για την επίλυση των περιουσιακών διαφορών των συζύγων. Λέχθηκαν τα ακόλουθα: «.αφετηρία για την επίλυση διαφορών αυτής της φύσης αποτελεί η διαπίστωση των περιουσιακών στοιχείων των συζύγων κατά το χρόνο του γάμου. Σε δεύτερο στάδιο, έρχεται η διαπίστωση της αύξησης, (αν υπάρχει), και σε τρίτο η προέλευση της αύξησης και η συνάρτησή της με τη συνεισφορά του ετέρου των συζύγων στην πραγμάτωσή της.» Καθώς και τα πιο κάτω: «Η αύξηση της περιουσίας είναι στοιχείο σχετικό. Συναρτάται, αφενός, με την αξία της περιουσίας και αφετέρου, με τις οικονομικές υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη. Το αντικείμενο του μερισμού είναι η αύξηση της περιουσίας, όχι αυτή τούτη η περιουσία. ................................................................................ Το πρώτο που πρέπει να τυγχάνει εξακρίβωσης είναι η αύξηση της περιουσίας του συζύγου ώστε να διαπιστωθεί το αντικείμενο του πιθανού διαμοιρασμού. Εξαιρείται από τη διανομή και δεν προσμετρά ως αύξηση περιουσία η οποία δωρίζεται σε σύζυγο καθώς και το προϊόν της διάθεσης της. Το δεύτερο θέμα που εξετάζεται είναι κατά πόσο ο έτερος των συζύγων συνεισέφερε στην αύξηση, άμεσα ή έμμεσα, και το τρίτο, ο καθορισμός του ύψους της συνεισφοράς. Εάν η μαρτυρία δεν είναι καταληκτική, ως προς την έκταση της συνεισφοράς, υπεισέρχεται το τεκμήριο που δημιουργεί το άρθρο 14
(2)του νόμου.» Εξετάζοντας την απαίτηση της αιτήτριας για την απόδοση σ' αυτή του μέρους της συνεισφοράς της στην αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση επισημαίνω τα ακόλουθα. Το πρώτο ζητούμενο που πρέπει να εξεταστεί είναι η αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση. Η αιτήτρια θεωρεί ότι η περιουσία του αυξήθηκε με την αποπεράτωση της επίδικης κατοικίας, τον εξοπλισμό της κατοικίας και το επίδικο αυτοκίνητο. Θεωρεί ότι η συνολική περιουσία του καθ'ου η αίτηση ήταν ποσού €242.000 κατά το χρόνο της διάστασης. Εξέτασα την απαίτηση της αιτήτριας για την αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση ως προς τον οικιακό εξοπλισμό της επίδικης κατοικίας. Η μαρτυρία της ότι η αξία του εν λόγω εξοπλισμού ήταν κατά τον υπολογισμό της €10.000 κατά το χρόνο της διάστασης παρέμεινε ατεκμηρίωτη. Παρέλειψε η αιτήτρια να δικογραφήσει τα αντικείμενα που αποτελούσαν τον εξοπλισμό της κατοικίας και το κόστος αγοράς κάθε αντικειμένου. Παρέλειψε επίσης να προσκομίσει μαρτυρία εκτιμητή για να αποδείξει την αξία των εν λόγω αντικειμένων στο χρόνο της διάστασης. Περιορίστηκε στη μαρτυρία της να αναφερθεί σε ενδεικτικό κατάλογο αυτών και να αναφέρει ότι «με πολύ συντηρητικούς δικούς μου υπολογισμούς» η αξία τους κατά το χρόνο της διάστασης σίγουρα αποκλείεται να ήταν λιγότερη από €10.000. Ανέφερε για την αγορά τους «εκτιμώ ότι ανήλθε σε πέραν των €25.000». Το Δικαστήριο δεν μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματογνώμονας για να αποτιμήσει την κινητή περιουσία του καθ'ου η αίτηση αναφορικά με τον «εξοπλισμό» της κατοικίας (Σοφοκλέους ν. Σοφοκλέους
(2005)1ΑΑΔ 1030, 1033). Εξέτασα ακολούθως την απαίτηση της για την αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση ως προς το επίδικο αυτοκίνητο που ήταν εγγεγραμμένο στο όνομα του καθ'ου η αίτηση κατά το χρόνο της διάστασης. Παρέλειψε η αιτήτρια να προσκομίσει μαρτυρία εκτιμητή ως προς την αξία του κατά το χρόνο της διάστασης. Η μαρτυρία της ότι ήταν €15.000 παραπέμποντας στο Τεκμήριο 3 δεν την βοηθά. Η αναφορά στο εν λόγω τεκμήριο αφορά την ασφαλισμένη αξία του επίδικου αυτοκινήτου για σκοπούς ασφάλισης. Παραπέμπω στη Σοφοκλέους ν. Σοφοκλέους (ανωτέρω). Εξέτασα την απαίτηση της αιτήτριας για την αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση ως προς την επίδικη κατοικία. Η μαρτυρία του μάρτυρα της Μ.Α.2 και η έκθεση εκτίμησης του (Τεκμήριο 1) μου έγινε πιο πιστευτή από τη μαρτυρία του μάρτυρα του καθ'ου η αίτηση Μ.Υ.5 και της έκθεσης εκτίμησης του (Τεκμήριο 15). Εξήγησε ο Μ.Α.2 ότι χρησιμοποίησε τη συγκριτική μέθοδο εκτίμησης σε συνδυασμό με έρευνα και μελέτη της κτηματαγοράς στην περιοχή και για τον υπολογισμό της αξίας της προϋπάρχουσας κατασκευής χρησιμοποίησε τη μέθοδο του κόστους κατασκευής λαμβάνοντας υπόψη απόσβεση για φυσικές φθορές. Εξήγησε στην έκθεση του με αναλυτικό τρόπο το σκεπτικό της εκτίμησης και κατέληξε στην αγοραία αξία του ακινήτου κατά τον ουσιώδη χρόνο, την 31.12.2015, και αφαίρεσε την αγοραία αξία του οικοπέδου και τη συνολική αξία της προϋπάρχουσας κατασκευής καταλήγοντας ότι η προστιθέμενη αξία του ακινήτου είναι €217.000 (€544.000 - (250.000 + 77.000)). Η μαρτυρία του μάρτυρα του καθ'ου η αίτηση Μ.Υ.5 και η έκθεση εκτίμησης του δεν με ικανοποίησε ως προς την πειστικότητα της. Χρησιμοποίησε τη μέθοδο κόστους κατασκευής σε συνδυασμό με έρευνα και μελέτη της κτηματαγοράς. Κατέληξε ότι η αγοραία αξία του ημιτελούς ισογείου ήταν 57.400 κατά το 2004 και του ολοκληρωμένου ισογείου ήταν €223.250 κατά το Δεκέμβριο
- Προκύπτει ότι η προστιθέμενη αξία της κατοικίας είναι €165.
- Η μαρτυρία του Μ.Α.2 και η έκθεση εκτίμησης του (Τεκμήριο 1) με ικανοποίησε για την κατάληξη μου σε ασφαλή συμπεράσματα. Με βάση αυτή θεωρώ την προστιθέμενη αξία της επίδικης κατοικίας στο ποσό €217.
- Η μαρτυρία της αιτήτριας ότι το υπόλοιπο του ποσού του δανείου κατά το χρόνο της διάστασης ήταν €49.705 και το Τεκμήριο 12 που κατέθεσε αφορούν το στεγαστικό δάνειο. Κατέθεσε ότι για την αποπεράτωση της κατοικίας χρησιμοποιήθηκε ποσό €74.157 από το στεγαστικό δάνειο και ποσό €10.000 από δάνειο που έγινε για την τοποθέτηση κεντρικής θέρμανσης. Αυτό που προκύπτει είναι ότι ο καθ'ου η αίτηση δεν είχε χρέος κατά το χρόνο της διάστασης. Συνεπώς το ποσό €217.000 αφορά την καθαρή αύξηση της περιουσίας του. Προκύπτει από τη μαρτυρία της μητέρας του καθ'ου η αίτηση Μ.Υ.1 ότι η ίδια κατέβαλε το υπόλοιπο του στεγαστικού δανείου που υπήρχε κατά τη διάσταση. Με τις σκέψεις αυτές προχώρησα να εξετάσω τη συνεισφορά της αιτήτριας στην αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση. Προκύπτει από την ενώπιον μου μαρτυρία ότι η αναλογία των μισθών της αιτήτριας και του καθ'ου η αίτηση ήταν στο ποσοστό που ανέφερε η αιτήτρια αφού συμφώνησε ο καθ'ου η αίτηση. Ανέφερε ο τελευταίος στη μαρτυρία του ότι διέθεταν τους μισθούς τους στα έξοδα της οικογένειας, των παιδιών και στα προσωπικά έξοδα τους. Δέχτηκε στο δικόγραφο του ότι η αιτήτρια πλήρωνε τις δόσεις του δανείου της κεντρικής θέρμανσης. Προκύπτει από την ενώπιον μου μαρτυρία ότι η αιτήτρια είχε περισσότερο μισθό από τον καθ'ου η αίτηση όπως ανωτέρω αναφέρθηκε για το ποσοστό αναλογίας. Πλήρωναν αιτήτρια και καθ'ου η αίτηση τα έξοδα της οικογένειας, των παιδιών και τα προσωπικά έξοδα τους. Η μητέρα του καθ'ου η αίτηση κατέβαλλε τη δόση του δανείου €820 μηνιαίως. Η μητέρα της καθ'ης η αίτηση έδωσε στην αιτήτρια ΛΚ30.000 (€51.258). Η θέση της αιτήτριας είναι ότι το εν λόγω ποσό κατατέθηκε στο λογαριασμό της και χρησιμοποιήθηκε για την αποπεράτωση της κατοικίας ενώ η θέση του καθ'ου η αίτηση είναι ότι το ποσό κατατέθηκε στον κοινό λογαριασμό τους και πλήρωσαν ποσό ΛΚ8.985 από τον κοινό λογαριασμό για την αγορά του επίδικου αυτοκινήτου. Μελετώντας το δεύτερο έγγραφο του Τεκμηρίου 4, την απόδειξη είσπραξης της επιταγής του ποσού ΛΚ30.000, παρατηρώ ότι κατατέθηκε στον κοινό λογαριασμό των διαδίκων. Προκύπτει ότι αποτελεί συνεισφορά της αιτήτριας, δεν αποδείχθηκε όμως ότι το εν λόγω ποσό ξοδεύτηκε αποκλειστικά στην αποπεράτωση της κατοικίας ενόψει και της ανωτέρω μαρτυρίας του καθ'ου η αίτηση. Αποτελεί συνεισφορά της αιτήτριας και ¼ του ποσού των χρηματικών δώρων του γάμου ΛΚ4.500 (€7.689) αφού το ήμισυ, χρησιμοποιήθηκε για την αγορά του επίδικου αυτοκινήτου για το οποίο η αξίωση της απορρίφθηκε. Προκύπτει ότι αποτελεί συνεισφορά του καθ'ου η αίτηση η πληρωμή από τη μητέρα του της δόσης του δανείου €820 μηνιαίως. Η μαρτυρία της αιτήτριας για την προφορική συμφωνία δεν την βοηθά. Επισημαίνω ότι αναφέρθηκε στην αναλογία των εισοδημάτων τους που τεκμηρίωσε με τις ειδοποιήσεις επιβολής φορολογίας και καταστάσεις ασφαλιστικού λογαριασμού του καθ'ου η αίτηση (Τεκμήριο 10). Προκύπτει από την αξιολόγηση της μαρτυρίας στην οποία προέβηκα ότι η συνεισφορά της αιτήτριας στην αποπεράτωση της επίδικης κατοικίας δεν μπορεί να εξευρεθεί με πραγματικό υπολογισμό. Συνεπώς εφαρμόζεται το τεκμήριο του άρθρου 14
(2)του Νόμου, στο οποίο ορίζεται: «Η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά.» Παραθέτω το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Α. Θεωρή ν. Δ. Χρυσοστόμου
(2003)1 ΑΑΔ 386, 389 στην οποία λέχθηκε: «Ως εκ τούτου, εφόσον δεν είχε αποδειχθεί ούτε μεγαλύτερη, ούτε μικρότερη, αλλά ούτε και ανύπαρκτη συνεισφορά της εφεσίβλητης στην αύξηση της ακίνητης περιουσίας του εφεσείοντος, ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο προχώρησε και εφάρμοσε το τεκμήριο του εδαφίου
(2)του άρθρου 14 του Νόμου σύμφωνα με το οποίο, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά, η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης.» Σχετική με τα επίδικα θέματα της εξεταζόμενης υπόθεσης είναι και η απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Κ. Βασιλείου ν. Μ. Βασιλείου
(2012)1 ΑΑΔ
- Ενόψει των ανωτέρω, κρίνω ότι η συνεισφορά της αιτήτριας εκτείνεται στο 1/3 της αύξησης της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση αναφορικά με την επίδικη κατοικία. Συνεπώς η συνεισφορά της είναι το 1/3 του ποσού των €217.000, το οποίο όπως ανωτέρω κατέληξα είναι το αντικείμενο διαμοιρασμού μεταξύ των διαδίκων, δηλαδή €72.
- Εκδίδεται απόφαση υπέρ της αιτήτριας και εναντίον του καθ'ου η αίτηση για το ποσό των €72.333 πλέον νόμιμο τόκο από 20.12.2018, ημερομηνία καταχώρισης της εναρκτήριας αίτησης. H αξίωση της αιτήτριας για απόδοση της συνεισφοράς της στην αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση αναφορικά με τον εξοπλισμό της κατοικίας και το αυτοκίνητο απορρίπτεται για τους λόγους που εξήγησα. Εξέτασα την ανταπαίτηση του καθ'ου η αίτηση ως προς το ποσό €12.771 που αποτελεί το ποσό ενός από τα δύο ισόποσα τραπεζικά γραμμάτια που υπήρχαν στο όνομα αυτού και της αιτήτριας κατά το χρόνο της διάστασης. Η αιτήτρια δέχεται ότι υπήρχαν «κοινές καταθέσεις ύψους €25.542 που βρίσκονται στην κατοχή της». Είναι η θέση της ότι η συνεισφορά της και του καθ'ου η αίτηση στο εν λόγω ποσό κρίνεται με βάση την αναλογία των εισοδημάτων τους που ανέφερε. Ενόψει της παραδοχής της για καταθέσεις σε κοινό λογαριασμό προκύπτει ότι ο καθ'ου η αίτηση είναι δικαιούχος κατά το ½ του ποσού των €25.542 που υπήρχε κατά το χρόνο της διάστασης αφού ήταν κατάθεση στο όνομα και των δύο διαδίκων. Η θέση της για συνεισφορά στις καταθέσεις με βάση την αναλογία των εισοδημάτων τους παρέμεινε ατεκμηρίωτη ενόψει της κατάληξης μου για εφαρμογή του τεκμηρίου του άρθρου 14
(2)του Νόμου στην απαίτηση της. Συνεπώς εκδίδεται απόφαση υπέρ του καθ'ου η αίτηση και εναντίον της αιτήτριας για το ποσό των €12.771 πλέον νόμιμο τόκο από την 1.1.2016 αφού οι εν λόγω καταθέσεις υπήρχαν στο όνομα και των δύο διαδίκων μέχρι το χρόνο της διάστασης 31.12.2015. Ενόψει της μερικής επιτυχίας της εναρκτήριας αίτησης και της απόρριψης αξιώσεων της αιτήτριας λόγω των παραλείψεων της που αναφέρθηκαν και της επιτυχίας της ανταπαίτησης, κρίνω ότι είναι δίκαιο κάθε πλευρά να επωμιστεί τα έξοδα της. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. sn cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο