Λ.Λ.Κ. ν. Π.Κ., Αρ. Αίτησης: 170/2021, 1/8/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2022:17 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ενώπιον: Δ. Κούσιου, Δ. Αρ. Αίτησης: 170/2021 Μεταξύ: Λ.Λ.Κ. Αιτητής και Π.Κ. Καθ΄ ου η αίτηση ------------------------------------ Ενδιάμεση αίτηση ημερομηνίας 05/11/2021 Ημερομηνία: 01 Αυγούστου 2022 Εμφανίσεις: Για τον Αιτητή: κ.κ. Γιώργος Α. Βασιλείου Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Καθ' ου η αίτηση: κ.κ. Νίκος Δαμιανού και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Στο πλαίσιο εναρκτήριας αίτησης για ρύθμιση του θέματος της διατροφής του, που ο Αιτητής καταχώρησε στις 05/11/2021, εναντίον του Καθ' ου η αίτηση πατέρα του, καταχώρησε αυθημερόν και μονομερή αίτηση με την οποία ζητά την έκδοση προσωρινού διατάγματος στο ποσό των €600 μηνιαίως, ποσό το οποίο διεκδικεί και με την εναρκτήρια αίτηση. Ο Καθ' ου η αίτηση, στον οποίο με οδηγίες του Δικαστηρίου επιδόθηκε η πιο πάνω αίτηση, στις 21/04/2022 καταχώρησε ένσταση εγείροντας αριθμό λόγων ένστασης στους οποίους θα αναφερθώ κατωτέρω. Η αίτηση έχει ως πραγματικό υπόβαθρο την ένορκη δήλωση του Αιτητή και τρία τεκμήρια και η ένσταση την ένορκη δήλωση του Καθ' ου η αίτηση και δέκα τεκμήρια. Κατά την ακρόαση της αίτησης κανένας από τους ενόρκως δηλούντες δεν αντεξέταστηκε. Οι συνήγοροι των διαδίκων αρκέστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις και η κάθε πλευρά υπεραμύνθηκε των θέσεων της με αναφορά σε νομολογία. Κατά πρώτον, αναφέρω ότι δεν προτίθεμαι να ασχοληθώ εκτενώς με τα κατ΄ ισχυρισμόν του Καθ΄ ου η αίτηση ζητήματα της μη αποκάλυψης ουσιωδών γεγονότων από μέρους του Αιτητή, ως και την απουσία του στοιχείου του κατεπείγοντος. Δεν διαφεύγουν της προσοχής μου οι αρχές που έχει θέσει η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφορικά με τα πιο πάνω θέματα. Σύμφωνα μ' αυτές ένας διάδικος που επιζητά την έκδοση ενός διατάγματος μονομερώς υποχρεούται να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα γεγονότα που επενεργούν στην κρίση του [Βλ. Τσερκέζος v. Dragon Tourist Enterprises Ltd
(2009)1(A) Α.Α.Δ. 734]. Επίσης για να δικαιολογείται η έκδοση ενός διατάγματος μονομερώς, κατά παρέκκλιση του θεμελιώδους κανόνα της δικαιοσύνης που απαιτεί ακρόαση των δύο μερών πριν την άσκηση δικαστικής εξουσίας, θα πρέπει να συντρέχει και το στοιχείο του κατεπείγοντος [Βλ. Resola (Cyprus) Ltd v. Χάρη Χρίστου
(1998)1 (Β) Α.Α.Δ. 598]. Όμως, οι πιο πάνω αρχές τυγχάνουν αυστηρής εφαρμογής στα πλαίσια εξέτασης μονομερούς αίτησης που δεν είναι η περίπτωση στη συγκεκριμένη υπόθεση όπου, παρόλο που η επίδικη αίτηση είναι μονομερής, η επίδοσή της μετά από οδηγίες του Δικαστηρίου (Βλ. Δ.48 Θ.8
(3)των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών), αφαιρεί από αυτήν την υπόσταση της μονομερούς αίτησης και την μετατρέπει σε αίτηση δια κλήσεως [Βλ. Κώστας Σμυρνιός
(2000)1 Α.Α.Δ. 43, Μαρκιτανής v. Μουτζούρη
(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 923, Αυγή Κασπάρη κ.ά. v. Βάσου Ανδρέου
(2004)1 Α.Α.Δ. 784 και Στυλιανού ν. Στυλιανού
(1992)1 Α.Α.Δ. 583]. Σε ότι αφορά τις προϋποθέσεις έκδοσης προσωρινού διατάγματος όπως αυτές περιλαμβάνονται στο άρθρο 32 του Περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν.14/60) και έχουν ερμηνευθεί στη θεμελιακή απόφαση Οδυσσέως ν. Πιερής
(1982)1 Α.Α.Δ. 551, που είναι η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση στην ακρόαση της υπόθεσης, η ύπαρξη πιθανότητας ότι ο Ενάγων δικαιούται σε θεραπεία ή ότι έχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας και τέλος ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το ενδιάμεσο διάταγμα, παρατηρώ τα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 33
(2)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90) η υποχρέωση των γονέων να διατρέφουν το τέκνο τους μπορεί να συνεχίσει και μετά την ενηλικίωση του στις περιπτώσεις όπου ειδικές περιστάσεις επιβάλλουν τούτο, όπως σε περίπτωση φοίτησης του σε εκπαιδευτικό ίδρυμα. Είναι προφανές ότι στην περίπτωση που εξετάζεται, με τον Αιτητή να έχει, από τις 14/08/2020, ενηλικιωθεί και να φοιτά από τις 02/10/2021, σε συγκεκριμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (ΤΕΚ. 2 και 3), γεγονότα που δεν αμφισβητούνται, υπάρχει σοβαρό ζήτημα για εκδίκαση στην κυρίως αίτηση του. Ορατή επίσης είναι και η πιθανότητα του Αιτητή να δικαιούται σε θεραπεία, εκτός εάν καταδειχθούν άλλοι λόγοι ή παράγοντες, στο πλαίσιο εκδίκασης της εναρκτήριας αίτησης, που ενδεχομένως να δικαιολογούν τον αποκλεισμό ή τον περιορισμό του δικαιώματος του σε διατροφή. Η τρίτη προϋπόθεση μπορεί να απαντηθεί με μια απλή πρόταση. Δεν μπορεί κανείς να αναμένει την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης για να αποκτήσει τα βασικά για την αυτοσυντήρηση και αυτοδιατροφή του, ιδίως όταν πρόκειται για φοιτητή. Το τι απομένει σ' αυτό το τελικό στάδιο είναι η στάθμιση του κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το Δικαστήριο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή ν. Χατζηβασίλη
(1989)1(Ε) ΑΑΔ 152). Με την ένορκη δήλωση του Αιτητή τέθηκαν στο Δικαστήριο τα δεδομένα των εισοδημάτων του Καθ' ου η αίτηση ως επιχειρηματίας, στο ύψος των €3.500 μηνιαίως και της μητέρας του, ως αισθητικού, στο ύψος των €500 μηνιαίως. Στην παράγραφο 12 της ένορκης δήλωσης του καθορίζει τις ανάγκες για τη διατροφή και συντήρηση του, ως εξής: «Διατροφή €250 Ένδυση - υπόδηση €100 Ηλεκτρικό ρεύμα €80 Τηλέφωνο - Χρήση συσκευής €50 Νερό - Θέρμανση €50 Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη €30 Πανεπιστήμιο (δίδακτρα, βιβλία, εγγραφές) €460 Μεταφορικά - Βενζίνες €150 Έξοδα ενοικίασης €150 Ψυχαγωγία / χαρτζιλίκι / κοινωνικές έξοδοι €150 ΣΥΝΟΛΟ €1.470» Οι γονείς του βρίσκονται σε διάσταση από τις 24/10/
- Διαμένει μαζί με τη μητέρα του και τα άλλα δύο αδέλφια του σε ενοικιαζόμενο σπίτι. Ο Καθ' ου η αίτηση με βάση το διάταγμα ημερομηνίας 22/10/2013, κατέβαλλε, μέχρι την ενηλικίωση του το ποσό των €190, ως η συνεισφορά του για τη διατροφή του (ΤΕΚ. 1). Την επιθυμία του να σπουδάσει και να ακολουθήσει συγκεκριμένο κλάδο σπουδών συμμερίζεται και ο Καθ' ου η αίτηση, ο οποίος, όταν ο Αιτητής ήταν μικρός, του υποσχόταν ότι θα τον βοηθήσει στις σπουδές του, όπως και τον βοήθησε να προετοιμαστεί για την εισδοχή του στο εκπαιδευτικό ίδρυμα στο οποίο φοιτά. Αναλώνει όλες τις ώρες του για μελέτη γι' αυτό δεν μπορεί να εργαστεί. Ο Καθ' ου η αίτηση, παρά τις υποσχέσεις του, αρνείται να καταβάλει σ' αυτόν οποιοδήποτε ποσό διατροφής. Για να καλύψει τις ανάγκες του, δανείζεται χρήματα και ανησυχεί πώς θα ανταπεξέλθει χωρίς βοήθεια από τον Καθ' ου η αίτηση. Ο Καθ' ου η αίτηση σε σχέση με την εργασία του αναφέρει ότι εργάζεται σε οικογενειακή εταιρεία της νέας του συζύγου η οποία αντιμετωπίζει εδώ και αρκετά χρόνια οικονομικά προβλήματα και δεν είναι κερδοφόρα. Από τις εργασίες που διεξάγει καλύπτονται μόνο οι μισθοί των υπαλλήλων της και τα λειτουργικά της έξοδα. Από την εργασία του αυτή έχει απολαβές €1,300 μηνιαίως (ΤΕΚ. Η). Αμφισβητεί, επίσης, το ότι οι απολαβές της πρώην συζύγου του ανέρχονται στα €500 μηνιαίως, αναφέροντας ότι αυτή έχει «πολλά χρόνια στο επάγγελμα - εννοείται αισθητικός - και έχει πολλά εισοδήματα». Αμφισβητεί γενικά το ύψος των εξόδων για τη συντήρηση και διατροφή του Αιτητή και σχολιάζει ένα έκαστο των κονδυλίων που αναφέρονται σ' αυτά. Συμπληρώνει δε, ότι ο Αιτητής είναι δικαιούχος φοιτητικής χορηγίας ύψους €3,700 ετησίως (ΤΕΚ. Δ), μπορεί δε, για τα έξοδα των σπουδών του, να συνάψει φοιτητικό δάνειο (ΤΕΚ. Ε), ακόμα και να εργαστεί. Με την πρώην σύζυγό του βρίσκονται σε διάσταση από τον Απρίλιο του 2011, ενώ στη συνέχεια έχουν πάρει διαζύγιο. Αυτή «δεν ενοικιάζει σπίτι, αλλά διαμένει και φιλοξενείται σε σπίτι της συντρόφου της». Ως εκ τούτου, καταλήγει ότι στο σπίτι αυτό, όπου διαμένει και ο Αιτητής, διαμένουν περισσότερα άτομα απ' όσα αυτός δηλώνει, γεγονός που επηρεάζει προς τα κάτω διάφορα κονδύλια των εξόδων που ο ίδιος δηλώνει, όπως τα «έξοδα ενοικίασης» και τα λειτουργικά έξοδα της εν λόγω κατοικίας. Το διάταγμα διατροφής ημερομηνίας 22/10/2013, έχει ακυρωθεί και αντικατασταθεί με νέο διάταγμα ημερομηνίας 30/01/2019, μετά από αίτηση του για μείωση του ποσού διατροφής που κατέβαλλε για τα τρία παιδιά του μετά και από τις επερχόμενες αυξήσεις του 10% (ΤΕΚ. Β). Με βάση το πιο πάνω διάταγμα το ύψους του τελευταίου ποσού διατροφής που κατέβαλλε για τον Αιτητή ήταν €213,
- Σήμερα εξακολουθεί, με βάση το ίδιο διάταγμα, να καταβάλλει €234,85 μόνο για ένα από τα παιδιά του, που εξακολουθεί να είναι ανήλικο. Παρά την ύπαρξη σχετικού διατάγματος επικοινωνίας με τα τρία παιδιά του, λόγω της συμπεριφοράς της πρώην συζύγου του η οποία τα «έστρεψε» εναντίον του, αυτό, τα τελευταία χρόνια, δεν λειτουργεί και η μεταξύ τους επικοινωνία περιορίζεται μόνο στο να του ζητήσουν λεφτά. Ειδικά ο Αιτητής, παρά τις προσπάθειες που ο Καθ' ου η αίτηση καταβάλλει, δεν έχει καμμιά επικοινωνία μαζί του, εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Δεν είχε καμμιά ενημέρωση για την πρόθεση του να σπουδάσει, ούτε κατ' επέκταση και για τον κλάδο που ήθελε να ακολουθήσει. Ουδέποτε ρωτήθηκε για το συγκεκριμένο θέμα, ούτε και συγκατατέθηκε με οποιοδήποτε τρόπο ή υποσχέθηκε σ' αυτόν σ' οποιοδήποτε στάδιο ότι θα τον βοηθήσει οικονομικά. Εξ όσων γνωρίζει, η κατεύθυνση του στην Τεχνική Σχολή όπου φοιτούσε είναι εντελώς διαφορετική από τον κλάδο σπουδών που επέλεξε να ακολουθήσει (ΤΕΚ. Γ). Θεωρεί δε, ότι λόγω των χαμηλών του επιδόσεων ως μαθητής, θα είναι δύσκολο να ανταπεξέλθει γι' αυτό και εκφράζει τη διαφωνία του ως προς τη συγκεκριμένη επιλογή. Ο ίδιος έχει ξαναπαντρευτεί και με τη νέα σύζυγο του έχουν αποκτήσει ένα παιδί, το οποίο γεννήθηκε στις 18/03/2019 (ΤΕΚ. Α). Σήμερα το παιδί τους φοιτά σε νηπιαγωγείο. Η σύζυγος του έχει από τον προηγούμενο γάμο της άλλα δύο ενήλικα παιδιά τα οποία, αν και φοιτητές, εργάζονται για να καλύψουν τα έξοδά τους. Η ίδια εργάζεται ως κομμώτρια με απολαβές €1,200 μηνιαίως. Πέραν του ότι με τις απολαβές τους προσπαθούν να καλύψουν τα έξοδα της νέας οικογένειας που έχουν δημιουργήσει, ο ίδιος αντιμετωπίζει διάφορα οικονομικά προβλήματα. Όπως ήδη αναφέρθηκε, καταβάλλει για το ανήλικο τέκνο του από τον προηγούμενο γάμο του διατροφή ύψους €234,85 μηνιαίως. Καταβάλλει, επίσης, για τη διατροφή του ενήλικα φοιτητή υιού του, αδελφού του Αιτητή, €300 μηνιαίως, με βάση το εκ συμφώνου εκδοθέν διάταγμα ημερομηνίας 06/08/2020 (ΤΕΚ Στ και Ζ). Σύμφωνα με το εν λόγω διάταγμα η υποχρέωση καταβολής του πιο πάνω ποσού διατροφής άρχισε την 01/09/2020 και λήγει την 01/09/
- Λόγω οικονομικών δυσκολιών, η παράλειψη του να καταβάλλει το εν λόγω μηνιαίο ποσό διατροφής, οδήγησε στην έκδοση εντάλματος φυλάκισης εναντίον του για άμεση καταβολή του ποσού των €4,205, που αφορά τις διατροφές για τους μήνες από τον Ιανουάριο του 2021 μέχρι τον Φεβρουάριο του
- Στην Αστυνομία εκκρεμούν και άλλα εντάλματα φυλάκισης εναντίον του για το συνολικό ποσό των €14,000 περίπου, συμπεριλαμβανομένου και του πιο πάνω ποσού των €4,
- Στη βάση δικαστικών αποφάσεων οφείλει να καταβάλει συνολικά πέραν του €1,500.000 και με διάταγμα ημερομηνίας 07/05/2015, έχει κηρυχθεί σε πτώχευση (ΤΕΚ. Θ και Ι). Στην βάση όλων των πιο πάνω καταλήγει στην παράγραφο 20 της ένορκης δήλωσης ως εξής: «
- Δεν μπορώ να καταβάλλω οποιοδήποτε ποσό για τον αιτητή και δεν λαμβάνω ικανοποιητικό εισόδημα για την κάλυψη ακόμα και των βασικών αναγκών μου και της οικογένειας μου. Το σπίτι που διαμένουμε με τη σύζυγο μου είναι ιδιοκτησίας της όμως τα μηνιαία έξοδα διαβίωσης μας παραμένουν. Είμαι πτωχεύσας, εργάζομαι ως ιδιωτικός υπάλληλος σε εταιρεία με το εισόδημα που πιο πάνω αναφέρω». Είναι παγιωμένο πως στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιον του μαρτυρία με σκοπό μόνο να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο ή όχι να εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα και δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση [Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)1 CLR 263]. H συγγενική σχέση που συνδέει τον ανιόντα με τον κατιόντα αποτελεί τον ιστό και το ηθικό υπόβαθρο της κοινωνίας μας και απόρροια της είναι η, ανάλογη με την περίπτωση, υποχρέωση του ενός να διατρέφει τον άλλο (άρθρα 33 και 34 του Ν.216/90). Με εξαίρεση την υποχρέωση των γονέων να διατρέφουν τα ανήλικα τέκνα τους (άρθρο 33), στις υπόλοιπες περιπτώσεις η ύπαρξη της συγγένειας και μόνο δε δημιουργεί αυτόματα και την υποχρέωση διατροφής είτε του ενήλικου τέκνου από τους γονείς του, είτε των γονέων του από αυτό. Ειδικότερα, καθόσον αφορά τη διατροφή ενήλικου τέκνου από τους γονείς του (άρθρο 33
(2)), η υποχρέωση γεννάται όταν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις που το επιβάλλουν. Οι περιστάσεις αυτές δεν μπορούν να προκαθοριστούν. Το άρθρο 33
(2)ξεχωρίζει τις περιπτώσεις όπου η θητεία στην Εθνική Φρουρά ή η φοίτηση του τέκνου σε εκπαιδευτικό ίδρυμα μπορεί, συνυπολογιζομένου και κάθε παράγοντα που θα προβάλλει ως σχετικός, να οδηγήσει σε έγκριση του αιτήματος για καταβολή διατροφής από το γονέα στο ενήλικο τέκνο του [Βουνού ν. Βουνού
(1998)1(Α) ΑΑΔ 490 και Χρίστου Χρίστου
(2000)1(Γ) ΑΑΔ 1891]. Ένα τέτοιο παράγοντα μπορεί να αποτελέσει και η συμπεριφορά του τέκνου προς το γονέα, ειδικά μετά την ενηλικίωση του. Άλλος παράγοντας που προβάλλει ως σχετικός στην περίπτωση που εξετάζεται είναι ο ισχυρισμός περί διακινδύνευσης της διατροφής του ιδίου και της νέας οικογένειας του που πρόβαλε ο Καθ' ου η αίτηση σε περίπτωση καταβολής διατροφής στον Αιτητή. Δεν είναι κατάλληλο στάδιο για να καταλήξει το Δικαστήριο σε ευρήματα αναφορικά με τις δυνάμεις των διαδίκων ή και της μητέρας του Αιτητή και τις ανάγκες του τελευταίου. Αυτό θα γίνει κατά την ακρόαση της κυρίως αίτησης. Για σκοπούς όμως της παρούσας διαδικασίας θεωρώ παρακινδυνευμένη, υπό τις περιστάσεις που αναφέρει ο Καθ' ου η αίτηση για τον ίδιο, την έκδοση οποιουδήποτε διατάγματος εναντίον του, έστω και αν μέχρι την ενηλικίωση του Αιτητή, αυτός συνεισέφερε στη διατροφή του όπως είχε υποχρέωση να κάνει. Και τούτο γιατί μετά την ενηλικίωση του Αιτητή είναι και άλλοι σχετικοί παράγοντες που συνυπολογίζονται οι οποίοι και θα εξεταστούν στα πλαίσια της κυρίως αίτησης. Στους πιο πάνω παράγοντες καλό θα ήτο να ενδιατρίψουν οι διάδικοι σε μια προσπάθεια εκφυλισμού της διαμάχης τους, αντικρίζοντας ο πατέρας με θετικότερο μάτι το θέμα των σπουδών του Αιτητή, έχοντας ήδη, με δυσκολία έστω, συνεισφέρει για τις σπουδές του άλλου υιού του, αδελφού του Αιτητή και την έκφραση προς αυτόν της ανάγκης του να έχει επικοινωνία μαζί του και με τον τελευταίο, όντας πλέον ενήλικας, να συνδράμει στην προσπάθεια αυτή μέσω της αποκατάστασης των σχέσεων υιού και πατέρα και ιδιαίτερα της καλής επικοινωνίας μεταξύ τους. Με βάση όλα τα πιο πάνω η αίτηση απορρίπτεται. Ως εκ της φύσεως της υπόθεσης και των ειδικών περιστατικών της, θεωρώ ορθό και δίκαιο, ως προς τα έξοδα, αυτά να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της κυρίως αίτησης, σε καμμιά, όμως, περίπτωση να είναι εναντίον του Καθ' ου η αίτηση. (Υπ.) ........... Δ. Κούσιου, Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Α.Ν. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο