Π.Φ. ν. Μ.Α., Αρ. Αίτησης: 414/18, 8/4/2022

(1999)2 Α.Α.Δ 490). Θα παραθέσω στη συνέχεια, σύνοψη της δοθείσας μαρτυρίας, αφού σκοπός δεν είναι η αναπαραγωγή του συνόλου της μαρτυρίας που δόθηκε στο Δικαστήριο. Εκτενέστερη ανάλυση θα γίνει όπου είναι δυνατόν, στο στάδιο αξιολόγησης της μαρτυρίας. Αποτελούν παραδεκτά και εν πάση περιπτώσει μη αμφισβητούμενα γεγονότα τα κάτωθι: · Οι διάδικοι γνωρίστηκαν και συνήψαν σχέση όταν εργάζονταν και οι δυο στις ΗΠΑ. · Το 2006 επέστρεψαν στην Κύπρο και το 2010 εγκαταστάθηκαν στο σπίτι τους στα Λατσιά. · Tον Φεβρουάριο 2016 η Αιτήτρια προσελήφθη από το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου της Νεμπράσκας και αναχώρησε για τις ΗΠΑ, όπου και εργάστηκε εκεί μέχρι και τον Μάιο του

1. · Τον Μάιο του 2018 η Αιτήτρια επέστρεψε στην Κύπρο και συνεχίζει μέχρι σήμερα να εργάζεται ως καθηγήτρια Βιολογίας στο πιο πάνω Πανεπιστήμιο, εξ αποστάσεως από το σπίτι της στα Λατσιά. · Από τον Φεβρουάριο του 2016 μέχρι τον Μάιο του 2018 που η Αιτήτρια ήταν στην Αμερική, τα ανήλικα βρίσκονταν υπό την φύλαξη του Καθ' ου η αίτηση. · Στις 06/12/2018 εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα στα πλαίσια της υπό τον άνω αριθμό και τίτλο αίτησης (βλέπε ανωτέρω). Μαρτυρία λειτουργού Πρώτη έδωσε μαρτυρία η αρμόδια κοινωνική λειτουργός, κα Στυλιανού η οποία στα πλαίσια ετοιμασίας της έκθεσης της, είχε σειρά συναντήσεων με τα ανήλικα σε κατ' ιδίαν συναντήσεις, αλλά και με τους διαδίκους. Αναφέρθηκε στην έκθεση την οποία ετοίμασε, το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε. Η έκθεση της κατατέθηκε ως Τεκμήριο
2. Όσον αφορά στο επίδικο ζήτημα, η λειτουργός στην έκθεση της ανέφερε ότι οι ανήλικες της δήλωσαν ότι επιθυμούν να μετοικήσουν στις ΗΠΑ. Στο πλαίσιο της συνεργασίας τους, όπως ανέφερε φάνηκε να έχουν λύσεις, σε περίπτωση που η ζωή εκεί δεν ανταποκριθεί στις προσδοκίες τους, δηλώνοντας ότι θα επιστρέψουν στην Κύπρο, κάτι που της είπε και η Αιτήτρια. Από την συνεργασία που είχε με την Αιτήτρια, η τελευταία της ανέφερε ότι είναι διατεθειμένη να έρχεται στην Κύπρο κάποιες φορές τον χρόνο μαζί με τις ανήλικες, ώστε τα παιδιά να διατηρήσουν τόσο την επαφή με τον πατέρα τους, όσο και τους δεσμούς τους με την Κύπρο, αλλά και τους άλλους τους συγγενείς. Καταληκτικά στην έκθεση που ετοίμασε η λειτουργός ανέφερε ότι ''επί του κυριότερου επίδικου ζητήματος, που αφορά τη μετεγκατάσταση των ανηλίκων στις ΗΠΑ, μαζί με τη μητέρα τους, η Υπηρεσία μας δεν μπορεί να τοποθετηθεί, εφόσον δεν μπορεί να γίνει αξιολόγηση των συνθηκών διαβίωσης, ή των μελλοντικών προοπτικών των παιδιών στις ΗΠΑ. Επιπλέον, στο παρόν στάδιο η σχέση των παιδιών με τον πατέρα ήδη δεν είναι ομαλή, άρα σε περίπτωση μετάβασής τους στις ΗΠΑ θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι τα παιδιά θα διατηρήσουν επικοινωνία με τον πατέρα τους. Με βάση τα στοιχεία που αναφέρονται στην παρούσα έκθεση, τον στενό συναισθηματικό δεσμό της μητέρας με τα παιδιά, καθώς και τη σχέση του πατέρα με τα παιδιά, η Υπηρεσία μας εισηγείται όπως η φύλαξη και φροντίδα των ανηλίκων παραμείνει στη μητέρα και η επιμέλεια και γονική μέριμνα συνεχίσουν να ασκούνται από κοινού''. Ερωτηθείσα από τον συνήγορο του Καθ' ου η αίτηση στο στάδιο της αντεξέτασης, αν οι ανήλικες της εξήγησαν γιατί θέλουν να μετοικήσουν στις ΗΠΑ, απάντησε ότι φάνηκαν να είναι δεκτικές στο να ζήσουν κάτι διαφορετικό, να έχουν μία άλλη εμπειρία, και άλλες ευκαιρίες στην Αμερική από ό,τι στην Κύπρο. Ακολούθως σε ερώτηση του συνηγόρου του Καθ' ου η αίτηση δήλωσε ότι σε περίπτωση που εγκριθεί το αίτημα της μητέρας για μετεγκατάσταση, πρακτικά θα είναι πολύ δύσκολο να ασκείται από κοινού η επιμέλεια των παιδιών. Αιτήτρια (Μ. Αιτ.1) Μαρτυρία Αιτήτριας Η Αιτήτρια υποστήριξε ότι ο Καθ' ου η αίτηση είναι αρνητικός στο ενδεχόμενο τα παιδιά να μεταβούν στην Αμερική καθότι αναπτύσσει παρανοϊκές φοβίες οι οποίες καταπίεζαν τόσο την ίδια όσο και τα παιδιά. Το διάστημα που ήταν μαζί, καμία από τις τρεις ανήλικες δεν έφυγε ποτέ από την Κύπρο και δεν έχει μπει ποτέ σε επιβατικό αεροπλάνο, καθότι ο Καθ' ου η αίτηση σιχαίνεται να χρησιμοποιούν ξένες τουαλέτες και ειδικά τουαλέτες αεροπλάνου. Θέση της είναι ότι αυτές του οι φοβίες, είναι ο κύριος λόγος που είναι ενάντια στην μετεγκατάσταση τους στις ΗΠΑ. Ο Καθ' ου η αίτηση πάντα ήταν εναντίον των ταξιδιών και την επίσκεψη σε τόπους που για δικούς του αβάσιμους λόγους δεν ένοιωθε ασφάλεια. Υποστήριξε ότι ο Καθ' ου η αίτηση θυμώνει όταν τα παιδιά χρησιμοποιούν τουαλέτες εκτός της οικογενειακής στέγης. Δεν της επέτρεπε να πάρει τα παιδιά διακοπές σε διαμέρισμα σε τουριστικό θέρετρο από φόβο απαγωγής τους. Ανέφερε ότι ο μισθός της σε ευρώ από την εργασία της στο Πανεπιστήμιο της Αμερικής, εξαρτάται από την ισοτιμία του δολαρίου με το ευρώ. Από τον Ιούλιο του 2020 εργάζεται ως Associate Professor και ο μισθός της ανέρχεται στα €109,000 ετησίως με προοπτικές, εφόσον της επιτραπεί, μέσω δικαστικού διατάγματος να ζήσει στις ΗΠΑ με τις ανήλικες, τα επόμενα χρόνια να είναι €130,000 - €200,000 ετησίως. Υποστήριξε ότι μέσα σε έξι χρόνια που εργάζεται στην Αμερική, εκτός από προαγωγή σε Αναπληρώτρια Καθηγήτρια έχει προαχθεί σε Βοηθό Διευθύντρια του τμήματος Επιδημιολογίας του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου της Νεμπράσκα. Παρουσίασε ως Τεκμήριο 2 την επιστολή διορισμού της ως Associate Professor καθώς και ως Τεκμήριο 3 δέσμη από άλλα σχετικά με την εργασία της έγγραφα. Αναφέρθηκε στις διερευνητικές, όπως στις χαρακτήρισε προσπάθειες που έκανε εν αναμονή της απόφασης του δικαστηρίου στην παρούσα υπόθεση, για εξεύρεση εργασίας στην Κύπρο. Παρουσίασε ως Τεκμήριο 4 κάποιες απαντήσεις που έλαβε. Υποστήριξε ότι εάν το Δικαστήριο δεν της επιτρέψει να μεταβεί με τις ανήλικες στις ΗΠΑ, και συνεπεία αυτού ο εργοδότης της δεν της ανανεώσει το συμβόλαιο, πιθανότατα να αναγκαστεί να εργαστεί στην Κύπρο σε εργασία εκτός του αντικειμένου της μόρφωσης της με πολύ χαμηλό μισθό. Τα παιδιά επίσης θα χάσουν την ευκαιρία απόκτησης πράσινης κάρτας, σπουδών δωρεάν ή με πολύ μειωμένα δίδακτρα στις ΗΠΑ και όλα τα άλλα πλεονεκτήματα που θα μπορούσαν να λάβουν σαν μόνιμοι κάτοικοι των ΗΠΑ. Σύμφωνα πάντα με την Αιτήτρια, ο πρωταρχικός λόγος που επιθυμεί να ζήσει με τις θυγατέρες της στις ΗΠΑ είναι για να αυξήσει τις πιθανότητες τους να έχουν ένα καλύτερο μέλλον. Και τα τρία παιδιά είναι άριστες μαθήτριες, παρακολουθούν μαθήματα Αγγλικών, μπαλέτου και πιάνου για αρκετά χρόνια με επιτυχία. Είναι δεδομένο ότι θα σπουδάσουν κάτι. Αν μεταβεί τώρα στις ΗΠΑ θα είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα μπορέσει να διατηρήσει την δουλειά της και το ψηλό της εισόδημα, προκειμένου να μπορέσει να τους παράσχει οικονομική στήριξη για τις σπουδές τους στις ΗΠΑ και θα έχουν την ευκαιρία να σπουδάσουν σε Αμερικανικά Πανεπιστήμια με πολύ καλές προοπτικές. Η μεγάλη της ανησυχία είναι να εξασφαλίσει το μέλλον των παιδιών της, ως προς τις σπουδές. Στην παρούσα φάση η Αιτήτρια είναι με ειδική άδεια εκτός Αμερικής. Ως κάτοχος πράσινης (green card) κάρτας οφείλει να ζει Αμερική περισσότερο από το μισό χρόνο. Εξασφάλισε ειδική άδεια τον Ιούλιο του 2019 η οποία της επέτρεπε να ζήσει εκτός Αμερικής για 2 χρόνια. Αυτή η άδεια έληξε τον Ιούλιο του 2021, και έκανε ξανά αίτηση για ακόμη μια άδεια παραμονής εκτός Αμερικής για άλλα 2 χρόνια (παρουσίασε ως Τεκμήριο 6 αντίγραφο της σχετικής αίτησης). Αυτή είναι η τελευταία φορά που δικαιούται να κάνει αίτηση για αυτή την άδεια (re-entry permit). Ακόμη βρίσκεται σε αναμονή της έγκρισης. Αν την εγκρίνουν θα μπορεί να παραμείνει εκτός Αμερικής μέχρι το καλοκαίρι του 2023 και μετά θα πρέπει να επιστρέψει Αμερική ή να παραδώσει την πράσινη κάρτα. Στην περίπτωση που το Δικαστήριο εγκρίνει το αίτημα της για μετεγκατάσταση στην Αμερική, ανέφερε ότι προτίθεται να μετακομίσουν στην πόλη όπου βρίσκεται η εργασία της, στην πόλη Όμαχα της πολιτείας Νεμπράσκα. Η πόλη έχει πληθυσμό 478,000 κατοίκους με την πλειονότητα από αυτούς να είναι λευκοί 77.5% και μόνο 12.3% να είναι έγχρωμοι και ακόμα λιγότερο ποσοστό Λατίνοι. Όπως σ' όλες τις μεγάλες πόλεις στις ΗΠΑ στην Όμαχα δεν λείπει η εγκληματικότητα, όμως ως συνήθως αυτή περιορίζεται σε ορισμένες περιοχές όπου ζουν συνήθως οι έγχρωμοι και οι Λατίνοι (γκέτο) και δεν επεκτείνεται έξω από αυτές. Όσον αφορά στην γνώση της αγγλικής γλώσσας των ανηλίκων ανέφερε ότι και τα τρία παιδιά παρακολουθούν μαθήματα αγγλικών με επιτυχία, ιδιαίτερα η Σ. που είναι πιο μεγάλη είναι πολύ καλή στα Αγγλικά (κατέθεσε ως Τεκμήριο 7 ενημερωτικό έντυπο του ινστιτούτου Αγγλικών των τριών παιδιών). Τα σχολεία στις ΗΠΑ κλείνουν στις 15:30, οπότε θα τα παραλαμβάνει η ίδια από το σχολείο. Στο Πανεπιστήμιο όπου δουλεύει είναι ευέλικτοι τόσο με τις ώρες όσο και με το που μπορεί να είναι όταν εργάζεται, κάτι που φάνηκε και όλα αυτά τα χρόνια που εργάζεται από την Κύπρο. Οι ανήλικες θα εξακολουθήσουν να κάνουν τις δραστηριότητες που κάνουν στην Κύπρο. Στην Κύπρο τα σαββατοκύριακα πηγαίνουν όλες μαζί βόλτες π.χ. εκδρομές στον Πρωταρά, στο πάρκο των καμήλων, στο ενυδρείο, στο μουσείο Λεβέντη, στην παραμυθούπολη των Χριστουγέννων, στο πάρκο Παλιάτσο, στο τσίρκο, στο Χριστουγεννιάτικο χωριό στη Λεμεσό, στην καρναβαλίστικη παρέλαση, στα μονοπάτια της φύσης. Στις ΗΠΑ κατά την άποψη της είναι αυτονόητο ότι δεν υπάρχει κάτι το οποίο θα στερηθούν. Στην Όμαχα υπάρχουν λίμνες, θεματικά πάρκα, παιδικά μουσεία, εθνικά πάρκα, καθώς και ένας από τους μεγαλύτερους και γνωστούς ζωολογικούς κήπους της χώρας τα οποία ανυπομονεί να εξερευνήσει με τις ανήλικες. Ο Καθ' ου η αίτηση θα μπορούσε να πηγαίνει τα καλοκαίρια στην Αμερική αν το επιθυμεί και να μένει σε κάποιο διαμέρισμα της περιοχής και να περνά χρόνο μαζί τους. Όσον αφορά στην επαφή των παιδιών με τον πατέρα τους, σε περίπτωση μετεγκατάστασης των παιδιών εξέφρασε την προθυμία να έρχονται στην Κύπρο, όσο συχνά ορίσει το Δικαστήριο ή κατόπιν συνεννόησης με τον Καθ' ου η αίτηση ανάλογα με το πρόγραμμα των παιδιών στο νέο τους σχολείο. Τις διακοπές των Χριστουγέννων και του καλοκαιριού θα τις περνούν στην Κύπρο και έτσι ο Καθ' ου η αίτηση δε θα χάσει επαφή με τα παιδιά του. Τα παιδιά τον αγαπούν και ανέκαθεν η ίδια τις ενθάρρυνε να τον επισκέπτονται παρά τα όποια θέματα συμπεριφοράς έχει ο Καθ' ου η αίτηση. Αναγνωρίζει ότι οι ανήλικες χρειάζονται τον πατέρα τους. Παραδέχεται ότι δεν θα τις βλέπει συχνά ο Καθ' ου η αίτηση, αλλά υποστηρίζει ότι τόσο εκείνη όσο και ο Καθ' ου η αίτηση είναι πολύ εξοικειωμένοι με την τεχνολογία ώστε να μπορούν να τον βλέπουν κάθε μέρα μέσω διαδικτύου. Και οι δυο τους έζησαν πολλά χρόνια στις ΗΠΑ και είναι συνηθισμένοι να επικοινωνούν με συγγενείς τους στην Κύπρο, έστω και με την διαφορά στην ώρα. Κατά την άποψη της δεν θα υπάρξει κανένα πρόβλημα, για την ανήλικη Σ. ειδικά που είναι και η πιο μεγάλη, θα είναι σαν να πήγε να σπουδάσει 2 χρόνια πιο νωρίς, με την διαφορά ότι θα είναι στην ίδια χώρα μαζί της. Υποστηρίζει ότι ο Καθ' ου η αίτηση έτσι και αλλιώς απείχε από πολύ σημαντικές στιγμές των παιδιών από δική του επιλογή και καταλήγει αναφέροντας ότι κατά την άποψη της η ψυχολογία του Καθ' ου η αίτηση θα είναι καλύτερα χωρίς εκείνη και τα παιδιά στην Κύπρο. Η Αιτήτρια ανέφερε ότι οι γονείς της με τους οποίους έχει πολύ καλή σχέση, διαμένουν στην Κύπρο και θα τους επισκέπτεται τις περιόδους που θα έρχονται Κύπρο με τις ανήλικες. Στην Κύπρο ο Καθ' ου η αίτηση έχει συγγενείς, οι οποίοι έχουν καλές σχέσεις με τις ανήλικες, όμως δεν έχουν παιδιά στις ηλικίες τους. Στις ΗΠΑ ζουν και εργάζονται τα δυο της αδέλφια, μια πτήση μακριά από την Όμαχα. Ο αδελφός της είναι παντρεμένος και ζει με τη γυναίκα του στο New Jersey, μία πτήση δύο ωρών και κάτι και η αδελφή της ζει στο Σαν Φρανσίσκο με τον σύζυγό της, μία πτήση γύρω στις 3 ½ ώρες. Με τα αδέλφια της έχει πολύ καλές σχέσεις, το ίδιο και τα ανήλικα που τους αγαπούν πολύ, ειδικά τον αδελφό της. Oπότε θα είναι σχετικά κοντά για να μπορούν να τους επισκέπτονται κάποιες φορές. Είναι επίσης πολύ σημαντικό όπως αναφέρει η Αιτήτρια ότι θα έχει κάποια οικογένεια εκεί, αν τυχόν χρειαστεί κάτι να μπορεί να απευθυνθεί σε αυτούς. Ανέφερε επίσης ότι οι ανήλικες είναι ενθουσιασμένες με το ενδεχόμενο να ζήσουν στην Αμερική. Αν και έχουν ακούσει και αρνητικά σχόλια από τον πατέρα τους για την Αμερική, όπως για παράδειγμα «θα πάτε στο σχολείο και θα σας πυροβολήσουν», η ίδια τους εξήγησε ότι αυτό έχει συμβεί, μπορεί να συμβεί σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις, αλλά οι κίνδυνοι είναι παντού. Υποστήριξε ότι οι ανήλικες έχουν καθαρή εικόνα του πού θα πάνε, δεν έχουν στο μυαλό τους μία εξιδανικευμένη Αμερική. Τους εξήγησε ότι δεν θα αγοράσουν σπίτι, πρώτα θα ενοικιάσουν και αν δεν τους αρέσει η ζωή εκεί θα επιστρέψουν στην Κύπρο. Κατά την αντεξέταση της η Αιτήτρια αναφέρθηκε στην εργασία της στην Αμερική και στα χρήματα που λαμβάνει από αυτήν. Διευκρίνισε ότι δεν έχει βρει σπίτι στην Αμερική, αφού αναμένει να δει τι θα αποφασίσει το Δικαστήριο, διευκρίνισε μόνο ότι το σπίτι που θα αναζητήσει θα βρίσκεται στην περιοχή του Πανεπιστημίου στο οποίο εργάζεται. Το ίδιο ισχύει και για το σχολείο στο οποίο ενδέχεται να φοιτήσουν τα παιδιά. Αναφέρθηκε στις δραστηριότητες που κάνουν ήδη τα παιδιά και υποστήριξε ότι θα τις συνεχίσουν. Αναφέρθηκε επίσης στις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν οι ανήλικες αν μεταβούν στην Αμερική, καθώς και το πως θα διαμορφωθεί η επικοινωνία με τον πατέρα τους. Περισσότερες λεπτομέρειες θα αναφερθούν κατωτέρω στο στάδιο της αξιολόγησης. Δεν υπήρξε επανεξέταση της Αιτήτριας. Μαρτυρία Καθ' ου η αίτηση (ΜΥ-1) Ο Καθ' ου η αίτηση υποστήριξε ότι τα όσα η Αιτήτρια του καταλογίζει για παρανοϊκές φοβίες και παρανοϊκή συμπεριφορά, είναι ψευδή και ανυπόστατα. Σύμφωνα με τον Καθ' ου η αίτηση είναι η Αιτήτρια που είναι μικροβιοφοβική. Η θέση του είναι ότι η Αιτήτρια έφυγε για τις ΗΠΑ, όχι επειδή υπήρχαν οικονομικά προβλήματα στην οικογένεια, αλλά γιατί ήθελε να ακολουθήσει την ακαδημαϊκή της καριέρα σε πανεπιστήμιο της Αμερικής. Πριν την μετάβαση της Αιτήτριας στις ΗΠΑ, η Αιτήτρια εργαζόταν στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας ενώ ο ίδιος στο Intercollege Λάρνακας και αμφότεροι λάμβαναν δύο πολύ ικανοποιητικούς μισθούς για την οικογένεια, που ξεπερνούσαν τις €5,000 μηνιαίως. Υποστηρίζει ότι η Αιτήτρια πάντα έβαζε την καριέρα της και την προσωπική ευημερία και ευτυχία της πάνω από τα παιδιά και την οικογένεια της και ουδέποτε προσέφερε οτιδήποτε, έστω και οικονομικά, στην οικογένεια της. Όταν η Αιτήτρια ήταν στο εξωτερικό, ο ίδιος φρόντιζε οι ανήλικες να επισκέπτονται κάθε Παρασκευή, τον παππού και την γιαγιά από τη μητρική πλευρά, γιατί θεωρούσε πολύ σημαντική την επαφή αυτή. Τα Σάββατα λόγω της επιθυμίας των παιδιών διέμεναν στο χωριό στο οποίο διαμένει η μητέρα του, και συναναστρέφονταν με τα ξαδέλφια τους με τα οποία έχουν ίδια ηλικία. Την περίοδο των δυόμισι χρόνων απουσίας της Αιτήτριας, ο Καθ' ου η αίτηση ήταν αποκλειστικά επιφορτισμένος για την φροντίδα της οικίας και τις υποχρεώσεις που είχε έναντι των ανηλίκων και όλων των άλλων υποχρεώσεων. Οι κατά καιρούς επισκέψεις της Αιτήτριας, κατά την περίοδο της μόνιμης εγκατάστασης της στις ΗΠΑ, δεν ξεπερνούσαν κάθε φορά τις 2 βδομάδες. Η μόνη περίπτωση που παρέμεινε η Αιτήτρια περισσότερο στην Κύπρο ήταν το καλοκαίρι του
3. Υποστήριξε ότι ουδέποτε κατά τη διάρκεια της απουσίας της Αιτήτριας στις ΗΠΑ εμπόδισε την επικοινωνία των ανηλίκων μαζί της. Λόγω και της ακαδημαϊκής του ιδιότητας, ανέφερε ότι γνωρίζει πολύ καλά ότι η επικοινωνία των παιδιών με τους γονείς έχει μεγάλη σημασία και ως εκ τούτου επιδίωκε με κάθε τρόπο τα ανήλικα να έχουν επικοινωνία με τη μητέρα τους, έτσι ώστε να έχουν όσο το δυνατό πιο ισορροπημένη ανάπτυξη. Ισχυρίστηκε ότι η Αιτήτρια κατά την απουσία της στις ΗΠΑ ουδέποτε ασχολήθηκε και/ή συνέβαλε οικονομικά στην διατροφή και συντήρηση των ανηλίκων, ούτε επεξήγησε η Αιτήτρια πού βρίσκονται οι δεκάδες χιλιάδες δολάρια τα οποία έχει εισπράξει από την εργασία της κατά τη διάρκεια τόσο της παραμονής της στην Κύπρο όσο και κατά την απουσία της στις ΗΠΑ. Ανέφερε ότι κατέχει επαγγελματική άδεια χειριστή αεροσκαφών και είναι αναγκασμένος να προβαίνει σε σχετικές ιατρικές αναλύσεις αλλά και εξετάσεις ψυχολογικής και νοητικής υγείας από εγγεγραμμένους ιατρούς της πολιτικής αεροπορίας κάθε έξι μήνες, γεγονός που καταρρίπτει τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας περί ψυχοπάθειας του (παρανοϊκή διαταραχή προσωπικότητας). Περαιτέρω ο Καθ' ου η αίτηση εξέφρασε την απορία αν ίσχυαν αυτά για τα οποία τον κατηγορεί, πώς του εμπιστεύθηκε τα 2½ χρόνια της απουσίας της στην Αμερική, τη φροντίδα και την επιμέλεια των παιδιών τους, τα οποία τότε ήταν σε πολύ τρυφερή ηλικία, η μεν Σ. 9 ετών οι δε Ν. και Σ. 4,5 ετών. Ο Καθ' ου η αίτηση υποστήριξε ότι η Αιτήτρια δεν είναι σε θέση να κρίνει το τι είναι καλύτερο για τις ανήλικες, αφού μοναδικός στόχος της είναι ουσιαστικά να μεταφέρει τα ανήλικα τέκνα εκτός Κύπρου και συγκεκριμένα στις ΗΠΑ, ισχυριζόμενη ότι διανοίγονται προοπτικές για αυτά, τις οποίες όμως δεν προσδιορίζει. Η θέση του είναι ότι η πρόθεση αυτή της Αιτήτριας προσβάλλει ευθέως και εκμηδενίζει την δική του συμβολή στην άσκηση του δικαιώματος της επιμέλειας και γονικής μέριμνας των ανηλίκων, αφού ουσιαστικά τον αποκόπτει από οποιαδήποτε ανάμειξη στην ανατροφή, διαπαιδαγώγηση και ανάπτυξη των τέκνων του. Ανέφερε περαιτέρω ότι η Αιτήτρια κατά τακτά χρονικά διαστήματα ταξιδεύει στο εξωτερικό για λόγους που δεν είναι σε θέση να γνωρίζει. Ως εκ τούτου, σε περίπτωση που επιτραπεί η μετάβαση των ανηλίκων τέκνων στις ΗΠΑ, αναρωτιέται ποιος θα έχει την φροντίδα και φύλαξη τους κατά τη διάρκεια της απουσίας της. Ή αν για οποιοδήποτε άλλο λόγο αδυνατεί να επιτελέσει τον γονικό της ρόλο, ο οποίος ευρισκόμενη στις ΗΠΑ θα είναι ουσιαστικά ρόλος μονογονιού με παντελή έλλειψη οποιουδήποτε ουσιαστικού ελέγχου, είτε από τον ίδιο, είτε από το Δικαστήριο, είτε από τις υπηρεσίες κοινωνικής ευημερίας. Επισήμανε επίσης το γεγονός ότι σε περίπτωση μετεγκατάστασης των ανηλίκων τέκνων στις ΗΠΑ, αυτό ουσιαστικά ισοδυναμεί με απόδοση της άσκησης όλων των πτυχών της γονικής μέριμνας των τέκνων του στην Αιτήτρια. Η δε άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας ουσιαστικά δεν θα υφίσταται, αφού η διαφορά της ώρας μεταξύ Κύπρου και ΗΠΑ σε συνάρτηση με τις ώρες κατά τις οποίες τα παιδιά θα φοιτούν στο σχολείο θα καθιστά ουσιαστικά αδύνατη την επικοινωνία μαζί τους. Η οποιαδήποτε ενδεχόμενη επικοινωνία λόγω της διαφοράς των 8 ωρών θα γίνεται σε μεταμεσονύχτιες ώρες, πράγμα που είναι απολύτως απάνθρωπο τόσο για τον ίδιο όσο και για τα ανήλικα τέκνα του. Υποστήριξε ότι οι σπουδές διδακτορικού επιπέδου και η σταδιοδρομία του στις ΗΠΑ τον καθιστούν ικανό να γνωρίζει ότι η ισχυριζόμενη από την Αιτήτρια ευνοϊκότερη προοπτική των παιδιών σε περίπτωση μετεγκατάστασης στις ΗΠΑ, είναι αυθαίρετη και προσκρούει στην κοινή λογική, αφού τα παιδιά ευρίσκονται χρονικά αρκετά μακριά από το να ακολουθήσουν σπουδές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και/ή αναζήτησης επαγγελματικής αποκατάστασης. Περαιτέρω μεταξύ ΗΠΑ και Κύπρου υφίστανται ουσιώδεις και καθοριστικές διαφορές σε όλα τα επίπεδα. Ένα δε από τα κυριότερα προβλήματα που θα έχουν να αντιμετωπίσουν είναι η ανεπάρκεια γνώσης της αγγλικής γλώσσας, ιδιαίτερα από τις δίδυμες, γεγονός που θα δυσχεράνει σε μεγάλο βαθμό την όποια ισορροπημένη ψυχοσωματική τους κατάσταση. Επίσης, η ενδεχόμενη εγκατάσταση των ανηλίκων στις ΗΠΑ θα συνιστά βίαιη αποκοπή από τον μέχρι σήμερα κοινωνικό, συγγενικό, φιλικό και εκπαιδευτικό περιβάλλον τους, γεγονός που σε καμιά περίπτωση δεν είναι προς το συμφέρον τους. Ουσιαστικά, η επιδίωξη της Αιτήτριας, μέσω της επιδιωκόμενης μετεγκατάστασης στις ΗΠΑ, δεν είναι η εξυπηρέτηση των συμφερόντων των παιδιών, αλλά η βίαιη αποκοπή τους από το φυσικό τους περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν από τη γέννηση τους μέχρι και σήμερα, η ουσιαστική απομάκρυνση τους από τον ίδιο και η εξυπηρέτηση των επαγγελματικών συμφερόντων της Αιτήτριας, η οποία θέτει υπεράνω όλων την επαγγελματική και οικονομική της ανέλιξη και καταξίωση, αδιαφορώντας πλήρως για τις καταστροφικές συνέπειες που θα επέλθουν στα ανήλικα. Ο Αιτητής πέραν της γραπτής του δήλωσης, η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασης του (Έγγραφο Β) έδωσε και προφορική μαρτυρία, όπου στην ουσία επανέλαβε τις πιο πάνω θέσεις του. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι τα παιδιά δεν είναι αντικείμενα να τα πηγαινοφέρνουμε. Επισήμανε και πάλι τις αρνητικές συνέπειες σε περίπτωση μετεγκατάστασης των παιδιών στην Αμερική. Μίλησε για τα συναισθήματα, τις σχέσεις τους με τις φίλες τους, την απουσία του πατέρα τους. Υποστήριξε ότι πρέπει να είναι παρόντες και οι δύο γονείς στην ανατροφή τους. Όπως ανέφερα ανωτέρω είχα την ευκαιρία να έχω μια φιλική συνομιλία στο γραφείο μου, με τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων ξεχωριστά, στην παρουσία στενογράφου, η οποία κατέγραψε τη συνομιλία. Το αποτέλεσμα της οποίας και την εντύπωση που μου άφησε κάθε παιδί θα αναλύσω πιο κάτω. Νομική Πτυχή Η γονική μέριμνα διέπεται από τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο του 1990 (216/90). Η διαδικασία εξέτασης της δεν λαμβάνει τη μορφή αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Ευγένιου Στυλιανού ν. Βασιλικής Στυλιανού

(1993)1 ΑΑΔ 130: «Παρόλο που η διαδικασία μπορεί να εγερθεί από τον ένα σύζυγο και να στρέφεται εναντίον του άλλου, η δικαιοδοσία για τη γονική μέριμνα δεν έχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Αντίθετα, έχει ως άξονα το κοινό καθήκον των γονέων για την φροντίδα των παιδιών τους και συνισταμένη την ευημερία των τέκνων. Ο εξεταστικός χαρακτήρας της δικαιοδοσίας που σχετίζεται με την κηδεμονία και μέριμνα των ανηλίκων αναγνωρίστηκε στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Δαμιανού ν. Δαμιανού

(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 29. Και στην Αγγλία όπως συνάγεται από την απόφαση στην Re Ε (SA) (A minor) [1984] 1 All E.R. 289 (H.L.) αναγνωρίζεται ότι η διαδικασία που έχει ως αντικείμενο την κηδεμονία και μέριμνα ανηλίκου δεν ενέχει χαρακτήρα αντιπαράθεσης αλλά ερευνητικό προς διαπίστωση των συμφερόντων του ανηλίκου.» Επίσης στην ίδια απόφαση αναφέρθηκε: «Υπό μορφή καθοδήγησης θεωρούμε σωστό να υποδείξουμε ότι αιτήματα που σχετίζονται με τη γονική μέριμνα πρέπει να τίθενται με τρόπο γενικό, π.χ. ρύθμιση της άσκησης της γονικής μέριμνας ενόψει του χωρισμού των γονέων ώστε να καθίσταται δυνατή η διερεύνηση από το Δικαστήριο κάθε θέματος που άπτεται της επιμέλειας και μέριμνας για τα παιδιά.» Στην υπόθεση Φανή Δαμιανού ν. Ευάγγελου Δαμιανού 1989

(1)Α.Α.Δ. αναφέρθηκε: «Η θέσπιση του Κ.5 δικαιολογείται από τη φύση του επιδίκου θέματος που είναι ο καθορισμός των συμφερόντων του ανηλίκου, και όχι το βάσιμο των διεκδικήσεων των αντιδικούντων γονέων.» Το συμφέρον του τέκνου ορίζεται ως πρωταρχικός οδηγός της δικαστικής κρίσης. Σύμφωνα με το άρθρο 6 του Περί Σχέσεων των Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (216/1990), στο εξής ο Νόμος, κάθε απόφαση του Δικαστηρίου σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας θα πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου. Ως συμφέρον δε του τέκνου νοείται το σωματικό, το υλικό, το πνευματικό, το ψυχικό, το ηθικό και γενικά κάθε είδους συμφέρον με προέχουσα βαρύτητα εκείνο που συνιστά βασικό παράγοντα της ορθής ψυχοσωματικής και ψυχοδιανοητικής ανάπτυξης και ανάπλασης του παιδιού. Επιπρόσθετα, ως προς το συμφέρον του τέκνου, το Δικαστήριο αξιολογεί αυτό λαμβάνοντας υπόψη και συνεκτιμώντας αριθμό κριτηρίων. Σχετικά παραπέμπω στο σύγγραμμα του Β. Βαθρακοκοίλη "Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο", σελ. 584, 585, όπου αναφέρονται τα πιο κάτω: «Κριτήρια για το δικαστήριο: Το δικαστήριο για να αξιολογήσει το συμφέρον του τέκνου δεν πρέπει ν' αποδίδει μεγαλύτερη σημασία στις υλικές συνθήκες διαβίωσης του ανηλίκου και να παραγνωρίζει τον βασικό παράγοντα της ορθής ψυχοσωματικής ανάπτυξης του παιδιού. Η βαρύτητα πρέπει να είναι στα στοιχεία που διαμορφώνουν το απαραίτητο, το πρόσφορο περιβάλλον για μία σωστή ψυχοσωματική και ψυχοδιανοητική ανάπτυξη του τέκνου, γιατί, σύμφωνα με τις νεότερες κοινωνικές αντιλήψεις, οι άνετες και υλικές παροχές δεν διαπλάθουν ψυχή, σώμα και νόηση, αλλά κυρίως καταστροφικές επιδράσεις ασκούν στον ανήλικο, ο οποίος έχει ανάγκη, για την ανάπτυξή του γενικά, μιας σωστής διαπαιδαγώγησης και φροντίδας λογικής και όχι της φθοροποιού χλιδής. Ο νόμος παραθέτει αορίστως την προϋπόθεση του συμφέροντος, χωρίς να προσδιορίζει το περιεχόμενό του, αλλ' ούτε και να ορίζει κριτήρια προσδιορισμού αυτού. Την αόριστη αυτή νομική έννοια, που σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση έχει το δικό της περιεχόμενο, πρέπει να συγκεκριμενοποιήσει το δικαστήριο. Πρέπει για τον σκοπό αυτό να λάβει υπόψη του τις ψυχολογικές, προεχόντως, οικονομικές και ιατρικές πτυχές της υπόθεσης, με γνώμονα τα δεδομένα της σύγχρονης παιδαγωγικής, ψυχολογίας και κοινωνιολογίας. Ακόμη πρέπει, για τον σχηματισμό ασφαλούς κρίσης, να ερευνήσει τις ικανότητες των γονέων, το περιβάλλον, το ιστορικό και την επαγγελματική απασχόλησή τους, τη δράση τους στο κοινωνικό σύνολο, την τυχόν εκτροπή από την ορθή κοινωνική συμπεριφορά και γενικά την ικανότητα προσαρμογής τους στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής μέσα στα πλαίσια της λογικής και ορθολογικής αντιμετώπισης των θεμάτων των νέων. Άλλα κριτήρια: Για τη ρύθμιση της άσκησης της γονικής μέριμνας πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ορισμένα κριτήρια, καθοριστικά γι' αυτήν, όπως η ηλικία, το φύλο, οι ειδικές ανάγκες του τέκνου, οι προσωπικές ιδιότητες των γονέων, η επαγγελματική απασχόλησή τους, οι χρονικές δυνατότητες του κάθε γονέα για την αυτοπρόσωπη άσκηση της γονικής μέριμνας και η αδυναμία άσκησης της γονικής μέριμνας.» Η γονική μέριμνα δεν έχει στατικό, αλλά εξελικτικό χαρακτήρα. Το χαρακτήρα αυτό της προσδίδει το συμφέρον του τέκνου, το οποίο υφίσταται συνεχείς μεταλλαγές, με την εξέλιξη της ηλικίας και της ωριμότητας του τέκνου και συνακόλουθα της ανάγκης προστασίας του. Μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τους διαδίκους, και την κοινωνική λειτουργό και είναι σε θέση να αξιολογήσει τη μαρτυρία τους με δείκτη, μεταξύ άλλων, τη λογικότητα της εκδοχής τους, την αμεσότητα και ευθύτητα των απαντήσεων τους, αλλά και γενικότερα την όλη παρουσία τους στο ειδώλιο του μάρτυρα. Αντιφάσεις σε μικρολεπτομέρειες δεν αποδυναμώνουν μια κατά τα άλλα αξιόπιστη μαρτυρία, αλλά αντίθετα την ενδυναμώνουν με την έννοια ότι δεν υπήρξε προσχεδιασμός ως προς το τι θα κατέθεταν (βλ. Τυμπιώτης ν. Δημοκρατίας

(2004)2Α Α.Α.Δ. 612 και στις εκεί αναφερόμενες αυθεντίες). Η μαρτυρία όμως, όπως έχει νομολογηθεί, θα πρέπει να αντικριστεί με ευρύτητα και όχι μικροσκοπικά. Τονίζεται ότι το Δικαστήριο έχει διέλθει το σύνολο της μαρτυρίας με ιδιαίτερη ενδελέχεια και προσοχή. Σύμφωνα με τους περί Κηδεμονίας Ανηλίκων και Ασώτων Διαδικαστικούς Κανονισμούς, ως τροποποιήθηκαν (ΔΚ1/72) το Δικαστήριο ζητά έκθεση από το γραφείο ευημερίας στις υποθέσεις γονικής μέριμνας. Στην υπόθεση Δαμιανού ν. Δαμιανού και άλλης βλέπε ανωτέρω, λέχθηκε ότι: «Η εξασφάλιση ανεξάρτητης πηγής για τη διαφώτιση του Δικαστηρίου στον ευαίσθητο τομέα των συμφερόντων του ανηλίκου αποτελεί ουσιαστική νομοθετική πρόνοια. Και δεν παρέχεται διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να την παρακάμψει. Ο Κ5 δε ρυθμίζει μόνο διαδικαστικά θέματα αλλά και θέματα ουσίας που αφορούν τη μαρτυρία που είναι αναγκαία για τον καθορισμό των συμφερόντων του ανηλίκου. Στα πλαίσια της κατεξοχήν εξεταστικής διαδικασίας για τη διαπίστωση των συμφερόντων του ανηλίκου, αποτελεί καθήκον του Δικαστηρίου να εξασφαλίζει την έκθεση που προβλέπουν οι θεσμοί, βασική προϋπόθεση για την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας. Χωρίς τη μαρτυρία αυτή δε μπορεί, σύμφωνα με τις ρητές διατάξεις του Κ5

(1), να κριθεί αίτηση για την κηδεμονία φύλαξη και φροντίδα του ανηλίκου». Είναι σημαντικό να σημειώσω ότι ούτε μέσα από την έκθεση που ετοίμασε η κοινωνική λειτουργός, ούτε αντεξεταζόμενη έθεσε οτιδήποτε ενώπιον μου που να δικαιολογεί ανατροπή του status quo. Όπως ανέφερα και ανωτέρω σε σχέση με το επίδικο ενώπιον μου ζήτημα η λειτουργός ανέφερε ''επί του κυριότερου επίδικου ζητήματος, που αφορά τη μετεγκατάσταση των ανηλίκων στις ΗΠΑ, μαζί με τη μητέρα τους, η Υπηρεσία μας δεν μπορεί να τοποθετηθεί, εφόσον δεν μπορεί να γίνει αξιολόγηση των συνθηκών διαβίωσης, ή των μελλοντικών προοπτικών των παιδιών στις ΗΠΑ. Συνεπώς η μαρτυρία της στο βαθμό που έπρεπε να εκφράσει γνώμη για την μετεγκατάσταση των ανηλίκων στην Αμερική δεν ήταν καθόλου βοηθητική. Στο βαθμό ωστόσο για να σχηματίσει το δικαστήριο τη δίκη του γνώμη κρίνεται βοηθητική, γιατί ακριβώς από το περιεχόμενο της έκθεσης προκύπτει ότι η ζωή των παιδιών στην Κύπρο ως έχει, γίνεται στα σωστά πλαίσια και είναι προς το συμφέρον των παιδιών, σε αντιδιαστολή με την αναμενομένη ριζική ανατροπή που θα επέλθει για την οποία ουσιαστικά δεν ήταν σε θέση να τοποθετηθεί. Αντεξεταζόμενη η κα Στυλιανού παραδέχθηκε ότι σε περίπτωση που τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων εγκατασταθούν στις ΗΠΑ θα είναι πολύ δύσκολο να ασκείται από κοινού, και από τους δύο γονείς, η επιμέλεια και οι λοιπές πτυχές της γονικής μέριμνας, πλην της φύλαξης και της φροντίδας που θα ασκείται από την Αιτήτρια. Η κα Στυλιανού δεν επεξήγησε, ούτε εισηγήθηκε το πώς θα ασκείται το δικαίωμα της επικοινωνίας του Καθ' ου η αίτηση με τα ανήλικα τέκνα του, εάν αυτά εγκατασταθούν στις ΗΠΑ. Περαιτέρω η κα Στυλιανού, αντεξεταζόμενη και ερωτηθείσα γιατί θέλουν να μεταβούν στις ΗΠΑ οι ανήλικες απάντησε: «Ότι είναι δεκτικές να ζήσουν κάτι άλλο και να έχουν μια άλλη εμπειρία και ότι θα έχουν άλλες ευκαιρίες στις ΗΠΑ»,«Αναφέρθηκαν με ενθουσιασμό ότι θα πάνε σε μια άλλη χώρα και σε άλλο σχολείο και θα ασχοληθούν με διάφορα άλλα πράγματα όπως το σχέδιο μόδας». Όμως ερωτηθείσα η κα Στυλιανού, απάντησε ότι δεν ξέρει αν υπάρχουν αυτά στην Αμερική. Ερωτηθείσα για το ποιες είναι οι «προσδοκίες» των ανηλίκων απάντησε: «ότι οι ανήλικες θα ήθελαν να ζήσουν σε μια άλλη χώρα καινούργια πράματα, τους αρέσει το ταξίδι, θέλουν κάτι το διαφορετικό». Όσον αφορά στη γνώση της αγγλικής γλώσσας, η κα Στυλιανού ανέφερε κατά την αντεξέτασή της, ότι πληροφορήθηκε από τις δασκάλες των Αγγλικών ότι η Σοφία «τα πάει καλά στα Αγγλικά», για τα δύο μικρότερα τέκνα ανέφερε ότι «δεν γνωρίζει». Από τη μαρτυρία της κοινωνικής λειτουργού είναι καταφανές ότι δεν μπορεί να εξαχθεί οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα ότι η μετεγκατάσταση των ανηλίκων στις ΗΠΑ εξυπηρετεί ή αποβλέπει στο συμφέρον τους. Περαιτέρω, καμία εισήγηση δεν έκανε η κα Στυλιανού για το πώς θα ασκεί τον γονεϊκό του ρόλο ο Καθ' ου η αίτηση, εάν και εφόσον οι ανήλικες εγκατασταθούν στις ΗΠΑ, αλλά και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις λόγω της απουσίας του πατέρα τους. Η Αιτήτρια μέσα από τη μαρτυρία της επιχείρησε να αναδείξει ότι ο πρωταρχικός λόγος που επιθυμεί να ζήσει με τις ανήλικες στην Αμερική είναι για να αυξήσει τις πιθανότητες τους να έχουν ένα καλύτερο μέλλον. Με κάθε σεβασμό προς την Αιτήτρια από το σύνολο της μαρτυρίας της δεν προκύπτει κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, αυτό που προκύπτει αβίαστα είναι ότι πρόκειται για ανάγκη της ίδιας να βρίσκεται στην Αμερική για προσωπική και επαγγελματική ανέλιξη. Παραθέτω ενδεικτικά αυτούσια την παράγραφο 19 της γραπτής της δήλωσης (η υπογράμμιση είναι του Δικαστηρίου):

1. Είναι πολύ σημαντικό τόσο για μένα αλλά και για τις κόρες μου να μας επιτραπεί να εγκατασταθούμε στις ΗΠΑ. Αν και οι εργοδότες μου είναι ευχαριστημένοι μαζί μου και με την δουλειά μου, εντούτοις δεν είναι το ίδιο με το να πηγαίνω στο γραφείο μου στο Πανεπιστήμιο. Από τις συναντήσεις μέσω του διαδικτύου δεν υπάρχει η επαφή με τους φίλους και συναδέλφους μου που τόσο πολύ πεθυμώ να βλέπω. Επίσης, όντας απούσα από το Πανεπιστήμιο περιορίζονται οι προοπτικές ανέλιξης μου. Δεν μπορώ, από κοντά, να δω ασθενείς, συναδέλφους και τους φοιτητές τους οποίους είμαι ο μέντορας τους, να έχω την ανθρώπινη επαφή που είναι τόσο σημαντική για την εύρυθμη λειτουργεία ενός τμήματος Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου αλλά και για την εργασιακή μου ικανοποίηση. Ένας από τους λόγους που άρχισα να ψάχνω εργασία στην Κύπρο (χωρίς επιτυχία) ήταν και η ανάγκη που έχω να δουλέψω με φυσική παρουσία σε κάποιο οργανισμό και να έχω μια κανονική δουλειά. Ήταν μια κίνηση εκτός λογικής αφού τα λεφτά πραγματικά δεν είναι αρκετά για την ανατροφή των παιδιών μου όμως είμαι μαθημένη στις δυσκολίες και εν πάση περιπτώσει οι ανήλικες πλησιάζουν την ενηλικίωση. Είναι πολύ δύσκολο για μένα να μένω σπίτι όλη μέρα χωρίς να αλλάζω περιβάλλον. Επίσης να επισημάνω ότι υπάρχει οκτώ ώρες διαφορά Κύπρου-Αμερικής και λόγω του ότι όταν είναι εκεί 9 το πρωί στην Κύπρο είναι 5 το απόγευμα και είναι η ώρα που παίρνω τις κόρες μου στα ιδιαίτερα τους αναγκάζομαι να κάνω τηλεοπτικές συναντήσεις με τους συναδέλφους και φοιτητές μετά τις 9 το βράδυ. Υπήρχαν φορές που έπρεπε να κάνω παρουσίαση τα μεσάνυχτα. Αυτό είναι πολύ κουραστικό. Λόγω πανδημίας, πολλοί συνάδελφοι μου δούλεψαν για μεγάλο διάστημα από το σπίτι όμως τώρα με τους μαζικούς εμβολιασμούς στις ΗΠΑ επέστρεψαν στην δουλειά. Δεν αντέχω επ' αόριστον να δουλεύω από την Κύπρο ενώ η δουλειά μου και μια καλύτερη ζωή τόσο για μένα όσο και για τις κόρες μου είναι εκεί και με περιμένουν. Έχω άριστες σχέσεις με τους συναδέλφους μου εκεί και πολλοί έχουν παιδιά σε παρόμοιες ηλικίες με τις δικές μου κόρες''. Σε σχέση με τις ανήλικες όσον αφορά τις προοπτικές και το ότι σε περίπτωση μετεγκατάστασης τους διανοίγονται για αυτές άλλοι καλύτεροι δρόμοι, οι όποιες αναφορές της, παρέμειναν στη σφαίρα της γενικολογίας και της αοριστίας. Σημειώνω ότι δεν έχει προσκομισθεί οποιαδήποτε θετική μαρτυρία ότι τα παιδιά θα σπουδάσουν ή ότι θα σπουδάσουν σε αμερικανικά πανεπιστήμια. Ο χρόνος δε που απαιτείται για να ξεκινήσουν οι ανήλικες πανεπιστημιακές σπουδές είναι για την Σ. που είναι η μεγαλύτερη 3 χρόνια, και για τις δίδυμες 7 χρόνια. Η ίδια η Αιτήτρια αντεξεταζόμενη παραδέχθηκε ότι δεν γνωρίζει εάν οι δύο μικρότερες ανήλικες θα θέλουν να σπουδάσουν. Όσον αφορά δε στην ανήλικη Σ., η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι θέλει απλώς να σπουδάσει στις ΗΠΑ, αφού έχουν τα πάντα τα πανεπιστήμια στην Αμερική. Δεν απέρριψε όμως τη δυνατότητα και την πιθανότητα να σπουδάσει σε μια ευρωπαϊκή χώρα όπου είναι και δωρεάν η φοίτηση, αλλά, όπως ανέφερε, θα πρέπει να μάθει τη γλώσσα. Το δε επιχείρημα της Αιτήτριας ότι οι ανήλικες έχουν αυξημένες πιθανότητες εισδοχής στο MIT και στο Harvard, επειδή εκείνη έχει σπουδάσει στα συγκεκριμένα Πανεπιστήμια, όπου οι ανήλικες θεωρούνται legacies (δηλαδή παιδιά απόφοιτου) δεν τη βοηθά, καθότι αυτό είναι ένα γεγονός που δεν αλλάζει είτε οι ανήλικες παραμείνουν στην Κύπρο είτε μετεγκατασταθούν στην Αμερική. Παρέμειναν άγνωστες από το Δικαστήριο οι συνθήκες διαβίωσης και εκπαίδευσης τους σε περίπτωση που μετεγκατασταθούν στην Αμερική. Σε σχέση με την αναζήτηση σπιτιού ανέφερε ότι δεν μπορεί να ψάξει, καθότι αναμένει την απόφαση του Δικαστηρίου και στην περίπτωση που εγκριθεί το αίτημα της θα πρέπει να περιμένουν να λάβουν πράσινη κάρτα τα ανήλικα, συνεπώς θα χρειαστεί ένα χρονικό διάστημα. Ούτε για το σχολείο των παιδιών γνώριζε να απαντήσει κάτι με βεβαιότητα. Ανέφερε ότι «Ναι, αλλά εντάξει το σπίτι που θα βρούμε θα είναι εκεί που θα θεωρήσουμε ότι έχει καλά σχολεία για τα παιδιά». Πέραν από το ωράριο του σχολείου, δεν ήταν σε θέση να απαντήσει με βεβαιότητα ποιο θα είναι το ωρολόγιο πρόγραμμα των παιδιών στο σχολείο και η μόνη πηγή πληροφόρησης της ήταν από φίλους και παιδιά συναδέλφων. Παραθέτω ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από την αντεξέταση της: «Ε. Αφού δεν γνωρίζεις ούτε το σχολείο ούτε το σπίτι, προφανώς δεν θα γνωρίζεις και τον χρόνο που χρειάζεται για να μεταβούν στα σχολεία τα παιδιά οδικώς; Α. Εντάξει, μιλούμε για μία μικρή πόλη. Τα σχολεία είναι οργανωμένα ανάλογα με την περιοχή που ζεις, άρα δεν μιλούμε για αποστάσεις μεγαλύτερες των 10 λεπτών για να πάνε στο σχολείο τα παιδιά. Δεν είναι μεγάλη πόλη και εκεί που θα κατοικείς είναι ανάλογα με τη διεύθυνση σου το σχολείο που είναι. Ε. Αφού δεν ξέρεις ποιο διαμέρισμα θα ενοικιάσεις και αν θα έχει και το κάθε παιδί το δικό του παιδικό δωμάτιο. Α. Δεν μπορώ να προγραμματίσω πριν να ξέρω ότι όντως θα πάμε. Όταν θα είναι εντάξει να πάμε, εννοείται ότι το κάθε παιδί θα έχει το δωμάτιο του ή όπως είναι τώρα που η Σοφία έχει το δικό της δωμάτιο και οι δίδυμες το δικό τους. Ε. Αλλά δεν ξέρετε σήμερα; Α. Όχι, δεν μπορώ να ξέρω.» Όσον αφορά στη γνώση της αγγλικής γλώσσας και πάλι η μαρτυρία της Αιτήτριας κρίνεται ανεπαρκής. Περιορίστηκε στην προσκόμιση του Τεκμηρίου 7 που αφορά σε ενημερωτικό έντυπο του φροντιστηρίου αγγλικών, χωρίς προφανώς να προκύπτει ή να μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι ανήλικες γνωρίζουν την αγγλική γλώσσα και μάλιστα σε επίπεδο που να μπορούν να ζήσουν σε μια ξένη χώρα. Παραθέτω ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από την αντεξέταση της: «Ε. Στην παρ. 25, στην 3η γραμμή της δήλωσης σας λέτε ότι «Σίγουρα όταν αρχίσουν να φοιτούν π.χ. σε αμερικάνικο σχολείο στην Όμαχα θα είναι δύσκολο να προσαρμοστούν, όμως είμαι βέβαιη ότι υπάρχει ειδικό πρόγραμμα ή επιπλέον μαθήματα για την ένταξη παιδιών που δεν γνωρίζουν πολύ καλά αγγλικά, αφού οι ΗΠΑ είναι αρκετά οργανωμένη χώρα για ξένους που δεν γνωρίζουν τα αγγλικά». Σωστά; Α. Ναι. Ε. Άρα γνωρίζεις ότι θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες; Α. Οι μικρές που είναι 10 χρονών ξαφνικά όταν βρεθούν να μιλούν όλο αγγλικά, στην αρχή θα τους πάρει λίγο καιρό να προσαρμοστούν. Αλλά συνήθως όταν είσαι σε ένα περιβάλλον στο οποίο μιλούν μία γλώσσα συνέχεια, μέσα σε 6 μήνες θα αρχίσεις να μιλάς τη γλώσσα αρκετά καλά. Ε. Αυτό πως το γνωρίζετε; Έχετε συγκεκριμένες γνώσεις παιδαγώγησης; Α. Όχι, αλλά έχω γνωρίσει αρκετούς που έχουν μετεγκατασταθεί και ξέρω ότι τους παίρνει λίγο καιρό, 6 μήνες, 8 μήνες μέχρι να εξοικειωθούν. Ε. Αναγνωρίζετε ότι δεν ξέρετε; Μπορεί να είναι 6, 8 ή 12 μήνες. Α.Ναι, αλλά είμαι και εγώ εκπαιδευτικός και έχω επαφή με τα παιδιά μου, οπότε βλέποντας οποιαδήποτε δυσκολία θα προσπαθήσω να βοηθήσω, δεν θα τις αφήσω έτσι στην τύχη τους''. ..... Ε. Λέτε στην παρ. 25 ότι υπάρχει ειδικό πρόγραμμα ή επιπλέον μαθήματα για την ένταξη παιδιών που δεν γνωρίζουν πολύ καλά αγγλικά. Πού διδάσκονται αυτά τα μαθήματα; Α. Διδάσκονται στο σχολείο και αν σας πω πιο συγκεκριμένα, μία από τις συναδέλφους, η οποία εντάξει τώρα αφυπηρέτησε, η κόρη σας δίδασκε σε σχολείο στην περιοχή, οπότε μου εξήγησε το σύστημα και μου είπε για τα μαθήματα που υπάρχουν για τα παιδιά αυτά. Ε. Η παρακολούθηση αυτών των μαθημάτων κα Φαραζή δεν είναι προαπαιτούμενο για να μπορούν τα παιδιά σας να εγκατασταθούν στις ΗΠΑ, να παρακολουθήσουν το ωρολογιακό πρόγραμμα το οποίο ακολουθούν σε αυτό το σχολείο; Α. Το κάνουν παράλληλα. Ε. Εφόσον δεν θα γνωρίζουν αγγλικά πώς θα γίνεται, ιδιαίτερα μαζί με τις δίδυμες; Α. Το κάνουν παράλληλα. Δεν ξέρω τις λεπτομέρειες, αλλά πιστεύω το τι θα κάνουν, θα τους κάνουν την ώρα της γυμναστικής ή την ώρα της μουσικής ή άλλου μαθήματος για να κάνουν αυτά τα έξτρα.» Η υπογράμμιση είναι του Δικαστηρίου. Οι ανήλικες είναι ενταγμένες λειτουργικά σε ένα κοινωνικό, πολιτιστικό, εκπαιδευτικό και φυσικό περιβάλλον στην Κύπρο από τη γέννηση τους μέχρι και σήμερα. Διαμένουν σε μια μονοκατοικία στα Λατσιά εκτάσεως 370τμ κατά τη δήλωση της Αιτήτριας, ενώ η οικία διαθέτει κήπο και πισίνα. Η διακίνησή τους από και προς τα σχολεία όπου φοιτούν γίνεται τάχιστα όπως η ίδια η Αιτήτρια δήλωσε αντεξεταζόμενη. Έχουν φίλες, έχουν επίσης εξωσχολικές δραστηριότητες όπως μαθήματα μπαλέτου, πιάνου και αγγλικών. Η ψυχαγωγία τους εδράζεται σε συμμετοχή σε γενέθλια, επισκέψεις στο Mall, συναντήσεις με φίλους, πεζοπορίες, κατά την Αιτήτρια. Σε περίπτωση μετεγκατάστασης τους στις ΗΠΑ θα κληθούν να ενταχθούν σε ένα άλλο τρόπο ζωής, κουλτούρας, οικογενειακών, θρησκευτικών και πολιτιστικών αξιών, διαφορετικών από αυτές που γνωρίζουν στην Κύπρο, γεγονός που αποδέχθηκε αντεξεταζόμενη και η Αιτήτρια. Υπάρχει παντελής άγνοια για το πού θα κατοικήσουν όπως η ίδια η Αιτήτρια παραδέχθηκε, εάν μετεγκατασταθούν οι ανήλικες, εάν θα έχουν τις ανέσεις που έχουν στην Κύπρο, σε ποιο σχολείο θα φοιτήσουν και πώς θα γίνει κατορθωτή η ένταξη των ανηλίκων σε ένα αγγλόφωνο σχολείο, την στιγμή που παρέμεινε άγνωστο για το Δικαστήριο το επίπεδο γνώσης της αγγλικής γλώσσας από τις ανήλικες όπως και η γνώση των διαδικασιών ένταξης των ανηλίκων στο αμερικάνικο εκπαιδευτικό σύστημα. Άξιο επισήμανσης τυγχάνει και το ότι η Αιτήτρια ερωτηθείσα κατά την αντεξέταση εάν είναι το ίδιο πράγμα να αλλάξεις σχολείο στην Κύπρο και να πηγαίνεις σε ένα άλλο άγνωστο σχολείο σε μια άλλη χώρα, του οποίου δεν ξέρεις το ωρολόγιο πρόγραμμα και δεν γνωρίζεις επαρκώς τη γλώσσα διδασκαλίας, απάντησε ότι είναι διαφορετικό, αλλά όταν υπάρχει αγάπη αντεπεξέρχονται σε διάφορες δυσκολίες. Είναι σημαντικό να αναφέρω ότι οι ανήλικες δεν έχουν κανένα δεσμό με την Αμερική, ποτέ δεν έχουν ταξιδέψει εκτός Κύπρου παρά μόνο μια φορά στην Αθήνα το καλοκαίρι του
2. Δεν έχουν γνώση του τρόπου ζωής, της κουλτούρας, των παραδόσεων, των αμερικανικών αρχών και αξιών. Η έντονη επιθυμία της Αιτήτριας να μεταβεί στις ΗΠΑ μαζί με τις ανήλικες έχει χαρακτήρα απόλυτα προσωποκεντρικό και οικονομοκεντρικό, αφού η ίδια δεν διαθέτει δεσμούς προσωπικούς, συγγενικούς, πολιτιστικούς, θρησκευτικούς ή άλλους με την πολιτεία της Νεμπράσκα, παρά μόνο επαγγελματικούς. Ακόμη και τα αδέλφια της Αιτήτριας, που διαμένουν στις ΗΠΑ, έχουν τη μόνιμη κατοικία τους και το κέντρο των επαγγελματικών τους δραστηριοτήτων χιλιάδες χιλιόμετρα από την πολιτεία της Νεμπράσκα όπου θέλει να εγκατασταθεί η Αιτήτρια με τις ανήλικες. Η ίδια ανέφερε ότι για να μεταβεί κάποιος από την Νεμπράσκα στο New Jersey που μένει ο αδελφός της χρειάζεται 2 ώρες και 22 λεπτά με το αεροπλάνο και για το Σαν Φρανσίσκο που μένει η αδελφή της 3 ½ ώρες με το αεροπλάνο. Η Αιτήτρια επιχείρησε επίσης να παρουσιάσει ότι αν της επιτραπεί η μετεγκατάσταση με τις ανήλικες στην Αμερική, ένεκα των υψηλών απολαβών που θα έχει, θα μπορέσει να ενισχύσει οικονομικά τις ανήλικες. Όμως ούτε αυτό το επιχείρημα μπορεί να ευσταθήσει, αφού η ίδια παραδέχθηκε αντεξεταζόμενη ότι το χρονικό διάστημα από τον Φεβρουάριο του 2016, οπότε και άρχισε να εργοδοτείται στις ΗΠΑ μέχρι και σήμερα, αν και ελάμβανε περίπου $100.000 ετησίως, ήτοι περίπου $600.000 συνολικά μπόρεσε να αποταμιεύσει μόνο $100.
3. Εντύπωση προκαλεί επίσης το γεγονός ότι το διάστημα που ξεκίνησε η εργοδότηση της στο Πανεπιστήμιο της Νεμπράσκα, ήτοι από τον Φεβρουάριο του 2016 και για όσο χρόνο τα παιδιά ήταν υπό τη φύλαξη του Καθ'ου η αίτηση, ήτοι μέχρι τον Μάιο του 2018 που επέστρεψε στην Κύπρο, για περίοδο σχεδόν δυόμισι χρόνων δεν συνείσφερε ουσιαστικά στα έξοδα των παιδιών. Παραθέτω ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από την αντεξέταση της: «E. Άρα κα Φ. εσείς πήγατε στην Αμερική το 2016 ως εργαζόμενη; Α. Ναι. Ε. Πόσα κερδίζατε τον μήνα; Α. Εκείνο τον καιρό όταν μου είχαν προσφέρει τη θέση ήταν 90 χιλιάδες δολάρια τον χρόνο, δεν θυμάμαι τον μήνα. Ε. Εστέλλατε ποτέ από αυτά τα λεφτά στην Κύπρο οποιοδήποτε ποσό; Α. Όχι, δεν έστελλα λεφτά. Ρωτούσα τον σύζυγο αν χρειάζεται κάτι, φρόντιζα να αγοράζω ρούχα κτλ ό,τι χρειάζονταν. Όποτε ερχόμουν πίσω μία φορά κάθε δύο μήνες ή μία φορά τον μήνα κάποτε πλήρωνα τους λογαριασμούς, ό,τι λογαριασμούς έβρισκα, ρεύματος, τα κινητά τηλέφωνα, και πάντα ρωτούσα αν χρειάζονταν κάτι να έστελλα. Ε. Αλλά λεφτά δεν έστελλες ποτέ; Α. Όχι δεν έστελλα.» Όσον αφορά στην εργασία της τίποτα δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ότι θα χάσει τη δουλεία της σε περίπτωση που η Αιτήτρια δεν μεταβεί στην Αμερική για να συνεχίσει την εργοδότηση της με φυσική παρουσία. Άλλωστε από τον Μάιο του 2018 εργάζεται από την Κύπρο εξ αποστάσεως. Η Αιτήτρια μου έδωσε την εντύπωση ότι δεν αντιλαμβάνεται τη σοβαρότητα του επιδιωκόμενου εγχειρήματος. Ενώ δεν έχω καμία αμφιβολία ότι πρόκειται για άτομο που αγαπά τα παιδιά του και έχει δημιουργήσει ένα πολύ ισχυρό συναισθηματικό δεσμό μαζί τους, δεν έχει σταχυολογήσει προσεκτικά τις συνέπειες που θα έχει πιθανή μετεγκατάσταση των παιδιών σε μια ξένη χώρα, με την οποία δεν έχουν κανένα συναισθηματικό δεσμό. Το αντιμετωπίζει ως ένα πείραμα υπό την έννοια του θα το δοκιμάσουμε αν δεν αρέσει στα παιδιά θα επιστρέψουμε, χωρίς να αναλογίζεται τις συνέπειες αυτής της απόφασης. Υπάρχει πλήρης απουσία γνώσης των συνθηκών διαβίωσης όπως και του ανθρωπίνου περιβάλλοντος που θα περιβάλλει τις ανήλικες, όπως και απουσία οποιοδήποτε ουσιαστικού προγραμματισμού και πλάνου. Η γενική και αόριστη προσδοκία ύπαρξης «ευκαιριών» για τριτοβάθμια εκπαίδευση των ανηλίκων, όταν η μεγαλύτερη ανήλικη έχει ακόμα 3 χρόνια φοίτησης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, και οι δίδυμες ακόμη 7 χρόνια χαρακτηρίζεται από έλλειψη σοβαρότητας. Τίποτα δεν έχει θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου που να δικαιολογεί την ανατροπή του status quo, τίποτα δεν υπάρχει που να δικαιολογεί ότι τα παιδιά πρέπει να αλλάξουν αυτό που ζουν, παρά μόνο η πρόθεση της μητέρας να μεταβεί εκ νέου στην Αμερική για σκοπούς εργασίας. H μαρτυρία της Αιτήτριας αποτελεί ακροσφαλές υπόβαθρο για εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Όσον αφορά στη μαρτυρία του Καθ' ου η αίτηση, μου έκανε αρκετά καλή εντύπωση. Μου έδωσε την εντύπωση γονέα που πρώτιστο του ενδιαφέρον είναι το συμφέρον και η ευημερία των παιδιών του. Απαντούσε στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν κατά την ακροαματική διαδικασία με ευθύτητα, σαφήνεια, ειλικρίνεια, σταθερότητα και χωρίς να υποπέσει σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις ή ανακρίβειες. Η θέση του ήταν απόλυτα συνεπής με τα δικόγραφα του. Γενικότερα πρόκειται για μάρτυρα που με πειστικότητα προωθούσε τους διάφορους ισχυρισμούς του. Για τους πιο πάνω λόγους, αποδέχομαι τη μαρτυρία του πάνω σε όλα τα γεγονότα που αφορούν στο επίδικο θέμα. Υπέδειξε με πλήρη ενσυναίσθηση τα προβλήματα που θα προκύψουν σε περίπτωση μετεγκατάστασης των παιδιών του στην Αμερική, εκφράζοντας παράλληλα και εύλογες ανησυχίες που έχουν να κάνουν με την ανατροπή μιας κατάστασης η οποία υφίσταται από την γέννηση των παιδιών, επεξηγώντας με τεκμηριωμένο τρόπο ότι τυχόν έγκριση του αιτήματος της Αιτήτριας δεν εξυπηρετεί το συμφέρον τους. Όσον αφορά στην συνέντευξη που είχα με τα ανήλικα, διαπίστωσα ότι πρόκειται για παιδιά έξυπνα, χαρούμενα και αρκετά συνεσταλμένα, τα οποία έχουν αναπτύξει ιδιαίτερο ψυχικό και συναισθηματικό δεσμό με αμφότερους τους γονείς τους και ειδικότερα με τη μητέρα τους. Επί του επίδικου ζητήματος ωστόσο, στην πραγματικότητα δεν ήταν σε θέση να τοποθετηθούν. Εκφράζονταν θετικά και τα τρία παιδιά στο ενδεχόμενο μετεγκατάστασης τους στην Αμερική, χωρίς ωστόσο να μπορούν να προσδιορίσουν το λόγο, και ουσιαστικά αναπαρήγαγαν αναφορές που τους έχει μεταφέρει η μητέρα τους για την Αμερική, αφού οι ίδιες καμία προσλαμβάνουσα από τη χώρα αυτή έχουν. Μου έδωσαν την εντύπωση ότι έλεγαν ότι θέλουν πάνε γιατί είναι κάτι που θέλει και επιθυμεί διακαώς η μητέρα τους, την οποία νιώθουν ότι πρέπει να ικανοποιήσουν, χωρίς να αποκλείω και το ενδεχόμενο ενδόμυχα μέσα τους να ελλοχεύει ο φόβος ότι αν δεν την ακολουθήσουν μπορεί και να ξαναφύγει όπως έκανε στο παρελθόν. Τις δικές της επιθυμίες προσπαθούν να ικανοποιήσουν, οι οποίες εδράζονται στην προώθηση της καριέρας της. Τέτοιες φιλοδοξίες είναι απόλυτα θεμιτές, αλλά όχι όταν η πραγμάτωση τους συνεπάγεται την ριζική ανατροπή της ζωής των παιδιών. Από την άλλη, λόγω και του παραπόνου που έχουν από τον πατέρα τους, το οποίο εξέφρασαν και τα τρία παιδιά (ότι δεν τις παίρνει κάπου καθόσον χρόνο ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας του), είναι λογικό τα ανήλικα να ενθουσιάζονται με το ενδεχόμενο να ζήσουν σε μια μεγάλη χώρα λόγω και του πιο έντονου συναισθηματικού δεσμού που διατηρούν με τη μητέρα τους. Παραθέτω χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τη συνέντευξη που είχα με έκαστο τέκνο των διαδίκων: Συγκεκριμένα η ανήλικη Σ. που είναι και η μεγαλύτερη ερωτηθείσα γιατί θέλει να πάει στην Αμερική απάντησε: «Δεν με πειράζει η αλλαγή, θα ήθελα να δοκιμάσω και επειδή ξέρω ότι είναι μεγαλύτερη χώρα και οι ευκαιρίες είναι πιο πολλές και θα ήθελα να προσπαθήσω για κάτι καλύτερο και εκείνο που σας είπα πριν ότι επειδή θέλω να σπουδάσω θα ήθελα να μπορώ πιο εύκολα να κάμω τούτο το πράγμα. Από την Κύπρο θα είναι πιο δύσκολο λόγω οικονομικής κατάστασης''. .. Ε. Τι σου έχει πει η μητέρα για την Αμερική; Α. Βασικά ότι είναι μία χώρα με πάρα πολλές ευκαιρίες, διότι είναι μεγαλύτερη και βασικά επειδή ξέρω ότι θέλω να σπουδάσω εκεί, θα ήθελα να πάω. Ο πατέρας μου γενικά φοβάται λίγο νομίζω. Ε. Πώς έχεις αποφασίσει ότι θέλεις να σπουδάσεις Αμερική; Α. Δεν ξέρω. Από μικρή ήθελα. Και οι δύο γονείς μου τελείωσαν εκεί τις σπουδές τους και φαντάζομαι και εγώ να τελειώνω εκεί τις σπουδές μου. Ε. Οπότε σου έχει εξηγήσει η μαμά σου τι σημαίνει να πάτε Αμερική. Α. Ναι.» Σε σχέση με την ανήλικη Ν.: «Ε. Εσύ ξέρεις για ποιο λόγο είσαι σήμερα εδώ; Α. Ναι. Ε. Για ποιο λόγο; Α. Για να αποφασίσετε αν θα πάμε Αμερική. Ε. Ποιος σου το είπε αυτό; Α. Η μαμά. Ε. Εσύ τι θέλεις; Α. Θέλω να πάω. Ε. Για ποιο λόγο θα ήθελες να πάς; Α. Είναι πιο ωραία, πολλά πιο ωραία χώρα. Ε. Πού το ξέρεις, αφού δεν έχεις πάει ποτέ; Από πού το ξέρεις ότι θα είναι πιο ωραία; Α. Από τη μαμά.» .... Ε. Δεν σου αρέσει η ζωή σου εδώ; Α. Είναι ωραία, απλά θέλω να πάω Αμερική. Ε. Γιατί; Πες μου ένα λόγο που θέλεις να πας. Α. Δεν μου έρχεται''. Σε σχέση με την ανήλικη Σ.: «Ε. Θέλεις να πάς Αμερική; Α. Ναι. Ε. Για ποιο λόγο; Α. Θέλω γιατί θα έχουμε ένα καλύτερο μέλλον. Ε. Το μέλλον σου αν μείνεις στην Κύπρο, δεν θα είναι καλό; Α. Θα είναι καλύτερο στην Αμερική. Ε. Για ποιο λόγο; Α. Έχει καλύτερα πανεπιστήμια. ....... Ε. Πώς ξέρεις ότι η Αμερική θα είναι καλύτερη, εφόσον δεν έχεις πάει ποτέ; Α. Γιατί μου είπε λίγα λόγια η μαμά. Ε. Τι σου είπε η μαμά; Α. Μου είπε ότι έχει καλύτερα σχολεία.» Σχετικά παραπέμπω στο Βαθρακοκοίλη "Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο", σελ. 587, όπου αναφέρονται τα πιο κάτω: «Η συνεκτίμηση όμως της γνώμης του τέκνου πρέπει να εξαρτηθεί από το αν η γνώμη του τέκνου αποδίδει πιστά την εσωτερική του διάθεση ή μήπως η γνώμη του διαμορφώθηκε από μονομερή επίδραση του ενός γονέα και κατά παρέκκλιση από την εσωτερική του διάθεση. Η υποχρέωση της συνεκτίμησης της γνώμης του τέκνου εξαρτάται από την ωριμότητά του, με την έννοια ότι έχει την ικανότητα να αντιληφθεί το συμφέρον του. Κατ΄ άλλη όμως άποψη η ερμηνεία της έννοιας «ωριμότητα» πρέπει να επιχειρηθεί μόνο σε συνάρτηση με την έννοια της συνεκτιμητέας από το νόμο «γνώμης». Η υποχρέωση συνεκτίμησης της γνώμης του τέκνου βαρύνει και τους γονείς ή τρίτους όταν αποφασίζουν για τη γονική μέριμνα και αφορά όχι μόνο στην άσκηση αλλά και την αφαίρεση της γονικής μέριμνας.» Στην προκειμένη περίπτωση, οι εκφρασθείσες γνώμες των ανηλίκων είναι προϊόν επηρεασμού από την Αιτήτρια. Τα ανήλικα, παρά την οξυδέρκεια τους, δεν ήταν σε θέση να διατυπώσουν γνώμη, εφόσον αυτή δεν είχε αναπτυχθεί με φυσιολογικό τρόπο ως προϊόν ελεύθερης κρίσης και επιλογής τους. Το παιδί είναι σε θέση να διατυπώσει γνώμη, εφόσον αυτή έχει αναπτυχθεί φυσιολογικά, ως προϊόν ελεύθερης και ανεπηρέαστης κρίσης και επιλογής του, κάτι που δεν συμβαίνει στην προκειμένη περίπτωση. Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση Ιακωβίδης ν. Ιακωβίδου

(2000)1 ΑΑΔ 1008: «Η επιθυμία του ανήλικου θα πρέπει να λαμβάνεται υπ΄ όψιν, αλλά σίγουρα δεν συνιστά και το μόνο, ούτε και τον πρωταρχικό παράγοντα. Και τούτο, γιατί, όπως φαίνεται να έγινε και στην παρούσα περίπτωση, το Δικαστήριο δεν μπορεί να είναι σίγουρο ότι αυτή είναι η πραγματική επιθυμία του ανήλικου. Εξ άλλου είναι εύκολο ανήλικος, ιδιαίτερα σε τρυφερή ηλικία, να καθοδηγηθεί ή ακόμα να αφεθεί να νομίζει ότι έχει συγκεκριμένες επιθυμίες που ουσιαστικά δεν τον εκφράζουν.» Στην απόφαση Ιωαννίδης Ησαϊας και Άλλη ν. Chada Ιωαννίδη και Άλλου

(2002)1 ΑΑΔ 1446, αναφέρθηκε: «Εναπόκειται στο Δικαστήριο να αξιολογήσει στο τέλος τη γνώμη του ανηλίκου και να αποφασίσει κατά πόσο θα της προσδώσει οποιαδήποτε βαρύτητα ή αξία και ανάλογα με την περίπτωση να εντάξει το αποτέλεσμα αυτής της διεργασίας στο υπόλοιπο υλικό προς συνεκτίμηση.» Στην απόφαση Π. Ε. ν. K. R. U., Έφεση Αρ. 23/2018, 3/12/2019 το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο, τόνισε τη δυσκολία που έχουν οι υποθέσεις αυτής της φύσης, οι υποθέσεις δηλαδή που εμπεριέχουν το στοιχείο της μετεγκατάστασης των ανηλίκων. Παραθέτω ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα: «Η δυσκολία που παρουσιάζεται σε αυτήν την υπόθεση, είναι ότι το Δικαστήριο αποφασίζει όχι μόνο σε ποιο γονέα θα δοθεί η κηδεμονία του παιδιού, αλλά και κατά πόσο το παιδί θα ζήσει στην Κύπρο ή στη Γερμανία. Επειδή ακριβώς οι δύο γονείς μένουν σε διαφορετικές χώρες, δεν μπορεί να υπάρξει συχνή επαφή και με τους δύο γονείς, όπως είναι επιθυμητό για την ανάπτυξη ενός παιδιού. Με δεδομένη δε την απόφαση του Δικαστηρίου να δώσει την κηδεμονία και στους δύο γονείς, καθίσταται αντιληπτό ότι οι ισορροπίες είναι λεπτές και απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση της μαρτυρίας, έτσι ώστε να αποφασιστεί σε ποιον από τους δύο γονείς θα δοθεί η φύλαξη του παιδιού.» Στην ίδια απόφαση αναφέρθηκε ότι : «'Ένα από τα κριτήρια που θα πρέπει να αξιολογήσει το Δικαστήριο είναι η υφιστάμενη κατάσταση του παιδιού. Γενικά, τα Δικαστήρια είναι απρόθυμα να διαταράξουν την υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων, αν αυτή είναι ικανοποιητική. Η διαμονή του παιδιού με συγκεκριμένο γονέα για σειρά ετών, προσδίδει προτεραιότητα στον γονέα αυτό, εκτός εάν κρίνεται από το Δικαστήριο ακατάλληλος (Re A (A Minor) [1991] F.L.R. 399). Η αρχή αυτή εφαρμόστηκε στην υπόθεση Stylianou v. v. Stylianou

(1988)1 CLR 520'.» Η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου. Ειδικότερα στην απόφαση Stylianou v. Stylianou

(1988)1 CLR 520 αναφέρεται: «'If the child is happy and well settled and he gets on well, there must be shown a good and strong reason militating in further welfare of the child for a Judge to disturb the life of the child by re-ordering change of the custody. The status quo should not be disturbed, unless good reason is shown.» Στην ίδια απόφαση γίνεται εκτενής παραπομπή σε νομολογία επί του θέματος, την οποία και παραθέτω: «Στην Rostron v. Rostron

(1982)3 FLR 270, Oliver, L.J. αναφέρθηκε: «...the conclusion which I reach.. is that the status quo should not be distrurbed with the upheaval, the unsettlement, the emotional disquiet which that will bring, if. taking a risk, and a risk which I am not persuaded.. that it is essential in the children's interests should be run.» Στην Diccoco v. Milne

(1983)4 FLR 247, Ormerod, L.J., :- «.it is generally accepted by those who are professionally concerned with children that, particularly in the early years, continuity of care is a most important part of the child' s sense of security and that disruption of established bonds is to be avoided whenever it is possible to do so.» Στην Pountney v. Morris

(1984)FLR 381, Dunn, L.J.,: «This is a case in which the children have now been with their father for over two years. They are absolutely happy and well settled with him, and they get on well with their step-mother. It seems to me that there is a risk that if they were moved to their mother, leaving aside the material difference that there would be in their lives, there might be difficulties with the step-father.» Στην απόφαση Ιακωβίδης ν. Ιακωβίδου (βλέπε ανωτέρω) αναφέρθηκε: «Η ύψιστη αρχή που το δικαστήριο θα πρέπει πάντα να έχει υπ΄ όψιν σε τέτοιες υποθέσεις είναι η ευημερία του ανηλίκου. Βέβαια το δικαστήριο δεν πρέπει να επεμβαίνει στον τρόπο ζωής που διαλέγει ο γονιός στον οποίο έχει παραχωρηθεί η φροντίδα του ανήλικου, αν ο τρόπος αυτός είναι εύλογος, γιατί μια τέτοια επέμβαση δυνατόν να αντανακλά στην ευημερία του ανήλικου (P. (L.M.) (otherwise E.) v. P. (G.E.) [1970] 3 All E.R. 659).'» Πιθανή μετεγκατάσταση των ανηλίκων στην Αμερική δεν συμπλέει με το συμφέρον αυτών. Η αλλαγή του οικείου σχολικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, η απώλεια επαφής με τον πατέρα και τους φίλους τους θα τους δημιουργήσει μια ιδιαίτερα στρεσογόνα κατάσταση. Τα αδέλφια της Αιτήτριας ζουν σε διαφορετικές πολιτείες, συνεπώς δεν μπορώ να πω ότι στην πραγματικότητα υπάρχουν συγγενείς εκεί που θα βρίσκονται σε περίπτωση που επιτραπεί η μετεγκατάσταση. Επιπλέον δεν υπάρχει μαρτυρία ενώπιον μου ότι οι ανήλικες γνωρίζουν επαρκώς την αγγλική γλώσσα. Διαφάνηκε δε ξεκάθαρα ότι η Αιτήτρια υποτιμά τη δυσκολία προσαρμογής των παιδιών σε ξενόγλωσσο αγγλόφωνο σχολείο. Η Αιτήτρια προτίθεται να εγκατασταθεί, μαζί με τις τρείς ανήλικες θυγατέρες των διαδίκων, σε ένα ουσιαστικά άγνωστο για ανήλικες περιβάλλον, και δη σε μία χώρα που απέχει ουσιωδώς τόσο χιλιομετρικά, όσο και ουσιαστικά από την Κύπρο. Στη χώρα αυτή οι ανήλικες θα πρέπει να προσαρμοστούν σε συνθήκες συμβίωσης σε μια ξένη χώρα. Παράλληλα, θα πρέπει να προσαρμοστούν σε ένα νέο εκπαιδευτικό σύστημα, στα πλαίσια του οποίου θα αντιμετωπίσουν, εκ της μη γνώσεως επαρκώς της αγγλικής γλώσσας, και τουλάχιστον για το αρχικό χρονικό διάστημα, δυσχέρειες και εμπόδια στη μαθησιακή τους εξέλιξη και πρόοδο. Το τελευταίο αναπόφευκτα θα συμβεί, όσα μέτρα και αν ληφθούν εκ των προτέρων από την Αιτήτρια, με την υποβοήθηση της στην εκμάθηση της γλώσσας, ιδίως εάν ληφθεί υπόψη και η διαφορετικότητα του εκπαιδευτικού συστήματος της Αμερικής με την Κύπρο. Οι ανήλικες θα αποκοπούν βίαια από το οικείο και συγγενικό τους περιβάλλον. Ειδικότερα, πέραν της τακτικής επαφής τους με τον πατέρα τους, οι ανήλικες θα απωλέσουν τη συχνή επαφή, που έως τώρα είχαν, με το συγγενικό και φιλικό περιβάλλον. Η δια ζώσης επαφή εξάλλου, δεν μπορεί να αντικατασταθεί με την τηλεφωνική επικοινωνία, ούτε όμως και από την οπτικοακουστική επικοινωνία μέσω διαδικτύου (skype). Επιπλέον, εκ των πραγμάτων δεν θα είναι δυνατή η συχνή μετάβαση των ανηλίκων στην Κύπρο, εξαιτίας της απόστασης, η δε θέση της Αιτήτριας ότι θα έρχονται δυο φορές τον χρόνο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αρκετή. Αντικείμενο της ρύθμισης δεν είναι οποιαδήποτε μετακίνηση των ανηλίκων από τον ένα Δήμο σε άλλο ή από μια επαρχία σε άλλη, αλλά η σημαντική μετακίνηση σε άλλη χώρα η οποία επηρεάζει ουσιωδώς την άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας του άλλου γονέα. Η διατάραξη μιας κατάστασης πραγμάτων (status quo) που φαίνεται ότι λειτουργεί αποδεδειγμένα προς το συμφέρον των ανηλίκων, δεν θα ήταν η ενδεδειγμένη ενέργεια. Η Αιτήτρια είχε το βάρος απόδειξης ότι η ανατροπή της υπάρχουσας κατάστασης θα αποβεί προς το συμφέρον των τέκνων, κάτι που απέτυχε να πράξει. Συνακόλουθα το Δικαστήριο, με αποκλειστικό γνώμονα το αληθινό συμφέρον των ανηλίκων τέκνων, το οποίο όπως αναφέρθηκε εκτενώς ανωτέρω, αναγορεύεται ως το μοναδικό κριτήριο για υποθέσεις αυτής της φύσης, κρίνει ότι επιβάλλεται η παραμονή και διαμονή των ανηλίκων στην Κύπρο, εντός του περιβάλλοντος που τα ίδια έχουν από τη γέννηση τους συνηθίσει, ώστε να διασφαλιστεί η σταθερότητα στη ζωή τους. Αυτή η ισορροπία δεν έχω πειστεί ότι πρέπει να ανατραπεί. Συνεπώς, υπό το φως των όσων ανέφερα ανωτέρω το αίτημα της Αιτήτριας για μετεγκατάσταση των τριών ανηλίκων τέκνων των διαδίκων στην Αμερική απορρίπτεται. Όπως ανέφερα ανωτέρω με κοινές δηλώσεις οι συνήγοροι των διαδίκων περιόρισαν τα επίδικα θέματα και δήλωσαν ότι σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος της Αιτήτριας για μετεγκατάσταση στην Αμερική, συμφωνούν η φύλαξη και φροντίδα να ασκείται από την Αιτήτρια, ο τόπος διαμονής των ανηλίκων να είναι ο εκάστοτε τόπος διαμονής της Αιτήτριας εντός της επαρχίας Λευκωσίας και οι υπόλοιπες πτυχές της γονικής μέριμνας να ασκούνται από κοινού, καθώς επίσης να έχει δικαίωμα επικοινωνίας ο Καθ' ου η αίτηση με τις ανήλικες. Στο στάδιο που οι συνήγοροι παρέδωσαν τις αγορεύσεις τους επανέλαβαν ότι σε περίπτωση που το αίτημα της Αιτήτριας απορριφθεί, συμφωνούν όπως το πρόγραμμα επικοινωνίας παραμείνει ως αυτό ρυθμίστηκε στο εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα, συμφώνησαν ωστόσο εκεί που στο προσωρινό διάταγμα ορίζεται η επικοινωνία Τετάρτη να αντικατασταθεί και να γίνει Πέμπτη (υπήρχε δε ταύτιση απόψεων σε σχέση με την Τρίτη και Πέμπτη ως το εισηγήθηκε ο συνήγορος του Καθ'ου η αίτηση), κατά τα λοιπά Χριστούγεννα, Πάσχα Καλοκαίρι να παραμείνει ως έχει. Κατά συνέπεια, οποιαδήποτε αντίθετη συγκρουόμενη αναφορά γίνεται στις γραπτές αγορεύσεις θα αγνοηθεί. Ο συνήγορος ωστόσο της Αιτήτριας, επικαλούμενος την αναφορά που έκαναν οι ανήλικες στο στάδιο της συνομιλίας με το Δικαστήριο (ότι θέλουν εκείνες να αποφασίζουν αν θα πηγαίνουν το Σαββατοκύριακο στον πατέρα τους, καθότι δεν τις παίρνει κάπου και μένουν σπίτι) υποστήριξε να μην έχει πλέον δικαίωμα επικοινωνίας με τις ανήλικες ο Καθ' ου η αίτηση τα σαββατοκύριακα, παρά μόνο τις καθημερινές που συμφωνεί να είναι Τρίτη και Πέμπτη. Ουσιαστικά αυτή ήταν και η μόνη διαφωνία που εκφράστηκε στο στάδιο που οι συνήγοροι παρέδωσαν τις αγορεύσεις τους πριν το Δικαστήριο επιφυλάξει την απόφαση του. Δεν με βρίσκει σύμφωνη η θέση του συνηγόρου της Αιτήτριας να παύσει να έχει δικαίωμα επικοινωνίας ο πατέρας τα σαββατοκύριακα, επειδή παραπονέθηκαν οι ανήλικες ότι δεν τις παίρνει κάπου και μένουν στο σπίτι. Η επικοινωνία γονέα τέκνου στοχεύει στη διατήρηση του δεσμού ανάμεσα στα δυο μέρη, στην ψυχοσωματική ανάταση του τέκνου, στην απάμβλυνση των συνεπειών της ανώμαλης εξέλιξης της έγγαμης συμβίωσης. Είναι τρόπος έκφρασης συναισθημάτων συμπάθειας, αγάπης, ενδιαφέροντος, στοργής στο τέκνο και το συμφέρον του τέκνου, είναι η απόλαυση όλων των ηθικών πλεονεκτημάτων και αξιών από αυτήν την επικοινωνία. Συνεπώς, δεν κρίνω ότι θα είναι προς το συμφέρον τους να μην ισχύει πλέον η ρύθμιση της επικοινωνίας τα σαββατοκύριακα. Πρέπει παράλληλα ωστόσο και ο Καθ' ου η αίτηση να φροντίσει ούτως ώστε ο χρόνος που θα περνά με τα παιδιά τα Παρασκευοσαββατοκύριακα να αξιοποιείται ευχάριστα και εποικοδομητικά, και όχι τα παιδιά να είναι κλεισμένα στους τέσσερις τοίχους. Όσον δε αφορά στην εισήγηση του κυρίου Παπαθεοδώρου, η οποία καταγράφεται στο τέλος της αγόρευσης του «η Αιτήτρια να έχει την ελευθερία να ταξιδεύει στο εξωτερικό με τις ανήλικες χωρίς την υπογραφή του Καθ' ου η αίτηση για ταξίδια με μέγιστο χρονικό διάστημα ενός μηνός», δεν έχει δοθεί οποιαδήποτε μαρτυρία η οποία να συνηγορεί υπέρ μιας τέτοιας αντιμετώπισης. Έρχεται δε σε πλήρη σύγκρουση με την γενική αναφορά ότι σε περίπτωση που το δικαστήριο αποφάσιζε τα παιδιά να παραμείνουν στη Κύπρο τα πράγματα θα παραμείνουν ουσιαστικά ως έχουν. Επισημαίνω επίσης ότι το γεγονός και μόνο, ότι η μητέρα επιθυμεί να μετεγκατασταθεί με τα παιδιά στο εξωτερικό (παρά την υποδειγματική συμπεριφορά που έχει επιδείξει μέχρι σήμερα, λαμβάνοντας βέβαια υπόψη και το γεγονός ότι υπήρχε σε ισχύ διάταγμα του δικαστηρίου που επέβαλλε τη διαμονή των παιδιών εντός της επαρχίας Λευκωσίας) δεν επιτρέπει στο δικαστήριο να εκδώσει τέτοιο διάταγμα. Συνακόλουθα εκδίδονται τα κάτωθι τελικά διατάγματα: 1. Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο ανατίθεται στην Αιτήτρια η φύλαξη και φροντίδα των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, Σ., Ν. και Σ. A. 2. Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο καθορίζεται ως τόπος διαμονής των ως άνω ανηλίκων ο εκάστοτε τόπος διαμονής της Αιτήτριας εντός της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου, που στο παρόν στάδιο είναι η οδός Κώστα Βάρναλη 8, Λατσιά. 3. Οι υπόλοιπες πτυχές της γονικής μέριμνας θα ασκούνται και από τους δύο γονείς από κοινού. 4. Εκδίδεται περαιτέρω διάταγμα με το οποίο ρυθμίζεται η επικοινωνία του Καθ' ου η αίτηση με τις ανήλικες θυγατέρες του ως εξής: (α) την πρώτη και τρίτη εβδομάδα, Τρίτη και Πέμπτη από η ώρα 1:00 μ.μ. ή την ώρα που θα σχολάσουν όπου θα παραλαμβάνει τα ανήλικα από το σχολείο στο οποίο φοιτούν μέχρι η ώρα 6:00 μ.μ., και Παρασκευή από η ώρα 6:00 μ.μ. μέχρι την Κυριακή η ώρα 6:00 μ.μ. με δικαίωμα διανυκτέρευσης. Στην περίπτωση που οι ανήλικες έχουν δραστηριότητες/φροντιστήρια την Παρασκευή το απόγευμα η παραλαβή θα γίνεται από τον εκάστοτε χώρο του Φροντιστηρίου ή της δραστηριότητας. (β) τη δεύτερη και τέταρτη βδομάδα, Τρίτη από η ώρα 1:00 μ.μ. ή την ώρα που θα σχολάσουν, όπου θα παραλαμβάνει τα ανήλικα από το σχολείο στο οποίο φοιτούν μέχρι η ώρα 6:00 μ.μ., Πέμπτη από η ώρα 1:00 μ.μ. όπου θα παραλαμβάνει τα ανήλικα από το σχολείο στο οποίο φοιτούν ή ότι ώρα σχολάσουν μέχρι την Παρασκευή το πρωί, όπου θα παραδίδει τα ανήλικα στο σχολείο στο οποίο φοιτούν. Σε περίπτωση που η Παρασκευή είναι σχολική αργία, ο Καθ΄ ου η αίτηση θα παραδίδει τα ανήλικα στην οικία της Αιτήτριας η ώρα 9:00 π.μ. (γ)Κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς κάθε έτους από η ώρα 10:00 π.μ. της 24ης Δεκεμβρίου μέχρι η ώρα 6:00 μ.μ. της 26ης Δεκεμβρίου (α΄ περίοδος) ή από η ώρα 10:00 π.μ. της 30ης Δεκεμβρίου μέχρι η ώρα 6:00 μ.μ. της 1ης Ιανουαρίου (β΄ περίοδος). Η ρύθμιση αυτή θα εφαρμόζεται εκ περιτροπής. Κατά τις εορτές των Χριστουγέννων του 2022 ο Καθ΄ ου η αίτηση θα ασκήσει το δικαίωμα του τη β΄ περίοδο. (δ)Κατά τις εορτές του Πάσχα κάθε έτους από η ώρα 10:00 π.μ. της Μεγάλης Παρασκευής μέχρι η ώρα 6:00 μ.μ. της Κυριακής του Πάσχα (α΄ περίοδος) ή από η ώρα 10:00 π.μ. της Δευτέρας της Διακαινησίμου μέχρι η ώρα 6:00 μ.μ. της Τετάρτης της Διακαινησίμου (β΄ περίοδος). Η ρύθμιση αυτή θα εφαρμόζεται εκ περιτροπής. Κατά τις εορτές του Πάσχα του 2022 ο Καθ΄ ου η αίτηση θα ασκήσει το δικαίωμα του την α΄ περίοδο. (ε) Κατά τις θερινές διακοπές κάθε έτους για 10 συνεχείς ημέρες κατά τον μήνα Ιούλιο και για 10 συνεχείς ημέρες κατά τον μήνα Αύγουστο, από η ώρα 10:00 π.μ. της πρώτης ημέρας μέχρι η ώρα 8:00 μ.μ. της τελευταίας ημέρας κατόπιν συνεννόησης των διαδίκων ένα μήνα προηγουμένως. Αντίστοιχο δικαίωμα για 10 συνεχείς ημέρες κατά τον μήνα Ιούλιο και για 10 συνεχείς ημέρες κατά τον μήνα Αύγουστο θα έχει και η Αιτήτρια κατόπιν συνεννόησης των διαδίκων ένα μήνα προηγουμένως. Νοείται ότι το παρόν διάταγμα ρύθμισης της επικοινωνίας του Καθ΄ ου η αίτηση με τα ανήλικα τέκνα του θα αναστέλλεται κατά την περίοδο των Χριστουγέννων, του Πάσχα και των θερινών διακοπών όπως προβλέπεται ανωτέρω. 5. Η Αιτήτρια διατάσσεται όπως παραδίδει τα ως άνω ανήλικα τέκνα στον Καθ΄ ου η αίτηση στην οικία της και όπως τα παραλαμβάνει από τον Καθ΄ ου η αίτηση στην οικία της και ο Καθ΄ ου η αίτηση διατάσσεται όπως τα παραλαμβάνει από την Αιτήτρια στην οικία της και όπως τα επιστρέφει στην Αιτήτρια στην οικία της, εκτός από τις περιπτώσεις όπου η παραλαβή και η παράδοση θα γίνεται από και προς το σχολείο στο οποίο φοιτούν τα ανήλικα ως ανωτέρω διαλαμβάνεται. 6. Σε περίπτωση που ένας εκ των διαδίκων θα λείπει στο εξωτερικό, τα ανήλικα εξ ολοκλήρου θα τα αναλαμβάνει ο άλλος γονέας και θα υπάρχει γραπτή ειδοποίηση μίας εβδομάδας προηγουμένως. 7. Σε περίπτωση που τα παιδιά πρόκειται να ταξιδέψουν στο εξωτερικό, αυτό δεν θα μπορεί να γίνει χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση αμφοτέρων των διαδίκων. Το παρόν διάταγμα αρχίζει την εφαρμογή του από σήμερα, εκτός όπου διαφορετικά αναφέρεται. Ως προς τα έξοδα της αίτησης, μη έχοντας λόγο να παρεκκλίνω από τον κανόνα που θέλει αυτά να ακολουθούν το αποτέλεσμα της διαδικασίας, επιδικάζονται υπέρ του Καθ' ου η αίτηση και εις βάρος της Αιτήτριας, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Όσον αφορά στην ανταπαίτηση αυτή απορρίπτεται καθότι δεν προωθήθηκε, ωστόσο δεν κρίνω ορθό να εκδώσω οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα ως προς αυτή, γιατί το γεγονός ότι δεν θα προωθηθεί έλαβε χώρα από την αρχή της διαδικασίας με αποτέλεσμα η ύπαρξη της και μόνο ως διαδικασίας να μην επιβαρύνει καθόλου ως προς τα έξοδα. Υπ.)........................ Μ. Χ. Κάιζερ, Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο