Ε.Η ν. Χ.Μ., Αρ. Αίτησης: 116/2021, 19/5/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Δικαιοδοσία Xρήσης Οικογενειακής Στέγης Ενώπιον: Φ. Κωνσταντίνου, Δ. Αρ. Αίτησης: 116/2021 Μεταξύ: Ε.Η Αιτήτρια και Χ.Μ. Καθ'ου η Αίτηση ----------------------------- Ενδιάμεση αίτηση ημερομηνίας 29.12.2021 Ημερομηνία: 19 Μαΐου 2022 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: κ. Λ. Βραχίμης για Ελένη Βραχίμη & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Καθ'ου η Αίτηση: κ. Α. Γεωργίου για Φοίβος, Χρίστος Κληρίδης & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Η αιτήτρια, με εναρκτήρια αίτηση που καταχώρισε στις 29.12.2021, ζητά την έκδοση διατάγματος με το οποίο να της παραχωρηθεί η αποκλειστική χρήση της κατοικίας που χρησιμεύει ως κύρια διαμονή αυτής και του καθ'ου η αίτηση, οικογενειακή στέγη, η οποία βρίσκεται στην οδό Ρήγα Φεραίου 3, στην Έγκωμη, στη Λευκωσία. Την ίδια ημέρα, με μονομερή αίτηση της, ζήτησε την έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο να της παραχωρηθεί η αποκλειστική χρήση της κατοικίας και να εμποδίζεται ο καθ'ου η αίτηση να εισέρχεται σ' αυτή και να τη χρησιμοποιεί. Το διάταγμα εκδόθηκε μονομερώς στις 30.12.
- Διατάχθηκε ο καθ'ου η αίτηση να εγκαταλείψει την οικογενειακή στέγη εντός 72 ωρών από την ώρα της επίδοσης σ' αυτόν του διατάγματος. Η έκδοση του προσέκρουσε σε ένσταση του καθ'ου η αίτηση. Με αυτή προβάλλονται λόγοι για ακύρωση του, στους οποίους θα αναφερθώ πιο κάτω. Στην ένορκη δήλωση της αιτήτριας, που συνοδεύει την εξεταζόμενη αίτηση, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Τέλεσαν γάμο με τον καθ'ου η αίτηση στις 4.9.
- Απέκτησαν δύο τέκνα, 25 ετών η θυγατέρα τους και 21 ετών ο γιος τους κατά το χρόνο καταχώρισης της αίτησης. Μετά το γάμο τους διέμεναν σε ιδιόκτητο διαμέρισμα της αιτήτριας και στη συνέχεια, το έτος 2004, σε κατοικία που είναι εγγεγραμμένη ανά ½ μερίδιο στους διαδίκους. Οι διάδικοι είναι ελεγκτές και εργάζονται σε εταιρεία που ίδρυσαν και είναι διευθυντές και μέτοχοι κατά 50%. Το μηνιαίο εισόδημα τους είναι €1.500 έκαστος και εισπράττουν πέραν του εισοδήματος τους ετήσια μερίσματα €20.
- Αναφερόμενη η αιτήτρια στη συμπεριφορά του καθ'ου η αίτηση κατέθεσε ότι η έγγαμη συμβίωση τους έχει καταστεί αφόρητη για αυτή «λόγω της βίαιης, επιθετικής, καταπιεστικής, ανεξέλεγκτης και παρανοϊκής πλέον συμπεριφοράς του καθ'ου η αίτηση». Ανέφερε ότι ο καθ'ου η αίτηση διαγνώστηκε με καρκίνο στο ρινοφάρυγγα το έτος 2016 και υποβαλλόταν σε συνεχείς εξετάσεις και θεραπείες. Τον Ιανουάριο 2017 υποβλήθηκε σε θεραπείες στο Λονδίνο. Στη συνέχεια άρχισε να εκδηλώνει ψυχικά προβλήματα. Συνέχισε θεραπεία στη Γερμανία και χειρουργήθηκε το Δεκέμβριο 2019, υπήρχε μετάσταση στον εγκέφαλο. Ακολούθως το έτος 2020 έγινε ραδιοθεραπεία στη Γερμανία. Κατέθεσε συγκεκριμένα ότι η κατάσταση της υγείας του προκαλούσε στον ίδιο «κατάπτωση μέχρι κατάθλιψη και/ή απρόβλεπτες εκρήξεις θυμού, βίας και καταπίεσης που άρχισε έντονα να επηρεάζει τη συμβίωση και όχι μόνο τη συζυγική μας σχέση». Αναφέρθηκε η αιτήτρια στη μετέπειτα κατάσταση της υγείας του το
- Υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στην Κύπρο, τοποθετήθηκε βαλβίδα στον εγκέφαλο, και τον Ιούνιο 2021 έγινε μεγαλύτερη επέμβαση στη Γερμανία και αφαιρέθηκε όγκος από τον εγκέφαλο. Επέστρεψε στην Κύπρο και πήγε στη Γερμανία τον Αύγουστο 2021 για ραδιοθεραπεία. Κατέθεσε ότι δεν συνόδευσε τον καθ'ου η αίτηση στα τελευταία δύο ταξίδια στη Γερμανία. Παρέμεινε στην Κύπρο για την εργασία της και για τη φροντίδα του γιου τους που βρισκόταν στην Κύπρο. Αναφερόμενη στη συμπεριφορά του καθ'ου η αίτηση όταν επέστρεψε από τη Γερμανία τον Αύγουστο 2021 κατέθεσε «με αφορμή κατά τον ίδιο ότι δεν τον συνόδευσα στα δύο του τελευταία ταξίδια εκδήλωνε πλέον πολύ ακραία και παρανοϊκή συμπεριφορά». Καθώς και «βίωνα καθημερινά υβριστική, εκβιαστική, απειλητική και παρανοϊκή συμπεριφορά». Ανέφερε ότι υπέμενε τη συμπεριφορά του καθ'ου η αίτηση αναμένοντας ότι θα τον πείσει να προχωρήσει σε ψυχιατρική υποστήριξη. Ο καθ'ου η αίτηση περιορίστηκε να έχει ψυχολογική υποστήριξη από το σύνδεσμο καρκινοπαθών, στη συνέχεια τη διέκοψε και συνέχιζε την ίδια βίαιη, επιθετική και απειλητική συμπεριφορά του μέχρι τις γιορτές των Χριστουγέννων
(2021). Ανέφερε ότι η ανεξέλεγκτη συμπεριφορά του καθ'ου η αίτηση τραυμάτισε τα δύο τέκνα τους, ειδικά το γιο τους που διέμενε μαζί τους εκείνη την περίοδο. Αναφέρθηκε σε περιστατικό στις 23.12.2021 που ο καθ'ου η αίτηση κτύπησε το γιο τους ενώ έτρωγε, κτυπώντας τον στην πλάτη. Η αιτήτρια απουσίαζε εκείνη την ώρα από τη συζυγική κατοικία. Κατέθεσε για το γιο τους «με εκλιπαρούσε επιτέλους να κάμω κάτι για να παραμείνουν μακριά από τη βίαιη καθημερινότητα που προσκαλούσε ο πατέρας του». Ανέφερε η αιτήτρια ότι στις 23.12.2021 «ξεκαθάρισα πλέον στον καθ'ου η αίτηση ότι την επόμενη φορά που θα επαναλάβει βίαιη και/ή απειλητική και/ή όποια εκρηκτική συμπεριφορά θα προχωρήσω πλέον σε καταγγελία και όλα τα δέοντα μέτρα απομάκρυνσης του». Αναφέρθηκε ακολούθως στην επιθετική, βίαιη και ανεξέλεγκτη συμπεριφορά του καθ'ου η αίτηση προς την ίδια και προς τα τέκνα τους. Τα τελευταία άρχισαν να διαμαρτύρονται και απαιτούσαν να τερματιστεί η συμβίωση τους με τον καθ'ου η αίτηση για να επανέλθει η ηρεμία στην οικογένεια και στην οικογενειακή κατοικία. Η αιτήτρια εξηγούσε στον καθ'ου η αίτηση ότι δεν μπορούσε να συνεχιστεί η συμβίωση τους και ο ίδιος αντιδρούσε ασκώντας βία, απειλές για εκδίωξη της από το γραφείο «επιβαρύνοντας καθημερινά την όλη κατάσταση». Κατέθεσε η αιτήτρια ότι το Δεκέμβριο 2021 και ειδικά τις ημέρες των γιορτών των Χριστουγέννων ο καθ'ου η αίτηση εκδήλωνε συμπεριφορά που μόνο με ψυχιατρική υποστήριξη μπορούσε να ελεχθεί. Εκδήλωνε «διαταραχή της συμπεριφοράς του και/ή δείγματα ψυχικής νόσου» και αρνιόταν είτε να αποχωρήσει από τη συζυγική κατοικία είτε να προσέλθει για ψυχιατρική θεραπεία και υποστήριξη. Αναφέρθηκε η αιτήτρια σε περιστατικό της 28.12.2021 που ο καθ'ου η αίτηση την κτύπησε χειροδικώντας εναντίον της και την απείλησε για τη σωματική ακεραιότητα της. Ανέφερε ότι ενώ έτρωγαν πρόγευμα οι δυο τους, ο καθ'ου η αίτηση «εξαγριωμένος μου ανέφερε να μην τολμήσω να προσέλθω στο γραφείο». Η αιτήτρια τρομοκρατημένη από την αγριότητα του δεν απάντησε και ο καθ'ου η αίτηση της πέταξε βίαια μια πετσέτα στο πρόσωπο. Ακολούθως την κτύπησε βίαια δυνατά με το χέρι του στο μάγουλο προκαλώντας της έντονο πόσο και ζάλη. Επικοινώνησε με την αστυνομία στην παρουσία του και ο αστυνομικός την συμβούλευσε να προβεί σε αίτημα στο Δικαστήριο για αναγκαστική εξέταση του καθ'ου η αίτηση για νοσηλεία. Μετά από σχετική αίτηση της στο Επαρχιακό Δικαστήριο, εκδόθηκε διάταγμα υποχρεωτικής εξέτασης του καθ'ου η αίτηση από ψυχίατρο. Προέβηκε το απόγευμα της 28.12.2021 σε καταγγελία του καθ'ου η αίτηση στην αστυνομία για βία στην οικογένεια και επίθεση εναντίον της. Ανέφερε η αιτήτρια ότι η ψυχίατρος που κλήθηκε για την αναγκαστική εξέταση του καθ'ου η αίτηση την ενημέρωσε ότι ο καθ'ου η αίτηση χρειάζεται άμεσα ψυχιατρική θεραπεία και υποστήριξη και ότι η νοσηλεία δεν είναι η άμεση βοήθεια προς αυτόν. Κατέθεσε ότι η ψυχίατρος της ανέφερε ότι θα προσπαθούσε να πείσει τον καθ'ου η αίτηση να μην επιστρέψει στη συζυγική κατοικία και να μείνει λίγες ημέρες στην κατοικία των γονέων του ώστε με την παροχή ψυχιατρικής θεραπείας και σταθερής παρακολούθησης να αποφευχθούν άλλα βίαια επεισόδια. Ανέφερε ότι ο καθ'ου η αίτηση είχε την ευχέρεια να διαμένει στην κατοικία του πατέρα του που έχει τρία υπνοδωμάτια και εσωτερική φροντίστρια. Το βράδυ της 28.12.2021 η αιτήτρια φιλοξενήθηκε στο σπίτι της θείας της μαζί με τη θυγατέρα της ενώ ο γιος τους πήγε στην οικογενειακή κατοικία αργά το βράδυ και βρήκε τον καθ'ου η αίτηση να κοιμάται. Την άλλη ημέρα το πρωί η αιτήτρια συνάντησε τον καθ'ου η αίτηση στο γραφείο και την εκλιπαρούσε να τον συγχωρέσει. Η αιτήτρια δεν του απάντησε, έκανε κάποιες επείγουσες εργασίες και έφυγε από το γραφείο. Ανέφερε η αιτήτρια ότι η συμπεριφορά του καθ'ου η αίτηση προκάλεσε ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης τους. Καθώς και ότι προώθησε στις 28.12.2021 αποστολή της γνωστοποίησης στον Αρχιεπίσκοπο σύμφωνα με το άρθρο 3 του περί Απόπειρας συνδιαλλαγής και Πνευματικής Λύσης του Γάμου Νόμου του 1990 (Ν 22/90). Οι λόγοι που ο καθ'ου η αίτηση πρόβαλε στην ένσταση του θα μπορούσαν να περιληφθούν στους πιο κάτω:
- H αιτήτρια απέκρυψε από το Δικαστήριο ουσιώδη γεγονότα.
- Δεν υπήρχε το κατεπείγον στην έκδοση του επίδικου διατάγματος.
- Η αιτήτρια προέβηκε σε κατάθεση ψευδών γεγονότων.
- Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις έκδοσης του επίδικου διατάγματος. Ο καθ'ου η αίτηση ανέφερε στην ένορκη δήλωση του, που συνοδεύει την ένσταση του, τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Aνέφερε «τόσο ψυχικά όσο και σωματικά δεν είμαι καν σε θέση να ασκήσω βία εφόσον η υγεία μου δεν μου το επιτρέπει». Καθώς και ότι η αιτήτρια «τα τρία τελευταία χρόνια ασκούσε έντονη ψυχολογική βία με ύβρεις, ακραίες και κομπλεξικές συμπεριφορές. Επιδείκνυε δε μια πρωτοφανή αδιαφορία περιθωριοποίησης μου, δεν έδειχνε την απαιτούμενη φροντίδα, στοργή και συμπαράσταση προς εμένα». Ανέφερε ότι τη φροντίδα του ανέλαβε η οικιακή βοηθός και η αιτήτρια τον «χαρακτήριζε τελειωμένο και ανίκανο». Ανέφερε «Εδώ και τρία χρόνια δεν κοιμάται μαζί μου λέγοντας δήθεν ότι δεν μπορεί να κοιμηθεί και με σιχαίνεται». Aναφερόμενος στη συμπεριφορά της αιτήτριας κατέθεσε ότι η προκλητική και εριστική συμπεριφορά της ξεκίνησε το 2018 που είχαν καβγάδες σχετικά με το γιο τους για την επίδοση του στο σχολείο. Κατέθεσε ακολούθως ότι η αιτήτρια προέβηκε σε μεταφορά χρημάτων από τον τραπεζικό λογαριασμό του στο λογαριασμό της θυγατέρας τους και στη συνέχεια έγινε μεταφορά χρηματικού ποσού στο δικό της λογαριασμό. Ανέφερε ότι η αιτήτρια αρνήθηκε να τον συνοδεύσει στη Γερμανία που πήγε για επέμβαση στον εγκέφαλο και αφαίρεση κακοήθη όγκου και του είπε να πάει με την αδελφή του. Τον συνόδευσε η αδελφή του με τη θυγατέρα της. Ανέφερε στη συνέχεια ότι η αιτήτρια του τηλεφώνησε όταν μεταφέρθηκε στο δωμάτιο του μετά την επέμβαση και τον ρώτησε που θα μείνει όταν επιστρέψει στην Κύπρο. Επέστρεψε στη Γερμανία όπου παρέμεινε ένα μήνα και τον συνόδευσε η οικιακή βοηθός και επέστρεψε πάλι στη Γερμανία συνοδευόμενος από την αδελφή του. Ανέφερε ότι η αιτήρια αρνιόταν να πάει στη Γερμανία και τον συνόδευε στις θεραπείες η οικιακή βοηθός. Επέστρεψε στην Κύπρο 31.8.2021 και πληροφορήθηκε το θάνατο της μητέρας του. Στις 4.9.2021 η αιτήτρια «σε έξαλλη κατάσταση με ύβρεις και χυδαίους χαρακτηρισμούς» του ζήτησε διαζύγιο ζητώντας του να διαμένει με τον πατέρα του. Ανέφερε ότι η αιτήτρια τηλεφώνησε στην αδελφή του λέγοντας της ότι θέλει διαζύγιο και να «τον πιάσει να φύγει από το σπίτι». Ανέφερε συγκεκριμένα ότι της είπε «μισώ τον δεν τον θέλω, πιάστον λούθου τον, να πάει στα ανάθεμα να φύγει από το σπίτι να πάει να μεινίσκει μαζί σας ή με τον παπά σου δεν με κόφτει». Ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια των θεραπειών έχασε την όραση του στο δεξί μάτι και την ακοή του στο δεξί αυτί. Κατέθεσε ότι στις 8.9.2021 η αιτήτρια «μου έκανε μια πρωτοφανή επίθεση γιατί να πηγαίνω στο γραφείο μου». Καθώς και «Πάλι χρησιμοποίησε ύβρεις και ακραίους χαρακτηρισμούς». Ανέφερε ότι η αιτήτρια θεωρούσε ότι η αναπηρία του θα έκανε ζημιά στο γραφείο και θα έχαναν τους πελάτες τους. Αναφερόμενος στον Οκτώβριο 2021 κατέθεσε ότι η αιτήτρια έγινε πιο εριστική και του έδινε την εντύπωση ότι παρακαλούσε και επιθυμούσε το θάνατο του. Του ασκούσε καθημερινά «ψυχολογική βία με ύβρεις, ακραίους και προσβλητικούς χαρακτηρισμούς». Αναφέρθηκε συγκεκριμένα ότι ένα βράδυ ενώ παρακολουθούσαν τηλεόραση του είπε «παρακαλώ το Θεό να πάθεις χειρότερα από προηγουμένως». Αναφέρθηκε σε ηλεκτρονικό μήνυμα που έστειλε στην αιτήτρια στις 5.12.2021 στο οποίο ανέφερε «Δέχθηκα να σου δώσω διαζύγιο και σου ζήτησα να δούμε κάποιο δικηγόρο από κοινού». Είναι η θέση του ότι η αιτήτρια απέκρυψε το γεγονός αυτό από το Δικαστήριο. Ανέφερε ότι «Περί τα μέσα Δεκεμβρίου» έστειλε γνωστοποίηση προς τον Αρχιεπίσκοπο ημερομηνίας 30.11.
- Διαμένει στο σπίτι του πατέρα μου μετά την έκδοση του επίδικου διατάγματος χωρίς να έχει την κατάλληλη φροντίδα της οικιακής βοηθού της οικογενειακής κατοικίας που γνωρίζει πώς να τον φροντίζει και αυτό επιδεινώνει την κατάσταση της υγείας του. Αναφερόμενος στην αιτήτρια κατέθεσε ότι έχει τη δυνατότητα να διαμένει μαζί με τους γονείς της στο διαμέρισμα τους ή στο διαμέρισμα της που δεν είναι ενοικιασμένο. Καταλήγοντας ο καθ'ου η αίτηση στην αχρείαστα εκτεταμένη ένορκη δήλωση του ανέφερε ότι η αιτήτρια «πρωτοχρονιάτικα θυμήθηκε ότι είμαι βίαιος και με πέταξε έξω από το σπίτι μου χωρίς φροντίδα και στερώντας μου το μοναδικό άτομο που μπορεί να με προσέχει, τη φροντίστρια μου. Απερίφραστα δηλώνω ότι πρόκειται για απόπειρα φόνου. Θέλει να με σκοτώσει με αυτό τον τρόπο και να με κληρονομήσει και χρησιμοποιεί αδίστακτα το δικαστήριο το οποίο έχει εντελώς παραπλανήσει». Η αιτήτρια καταχώρισε συμπληρωματική ένορκη δήλωση μετά από άδεια που δόθηκε από το Δικαστήριο για να απαντήσει στους ισχυρισμούς του καθ'ου η αίτηση αναφορικά με τη δυνατότητα να διαμένει στο διαμέρισμα των γονέων της ή στο δικό της. Κατέθεσε ότι στο διαμέρισμα των γονέων της δεν υπάρχει χώρος να διαμένει αφού έχει δύο υπνοδωμάτια, στο ένα διαμένει η μητέρα της και στο άλλο ο πατέρας της και το τρίτο δωμάτιο είναι διαμορφωμένο ως σαλόνι. Αναφορικά με το διαμέρισμα που ανέφερε ο καθ'ου η αίτηση ότι είναι ιδιόκτητο της ανέφερε ότι ανήκει κατά ½ μερίδιο στην ίδια και στον αδελφό της και είναι ενοικιασμένο, καταθέτοντας αντίγραφο ενοικιαστηρίου εγγράφου. Η ακρόαση του επίδικου διατάγματος έγινε στις 29.3.2022 με γραπτές αγορεύσεις και προφορικές διευκρινίσεις των δικηγόρων των διαδίκων. Μελέτησα την εξεταζόμενη αίτηση, την ένσταση, το περιεχόμενο των αντίστοιχων ενόρκων δηλώσεων των διαδίκων και της συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης της αιτήτριας και όσα υποστήριξαν γραπτώς και προφορικά οι δικηγόροι των διαδίκων. Εξέτασα πρώτα το λόγο ένστασης ότι η αιτήτρια απέκρυψε από το Δικαστήριο ουσιώδη γεγονότα. Ως τέτοια εννοεί ο καθ'ου η αίτηση, όπως προκύπτει από την ένορκη δήλωση του, και ανέφερε στην αγόρευση του ο δικηγόρος του ότι η αιτήτρια «απέκρυψε της πολλαπλές δυνατότητες και επιλογές της ιδίας για κατοίκηση, πέραν της συζυγικής εστίας». Καθώς και ότι η αιτήτρια απέκρυψε τη μεταφορά χρημάτων από τον τραπεζικό λογαριασμό του. Δεν διαπίστωσα ότι η αιτήτρια απέκρυψε ουσιώδη γεγονότα που, εάν ήταν ενώπιον του Δικαστηρίου κατά την έκδοση του επίδικου διατάγματος, θα ασκούσαν επιρροή στην κρίση του (Στυλιανού ν. Στυλιανού
(1992)1 ΑΑΔ 583). Εν πάση περιπτώσει, όσο αφορά τον πρώτο ισχυρισμό, όπως ανέφερε η αιτήτρια στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση της δεν υπάρχει δυνατότητα για κατοίκηση στους χώρους που υπέδειξε ο καθ'ου η αίτηση. Εξέτασα ακολούθως το λόγο ένστασης ότι δεν υπήρχε το κατεπείγον στην έκδοση του επίδικου διατάγματος. Πρόβαλε ο καθ'ου η αίτηση ότι «δεν υπήρχε κανένα επείγον στην έκδοση του διατάγματος εναντίον ενός ουσιαστικά κλινήρους ή και σε πολύ σοβαρή κατάσταση ατόμου, πρωτοχρονιάτικα και εν μέσω της μεγαλύτερης έξαρσης της πανδημίας με χιλιάδες κρούσματα καθημερινά, να φύγει από το σπίτι του και τη φροντίδα της φροντίστριας και να αναγκαστεί να διαμένει με τον υπερήλικα πατέρα του λίγους μάλιστα μήνες μετά που απεβίωσε και η μητέρα του. Το όλο αίτημα είναι απάνθρωπο». Ο ισχυρισμός αυτός του καθ'ου η αίτηση προβλήθηκε με αναφορά στην κατάσταση της υγείας του λόγω του καρκίνου συνδυάζοντας την οικογενειακή κατοικία με τη φροντίστρια. Η αιτήτρια αναφέρθηκε στην ένορκη δήλωση της ζητώντας δικαστική προστασία από το Οικογενειακό Δικαστήριο με την εξεταζόμενη αίτηση στην οποία εκδόθηκε το επίδικο διάταγμα στο περιστατικό της 28.12.2021 και στην άσκηση σωματική βίας εναντίον της. Καθώς και στην αναγκαστική εξέταση του καθ'ου η αίτηση από ψυχίατρο με την έκδοση διατάγματος από το Επαρχιακό Δικαστήριο. Ανέφερε η αιτήτρια ότι η ψυχίατρος την ενημέρωσε ότι ο καθ'ου η αίτηση έχρηζε άμεσα ψυχιατρικής θεραπείας και υποστήριξης και ότι θα έπρεπε να μην επιστρέψει στη συζυγική κατοικία ώστε με την παροχή ψυχιατρικής θεραπείας και σταθερής παρακολούθησης να αποφευχθούν άλλα βίαια επεισόδια. Η αιτήτρια αναφέρθηκε στη δυνατότητα του καθ'ου η αίτηση για διαμονή στην κατοικία των γονέων του. Αυτά είχε ενώπιον του το Δικαστήριο και έλαβε υπόψη για την έκδοση του επίδικου διατάγματος μονομερώς. Ο ισχυρισμός του καθ'ου η αίτηση για έλλειψη του επείγοντος στην έκδοση του διατάγματος προβλήθηκε αόριστα όπως ο εν λόγω ισχυρισμός του παρατέθηκε ανωτέρω χωρίς να υποστηριχθεί ικανοποιητικά για την έλλειψη του κατεπείγοντος και ενόψει των όσων αναφέρθηκαν απορρίπτεται. Αναφορικά με το λόγο ένστασης ότι η αιτήτρια προέβηκε σε κατάθεση ψευδών γεγονότων, ο καθ'ου η αίτηση εννοεί ως τέτοια γεγονότα αυτά που ανέφερε η αιτήτρια για τη συμπεριφορά που του καταλογίζει, τα οποία αρνήθηκε δίνοντας τη δική του εκδοχή ότι η ψυχική και σωματική κατάσταση της υγείας του δεν του επιτρέπουν να ασκήσει βία καθώς και ότι η αιτήτρια ασκούσε τα τρία τελευταία χρόνια έντονη ψυχολογική βία εναντίον του με ύβρεις, επιδείκνυε αδιαφορία και δεν έδειχνε την απαραίτητη φροντίδα, στοργή και συμπαράσταση προς τον ίδιο. Tονίζω πως στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε λεπτομερή αξιολόγηση της μαρτυρίας για εξαγωγή ευρημάτων (Τhe Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)1CLR 263). Aυτό θα απασχολήσει το Δικαστήριο στη δίκη επί της ουσίας. Για το θέμα της αξιολόγησης της μαρτυρίας σε αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος θα αναφερθώ πιο κάτω. Πρόβαλε περαιτέρω ο καθ'ου η αίτηση ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις έκδοσης του επίδικου διατάγματος. Οι προϋποθέσεις έκδοσης προσωρινού διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 (Ν14/60) έχουν κατ' επανάληψη εξεταστεί στις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Odysseos v. Pieris Estates Ltd
(1982)I CLR 263, The Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)I CLR 263, Κυτάλα κ.ά ν. Χρυσάνθου κ.ά.
(1996)Ι ΑΑΔ 253, Μ & Ch. Mitsingas Trading κ.ά v. The Timberland Co
(1997)1 AAΔ 1791). Για να επιτύχει η αιτήτρια έκδοση του επίδικου προσωρινού διατάγματος θα πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
(1)Η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση στην ακρόαση της εναρκτήριας αίτησης. Το άρθρο 17
(1)του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου του 1990 (Ν23/90), στο εξής «ο Νόμος», ορίζει: «17.
(1)Σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης ή σε περίπτωση που δίνεται γνωστοποίηση στον Επίσκοπο σύμφωνα με το άρθρο 3 του περί Απόπειρας Συνδιαλλαγής και Πνευματικής Λύσης του Γάμου Νόμου ή σε περίπτωση που καταχωρείται αγωγή διαζυγίου, το Οικογενειακό Δικαστήριο μπορεί, ύστερα από αίτηση ενός από τους συζύγους, εφόσον το επιβάλλουν λόγοι επιείκειας και ενόψει των ειδικών συνθηκών του καθενός από τους συζύγους και του συμφέροντος των παιδιών, να παραχωρήσει στον ένα σύζυγο την αποκλειστική χρήση ολόκληρου ή τμήματος του ακινήτου που χρησιμεύει ως κύρια διαμονή των ιδίων (οικογενειακή στέγη), ανεξάρτητα από το ποιος από αυτούς είναι κύριος ή έχει απέναντι στον κύριο το δικαίωμα της χρήσης του..» Η αιτήτρια προώθησε στις 28.12.2021 την αποστολή της γνωστοποίησης στον Αρχιεπίσκοπο με βάση το άρθρο 3 του Ν22/90. Συνεπώς ενεργοποιείται η εξουσία του Δικαστηρίου με βάση το άρθρο 17
(1)του Νόμου. Κρίνω ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση στην ακρόαση της εναρκτήριας αίτησης.
(2)Η ύπαρξη πιθανότητας ότι η αιτήτρια δικαιούται σε θεραπεία ή έχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Η αιτήτρια αναφέρθηκε στην ένορκη δήλωση της σε γεγονότα βίαιης συμπεριφοράς του καθ'ου η αίτηση εναντίον του γιου τους στις 23.12.2021 και εναντίον της ίδιας στις 28.12.2021. Καθώς και στη συμπεριφορά του καθ'ου η αίτηση το Δεκέμβριο 2021 και ειδικά τις ημέρες των γιορτών των Χριστουγέννων. Ανέφερε η αιτήτρια ότι ο καθ'ου η αίτηση εκδήλωνε «διαταραχή της συμπεριφοράς του και/ή δείγματα ψυχικής νόσου» και αρνιόταν είτε να αποχωρήσει από τη συζυγική κατοικία είτε να προσέλθει για ψυχιατρική θεραπεία και υποστήριξη. Μετά το περιστατικό της 28.12.2021 η αιτήτρια καταχώρισε σχετική αίτηση υποχρεωτικής εξέτασης του καθ'ου η αίτηση από ψυχίατρο και προέβηκε σε καταγγελία στην αστυνομία. Η ψυχίατρος που τον εξέτασε ανέφερε ότι ο καθ'ου η αίτηση έχρηζε παροχής ψυχιατρικής θεραπείας και σταθερής παρακολούθησης και θα έπρεπε να διαμείνει λίγες ημέρες εκτός της συζυγικής κατοικίας για να αποφευχθούν άλλα βίαια επεισόδια. Ο καθ'ου η αίτηση αρνήθηκε γενικά όσα του καταλογίζει η αιτήτρια για τα γεγονότα άσκησης βίας. Ανέφερε ότι η ψυχική και η σωματική κατάσταση της υγείας του δεν του επιτρέπουν να ασκήσει βία. Δεν αρνήθηκε ότι συνέβηκε το περιστατικό της 23.12.2021 εναντίον του γιου τους και της 28.12.2021 εναντίον της αιτήτριας. Έδωσε τη δική του εκδοχή για την άσκηση ψυχολογικής βίας της αιτήτριας εναντίον του με ύβρεις, για την αδιαφορία της και την έλλειψη φροντίδας, στοργής και συμπαράστασης. Ανέφερε ότι αυτό συμβαίνει τα τελευταία τρία χρόνια. Προκύπτει από την ενώπιον μου μαρτυρία, όπως τέθηκε με τις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων, η ύπαρξη εντάσεων στη σχέση των διαδίκων. Ο καθ'ου η αίτηση αρνήθηκε όσα ανέφερε η αιτήτρια στη μαρτυρία της για τη συμπεριφορά του, προβάλλοντας γενική άρνηση όπως ανέφερε ο δικηγόρος της αιτήτριας στην αγόρευση του. Έδωσε τη δική του εκδοχή για την αδιάφορη συμπεριφορά της αιτήτριας απέναντι του. Δέχθηκε όμως ότι αυτό συμβαίνει «τα τελευταία τρία χρόνια». Ανέφερε ότι στα μέσα Δεκεμβρίου 2021 έστειλε γνωστοποίηση προς τον Αρχιεπίσκοπο ημερομηνίας 30.11.2021 ότι προτίθεται να καταχωρίσει αίτηση διαζυγίου. Όσο αφορά την αξιολόγηση της μαρτυρίας σε αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος παραθέτω το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Φ. Μιχαηλίδης ν. Κ. Παπακυριακού
(2004)1 ΑΑΔ 209, 215-216: «Αναφορικά με την αξιολόγηση της ενώπιον του μαρτυρίας το Πρωτόδικο Δικαστήριο σημείωσε τα εξής: 'Το Δικαστήριο στην εξέταση κατά πόσο θα διατηρήσει ή θα ακυρώσει ένα προσωρινό διάταγμα δεν προχωρεί στην κατάληξη συμπερασμάτων αναφορικά με την πλήρη εξέταση είτε του πραγματικού είτε του νομικού καθεστώτος της υπόθεσης δεδομένου ότι, όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση Jonitexo v. Adidas
(1984)1 C.L.R. 263, αυτό ανάγεται κατ' εξοχή στη σφαίρα εξέτασης του Δικαστηρίου κατά την εκδίκαση της ουσίας της ίδιας της αγωγής. Τα ίδια λέχθησαν και πιο πρόσφατα στην υπόθεση Γρηγορίου ν. Χριστοφόρου
(1995)1 Α.Α.Δ. 248, 269, 270. Βέβαια κάποια αξιολόγηση της προσφερόμενης μαρτυρίας σε σχέση με τη διαπίστωση της ικανοποίησης των τριών κριτηρίων είναι αναγκαία, όπως υπέδειξε και η Odysseos v. Pieris Estates Ltd
(1982)1 C.L.R. 557, 569, αλλά με κανένα τρόπο δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι τα όσα ακολουθούν αποτελούν την τελεσίδικη κρίση του Δικαστηρίου. Διαπιστώνεται απλώς η παρουσία ή η απουσία οποιουδήποτε θεμελιακού προβλήματος στο πραγματικό ή νομικό υπόβαθρο της αίτησης που θα άφηναν έκδηλα ανικανοποίητα τα τρία κριτήρια.' ................. Στην παρούσα υπόθεση επρόκειτο για διαδικασία εκδίκασης αίτησης για προσωρινό διάταγμα. Αποτελεί πάγια θέση της νομολογίας ότι σε τέτοια διαδικασία το Δικαστήριο πρέπει να αποφεύγει να καταλήγει σε συμπεράσματα αναφορικά με την πλήρη εξέταση του πραγματικού και νομικού καθεστώτος της υπόθεσης. Αυτό εναπόκειται στην κρίση του Πρωτόδικου Δικαστηρίου κατά τη δίκη της ουσίας της υπόθεσης.» Προκύπτει από την ενώπιον μου μαρτυρία η κατάρρευση της έγγαμης σχέσης των διαδίκων, γεγονός παραδεκτό από τους διαδίκους, όπως προκύπτει από τις ένορκες δηλώσεις τους. Λαμβάνοντας υπόψη τη μαρτυρία των διαδίκων με βάση τις αρχές εκδίκασης προσωρινού διατάγματος και έχοντας κατά νου ότι στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε λεπτομερή αξιολόγηση της μαρτυρίας για εξαγωγή ευρημάτων, διαπιστώνω εντάσεις στη σχέση των διαδίκων που οδήγησαν σε κατάρρευση της έγγαμης σχέσης τους. Οι συνέπειες αυτών λειτουργούν με σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στους διαδίκους και στα ενήλικα τέκνα τους. Επισημαίνω ότι δεν μπορεί να αγνοηθεί ο ισχυρισμός της αιτήτριας για τη διάγνωση της ψυχιάτρου ότι ο καθ'ου η αίτηση χρήζει ψυχιατρικής θεραπείας και σταθερής παρακολούθησης, που όπως ανέφερε η αιτήτρια αρνιόταν ο καθ'ου η αίτηση να έχει. Επισημαίνω περαιτέρω ότι λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη να έχει ψυχιατρική θεραπεία πέραν από τη θεραπεία για την κατάσταση της υγείας του λόγω της ασθένειας καρκίνου που αντιμετωπίζει. Επισημαίνω ότι ο καθ'ου η αίτηση δίνει έμφαση στο γεγονός ότι διαμένει μετά την έκδοση του επίδικου διατάγματος στην κατοικία του πατέρα του χωρίς να έχει την κατάλληλη φροντίδα της οικιακής βοηθού της οικογενειακής κατοικίας που γνωρίζει πώς να τον φροντίζει και αυτό επιδεινώνει την κατάσταση της υγείας του. Ορθή είναι η θέση του δικηγόρου της αιτήτριας στην αγόρευση του ότι η οικιακή βοηθός της οικογενειακής κατοικίας δεν είναι αναπόσπαστο μέρος της κατοικίας και δεν μπορεί να αποτελεί λόγο για ακύρωση του επίδικου διατάγματος και επιστροφή του καθ'ου η αίτηση στην οικογενειακή κατοικία. Ορθή είναι περαιτέρω η θέση του δικηγόρου της αιτήτριας ότι ο καθ'ου η αίτηση μπορεί να κάνει διευθετήσεις με την οικιακή βοηθό που του παρείχε φροντίδα ώστε να του παρέχει τις υπηρεσίες της σε οποιοδήποτε χώρο αυτός θα βρίσκεται. Καμία εισήγηση περί τούτου δεν έγινε από το δικηγόρο του καθ'ου η αίτηση. Επισημαίνω περαιτέρω ότι καμία αναφορά δεν έγινε από τον καθ'ου η αίτηση για τη διάγνωση της ψυχιάτρου όσο αφορά την ανάγκη ψυχιατρικής θεραπείας. Κρίνω με βάση τα όσα ανωτέρω ανέφερα, ότι η αιτήτρια έχει πιθανότητα να δικαιούται σε θεραπεία στην εναρκτήρια αίτηση.
(3)Ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο χωρίς την έκδοση του επίδικου διατάγματος. Η τρίτη προϋπόθεση συνδέεται με το θέμα της επάρκειας των αποζημιώσεων. Όταν όμως η υπόθεση αφορά μια έγγαμη σχέση που καταρρέει και η παρέμβαση του Δικαστηρίου σκοπό έχει τον περιορισμό της παραπέρα επιδείνωσης των αρνητικών επιπτώσεων στα μέλη της οικογένειας (Χ. Κατσουρίδης ν. Α. Κατσουρίδη
(1997)1 ΑΑΔ 415), κρίνω ότι η σωματική και η ψυχική υγεία της αιτήτριας καθώς και η σωματική και η ψυχική υγεία των τέκνων των διαδίκων δεν μπορεί να αποκατασταθεί με κανένα τρόπο μεταγενέστερα. Συνεπώς και η τρίτη προϋπόθεση ικανοποιείται. Καταλήγω, με βάση τα όσα ανωτέρω παρέθεσα, ότι πληρούνται και οι τρεις προϋποθέσεις έκδοσης του επίδικου διατάγματος. Η σωματική και η ψυχική υγεία της αιτήτριας και των ενήλικων τέκνων των διαδίκων επιβάλλει όπως διατηρηθεί η κατάσταση που δημιουργήθηκε με το επίδικο διάταγμα μέχρι την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης. Συνεπώς με βάση όσα ανωτέρω ανέφερα, καταλήγω ότι είναι δίκαιο και εύλογο όπως το προσωρινό διάταγμα που εκδόθηκε στις 30.12.2021 οριστικοποιηθεί. Συνακόλουθα το επίδικο προσωρινό διάταγμα καθίσταται απόλυτο. Το διάταγμα ισχύει μέχρι την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης ή μέχρι την έκδοση νεότερης διαταγής του Δικαστηρίου. Ενόψει της κατάληξης, τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της αιτήτριας και εναντίον του καθ'ου η αίτηση όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Να καταβληθούν στο τέλος της διαδικασίας της εναρκτήριας αίτησης. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. sn cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο