M.(M.)M. ν. Α.(A.)X., Αρ. Αίτησης: 49/2022, 7/6/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Δικαιοδοσία Περιουσιακών Διαφορών Ενώπιον: Φ. Κωνσταντίνου, Δ. Αρ. Αίτησης: 49/2022 Μεταξύ: M.(M.)M. Αιτήτρια και Α.(A.)X. Καθ΄ ου η αίτηση ------------------------------- Ημερομηνία: 7 Ιουνίου 2023 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: κα Γ. Γιάγκου Για τον Καθ'ου η Αίτηση: Καμιά εμφάνιση ΑΠΟΦΑΣΗ (ex tempore) H αιτήτρια ζητά με την εναρκτήρια αίτηση την έκδοση απόφασης για τη ρύθμιση των περιουσιακών διαφορών της με τον καθ'ου η αίτηση με βάση τον περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμο του 1991 (Ν232/91), στο εξής «ο Νόμος». Ζητά τη συνεισφορά της στην αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση, που απέκτησε κατά τη διάρκεια του γάμου τους. Ο καθ'ου η αίτηση αρχικά εμφανίστηκε στη διαδικασία ζητώντας χρόνο να διορίσει δικηγόρο και να καταχωρίσει έκθεση υπεράσπισης. Στη συνέχεια δεν εμφανίστηκε στη διαδικασία και η αιτήτρια προέβηκε σε απόδειξη της αίτησης της καταχωρώντας ένορκη δήλωση. Ανέφερε στη ένορκη δήλωση της, που αποτέλεσε τη μαρτυρία της, τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Tέλεσαν γάμο το
- Απέκτησαν δύο τέκνα, που είναι ανήλικα. Επήλθε διάσταση στην έγγαμη συμβίωση τους περί το Μάρτιο
- Εκδόθηκε απόφαση λύσης του γάμου τους στις 22.3.
- Έπαυσε να εργάζεται το 2011 λόγω προβλημάτων με την εγκυμοσύνη της. Ο καθ'ου η αίτηση εργαζόταν με μηνιαίο μισθό €1.
- Ίδρυσε το 2014 εταιρεία λειτουργίας δύο περιπτέρων με άλλο μέτοχο. Η ίδια άρχισε να εργάζεται στα περίπτερα της επιχείρησης το 2015 με μηνιαίο μισθό €
- Έπαυσε να εργάζεται στο χρόνο της διάστασης, το
- Ο καθ'ου η αίτηση έλεγε στην ίδια ότι το μηνιαίο εισόδημα του ήταν €2.
- Ο καθ'ου η αίτηση πλήρωνε τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, νερού και διαδικτύου χωρίς άλλη συνεισφορά στα οικογενειακά έξοδα. Η ίδια διέθετε το μισθό της και το ενοίκιο διαμερίσματος, που ήταν δωρεά στην ίδια από το θείο της, μηνιαίου ποσού €350 και αργότερα €500, στα οικογενειακά έξοδα. Ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια του γάμου συνεισέφερε στην καθαριότητα της κατοικίας και της οικογένειας και στη φροντίδα των τέκνων. Κατά το χρόνο της διάστασης ο καθ'ου η αίτηση πώλησε τις μετοχές και την επιχείρηση. Έλαβε €80.000 για το ένα περίπτερο και €40.000 για το άλλο. Ανέφερε ότι ο καθ'ου η αίτηση συνήψε δάνειο στις 30.8.2016 ποσού €66.500 με εγγυήτρια την ίδια. Ο καθ'ου η αίτηση έλεγε ότι το δάνειο θα το διέθετε για την επιχείρηση του ενώ χρησιμοποίησε το ποσό για να «αυξήσει προσωπική περιουσία από ό,τι φάνηκε εκ των υστέρων». Η αιτήτρια περιόρισε με τη μαρτυρία της την αξίωση της στο ποσό €40.000, στο 1/3 της αύξησης της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση. Η δικηγόρος της ανέφερε στις διευκρινίσεις κατά την απόδειξη της αίτησης ότι προκύπτει από τη μαρτυρία της αιτήτριας ότι το δάνειο του καθ'ου η αίτηση δεν χρησιμοποιήθηκε για την επιχείρηση επισημαίνοντας ότι δηλώθηκε στην τράπεζα ότι ο σκοπός του δανείου ήταν προσωπικός του καθ'ου η αίτηση. Νομική πτυχή - Αξιολόγηση μαρτυρίας - Κατάληξη Παρατίθεται η νομοθετική και η νομολογιακή στήριξη για την εξέταση της απαίτησης. Στο άρθρο 14 του Νόμου ορίζεται: «
(1)Σε περίπτωση που ο γάμος λυθεί ή ακυρωθεί, ή σε περίπτωση διάστασης των συζύγων, και η περιουσία του ενός συζύγου έχει αυξηθεί, ο άλλος σύζυγος, εφόσον συνέβαλε με οποιοδήποτε τρόπο στην αύξηση αυτή, δικαιούται να εγείρει αγωγή στο Δικαστήριο και να απαιτήσει την απόδοση του μέρους της αύξησης το οποίο προέρχεται από τη δική του συμβολή.
(2)Η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά.
(3)Στην αύξηση της περιουσίας των συζύγων δεν υπολογίζεται ό,τι αυτοί απέκτησαν: (α) Από δωρεά, κληρονομιά, κληροδοσία ή άλλη χαριστική αιτία. (β) με διάθεση περιουσίας που αποκτήθηκε με τις αναφερόμενες στην παράγραφο (α) αιτίες.» Στο άρθρο 2 ερμηνεύεται η λέξη «περιουσία» ως εξής: «′περιουσία′ σημαίνει την κινητή και ακίνητη ιδιοκτησία η οποία αποκτήθηκε πριν από το γάμο με την προοπτική του γάμου ή οποτεδήποτε μετά τη σύναψη του γάμου από οποιοδήποτε από τους συζύγους.» Στο άρθρο 14
(2)του Νόμου ορίζεται: «Η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά.» Στην απόφαση Α. Ορφανίδης ν. Ν. Ορφανίδη
(1998)1 Α.Α.Δ. 179, 187, 189 έχουν τεθεί οι αρχές για την επίλυση των περιουσιακών διαφορών των συζύγων. Λέχθηκαν τα ακόλουθα: «.αφετηρία για την επίλυση διαφορών αυτής της φύσης αποτελεί η διαπίστωση των περιουσιακών στοιχείων των συζύγων κατά το χρόνο του γάμου. Σε δεύτερο στάδιο, έρχεται η διαπίστωση της αύξησης, (αν υπάρχει), και σε τρίτο η προέλευση της αύξησης και η συνάρτησή της με τη συνεισφορά του ετέρου των συζύγων στην πραγμάτωσή της.» Καθώς και τα πιο κάτω: «Η αύξηση της περιουσίας είναι στοιχείο σχετικό. Συναρτάται, αφενός, με την αξία της περιουσίας και αφετέρου, με τις οικονομικές υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη. Το αντικείμενο του μερισμού είναι η αύξηση της περιουσίας, όχι αυτή τούτη η περιουσία. ................................................................................ Το πρώτο που πρέπει να τυγχάνει εξακρίβωσης είναι η αύξηση της περιουσίας του συζύγου ώστε να διαπιστωθεί το αντικείμενο του πιθανού διαμοιρασμού. Εξαιρείται από τη διανομή και δεν προσμετρά ως αύξηση περιουσία η οποία δωρίζεται σε σύζυγο καθώς και το προϊόν της διάθεσης της. Το δεύτερο θέμα που εξετάζεται είναι κατά πόσο ο έτερος των συζύγων συνεισέφερε στην αύξηση, άμεσα ή έμμεσα, και το τρίτο, ο καθορισμός του ύψους της συνεισφοράς. Εάν η μαρτυρία δεν είναι καταληκτική, ως προς την έκταση της συνεισφοράς, υπεισέρχεται το τεκμήριο που δημιουργεί το άρθρο 14
(2)του νόμου.» Παραθέτω το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Α. Θεωρή ν. Δ. Χρυσοστόμου
(2003)1 ΑΑΔ 386, 389, στην οποία λέχθηκε: «Ως εκ τούτου, εφόσον δεν είχε αποδειχθεί ούτε μεγαλύτερη, ούτε μικρότερη, αλλά ούτε και ανύπαρκτη συνεισφορά της εφεσίβλητης στην αύξηση της ακίνητης περιουσίας του εφεσείοντος, ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο προχώρησε και εφάρμοσε το τεκμήριο του εδαφίου
(2)του άρθρου 14 του Νόμου σύμφωνα με το οποίο, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά, η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης.» Σχετική με τα επίδικα θέματα της εξεταζόμενης υπόθεσης είναι και η απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Κ. Βασιλείου ν. Μ. Βασιλείου
(2012)1Α ΑΑΔ 279 στην οποία παραπέμπω. Δέχομαι τη μαρτυρία της αιτήτριας ως ορθή και αληθή. Παρέμεινε αναντίλεκτη. Προκύπτει από αυτή ότι συνεισέφερε με το μισθό της, το ενοίκιο και την προσωπική φροντίδα της κατοικίας και της οικογένειας στην αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση όσο αφορά την εταιρεία. Η αξία του μεριδίου του καθ'ου η αίτηση που εισέπραξε ήταν €120.000. Το ποσό του δανείου του καθ'ου η αίτηση δεν χρησιμοποιήθηκε για την επιχείρηση του αλλά για προσωπικούς σκοπούς. Με βάση τη μαρτυρία της αιτήτριας, καταλήγω ότι η αιτήτρια έχει αποδείξει ότι συνεισέφερε στην αύξηση της περιουσίας του καθ'ου η αίτηση ως προς την εταιρεία. Δεν απέδειξε με θετικό τρόπο την έκταση της συνεισφορά της. Δεν μπορεί να εξευρεθεί με πραγματικό υπολογισμό η συνεισφορά της στην απόκτηση της επίδικης περιουσίας του καθ'ου η αίτηση. Συνεπώς εφαρμόζεται το τεκμήριο του άρθρου 14
(2)του Νόμου που παρατέθηκε ανωτέρω. Παραπέμπω στην Α. Θεωρή ν. Δ. Χρυσοστόμου και Κ. Βασιλείου ν. Μ. Βασιλείου (ανωτέρω). Καταλήγω ότι η συνεισφορά της αιτήτριας εκτείνεται στο 1/3 της αύξησης της επίδικης περιουσίας του καθ'ου η αίτηση. Συνεπώς η συνεισφορά της είναι το 1/3 του ποσού των €120.000 το οποίο αποτελεί την καθαρή περιουσία του καθ'ου η αίτηση κατά τον ουσιώδη χρόνο και αντικείμενο διαμοιρασμού μεταξύ των διαδίκων, δηλαδή €40.000, όπως περιόρισε την απαίτηση της. Εκδίδεται απόφαση υπέρ της αιτήτριας και εναντίον του καθ'ου η αίτηση για ποσό €40.000. Ο καθ'ου η αίτηση διατάσσεται να καταβάλει στην αιτήτρια ποσό €40.000. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της αιτήτριας και εναντίον του καθ'ου η αίτηση €700 πλέον Φ.Π.Α., όπως τα περιόρισε η δικηγόρος της. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. sn cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο