Δ. Α. Β. ν. Ι. Φ. Η., Αίτηση Αρ 500/2022, 21/7/2023

(1)Κάθε εβδομάδα από Δευτέρα-Παρασκευή, αμφοτέρων περιλαμβανομένων και από 1:00 μ.μ.-6:00 μ.μ. και σε περίπτωση σχολικής ή δημόσιας αργίας από 10:00 π.μ.-6:00 μ.μ.

(2)Κάθε δεύτερο Παρασκευοσαββατοκύριακο και από 6:00 μ.μ. της Παρασκευής-6:00 μ.μ. της Κυριακής με δικαίωμα διανυκτέρευσης.

(3)Κατά τις γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς από 23 Δεκεμβρίου και ώρα 1:00 μ.μ. μέχρι 30 Δεκεμβρίου και ώρα 6:00 μ.μ. (Α΄ περίοδος) ή από 31 Δεκεμβρίου και ώρα 1:00 μ.μ. μέχρι 6 Ιανουαρίου και ώρα 6:00 μ.μ. (Β΄ περίοδος) εκάστου έτους, εκ περιτροπής με δικαίωμα διανυκτέρευσης.

(4)Κατά τις γιορτές του Πάσχα από το Σάββατο του Λαζάρου και ώρα 1:00 μ.μ. μέχρι το Μεγάλο Σάββατο και ώρα 1:00 μ.μ. (Α΄ περίοδος) ή από το Μεγάλο Σάββατο και ώρα 1:00 μ.μ. (Β΄ περίοδος), εκάστους έτους, εκ περιτροπής, με δικαίωμα διανυκτέρευσης.

(5)Κατά τι καλοκαιρινές διακοπές από 1η Αυγούστου μέχρι 15 Αυγούστου (Α΄ περίοδος) ή από 16 Αυγούστου-31Αυγούστου (Β΄ περίοδος) εκάστου έτους, εκ περιτροπής με την καθ' ης η αίτηση και από 10:00 π.μ. της πρώτης ημέρας μέχρι 8:00 μ.μ. της τελευταίας ημέρας, με δικαίωμα διανυκτέρευσης.» Η αιτούμενη θεραπεία στην ανταπαίτηση της Καθ' ης η αίτηση, έχει ως εξής: «(Α) Διάταγμα του Δικαστηρίου που να ανατίθεται στην Καθ' ης η αίτηση την άσκηση φύλαξης και φροντίδας των ανήλικων τέκνων τους Θ. και Α. (Β) Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να καθορίζεται ως τόπος διαμονής των ανήλικων τέκνων των διαδίκων Θ. και Α., ο εκάστοτε τόπος διαμονής της Καθ' ης η αίτηση στην Λεμεσό. (Γ) Διάταγμα του Δικαστηρίου, το οποίο προσδιορίζει ως τόπο διαμονής των ανήλικων τέκνων των διαδίκων την οδό ......, Λεμεσός. (Δ) Διάταγμα του Δικαστηρίου που να καθορίζει και/ή ρυθμίζεται ο τρόπος και χρόνος επικοινωνίας του Αιτητή με τα ανήλικα τέκνα του Θ. και Α.» Η παράθεση αυτούσιων των θεραπειών της αίτησης και της ανταπαίτησης προϊδεάζει τον αναγνώστη της απόφασης αυτής ως προς την ουσιαστική διαφορά των διαδίκων, που είναι ο καθορισμός του τόπου διαμονής των ανηλίκων, είτε με τον Αιτητή στη Λευκωσία, είτε με την Καθ' ης η αίτηση στη Λεμεσό, οι οποίοι φυσικά και θα επιμελούνται του προσώπου τους. Εξ ου και η ταυτόχρονα με την εναρκτήρια αίτηση του Αιτητή καταχωρηθείσα μονομερής αίτηση, ήτοι στις 7/11/2022, με την οποία ζητά: «Α) Την έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται η καθ' ης η αίτηση να μεταφέρει τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων Θ. και Α. στον τόπο που διέμεναν, στην οδό ...... στο Τσέρι για σκοπούς διαμονής μέχρι της πλήρους εκδίκασης και αποπεράτωσης της κυρίως αίτησης. Β) Την έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο να καθορίζεται ως τόπος διαμονής των πιο πάνω ανηλίκων η οδός ...... στο Τσέρι μέχρι της πλήρους εκδίκασης και αποπεράτωσης της κυρίως αίτησης. Γ) Την έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται η καθ' ης η αίτηση να επιτρέψει την απρόσκοπτη συνέχιση της φοίτησης των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων Θ. και Α. στο Δημοτικό Σχολείο .. και στο ... Κοινοτικό Νηπιαγωγείο .... αντίστοιχα μέχρι της πλήρους εκδίκασης και αποπεράτωσης της κυρίως αίτησης. Δ) Την έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο να καθορίζεται η επικοινωνία του Αιτητή με τα ανήλικα τέκνα του Θ. και Α. μέχρι της εκδίκασης και αποπεράτωσης της κυρίως αίτησης και όπου απαιτείται να διατάσσεται η καθ' ης η αίτηση να παραδίδει τα ανήλικα ως ακολούθως:

(1)Κάθε εβδομάδα από Δευτέρα- Παρασκευή, αμφοτέρων περιλαμβανομένων και από η 1:00 μ.μ.-6:00 μ.μ. και σε περίπτωση σχολικής ή δημόσιας αργίας από 10:00 π.μ.-6:00 μ.μ.

(2)Κάθε δεύτερο Παρασκευοσαββατοκυρίακο και από 6:00 μ.μ. της Παρασκευής - 6:00 μ.μ. της Κυριακής με δικαίωμα διανυκτέρευσης.» Η Καθ' ης η αίτηση στην οποία με οδηγίες του Δικαστηρίου επιδόθηκε η πιο πάνω αίτηση, ενέστη στην έκδοση των αιτουμένων διαταγμάτων. Μέσω της ένστασης εγέρθηκαν δύο προδικαστικά σημεία τα οποία μετά από ακροαματική διαδικασία έχουν απορριφθεί. Σχετικές μ' αυτά είναι οι αποφάσεις του Δικαστηρίου τούτου ημερομ. 7/4/23 (υπό άλλη σύνθεση) και 23/6/

1. Κατά τα λοιπά, οι υπόλοιποι λόγοι ένστασης αφορούν τα εξής: «
2. Η έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων Α, Β και Γ δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, αφού κάτι τέτοιο θα προκαλέσει επιπρόσθετη και σοβαρή αναστάτωση στα ανήλικα τέκνα των διαδίκων, τα οποία έχουν ήδη εγγραφεί σε δημοτικό σχολείο και ιδιωτικό νηπιαγωγείο στην Λεμεσό. Οποιαδήποτε μεταβολή των συνθηκών αυτών δεδομένης ήδη της μεταγραφής και μετακόμισης τους, θα καθιστά την διαδικασία τραυματική και ενάντια στο καλώς νοούμενο συμφέρον των ανήλικων τέκνων των διαδίκων.
3. Ο Αιτητής διαμένει ο ίδιος στην συζυγική κατοικία και ως εκ τούτου η έκδοση των διαταγμάτων Α, Β και Γ θα έχει αποτέλεσμα την συνέχιση της τεταμένης κατάστασης μεταξύ των διαδίκων και κατ΄ επέκταση της διασάλευσης της ψυχικής υγείας και γαλήνης των ανήλικων τέκνων των διαδίκων.
4. Η Καθ' ης η αίτηση έχει ήδη προβεί σε καταγγελία και γραπτή κατάθεση εναντίον του Αιτητή για αδικήματα που αφορούν και/ή εμπίπτουν στον περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμος του 2000 (Ν.119(Ι)/2000).
5. Σε ότι αφορά το διάταγμα Δ.1 αυτό δεν είναι δυνατόν να εγκριθεί, αφού κάτι τέτοιο θα έχει ως αποτέλεσμα επιπρόσθετη και σοβαρή αναστάτωση στα ανήλικα τέκνα των διαδίκων, τα οποία έχουν ήδη εγγραφεί σε δημοτικό σχολείο και ιδιωτικό νηπιαγωγείο στην Λεμεσό. Οποιαδήποτε μεταβολή των συνθηκών αυτών, δεδομένης ήδη της μεταγραφής και μετακόμισης τους, θα καθιστά την διαδικασία τραυματική και ενάντια στο καλώς νοούμενο συμφέρον των ανήλικων τέκνων των διαδίκων.
6. Σε ότι αφορά το διάταγμα Δ.2 η Καθ' ης η αίτηση δεν έχει ένσταση στην έκδοση του και συναινεί στο να εκδοθεί αυτό και ο Αιτητής να έχει την επικοινωνία που αιτείται, παραλαμβάνοντας τα τέκνα του από την Καθ' ης η αίτηση στην οικία που διαμένουν στην Λεμεσό και να τα επιστρέφει πίσω στην Καθ' ης η αίτηση.
7. Η Καθ' ης η αίτηση και τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων διαμένουν στην Λεμεσό σε ενοικιαζόμενη κατοικία και ο ανήλικος Θ. έχει εγγραφή στο Δημοτικό Σχολείο ..... και ο ανήλικος Α. σε ιδιωτικό νηπιαγωγείο στην Λεμεσό. Η Καθ' ης η αίτηση κατάγεται από την Λεμεσό και όλη η οικογένεια της διαμένει στην Λεμεσό και έχει την στήριξη αυτής.
8. Τα αιτούμενα διατάγματα δεν δύνανται να εκδοθούν στην μορφή προσωρινών διαταγμάτων, καθότι συνιστούν θεραπείες οι οποίες δύνανται να εξεταστούν από το Δικαστήριο στα πλαίσια εναρκτήριας διαδικασίας μόνο.
9. Η έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων πλην του Δ.2, θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά και/ή βλάβη στην Καθ' ης η αίτηση καθώς επίσης και στα ανήλικα τέκνα των διαδίκων.
10. Δεν συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις του Άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60 καθώς επίσης και το άρθρο 9 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ.
12. Το Δικαστήριο δεν έχει ενώπιον του τέτοια στοιχεία και/ή γεγονότα που να δικαιολογεί την εξάσκηση της διακριτικής του ευχέρειας υπέρ της έκδοση του προσωρινού διατάγματος.
13. Ούτε το ισοζύγιο της ευχέρειας κλείνει υπέρ της υπόθεσης του Αιτητή με αποτέλεσμα, ακόμη και να ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις του Άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου, πράγμα το οποίο δεν ευσταθεί, το Δικαστήριο θα πρέπει να απορρίψει την αίτηση.
14. Ο Αιτητής δεν προσήλθε στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια, ήταν ανειλικρινής, απέκρυψε ουσιώδη γεγονότα και πρόβαλε αναληθείς ισχυρισμούς για να δικαιολογήσει τις θεραπείες που ζητά.
15. Γενικά δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις εκδόσεως των αιτούμενων διαταγμάτων.» Αίτηση και ένσταση έχουν ως πραγματικό υπόβαθρο τις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων ως επίσης πέντε και οκτώ τεκμήρια, αντίστοιχα. Αφού μεσολάβησε στις 17/5/23, συμφωνούντων των συνηγόρων των διαδίκων, η συνέντευξη του Δικαστηρίου με το μεγαλύτερο από τα δυο παιδιά, τον Θ. μόνο, εφόσον το μικρότερο θεωρήθηκε ότι δε διαθέτει λόγω ηλικίας, την ωριμότητα έκφρασης γνώμης, κατόπιν άδειας του Δικαστηρίου, το πραγματικό υπόβαθρο της αίτησης και ένστασης πλαισιώθηκε και από συμπληρωματικές ένορκες δηλώσεις των διαδίκων και ενός επιπλέον προσώπου από την πλευρά της Καθ' ης η αίτηση, με ημερομ. 3/7/23 και 27/6/23, αντίστοιχα, ως και αριθμού επιπλέον τεκμηρίων στις δεύτερες. Κατά την ακρόαση της αίτησης κανένας από τους ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκε. Οι συνήγοροι των διαδίκων αρκέστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις και η κάθε πλευρά υπεραμύνθηκε των θέσεων της με αναφορά σε νομολογία. Όπως προκύπτει από το περιεχόμενο των αρχικών ενόρκων δηλώσεων των διαδίκων, ο γάμος τους ταλανίζεται εδώ και καιρό. Παρουσιάζουν ο καθένας τη δική του εκδοχή ως προς τους λόγους διατάραξης των σχέσεων τους και την εν τέλει διάσταση που κατά τον Αιτητή επήλθε τον Ιούνιο του 2022, ενώ κατά την Καθ' ης η αίτηση αρχές του έτους
16. Συμφωνούν όμως, ότι διέμεναν κάτω από την ίδια στέγη μαζί με τα παιδιά τους μέχρι τις 10/10/2022, ημερομηνία κατά την οποία αποχωρεί από αυτήν η Καθ' ης η αίτηση παίρνοντας μαζί της και τα παιδιά τους, με προορισμό την επαρχία καταγωγής της, τη Λεμεσό. Η εκεί εγκατάστασή τους διέρχεται από διάφορα στάδια μεταξύ των οποίων η φιλοξενία στο ΣΠΑΒΟ και στη συνέχεια διαμονή σε ενοικιαζόμενη κατοικία (ΤΕΚ 1). Τα παιδιά των διαδίκων φοιτούν πλέον, ο μεν Θ. σε Δημοτικό Σχολείο εκεί (ΤΕΚ 2), ο δε Α. σε παιδικό σταθμό (ΤΕΚ 3). Περαιτέρω, ο Θ. φοιτά σε ιδιωτικό φροντιστήριο αγγλικών και έχει εγγραφεί σε ακαδημία ποδοσφαίρου (ΤΕΚ 4 & 5). Σημειώνεται ότι ο Θ. ήταν μέλος ακαδημίας ποδοσφαίρου και όταν η οικογένεια ζούσε στη Λευκωσία. Η Καθ' ης η αίτηση καταχώρησε, επίσης, στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού, την αίτηση γονικής μέριμνας με αρ. 323/22, ημερομ. 31/10/22, στα πλαίσια της οποίας στις 2/11/22 καταχώρησε και μονομερή αίτηση (ΤΕΚ 6 & 7). Στην παρούσα υπόθεση, στις 22/12/22, εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα ρύθμισης της «επαφής και των δύο γονέων με τα ανήλικα τέκνα τους» την περίοδο των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς του
17. Στο εν λόγω διάταγμα καταγράφηκε και το εξής: «Επίσης, οι διάδικοι συμφωνούν, όχι με τη μορφή του διατάγματος αλλά με τη μορφή της καταγραφής στο πρακτικό, ότι στον επόμενο χρόνο από τη λήξη του πιο πάνω προσωρινού διατάγματος η επαφή του πατέρα με τα παιδιά τους συμφωνείται όπως είναι ως ακολούθως: Από 7 Ιανουαρίου 2023 και μετέπειτα ο πατέρας θα έχει επαφή με τα παιδιά του ως ακολούθως: (α) Την πρώτη εβδομάδα, την Τετάρτη από η ώρα 5:00 μ.μ. μέχρι η ώρα 7:00 μ.μ. και το Σάββατο από η ώρα 10:00 π.μ. μέχρι την Κυριακή η ώρα 6:00 μ.μ. (β) Τη δεύτερη εβδομάδα, την Τετάρτη από η ώρα 5:00 μ.μ. μέχρι η ώρα 7:00 μ.μ. και το Σάββατο από η ώρα 9:00 π.μ. μέχρι η ώρα 12:00 π.μ. και ούτω καθεξής και εναλλάξ από εβδομάδα σε εβδομάδα.» Αποτελεί πάγια αρχή της νομολογίας, όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπόθεση Jonitexo Ltd. v. Adidas,

(1984)1 C.L.R 263, πως το Δικαστήριο σε ενδιάμεσες αιτήσεις για έκδοση προσωρινών διαταγμάτων δεν αξιολογεί λεπτομερώς τη μαρτυρία και δεν καταλήγει σε ευρήματα. Η παροχή προσωρινής δικαστικής προστασίας, που είναι συνυφασμένη με το άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν. 14/60), όπως αυτή έχει ερμηνευτεί στην υπόθεση Οδυσσέως v. Πιερή,

(1982)1 C.L.R 557, συναρτάται με τις τρείς προϋποθέσεις που θα πρέπει αθροιστικά να συντρέχουν προκειμένου το Δικαστήριο να εκδώσει προσωρινό διάταγμα. Πρώτο, η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση στην ακρόαση της υπόθεσης, δεύτερο, η ύπαρξη πιθανότητας ότι ο ενάγοντας δικαιούται σε θεραπεία ή έχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας και τρίτο, ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το προσωρινό διάταγμα. Έχω ήδη αναφερθεί στις αιτούμενες θεραπείες της εναρκτήριας αίτησης. Σίγουρα και σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση υπάρχει και ορατή πιθανότητα επιτυχίας έχει η Αιτητής, εφόσον κατά το άρθρο 14 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, το Δικαστήριο δύναται να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας ανηλίκου τέκνου στον ένα ή τον άλλο γονέα, δυνατόν ακόμα να επιμερίσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στους δύο γονείς ή να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας ανηλίκου σε τρίτο πρόσωπο. Ό,τι εναπομένει να εξεταστεί είναι καταπόσο συντρέχει η τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν.14/60 ότι θα είναι δύσκολο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Η νομολογία μας θέλει την τρίτη προϋπόθεση να συνδέεται με το θέμα της επάρκειας της θεραπείας των αποζημιώσεων. Θα ήταν άκρως επικίνδυνο να εξεταστεί η προϋπόθεση αυτή σε συνάρτηση με οικονομικά συμφέροντα. Όπως αναφέρεται στην υπόθεση Στυλιανού ν. Στυλιανού

(1993)1 ΑΑΔ 130 στη σελίδα 136 «...η δικαιοδοσία για γονική μέριμνα δεν έχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Αντίθετα έχει άξονα το κοινό καθήκον των γονέων για τη φροντίδα των παιδιών τους και συνισταμένη την ευημερία των τέκνων». Καταλήγω ότι πληρείται και η τρίτη προϋπόθεση. Βέβαια, η συνδρομή των τριών προϋποθέσεων του άρθρου 32 του Ν.14/60 δεν οδηγούν το δίχως άλλο στην έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο να εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα (Οδυσσέως, πιο πάνω και Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού ν. Θεωρή,

(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 255). Η γονική μέριμνα και η άσκηση της ρυθμίζονται και διέπονται από τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο (Ν.216/90). Το άρθρο 5

(1)(α) του πιο πάνω Νόμου προνοεί: «5

(1)(α) Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο ("γονική μέριμνα") είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων οι οποίοι το ασκούν από κοινού». Το περιεχόμενο της γονικής μέριμνας, το οποίο οριοθετείται από το άρθρο 5

(1)(β) του Νόμου, περιλαμβάνει τον προσδιορισμό του ονόματος την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Το άρθρο 9

(1)του πιο πάνω Νόμου προβλέπει: «Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή και επίβλεψη, τη διαπαιδαγώγηση και εκπαίδευση του καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του.» Η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας από τους γονείς του ανήλικου τέκνου τους αρχίζει με τη γέννηση του τέκνου. Σε περίπτωση όμως διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή άκυρου γάμου ή διακοπής της συμβίωσης και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς η άσκηση της γονικής μέριμνας ρυθμίζεται από το Δικαστήριο (άρθρα 14 και 15 του Νόμου). Κάθε απόφαση των γονέων, σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας και κάθε απόφαση του Δικαστηρίου, σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο άσκησης τους, θα πρέπει να αποβλέπει, όπως ρητά επιτάσσει το άρθρο 6 του Νόμου, στο συμφέρον του τέκνου. Ο πρώην Πρόεδρος του παρόντος Δικαστηρίου στην απόφασή του ημερομ. 7/4/2023, απορρίπτοντας προδικαστική ένσταση που εγέρθηκε από την Καθ' ης η αίτηση αναφορικά με την κατά τόπον αρμοδιότητα του παρόντος Δικαστηρίου, ανέφερε τα εξής: «Από τα παρατεθέντα γεγονότα, προκύπτει ότι τα παιδιά των διαδίκων από της γεννήσεώς των ζούσαν στην επαρχία Λευκωσίας. Φοιτούσαν δε σε αντίστοιχα, με την ηλικία τους, εκπαιδευτικά ιδρύματα, και είχαν επίσης τις εξωσχολικές δραστηριότητες τους, όπως π.χ. σε ακαδημία ποδοσφαίρου. Οι γονείς τους, από ανέκαθεν ζούσαν μαζί με τα παιδιά τους, στον συζυγικό οίκο, στη Λευκωσία, οι δε εργασίες τους ήταν και εξακολουθούν να είναι στη Λευκωσία. Συνεκτιμουμένων όλων των πιο πάνω, τα παιδιά των διαδίκων είχαν ενσωματωθεί σε ορισμένο κοινωνικό, εκπαιδευτικό και οικογενειακό περιβάλλον, αυτό της Λευκωσίας. Ούτως εχόντων των πραγμάτων, αρμόδιο κατά τόπο Δικαστήριο, είναι το Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας. Τα γεγονότα τα οποία επακολούθησαν μετά τη μονομερή ενέργεια της Καθ' ης η αίτηση να μεταβεί μαζί με τα παιδιά στη Λεμεσό, δεν αναιρούν όπως θα εξηγηθεί, κατωτέρω, την κατά τόπο αρμοδιότητα του παρόντος Δικαστηρίου. Στο σύγγραμμα του Βαθρακοκοίλη, «ΤΟ ΝΕΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ» Αθήνα 1990, σελίδα 609, αναφέρονται τα πιο κάτω: «Τόπος διαμονής: Ο προσδιορισμός του τόπου διαμονής αναφέρεται όχι στη κατοικία, η οποία ορίζεται από το νόμο αναγκαστικώς (56ΑΚ) αλλά στο μέρος (τόπος και σπίτι) που θα διαμένει το τέκνο .. » Σύμφωνα με το πιο πάνω απόσπασμα, η διαμονή του ανηλίκου, δεν είναι μόνο το σπίτι που κατοικεί, αλλά και η γεωγραφική θέση του, δηλ. συγκεκριμένη επαρχία, δήμος, κ.λπ. Έτσι, η μονομερής ενέργεια της Καθ' ης η αίτηση, να μεταβεί μαζί με τα παιδιά στη Λεμεσό, και να διαμένει μαζί με τα παιδιά από 14/10/22, και για ορισμένο χρονικό διάστημα σε καταφύγιο του ΣΠΑΒΟ Λεμεσού, δεν διαφοροποιεί τα πράγματα. Η προσωρινή διαμονή ή ορθότερο παραμονή ενός ανηλίκου σε καταφύγιο δεν μπορεί, κατά την άποψή μου, να θεωρηθεί ότι προσδίδει στον ανήλικο «διαμονή» ή «συνήθη διαμονή» μέσα στην έννοια του Νόμου. Ούτε περαιτέρω, διαφοροποιούν τα πράγματα, οι μεταγενέστερες μονομερείς, πάντοτε, ενέργειες της Καθ' ης η αίτηση, όπως η ενοικίαση οικίας όπου διαμένει με τα παιδιά, η εγγραφή των παιδιών σε ανάλογα εκπαιδευτικά ιδρύματα και εξωσχολικές δραστηριότητες. Όπως προκύπτει από τα γεγονότα, οι διάδικοι από της διάστασής τους μέχρι και της ημέρας που η Καθ' ης η αίτηση έφυγε από το σπίτι μαζί με τα παιδιά, διαβιούσαν όλοι, ακόμη και μετά την διάσταση, κάτω από την ίδια στέγη. Έτσι, καθ' όλο το πιο πάνω χρονικό διάστημα η γονική μέριμνα των παιδιών ανήκε και ασκείτο και από τους δύο γονείς. Παρά δε τη διάσταση που επήλθε στις σχέσεις τους, ουδείς εκ των διαδίκων προσέφυγε, καθ' όλον τον πιο πάνω χρόνο, στο Δικαστήριο για ρύθμιση της γονικής μέριμνας και προσδιορισμού του τόπου διαμονής των παιδιών τους, (βλ. Άρθρα 14, 15 του Ν.216/90), ούτε βεβαίως υπήρξε προηγούμενη ρυθμιστική συμφωνία της γονικής μέριμνας των παιδιών μεταξύ των γονέων-διαδίκων. Έχω την άποψη, ότι η μεταβολή του τόπου διαμονής ανηλίκου, η οποία επιδρά ουσιωδώς στα δικαιώματα του άλλου γονέα, απαιτεί είτε προηγούμενη συμφωνία των γονέων, είτε προηγούμενη δικαστική απόφαση. Η μετακίνηση αυτή, βεβαίως, δεν αφορά οποιαδήποτε μετακίνηση του ανηλίκου, όπως π.χ. από τη μία συνοικία σε άλλη, ή από τον ένα δήμο σε άλλο δήμο της ίδιας επαρχίας, αλλά σημαντική μετακίνηση, όπως π.χ. σε άλλη επαρχία, η οποία επηρεάζει ουσιωδώς τα γονεϊκά δικαιώματα του άλλου γονέα. Το πιο πάνω συνέβηκε και στον Αιτητή, αφού η Καθ' ης η αίτηση με τη μονομερή μετακίνηση ή αλλαγή της διαμονής των παιδιών, (σπίτι και τόπος) στη Λεμεσό, έχει επηρεάσει ουσιωδώς το γονεϊκό δικαίωμα της επιμέλειας του Αιτητή, δηλαδή της αμεσότητάς του ως προς την ανατροφή, επίβλεψη, διαπαιδαγώγηση και εκπαίδευση των παιδιών τους, αλλά και της εν γένει επαφής του με τα παιδιά τους. Οι πιο πάνω ενέργειες της Καθ' ης η αίτηση, υπό την πιο πάνω θεώρηση, συνιστούν παρανομία, εφόσον έλαβαν χώρα χωρίς την προηγούμενη συμφωνία του Αιτητή ή χωρίς προηγούμενη δικαστική απόφαση. Έτσι, δεν μπορούν, κατά την εκτίμησή μου, να αποτελέσουν είτε πραγματικό υπόβαθρο, είτε νομικό έρεισμα για να προσδώσουν κατά τόπο αρμοδιότητα στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού.» Στην παρούσα υπόθεση δεν έχει προσφερθεί οποιαδήποτε μαρτυρία που να αναιρεί τον κανόνα της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας των ανηλίκων από τους γονείς τους, δηλαδή τους διαδίκους. Ο κανόνας αυτός ισχύει ειδικότερα και για την άσκηση του μέρους της γονικής μέριμνας που αφορά στον προσδιορισμό του τόπου διαμονής των ανηλίκων, στον οποίο προχώρησε η Καθ΄ ης η αίτηση μονομερώς, χωρίς τη συγκατάθεση του Αιτητή και χωρίς την άδεια του Δικαστηρίου. Για την αλλαγή του τόπου διαμονής των ανηλίκων από τη Λευκωσία στη Λεμεσό χρειαζόταν συναπόφαση των διαδίκων. Αποτελεί ισχυρισμό του Αιτητή, ο οποίος δεν αμφισβητήθηκε από την Καθ' ης η αίτηση, ότι η αποχώρηση των παιδιών από τη Λευκωσία και στη συνέχεια η εγκατάστασή τους στη Λεμεσό έγιναν χωρίς τη δική του συγκατάθεση. Το ότι μάλιστα ο Αιτητής δεν συμφωνεί στην αλλαγή του τόπου διαμονής των παιδιών είναι πασιφανές από τις ενέργειες στις οποίες έχει προβεί, τόσο πριν από την καταχώρηση της επίδικης αίτησης (ΤΕΚ 6 & 7), όσο και από την ίδια την καταχώρηση της εν λόγω αίτησης. Για το συγκεκριμένο θέμα η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Ε. Κουνουγέρη - Μανωλεδάκη στο σύγγραμμα της Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙ, Β΄ έκδοση 1998, στις σελ. 197 - 198 αναφέρει: «Κατά κανόνα η πράξη για την οποία διαφωνούν οι γονείς δεν έχει επιχειρηθεί ακόμα όταν οι γονείς (ο ένας ή ο άλλος ή και οι δύο μαζί) προσφεύγουν στο Δικαστήριο, οπότε και η σχετική προσφυγή έχει το νόημα ότι από τη δικαστική απόφαση, που θα ακολουθήσει, θα εξαρτηθεί η μελλοντική επιχείρηση της πράξης. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου η πράξη αυτή έχει ήδη γίνει, είτε έχοντας προσωρινά χαρακτηριστεί ως επείγουσα, όπως λ.χ. όταν έχει υποβληθεί έγκληση ή έχει ασκηθεί αγωγή από τον ένα γονέα (προκειμένου να μη χαθεί η σχετική προθεσμία ή, αντίστοιχα, να μην παραγραφεί στο μεταξύ η αξίωση), είτε και χωρίς να έχει μεσολαβήσει ένας τέτοιος χαρακτηρισμός, όπως όταν λ.χ. ο πατέρας έχει ήδη αγοράσει με λεφτά του παιδιού και για λογαριασμό του ένα πανάκριβο μηχάνημα, παρόλο που η μητέρα διαφωνούσε και διαφωνεί (με τον ισχυρισμό π.χ. πως το δαπανηρό αυτό μηχάνημα είναι άχρηστο για το παιδί τους που έχει κλίση στη φιλολογία και άρα, άλλες ανάγκες). Και ως προς την έγκληση μεν ή την αγωγή, που ασκείται από τον ένα μόνο γονέα, η συνέπεια της εκ των υστέρων εφαρμογής του άρθρου 1512 περιγράφηκε παραπάνω. Ως προς την αγορά, άλλωστε, του μηχανήματος, αν η μεταγενέστερη δικαστική απόφαση, που θα εκδοθεί για να επιλύσει τη διαφωνία των γονέων, δικαιώσει τελικά τη μητέρα, και με δεδομένο ότι ο πατέρας έχει προβεί σε κακή άσκηση της γονικής μέριμνας αφού παραβίασε τον κανόνα της από κοινού άσκησης του άρθρου 1510 § 1 εδ. 1[1] η μητέρα μπορεί να προσφύγει κατά το άρθρο 1532 στο δικαστήριο, το οποίο, ενόψει και της απόφασης κατά το άρθρο 1512, μπορεί να διατάξει ως πρόσφορο μέτρο - για την αντιμετώπιση της κακής άσκησης της γονικής μέριμνας από μέρους του πατέρα - την πώληση λ.χ. του μηχανήματος και την επαναφορά, με τον τρόπο αυτό, της προηγούμενης κατάστασης». Η Καθ΄ ης η αίτηση κατά παράβαση του νόμου που απαιτεί διαβούλευση και συναπόφαση για την αλλαγή του τόπου διαμονής των ανηλίκων με τον εν διαστάσει σύζυγο της, προχώρησε μονομερώς στην αλλαγή του, προβαίνοντας έτσι σε κακή άσκηση της γονικής μέριμνας και χωρίς να έχει την προς τούτο άδεια του Δικαστηρίου. Την ενέργειά της αυτή, η Καθ' ης η αίτηση τη δικαιολογεί επικαλούμενη το συμφέρον των παιδιών για τους λόγους που αναφέρει στην αρχική ένορκη δήλωσή της. Για τους λόγους αυτούς δανείζομαι από τη γραπτή αγόρευση των συνηγόρων της, την πιο κάτω παράγραφο την οποία και μεταφέρω αυτούσια: «(xix) Τους λόγους για τους οποίους παρέλαβε τα ανήλικα στις 10/10/2022 και μετέβηκε στην Λεμεσό συνεπεία της μακροχρόνιας βίας, των πρόσφατων επεισοδίων βίας αλλά και της συστηματικής τάσης του Αιτητή να αρπάξει τον ανήλικο Θ. και να εμποδίζει την Καθ' ης η Αίτηση να τον βλέπει και να χωρίζει τα ανήλικα αδέλφια μεταξύ τους. Περαιτέρω προέβηκε σε καταγγελία ενδοοικογενειακής βίας τόσο προς την ίδια όσο και προς τον ανήλικο Α. Εν όψει της σοβαρότητας των ισχυρισμών και δεδομένων, την προστασία της Καθ' ης η Αίτηση και των ανηλίκων ανέλαβε το Γραφείο Ευημερίας όπου της παρείχε προσωρινά καταφύγιο μέσω του Συνδέσμου Πρόληψης και Αντιμετώπισης Βίας στην Οικογένεια (ΣΠΑΒΟ) (παραγράφοι 39, 40 και 41).» Σχετικές επίσης είναι οι παράγρ. 33-36 της αρχικής ένορκης δήλωσης της Καθ' ης η αίτηση: «33. Από την μέρα γέννησης του πρώτου ανήλικου τέκνου μας, είχαν δημιουργηθεί προβλήματα μεταξύ μας όσον αφορά ουσιαστικά ζητήματα επικοινωνίας και συνεννόησης. Τα αναφερόμενα προβλήματα, εντάθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια με τον ερχομό και του δεύτερου ανήλικου τέκνου μας, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε σε συχνές προστριβές και καβγάδες. Συνεπεία όλων των πιο πάνω, ήταν ο Αιτητής να μετακομίσει στο σπίτι των γονιών του στις αρχές του Οκτωβρίου 2022 αρπάζοντας μαζί του τον μεγαλύτερο υιό μας και απαγορεύοντας μου να τον δω. 34. Αιτία χωρισμού με τον Αιτητή στάθηκε και το γεγονός ότι κατά διαστήματα γινόταν βίαιος τόσο εναντίον μου όσο και προς το δεύτερο ανήλικο τέκνο μας, Α. Β. Συγκεκριμένα, μεταξύ το χρονικό διάστημα 2021 και 2022, κτύπησε μπροστά μου τον Α., τόσο δυνατά με αποτέλεσμα να αφήσει σημάδια στο σώμα του ανήλικου τέκνου μου. 35. Περαιτέρω, περί τις αρχές του 2022, υπήρξε ένα περιστατικό στο σπίτι των γονιών του Αιτητή, κατά το οποίο το ανήλικο τέκνο μου, Θ., μου περιέγραψε το περιστατικό βίας που έλαβε χώρα. Το ανήλικο τέκνο μου, Α., είχε σκοντάψει στο χαλί του σπιτιού, με αποτέλεσμα να χτυπήσει στο τραπέζι του σαλονιού. Ο Αιτητής εκνευρίστηκε και με δύναμη πέταξε το ανήλικο τέκνο μας πάνω στον καναπέ. 36. Αποκορύφωμα των πιο πάνω, ήταν το γεγονός ότι, περί τον Αύγουστο του 2022, ο Αιτητής χτύπησε και πάλι το ανήλικο τέκνο μας, Α., συγκεκριμένα στο μάγουλο, με αποτέλεσμα και πάλι να του αφήσει σημάδια. Η βία που ασκήθηκε ήταν μεγάλη και η δύναμη που τον χτύπησε αρκετή ώστε να αφήσει αποτυπώματα από τα δάχτυλα του στο μάγουλο του ανήλικου τέκνου μας.» Η θέση του Αιτητή ως προς το περιεχόμενο της παραγρ. 33 ανωτέρω, εκφράζεται μέσω των παραγρ. 11 και 12 της αρχικής του ένορκης δήλωσης, αυτούσιο το περιεχόμενο των οποίων μεταφέρω πιο κάτω: «11. Το Σάββατο 8.10.2022 το πρωί, αφού είχε προηγηθεί το κάλεσμα της να φύγω από το σπίτι, πήγα με τον ανήλικο Α. βόλτα στη γειτονιά, κατά τη διάρκεια της οποίας η καθ' ης η αίτηση μου έστειλε μήνυμα να πάρω πίσω τον ανήλικο για να πάνε στη Λεμεσό. Επιστρέφοντας στο συζυγικό οίκο διαπίστωσα ότι η καθ' ης η αίτηση είχε ήδη ετοιμάσει τρεις

(3)βαλίτσες ρούχα και σε ερώτηση του ανήλικου Θ. για το που θα πάνε, η καθ' ης η αίτηση απάντησε ότι θα πάνε στη Λεμεσό για λίγες μέρες. Όταν ο ανήλικος Θ. της είπε ότι δεν θα πάει μαζί της καθότι έχει σχολείο την επόμενη Δευτέρα και έτσι θα έμενε μαζί μου, η καθ' ης η αίτηση άρχισε να φωνάζει ότι τον έβαλα πάνω και κτυπούσε τα χέρια της στο τραπέζι και ταυτόχρονα να με βρίζει «μπάσταρτε και άχρηστε». Στη συνέχεια μετέβηκα στο γραφείο της Βίας στην Οικογένεια και έδωσα σχετική κατάθεση. Επιστρέφοντας στο συζυγικό οίκο περί ώρα 6:00 μ.μ. ανάφερα στον ανήλικο Θ. ότι θα πάω να μείνω στη γιαγιά του, οπόταν αυτός μου είπε ότι θα έλθει να μείνει μαζί μου. Ακολούθως απευθυνόμενος στην καθ' ης η αίτηση τη ρώτησα αν συγκατατίθεται να έλθει και ο ανήλικος Α. μαζί μου και αυτή αρνήθηκε, οπότε έφυγα μόνο με τον ανήλικο Θ. και μεταβήκαμε στο σπίτι της μητέρας μου. Το βράδυ μείναμε στο σπίτι του αδελφού μου στο Λυθροδόντα, η δε καθ' ης η αίτηση είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον ανήλικο Θ.

1. Το πρωί της 9.10.2022 η καθ' ης η αίτηση μετέβη στο σπίτι της μητέρας μου για να πάρει τον ανήλικο Θ. Με πήρε τηλέφωνο θέλοντας να μιλήσει με τον Θ., οπόταν ο τελευταίος της είπε «άσε με δεν θέλω να έλθω σπίτι». Επειδή επέμενε να τον δει, τον έπεισα και πήγαμε στο συζυγικό οίκο, όπου της είπε ότι «φοβάται να μείνει και να είναι μαζί της και ότι σπάζει πράγματα, ότι κτυπά τον παπά, ότι δεν είναι άξια για να είναι μαμά, ότι μπάνιο, σχολείο, ιδιαίτερα, να κοιμηθούν, μόνο ο παπάς τα κάνει» και απευθυνόμενος σε μένα μου είπε «παπά φύγαμε». Η Έφη Κουνουγέρη - Μανωλεδάκη, στο ίδιο σύγγραμμα της όπως και πιο πάνω, στη σελ. 193 σχολιάζει το θέμα της επίκλησης του συμφέροντος του παιδιού από το γονέα που έχει προβεί σε κακή άσκηση της γονικής μέριμνας, ως εξής: «Ο γονέας, μάλιστα, αυτός δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι η πράξη στη συγκεκριμένη περίπτωση, εξυπηρετεί πάντως το συμφέρον του παιδιού, και αν ακόμα αυτό είναι αλήθεια, αφού η διάταξη του άρθρου 1510 § 1 εδ. 1 είναι αναγκαστικού δικαίου και κατά το άρθρο 1512 το συμφέρον του παιδιού, στην περίπτωση της διαφωνίας των γονέων, μπορεί να κρίνεται μόνο από το δικαστήριο (και μάλιστα και μετά την επιχείρηση της πράξης).» Ούτε λοιπόν και το συμφέρον των παιδιών, που δεν είναι του παρόντος να το κρίνω, αναιρεί τον αντινομικό και καταχρηστικό χαρακτήρα της πράξης στην οποία έχει προβεί η Καθ΄ ης η αίτηση. Εξάλλου, η Καθ' ης η αίτηση δεν μπορεί να επιδοκιμάζει και αποδοκιμάζει την ίδια πράξη και αναφέρομαι στην πράξη «αρπαγής» του ανήλικου Θ., ανάλογα με το από ποιόν γίνεται αυτή. Από τη μια δηλαδή να επιδοκιμάζει τη γενόμενη από αυτήν «αρπαγή» του Θ., αλλά και του Α., μεταφορά και εγκατάστασή τους στη Λεμεσό και από την άλλη να αποδοκιμάζει την ισχυριζόμενη «αρπαγή» του Θ. από τον πατέρα του. Για τα επεισόδια βίας εναντίον του Α., όπως αυτά περιγράφονται στις παραγρ. 34-36 πιο πάνω, απλά επισημαίνω και επαναλαμβάνω τον 7ο λόγο ένστασης της Καθ' ης η αίτηση: «
2. Σε ότι αφορά το διάταγμα Δ.2 η Καθ' ης η αίτηση δεν έχει ένσταση στην έκδοση του και συναινεί στο να εκδοθεί αυτό και ο Αιτητής να έχει την επικοινωνία που αιτείται, παραλαμβάνοντας τα τέκνα του από την Καθ' ης η αίτηση στην οικία που διαμένουν στην Λεμεσό και να τα επιστρέφει πίσω στην Καθ' ης η αίτηση.» Ο Sir Thomas Bingham ΜR στην υπόθεση Re D and Another (minors)

(1993)2 All E.R. 693 στη σελ. 695 είπε κάτι που αναδεικνύεται πολύ επίκαιρο στην παρούσα υπόθεση: «Είναι πασίγνωστο πως όταν καταρρεύσει ο γάμος στα θύματα συγκαταλέγονται όχι μόνοι οι σύζυγοι, αλλά, και πρωτίστως, τα παιδιά τους, που στροβιλίζονται στη δίνη των πληγωμένων συναισθημάτων των γονέων τους, με κόστος πολλή δυστυχία και, όχι σπάνια, διαρκή ψυχολογική ζημιά. Είναι, επίσης, πασίγνωστο πως, όταν ο γάμος καταρρεύσει και ανακύπτουν προβλήματα που αφορούν τα παιδιά, η επίλυση των προβλημάτων αυτών μέσω της συνήθους δικαστικής αντιπαράθεσης, οδηγεί σε εξογκωμένες αλληλοκατηγορίες με αποτέλεσμα την παρόξυνση των συναισθημάτων και επίταση της έντασης». Με αυτό ως εισαγωγή θα αναφερθώ και στα γεγονότα που πραγματεύονται οι συμπληρωματικές ένορκες δηλώσεις, εκατέρωθεν. Ο ανήλικος Θ., αμέσως μετά τη συνέντευξη που είχε με το Δικαστήριο στις 17/5/2023, κατά τη μητέρα του ενόρκως δηλούσα ως και τη φίλη της, δεύτερη ενόρκως δηλούσα, Κοινωνική Λειτουργός στο επάγγελμα, εν μέσω ψυχοσωματικών προβλημάτων, αποκάλυψε σ' αυτές πως τα όσα είπε κατ' αυτήν και ειδικότερα η επιθυμία που εξέφρασε να διαμένει στη Λευκωσία, ήταν υποβολιμαία από τον πατέρα και την πατρική γιαγιά του. Η παιδίατρος που εξέτασε τον ανήλικο δε διέγνωσε οτιδήποτε παθολογικό και εξέδωσε παραπεμπτικό για παιδοψυχολόγο (ΤΕΚ 9). Στις 21/5/2023, η Καθ' ης η αίτηση προέβηκε σε σχετική καταγγελία στην Αστυνομία (ΤΕΚ 10). Στα πλαίσια διερεύνησης της πιο πάνω καταγγελίας «ο ανήλικος παραπέμφθηκε άμεσα για ψυχολογική στήριξη και διερεύνηση των θέσεων του». «Η πρώτη συνέντευξη του ανήλικου από την κλινική ψυχολόγο του κράτους στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης ορίστηκε στις 23/6/23 και όλες οι επισκέψεις αναμένεται να ολοκληρωθούν περί τα τέλη Ιουλίου». Ο ανήλικος πλέον δεν επιθυμεί και/ή φοβάται να έχει επικοινωνία με τον πατέρα του και τη γιαγιά του. Ο πατέρας στη δική του συμπληρωματική ένορκη δήλωση αρνείται τα όσα καταλογίζονται σ' αυτόν και τη μητέρα του και επισημαίνει ότι από τις 17/5/23 και εντεύθεν δεν του επιτράπηκε οποιαδήποτε επικοινωνία με τα ανήλικα τέκνα του. Ο σκοπός ενός συντηρητικού διατάγματος που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 32 του Ν.14/60 είναι κυρίως η διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης πραγμάτων (status quo) (Michael v. Brevinos Ltd (1969 1 CLR 578). Δε διαφεύγει της προσοχής μου πως αποφασίζω την ενδιάμεση αίτηση και όχι την εναρκτήρια αίτηση και την ανταπαίτηση. Μέσα στα πλαίσια αυτά διατηρώ κατά νου τη βασική αρχή της νομολογίας που προανάφερα ότι δεν είναι η ώρα για λεπτομερή αξιολόγηση της μαρτυρίας και εξαγωγή ευρημάτων (Jonitexo, πιο πάνω). Αυτό θα γίνει κατά την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης και της ανταπαίτησης υπό το φως που θα ρίξει στην υπόθεση η έκθεση του Γραφείου Ευημερίας και με συνυπολογισμό των εκ νέου απόψεων του ανήλικου Θ., ίσως και του Α. Στην Bacardi & Co. Ltd ν. Vinco Ltd

(1996)1(Β) ΑΑΔ 788, 795 υιοθετείται απόσπασμα από την Films Rover Limited ν. Cannon Film Sales Limited

(1987)1 W.LR 670, όπου αναφέρονται τα εξής: «Το κύριο δίλημμα σε σχέση με την έκδοση προσωρινών διαταγμάτων, είτε αυτά είναι απαγορευτικά ή επιτακτικά, είναι ότι υπάρχει εξ ορισμού ο κίνδυνος ότι το δικαστήριο μπορεί να πάρει εσφαλμένη απόφαση, με το νόημα ότι έχει χορηγήσει διάταγμα σε διάδικο ο οποίος αποτυγχάνει ν' αποδείξει τα δικαιώματα του κατά τη δίκη (ή θα αποτύγχανε αν υπήρχε δίκη) ή διαζευκτικά με το να παραλείψει να χορηγήσει διάταγμα σε διάδικο που επιτυγχάνει (ή θα πετύχει) στη δίκη. Αποτελεί επομένως θεμελιώδη αρχή ότι το δικαστήριο πρέπει να υιοθετήσει εκείνη την πορεία η οποία φαίνεται ότι ενέχει τους λιγότερους κινδύνους αδικίας εάν ήθελε φανεί ότι η απόφαση του ήταν `εσφαλμένη' με το πιο πάνω νόημα. Οι κατευθυντήριες γραμμές για τη χορήγηση και των δύο ειδών προσωρινών διαταγμάτων πηγάζουν από αυτή την αρχή». Κλήθηκα από την Καθ' ης η αίτηση να συνυπολογίσω το γεγονός της προσαρμογής των παιδιών στο περιβάλλον που βρίσκονται από τις 10/10/2022 και να το διατηρήσω, ώστε να επιτευχθεί η σταθερότητα στη ζωή των παιδιών, όπως το συμφέρον τους επιτάσσει. Επ' αυτού, υπενθυμίζω κάτι και στους δύο διαδίκους, που καλό είναι να έχουν μόνιμα υπόψη τους. Δεν είναι μόνο οι αποφάσεις του Δικαστηρίου που πρέπει να αποβλέπουν στο συμφέρον του Θ. και του Α. Και οι δικές τους αποφάσεις σχετικά με την άσκηση της γονικής τους μέριμνας πρέπει να αποβλέπουν στο συμφέρον τους. Η γονική μέριμνα ως δικαίωμα αλλά και καθήκον των γονέων ασκείται από κοινού και ο ένας γονέας πρέπει να διευκολύνει, ακόμη και να παροτρύνει, τον άλλο στην άσκησή της και όχι με τις πράξεις ή παραλείψεις του να τον αποτρέπει και αποκλείει από την άσκησή της. Αντιμετώπισα από τους συνηγόρους της Καθ' ης η αίτηση και τη θέση «ότι από τα αιτητικά του Αιτητή στη μονομερή αίτηση φαίνεται να αναγνωρίζει και να αποδέχεται την ανάθεση της φύλαξης των ανηλίκων στην Καθ' ης η αίτηση και αυτό που αιτείται είναι ρύθμιση διευρυμένης επικοινωνίας.» Οι αιτούμενες θεραπείες στην πιο πάνω αίτηση, συγκρινόμενες βέβαια με εκείνες της εναρκτήριας αίτησης, ουδόλως συνηγορούν με την πιο πάνω θέση. Υπάρχει, θεωρώ, παρερμηνεία η οποία βασίζεται στη θέση του Αιτητή, όπως αυτή εκφράζεται στην παράγρ. 22 της αρχικής του ένορκης δήλωσης, πως είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει τη χρήση της συζυγικής κατοικίας στην Αιτήτρια ώστε να διαμένουν σ' αυτήν η ίδια με τα παιδιά. Σε τέτοια περίπτωση δε ο ίδιος θα επικοινωνούσε με τα ανήλικα ως επιζητεί. Περαιτέρω, στην παράγρ. 24 της πιο πάνω ένορκης δήλωσής του, δηλώνει έτοιμος να έχει τη φύλαξη των παιδιών. Το ίδιο επαναλαμβάνεται και στη γραπτή αγόρευση του συνηγόρου του. Τέλος, ως προς την επικοινωνία του Αιτητή με τα ανήλικα, οι συνήγοροι της Καθ' ης η αίτηση, χωρίς να συμφωνούν ως προς την έκτασή της, αναφέρουν στη γραπτή τους αγόρευση ότι «δεν υπάρχει καμία ένσταση στην ρύθμιση της ... ειδικότερα μετά την ολοκλήρωση των συνεντεύξεων της ψυχολόγου του Κράτους στα πλαίσια διερεύνησης καταγγελίας για άσκηση ψυχικής βίας στον ανήλικο υιό των διαδίκων Θ. από τον Αιτητή και τη μητέρα του Αιτητή.» Η ανάγκη εξεύρεσης λύσης εξασφαλιστικής του συμφέροντος των ανηλίκων, ενόψει της έντονης αντιδικίας και αντιπαράθεσης των γονέων τους, ενεργοποιεί το καθήκον του Δικαστηρίου, έπειτα από σφαιρική θεώρηση όλων των δεδομένων της υπόθεσης (Δ. Χ κ.ά. ν. Διευθύντρια Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, Έφ. Αρ. 6/2020, ημερ. 25/6/2020) στην έκδοση των ακόλουθων προσωρινών διαταγμάτων:

1. Διάταγμα με το οποίο ανατίθεται τον Αιτητή η φύλαξη και η φροντίδα των ανήλικων τέκνων των διαδίκων Θ. και Α. Οι λοιπές πτυχές της γονικής μέριμνας θα ασκούνται από κοινού από τους διαδίκους.
2. Διάταγμα με το οποίο προσδιορίζεται ως τόπος διαμονής των πιο πάνω ανήλικων τέκνων των διαδίκων ο εκάστοτε τόπος διαμονής του Αιτητή στη Λευκωσία.
3. Διάταγμα με το οποίο επιτρέπεται στον Αιτητή να εγγράψει τον ανήλικο Θ. στο δημοτικό σχολείο και τον ανήλικο Α. σε νηπιαγωγείο χωρίς την προς τούτο συγκατάθεση της Καθ' ης η αίτηση.
4. Διάταγμα με το οποίο ρυθμίζεται το δικαίωμα επικοινωνίας της Καθ' ης η αίτηση με τα πιο πάνω ανήλικα τέκνα της: (α) Κάθε Τετάρτη από η ώρα 5.00 μ.μ. έως η ώρα 7.00 μ.μ. (β) Κάθε πρώτη, τρίτη και ούτω καθεξής εβδομάδα, από η ώρα 6.00 μ.μ. της Παρασκευής έως η ώρα 6.00 μ.μ. της Κυριακής. (γ) Την περίοδο των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, τον πρώτο ισχύος του παρόντος διατάγματος, την περίοδο από η ώρα 6.00 μ.μ. της 23ης Δεκεμβρίου έως η ώρα 6.00 μ.μ. της 30ης Δεκεμβρίου, και το δεύτερο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος, την περίοδο από η ώρα 6.00 μ.μ. της 30ης Δεκεμβρίου έως η ώρα 6.00 μ.μ. της 6ης Ιανουαρίου, και ούτω καθεξής και εναλλάξ κάθε επόμενο χρόνο. Κατά την περίοδο των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς του 2023 η Καθ' ης η αίτηση θα ασκήσει το πιο πάνω δικαίωμα επικοινωνίας της την 1η περίοδο. (δ) Την περίοδο του Πάσχα, τον πρώτο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος, την περίοδο από η ώρα 6.00 μ.μ. της Κυριακής των Βαΐων έως η ώρα 6.00 μ.μ. της Κυριακής του Πάσχα, και το δεύτερο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος, την περίοδο από η ώρα 6.00 μ.μ. της Κυριακής του Πάσχα έως η ώρα 6.00 μ.μ. της Κυριακής του Θωμά. Κατά την περίοδο του Πάσχα του 2024 η Καθ' ης η αίτηση θα ασκήσει το πιο πάνω δικαίωμα επικοινωνίας της την 1η περίοδο. (ε) Την περίοδο των θερινών διακοπών, τον πρώτο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος, τις περιόδους από η ώρα 10.00 π.μ. της 1ης Ιουλίου έως η ώρα 6.00 μ.μ. της 15ης Ιουλίου και από η ώρα 10.00 π.μ. της 1ης Αυγούστου έως η ώρα 6.00 μ.μ. της 15ης Αυγούστου και το δεύτερο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος, τις περιόδους από η ώρα 6.00 μ.μ. της 15ης Ιουλίου έως η ώρα 10.00 π.μ. της 1ης Αυγούστου και από η ώρα 6.00 μ.μ. της 15ης Αυγούστου έως η ώρα 6.00 μ.μ. της 31ης Αυγούστου, και ούτω καθεξής και εναλλάξ κάθε επόμενο χρόνο. Κατά την περίοδο των θερινών διακοπών του 2023 η Καθ' ης η αίτηση θα ασκήσει το πιο πάνω δικαίωμα επικοινωνίας της τις 1ες περιόδους. Νοείται ότι όταν τα ανήλικα θα βρίσκονται με τον Αιτητή σε σχέση με μια από τις πιο πάνω περιόδους των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, του Πάσχα και των θερινών διακοπών, το δικαίωμα επικοινωνίας της Καθ' ης η αίτηση υπό στοιχείο 4(α) και (β) ανωτέρω αναστέλλεται για την περίοδο αυτή. Ο Αιτητής διατάσσεται να παραδίδει στην και να παραλαμβάνει από την Καθ' ης η αίτηση στον τόπο διαμονής του τα πιο πάνω ανήλικα τέκνα τους τις ημέρες και ώρες, όπως πιο πάνω αναφέρεται. Η Καθ' ης η αίτηση διατάσσεται να παραλαμβάνει από και να παραδίδει στον Αιτητή στον τόπο διαμονής του τα πιο πάνω ανήλικα τέκνα τους τις ημέρες και ώρες, όπως πιο πάνω αναφέρεται. Ως ημερομηνία έναρξης της ισχύος των πιο πάνω διαταγμάτων ορίζεται η 1η/8/2023 Ως προς τα έξοδα, θεωρώ υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης αλλά και λόγω ιδίως της φύσεως της, ότι η πιο κατάλληλη διαταγή είναι όπως αυτά ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της εναρκτήριας αίτησης, σε καμία περίπτωση όμως να είναι εναντίον του Αιτητή. (Υπ.) ............ Δ. Κούσιου, Πρ. /ΚΤ [1] Για τη διαπίστωση ότι ο γονέας έχει προβεί σε κακή άσκηση της γονικής μέριμνας αρκεί το γεγονός ότι αυτός ενέργησε μονομερώς σε περίπτωση όπου απαιτούνταν από κοινού άσκηση, και δεν είναι απαραίτητη και η απόφαση του δικαστηρίου που επιλύνει τη διαφωνία των γονέων υπέρ του άλλου γονέα· μάλιστα, και αν ακόμα το δικαστήριο δικαιώσει τελικά το γονέα που ενέργησε μονομερώς, με τον ισχυρισμό ότι η πράξη του εξυπηρετούσε πραγματικά το συμφέρον του παιδιού, και πάλι έχει υπάρξει κακή άσκηση της γονικής μέριμνας από την πλευρά αυτού του γονέα, που έσπευσε να κρίνει ο ίδιος ποιο ήταν το συμφέρον του παιδιού και δεν περίμενε την κρίση του δικαστηρίου, που μόνο αυτό είναι αρμόδιο, κατά το άρθρο 1512, να αποφαίνεται για το συμφέρον του παιδιού σε περίπτωση διαφωνίας των γονέων (βλ. και την προηγ. σημ. 3 στο V 4 β). cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο