Κ.Α. ν. Ε.Χ., Αρ. Αίτησης: 205/2020, 19/12/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Δικαιοδοσία Διαζυγίων Ενώπιον: Μ. Τσαγγαρίδη, Π., Φ. Κωνσταντίνου, Δ., Μ.Χ. Κάιζερ, Δ. Αρ. Αίτησης: 205/2020 Μεταξύ: Κ.Α. Αιτήτρια και Ε.Χ. Καθ' ου η αίτηση ----------------------------- Ημερομηνία: 19 Δεκεμβρίου 2022 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: κα Χ. Μαυρονικόλα για Μαυρονικόλας & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Καθ' ου η Αίτηση: κα Ρ. Ευγενίου για Ηρακλής Ν. Κυριακίδης Δ.Ε.Π.Ε. (Μ. Τσαγγαρίδης, Π.: Η ομόφωνη απόφαση θα δοθεί από την Φ. Κωνσταντίνου, Δ). ΑΠΟΦΑΣΗ Οι διάδικοι, ελληνοκύπριοι και χριστιανοί ορθόδοξοι, τέλεσαν θρησκευτικό γάμο στις 20.2.
- Απέκτησαν τρία τέκνα, που είναι ανήλικα. Επήλθε διάσταση στην έγγαμη συμβίωση τους την 1.9.
- Με την εξεταζόμενη αίτηση η αιτήτρια ζητά τη λύση του θρησκευτικού γάμου που τέλεσε με τον καθ'ου η αίτηση, προβάλλοντας κλονιστικούς λόγους της έγγαμης συμβίωσης τους που αφορούν στη συμπεριφορά της ίδιας και του καθ'ου η αίτηση. Ο καθ'ου η αίτηση με την έκθεση υπεράσπισης του ήγειρε προδικαστική ένσταση ότι με την αίτηση ζητείται η λύση ανύπαρκτου γάμου προβάλλοντας ότι ο γάμος των διαδίκων τελέστηκε στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Τσέρι και όχι στον Ιερό Ναό Αγίων Ανδρονίκου και Αθανασίας στο Τσέρι όπως αναφέρεται στην αίτηση. Ήγειρε δεύτερη προδικαστική ένσταση ότι η γνωστοποίηση πρόθεσης έγερσης αγωγής διαζυγίου δόθηκε από την αιτήτρια σε αναρμόδιο Επίσκοπο. Περαιτέρω με την υπεράσπιση του αρνείται τους κλονιστικούς λόγους που πρόβαλε η αιτήτρια αναφορικά με τη συμπεριφορά και των δύο. Είναι η θέση του πως υπήρξε κλονισμός στην έγγαμη σχέση τους αλλά για λόγους που αφορούν αποκλειστικά στη συμπεριφορά της αιτήτριας απέναντι του. Με την υπεράσπιση του ήγειρε ανταπαίτηση ζητώντας τη λύση του γάμου προβάλλοντας ως λόγο τον κλονισμό της έγγαμης σχέσης τους λόγω της συμπεριφοράς της αιτήτριας - καθ'ης η αίτηση στην ανταπαίτηση. Η αιτήτρια αρνήθηκε με το δικόγραφο της απάντησης στην υπεράσπιση και της υπεράσπισης στην ανταπαίτηση τον ισχυρισμό του καθ'ου η αίτηση για την ύπαρξη εξωσυζυγικής σχέσης και ισχυρίζεται ότι ο γάμος τους είναι νεκρός γιατί ο καθ'ου η αίτηση «δεν ενδιαφερόταν για τίποτε άλλο πέρα από τις φιλοδοξίες του και τον εαυτό του και αδιαφορούσε για την αιτήτρια». Η εκδίκαση της αίτησης και της ανταπαίτησης έγινε με την καταχώριση γραπτής μαρτυρίας των διαδίκων ως οι οδηγίες του Δικαστηρίου. Η αιτήτρια και ο καθ'ου η αίτηση καταχώρισαν ένορκη δήλωση. Ακολούθησαν οι γραπτές αγορεύσεις των δικηγόρων τους στις 7.11.2022 και επιφυλάχθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου. Μαρτυρία Θα αναφερθούμε στη μαρτυρία στην οποία θα κριθεί η έκβαση της αίτησης, της υπεράσπισης και της ανταπαίτησης. Παραθέτουμε τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία της αιτήτριας. Ανέφερε στην ένορκη δήλωση της, η οποία αποτέλεσε τη μαρτυρία της, τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Δέχεται ότι ο γάμος τους τελέστηκε στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Τσέρι όπως αναφέρει στο δικόγραφο της απάντησης στην υπεράσπιση και της υπεράσπισης στην ανταπαίτηση. Δέχεται ότι η γνωστοποίηση δόθηκε σε αναρμόδιο Επίσκοπο και αναφέρει ότι μπορεί να ληφθεί υπόψη η νομότυπη γνωστοποίηση που δόθηκε από τον καθ'ου η αίτηση. Το έτος 2019 άρχισαν να έχουν «προστριβές» και να απομακρύνονται ο ένας από τον άλλο. Ανέφερε: «Οι διαφορετικοί χαρακτήρες μας, το ασυμβίβαστο της ιδιοσυγκρασίας μας, οι διαφορετικές προσεγγίσεις και αντιλήψεις που είχαμε αναφορικά με την κοινή μας ζωή, είχαν ως κατάληξη συνεχείς συζητήσεις και καβγάδες και την πλήρη διαφωνία μας σε όλα τα θέματα που αφορούσαν το συζυγικό οίκο. Τα πιο πάνω προβλήματα οδήγησαν σταδιακά στην πλήρη αποξένωση, παντελή έλλειψη επικοινωνίας και συνεννόησης μεταξύ μας, στην έλλειψη ενδιαφέροντος και αγάπης του ενός συζύγου προς το πρόσωπο του άλλου. Ζούσαμε ως απλοί συγκάτοικοι, χωρίς κανένα ενδιαφέρον ο ένας για τον άλλο». Την 1.9.2019 ο καθ'ου η αίτηση έφυγε από τη συζυγική κατοικία και έκτοτε βρίσκονται σε διάσταση. Αναφέρθηκε στη συνέχεια στη συμπεριφορά του καθ'ου η αίτηση, ότι απουσίαζε πολλές ώρες από το σπίτι λόγω της εργασίας του και των προσωπικών δραστηριοτήτων του και ήταν αδιάφορος προς αυτή. Αρνήθηκε τον ισχυρισμό του ότι είχε εξωσυζυγική σχέση και ότι απουσίαζε από το σπίτι. Ανέφερε ότι τους τελευταίους έξι μήνες έβγαινε για δείπνο με φίλες της μια φορά την εβδομάδα ή και λιγότερο. Παραθέτουμε τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία του καθ'ου η αίτηση. Ανέφερε στην ένορκη δήλωση του, η οποία αποτέλεσε τη μαρτυρία του, τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: To έτος 2019 άρχισαν τα προβλήματα στη σχέση τους. Ανέφερε: «η αιτήτρια εντελώς απρόκλητα άλλαξε τη συμπεριφορά της απέναντι μου. Έγινε απόμακρη, επιθετική και διατηρούσε μία στάση προσβλητική και υποτιμητική προς το πρόσωπο μου. Απομακρύνθηκε ψυχικά και σωματικά από εμένα και απέφευγε κάθε είδους επικοινωνίας και επαφής μεταξύ μας, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλλα για το αντίθετο. Με τη στάση και συμπεριφορά της, επιδίωκε να παραμείνουμε κάτω από την οικογενειακή στέγη ως απλοί συγκάτοικοι. Παραμελούσε την οικογένεια μας, απουσίαζε συνεχώς από τη συζυγική μας οικία σε διάφορες ώρες, χωρίς να με ενημερώνει για τις εξόδους και τις απουσίες της, ενώ έβγαινε έξω για διασκέδαση και καλοπέραση, αφήνοντας τη φύλαξη και φροντίδα των τέκνων μας αποκλειστικά σε εμένα». Ανέφερε ότι η απότομη αλλαγή στη συμπεριφορά της οφειλόταν στο γεγονός ότι είχε εξωσυζυγική σχέση. Ανέφερε χαρακτηριστικά: «Αυτό το γεγονός το ανέφερε η ίδια σε εμένα και στην ψυχολόγο που επισκεφτήκαμε..». Καθώς και ότι «...μου επιβεβαίωσε ότι συνέχιζε το δεσμό της με τρίτο πρόσωπο χωρίς περιθώρια επανασύνδεσης μαζί μου». Ο ίδιος λόγω του γεγονός αυτού αποχώρησε την 1.9.2019 από τη συζυγική κατοικία. Προδικαστική ένσταση Εξετάσαμε αρχικά τις προδικαστικές ενστάσεις που ήγειρε ο καθ'ου η αίτηση. Η αιτήτρια συμφώνησε ότι ο γάμος τους τελέστηκε στον Ιερό ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Τσέρι, γεγονός που δικογράφησε στην απάντηση της και ανέφερε στη μαρτυρία της και κατέθεσε πιστοποιητικό τέλεσης του γάμου τους. Δέχεται ότι η γνωστοποίηση δόθηκε από την ίδια σε αναρμόδιο Επίσκοπο και δόθηκε νομότυπη γνωστοποίηση από τον καθ'ου η αίτηση. Κρίνουμε ότι, ενόψει της συνεκδίκασης της αίτησης και της ανταπαίτησης για τη λύση του γάμου των διαδίκων, θεραπεύεται η παρατυπία με τη νομότυπη γνωστοποίηση που δόθηκε από τον καθ'ου η αίτηση. Νομική πτυχή - Αξιολόγηση μαρτυρίας - Κατάληξη Ο ισχυρός κλονισμός του γάμου, ως λόγος διαζυγίου, διέπεται από το άρθρο
- 2Β(β) του Συντάγματος, όπως τροποποιήθηκε. Ορίζεται σ' αυτό ότι η έγγαμη σχέση θα πρέπει να κλονιστεί τόσο ισχυρά από λόγο που αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Αξιολογήσαμε την ενώπιον μας μαρτυρία της αιτήτριας και του καθ'ου η αίτηση, που καλύπτεται από τα δικόγραφα, και καταλήξαμε στα συμπεράσματα που θα παραθέσουμε. Η αιτήτρια έχει το βάρος απόδειξης για τα συστατικά στοιχεία του προβαλλόμενου λόγου διαζυγίου της αίτησης της, τον ισχυρό κλονισμό που αφορά το πρόσωπο και των δύο διαδίκων. Ο καθ'ου η αίτηση έχει το βάρος απόδειξης για τα συστατικά στοιχεία του προβαλλόμενου λόγου διαζυγίου στην ανταπαίτηση, τον ισχυρό κλονισμό που αφορά το πρόσωπο της καθ'ης η αίτηση στην ανταπαίτηση (Λουκαΐδου ν. Πετροπούλου
(2000)1Γ ΑΑΔ 1619 και Βιολάρης ν. Βιολάρη
(2015)1Α ΑΑΔ 819). Η αιτήτρια αναφέρεται στο δικόγραφο της αίτησης της στη συμπεριφορά της ίδιας και του καθ'ου η αίτηση. Αναφέρει: «..είχαν προστριβές, δεν συμφωνούσαν σε καμία πτυχή της ζωής τους, είχαν διαφορετικούς χαρακτήρες και διαφορετική νοοτροπία, δεν υπήρχε μεταξύ τους σωματική ή ψυχική επαφή και επήλθε στις σχέσεις τους ισχυρός κλονισμός για λόγο που αφορά το πρόσωπο και των δύο». Αναφέρεται στο δικόγραφο της απάντησης στην υπεράσπιση και της υπεράσπισης στην ανταπαίτηση ότι «ο γάμος των διαδίκων ήταν νεκρός εδώ και χρόνια γιατί ο καθ'ου η αίτηση δεν ενδιαφερόταν για τίποτε άλλο πέρα από τις φιλοδοξίες του και τον εαυτό του και αδιαφορούσε για την αιτήτρια». Ζητά λύση του γάμου ως η αίτηση της, για ισχυρό κλονισμό που αφορά το πρόσωπο και των δύο. Αναφέρεται στη μαρτυρία της η αιτήτρια τόσο στα γεγονότα που δικογραφεί στην αίτηση της, για προστριβές και διαφωνίες, όσο και στα γεγονότα που δικογραφεί στην απάντηση στην υπεράσπιση και στην υπεράσπιση στην ανταπαίτηση, για την αδιαφορία του καθ'ου η αίτηση για την ίδια, αρνούμενη όσα της καταλογίζει ο καθ'ου η αίτηση για εξωσυζυγική σχέση. Ο καθ'ου η αίτηση αναφέρεται στο δικόγραφο της έκθεσης υπεράσπισης και ανταπαίτησης στη συμπεριφορά της καθ'ης η αίτηση ότι «ήταν απόμακρη και/ή επιθετική και/ή διατηρούσε μία στάση προσβλητική και/ή υποτιμητική απέναντι του». Καθώς και ότι είχε εξωσυζυγική σχέση. Αναφέρεται στη μαρτυρία του στα γεγονότα αυτά λέγοντας ότι η αιτήτρια ανέφερε στον ίδιο και στην ψυχολόγο που επισκέφτηκαν ότι η αλλαγή στη συμπεριφορά της οφειλόταν στην ύπαρξη τρίτου προσώπου στη ζωή της. Επισημαίνουμε ότι δεν δικογράφησε το γεγονός ότι η αιτήτρια του ανέφερε ότι είχε εξωσυζυγική σχέση. Αυτό που δικογράφησε είναι ότι «Εξ όσων ο καθ'ου η αίτηση εκ των υστέρων πληροφορήθηκε η αιτήτρια διατηρούσε εξωσυζυγική σχέση και/ή η απότομη αλλαγή στη στάση και/ή συμπεριφορά της απέναντι του οφειλόταν στην ύπαρξη τρίτου προσώπου στη ζωή της». Επισημαίνουμε περαιτέρω ότι η αιτήτρια αρνήθηκε τον ισχυρισμό ότι είχε εξωσυζυγική σχέση. Προκύπτει από την ενώπιον μας μαρτυρία ότι είναι παραδεκτό και από τους δύο διαδίκους ότι η έγγαμη σχέση τους έχει υποστεί ισχυρό κλονισμό. Εξετάσαμε συνεπώς ποιο είναι το κλονιστικό γεγονός και με ποιου το πρόσωπο συνδέεται. Εξετάζοντας τη θέση του καθ'ου η αίτηση με βάση την ανταπαίτηση ότι η έγγαμη σχέση τους έχει υποστεί ισχυρό κλονισμό από λόγο που αφορά στη συμπεριφορά της αιτήτριας - καθ'ης η αίτηση, διαπιστώσαμε ότι η μαρτυρία του για παραδοχή της αιτήτριας για την ύπαρξη εξωσυζυγικής σχέσης δεν συνάδει με το δικόγραφο του όπως ανωτέρω υποδείξαμε και περαιτέρω δεν τεκμηριώθηκε. Η αιτήτρια αρνήθηκε την εν λόγω συμπεριφορά που της καταλογίζει ο καθ'ου η αίτηση. Πέραν τούτου, η παράθεση φράσεων για την αιτήτρια ότι ήταν «απόμακρη, επιθετική» και είχε απέναντι του «στάση προσβλητική και υποτιμητική» χωρίς τεκμηρίωση, χρονική και ουσιαστική, δεν τον βοηθά. Ενόψει των ανωτέρω αναφερθέντων, ο καθ'ου η αίτηση δεν απέδειξε ότι η κατάρρευση της έγγαμης σχέσης αφορούσε αποκλειστικά το πρόσωπο της καθ'ης η αίτηση. Εξετάζοντας τη θέση της αιτήτριας ότι υπήρχαν «συνεχείς συζητήσεις και καβγάδες» και «πλήρης διαφωνία στα θέματα που αφορούσαν το συζυγικό οίκο» με επακόλουθο την έλλειψη επικοινωνίας και την αποξένωση μεταξύ των διαδίκων και τη θέση του καθ'ου η αίτηση ότι υπήρχαν προβλήματα στο γάμο τους όπως δέχεται στη μαρτυρία του, αδιάφορο ότι για τους λόγους που αναφέρθηκαν ανωτέρω δεν γίνεται αποδεκτός ο ισχυρισμός του για την απόδειξη της εξωσυζυγικής σχέσης και της απόμακρης και επιθετικής συμπεριφοράς της καθ'ης η αίτηση, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι στην έγγαμη σχέση των διαδίκων επήλθε μεταβολή συναισθημάτων, αποξένωση και το επακόλουθο χάσμα. Κατά το χρόνο της διάστασης, την 1.9.2019, δεν υπήρχε αγάπη, αμοιβαία εμπιστοσύνη και αλληλοκατανόηση που έπρεπε να υπάρχουν μεταξύ των διαδίκων ως σύζυγοι (Καβαλιέρος ν. Καβαλιέρου
(2009)1Β ΑΑΔ 1474). Ενόψει όσων ανωτέρω παραθέσαμε, δεν αποδεχόμαστε τη θέση των δικηγόρων του καθ'ου η αίτηση - αιτητή στην ανταπαίτηση, όπως αναφέρεται στην αγόρευση τους, ότι η κατάρρευση της έγγαμης σχέσης αφορούσε αποκλειστικά το πρόσωπο της αιτήτριας - καθ'ης η αίτηση στην ανταπαίτηση. Προέκυψε από την ενώπιον μας μαρτυρία, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, ότι η συμπεριφορά της αιτήτριας και του καθ'ου η αίτηση οδήγησαν στην κατάρρευση του γάμου τους ώστε η συνέχιση του να είναι αφόρητη και για τους δύο διαδίκους που ζητούν την έκδοση διαζυγίου. Δεχόμαστε συνεπώς τη θέση των δικηγόρων της αιτήτριας ότι η κατάρρευση του γάμου των διαδίκων αφορά το πρόσωπο και των δύο διαδίκων. Προκύπτει, με βάση όσα ανωτέρω αναφέραμε, ότι η διασάλευση της σχέσης των διαδίκων είναι παραδεκτό γεγονός. Καταλήγουμε ότι η έγγαμη σχέση των διαδίκων έχει υποστεί ισχυρό κλονισμό για λόγους που αφορούν το πρόσωπο και των δύο διαδίκων. Είναι αδιάφορη και δεν ερευνάται από το Δικαστήριο η υπαιτιότητα του ενός ή του άλλου συζύγου ή ποιος σύζυγος βαρύνεται περισσότερο και ποιος λιγότερο (Σύγγραμμα Ε. Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη, Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος 1, Στ΄ Έκδοση, 2016, σελ. 350 και 398). Ενόψει όσων ανωτέρω αναφέρθηκαν, αποφασίζουμε με βάση την αίτηση τη λύση του θρησκευτικού γάμου που τέλεσαν οι διάδικοι για το λόγο του ισχυρού κλονισμού που αφορά το πρόσωπο και των δύο διαδίκων. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται. Όσο αφορά τα έξοδα, ενόψει του γεγονότος ότι εκδίδεται διαζύγιο για το λόγο του ισχυρού κλονισμού που αφορά το πρόσωπο και των δύο διαδίκων και του γεγονότος ότι εκδίδεται διαζύγιο στην αίτηση με βάση τη νομότυπη γνωστοποίηση που δόθηκε από τον καθ'ου η αίτηση στην ανταπαίτηση, κρίνουμε ότι είναι δίκαιο κάθε πλευρά να επωμιστεί τα έξοδα της τόσο στην αίτηση όσο και στην ανταπαίτηση. Οποιαδήποτε προηγούμενη διαταγή για έξοδα ακυρώνεται. Μ. Τσαγγαρίδης, Π. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. Μ.Χ. Κάιζερ, Δ. sn cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο