Α. Π. ν. Χ. Σ., Αρ. Αίτησης 351/2022, 3/8/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Χατζηαθανασίου Σιαμτάνη, Π. Αρ. Αίτησης 351/2022 Μεταξύ: Α. Π. εκ Πάφου Αιτητής και Χ. Σ. εκ Λεμεσού Καθ' ης η Αίτηση Ενδιάμεση Αίτηση ημερ. 23/11/2022 Ημερομηνία: 3 Αυγούστου 2023 Εμφανίσεις: Για τον Αιτητή: Α. Γεωργίου Για την Καθ' ης η αίτηση: κα Λ. Μουσκή ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με τη μονομερή αίτηση ημερομηνίας 23/11/2022 η οποία μετά την επίδοση της κατέστη αίτηση δια κλήσεως, ο Αιτητής αιτείται όπως το Δικαστήριο εκδώσει τα ακόλουθα προσωρινά διατάγματα:
- Διάταγμα του Δικαστηρίου προσδιορίζον ως τόπο διαμονής του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Α. Π. τον τόπο διαμονής της Καθ' ης η Αίτηση μητέρας της, Χ. Σ. που σήμερα βρίσκεται στην οδό ΧΧΧ, Ζακάκι Λεμεσός τον εκάστοτε τόπο διαμονής της Καθ' ης η Αίτηση εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας.
- Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να ρυθμίζει την επικοινωνία του Αιτητή με το ανήλικο τέκνο των διαδίκων ως ακολούθως: A) Κάθε Τετάρτη από η ώρα 13.00 μέχρι και την 18.00 ο Αιτητής θα παίρνει και θα επιστρέφει την ανήλικη στην οικία της Καθ' ης η Αίτηση στην οδό ΧΧΧ Ζακάκι Λεμεσού. Β) Κάθε Σαββατο από η ώρα 13.00 μέχρι και την 19.00 ο Αιτητής θα παίρνει και θα επιστρέφει την ανήλικη στην οικία της Καθ' ης η Αίτηση στην οδό ΧΧΧ στο Ζακάκι Λεμεσού.
- Οποιοδήποτε άλλο διάταγμα το Δικαστήριο ήθελε κρίνει εύλογο υπό τις περιστάσεις. Με την εναρκτήρια αίτηση του Αιτητή επιζητείται η ρύθμιση της γονικής μέριμνας της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων. Ζητά όπως ο τόπος διαμονής της ανήλικης καθοριστεί ο τόπος διαμονής της Καθ' ης η Αίτηση και όπως ο ίδιος έχει αρχικά ένα περιορισμένο δικαίωμα επικοινωνίας και όταν η ανήλικη συμπληρώσει το ένα έτος όπως το δικαίωμα του διευρυνθεί. Ο Αιτητής στην ένορκο δήλωση που συνοδεύει την αίτηση του αναφέρεται στην απόκτηση της ανήλικης θυγατέρας του με την Καθ' ης η Αίτηση η οποία προήλθε από την ελεύθερη ένωση τους στις 15/6/2022 την οποία και αναγνώρισε εκούσια. Όπως αναφέρει συζούσε με την Καθ' ης η Αίτηση την Πάφο, όμως οι σχέσεις τους δεν άργησαν να παρουσιάσουν προβλήματα και τσακωμοί για ασήμαντα πράγματα. Η Καθ' ης η Αίτηση όπως ισχυρίζεται έβρισκε συνέχεια δικαιολογίες και αφορμές για να τσακωθεί μαζί του, με βασική αιτία την μετακόμιση της στη Λεμεσό στο σπίτι της μητέρας της. Στις 20/10/2022 η Καθ' ης η Αίτηση απλά του ανακοίνωσε ότι φεύγει και πάει στη Λεμεσό με τη μητέρα της μεταφέροντας και την ανήλικη μαζί τους και πως αν ήθελε θα μπορούσε να την ακολουθήσει. Από τη στιγμή που εγκατέλειψε το σπίτι τους στην Πάφο, όπως αναφέρει ο Αιτητής η ανήλικη διαμένει με την Καθ' ης η Αίτηση στη Λεμεσό στο σπίτι της μητέρας της και οι σχέσεις τους είναι μόνο τυπικές. Έκτοτε ο ίδιος κάνει υπεράνθρωπες προσπάθειες για να αξιοποιήσει ποιοτικό χρόνο με τη θυγατέρα του όμως η Καθ' ης η Αίτηση βρίσκει διάφορα προσκόμματα και δικαιολογίες ώστε να μην του επιτρέπει την επικοινωνία με το παιδί του. Η στάση της και το γεγονός ότι έχει φύγει από την Επαρχία Πάφου όπου ζούσαν και μεγάλωναν τη θυγατέρα τους, του δημιούργησε άγχος και φόβο σε ότι αφορά την επικοινωνία με το παιδί του αφού οι σχέσεις τους με τη μητέρα της Καθ' ης η Αίτηση δεν είναι καλές και θεωρεί ότι την επηρεάζει αρνητικά στο να του στερεί το δικαίωμα του να περνά ποιοτικό χρόνο μαζί της. Η θυγατέρα του εξ' όσων καλύτερα γνωρίζει έχει πάψει εδώ και καιρό να θηλάζει και λαμβάνει έτοιμο γάλα. Περαιτέρω όπως αναφέρει ο ίδιος έχει τις γνώσεις και την ικανότητα να τη φροντίζει και να περνά χρόνο μαζί της, αφού κατά τη διάρκεια της συμβίωσης περνούσε αρκετό χρόνο μαζί της, της άλλαζε τις πάνες της την τάιζε και της παρείχε θαλπωρή φροντίδα και αγάπη, ως εκ τούτου είναι σε θέση να παρέχει τα πάντα στη θυγατέρα του, ενώ ταυτόχρονα έχει εξοπλίσει το σπίτι του με όλα τα απαιτούμενα χρειώδη για τη θυγατέρα του. Θεωρεί ορθό και δίκαιο, αλλά και ότι είναι επείγον όπως εκδοθεί ένα προσωρινό διάταγμα επικοινωνίας με την ανήλικη θυγατέρα του. Περαιτέρω με τη μετακίνηση της Καθ' ης η Αίτηση στη Λεμεσό, όπως αναφέρει, υπάρχει κίνδυνος να αποξενωθεί το παιδί από τον ίδιο και τους συγγενείς του. Είναι δε προς το συμφέρον του παιδιού να έχει επικοινωνία μαζί του, όπως και με τους δικούς του συγγενείς και τους παππούδες του. Η αίτηση προσέκρουσε στην ένσταση της Καθ' ης η αίτηση η οποία πρόβαλε 14 λόγους ένστασης, για τους οποίους η αίτηση θα πρέπει ν' απορριφθεί. Προβάλλεται καταρχάς ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις έκδοσης των αιτούμενων διαταγμάτων, ότι η νομική βάση της αίτησης δεν δικαιολογεί την έκδοση τους και είναι ελλιπής καθώς δεν αναφέρεται το άρθρο 9 του περί πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ.6 και ότι έχει εκδοθεί μονομερώς προσωρινό διάταγμα για τον τόπο διαμονής της ανήλικης στην αίτηση γονικής μέριμνας 373/
- Προβάλλεται περαιτέρω ότι υπάρχει απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων και/ή παρατίθενται ψευδή γεγονότα. Επίσης ότι οι αιτούμενες θεραπείες αντίκεινται προς το συμφέρον του παιδιού, ότι η επιδιωκόμενη επικοινωνία του πατέρα είναι υπερβολική και ότι το ενδιαφέρον του είναι όψιμο. Αλλά και ότι το ανήλικο είναι πολύ μικρό και το συμφέρον του υπαγορεύει τη μη απομάκρυνση του ανήλικου από την Καθ' ης η Αίτηση, καθώς ο Αιτητής είναι άστατος, ανεύθυνος και επικίνδυνος και ότι με την έκδοση διαταγμάτων θα υπάρχει κίνδυνος τόσο για τη ψυχική υγεία όσο και τη σωματική υγεία της ανήλικης. Τέλος προβάλλεται ότι δεν έχει υποδειχθεί ότι θα είναι αδύνατο να απονεμηθεί σε μεταγενέστερο στάδιο. Τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η ένσταση της Καθ' ης η Αίτηση φαίνονται στην ένορκο δήλωση της ημερομηνίας 27/1/
- Αφού παραδέχεται η Καθ' ης η Αίτηση την ύπαρξη ερωτικής σχέσης με τον Αιτητή και ότι απέκτησαν την ανήλικη, απορρίπτει τους ισχυρισμούς του ότι συμβίωναν και υποστηρίζει ότι κάποιες μέρες της εβδομάδας διέμενε μαζί του στην Πάφο και τις υπόλοιπες μέρες διέμενε με την ανήλικη στην πατρική της κατοικία στη Λεμεσό. Αποδίδει στη συνέχεια την κατάρρευση της σχέσης τους στη συμπεριφορά του Αιτητή και παραθέτει περιστατικά τα οποία όπως ισχυρίζεται οδήγησαν στην οριστική διάλυση της σχέσης τους. Όπως ισχυρίζεται, ο Αιτητής είναι νευρικός και δεν έχει την υπομονή και την ικανότητα για να έχει επικοινωνία με την ανήλικη και δεν μπορεί να ανταποκριθεί στα γονικά του καθήκοντα. Επίσης θεωρεί ότι είναι επικίνδυνος για τη σωματική όσο και ψυχική υγεία της ανήλικης. Απορρίπτει τα όσα ο Αιτητής ισχυρίζεται, ότι η ίδια παρεμποδίζει την επικοινωνία του με την ανήλικη και ισχυρίζεται ότι από τη ρήξη της σχέσης τους ο Αιτητής δεν ενδιαφέρθηκε να μεταβεί στη Λεμεσό με σκοπό ν' ασκήσει την επικοινωνία με τη θυγατέρα του και ότι η ίδια αναγκαζόταν να μεταφέρει την ανήλικη στην Πάφο για να περνά χρόνο με τον πατέρα της. Περαιτέρω αναφέρει ότι από τη γέννηση της ανήλικης, η επικοινωνία του Αιτητή με τη θυγατέρα του γίνεται στην παρουσία της ίδιας. Επίσης όπως ισχυρίζεται, ο Αιτητής δεν διαθέτει παιδικό κάθισμα στο όχημα του και παρά την παράλειψη του αυτή στα πλαίσια της άσκησης του δικαιώματος του στην Πάφο επέμενε όπως μεταφέρει την ανήλικη στην πατρική του κατοικία, χωρίς να έχει το απαραίτητο κάθισμα. Είναι ακόμα η θέση της ότι ο Αιτητής από τη γέννηση της ανήλικης, καμία απολύτως συμμετοχή δεν είχε στις ανάγκες αυτής και κατ' επέκταση δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις καθημερινές ανάγκες φροντίδας και περιποίησης της. Όπως αναφέρει στη συνέχεια στα πλαίσια της επικοινωνίας του ο Αιτητής εκτόξευε απειλές εναντίον της, την εκβίαζε για τις δικαστικές διαδικασίες που εκκρεμούν μεταξύ τους αλλά και για το ποσό που ο ίδιος θα συνεισφέρει για τις ανάγκες της ανήλικης. Περαιτέρω ισχυρίζεται ότι ο Αιτητής έφτασε να την απειλήσει ότι εάν δεν συναινέσει στις απαιτήσεις του, ότι θα προσφύγει σε άλλα μέτρα προκαλώντας της βλάβη αλλά και στα συγγενικά της πρόσωπα. Κατήγγειλε τον Αιτητή στην Αστυνομία, ο Αιτητής διώχθηκε ποινικά και εκδόθηκε διάταγμα με το οποίο απαγορεύεται σ' αυτόν να επισκέπτεται και να παρενοχλεί την Καθ' ης η Αίτηση. Όσον αφορά την ανήλικη αναφέρει ότι έχει διαγνωστεί με γαστροστομαχική παλινδρόμηση, με αποτέλεσμα να χρειάζεται ειδική επίβλεψη και προσοχή κατά τη σίτιση της την οποία δεν μπορεί να προσφέρει ο Αιτητής. Όπως αναφέρει περαιτέρω εάν πραγματικό μέλημα του Αιτητή ήταν η επικοινωνία με την ανήλικη, θα αποδεχόταν όπως γίνεται στην παρουσία της, πλην όμως εκδικητικά προς το πρόσωπο της, απαιτεί όπως ασκεί ελεύθερη επικοινωνία με τη θυγατέρα τους. Για τους πιο πάνω λόγους θεωρεί ότι η έκδοση των διαταγμάτων δεν εξυπηρετεί το συμφέρον της ανήλικης αλλά αντίθετα το βλάπτει. Το Δικαστήριο αρχικά έδωσε την ευκαιρία στους διαδίκους, μετά από αιτήματα τους, για εφαρμογή τρόπου επικοινωνίας ή για επίτευξη συμβιβασμού. Παρά το γεγονός ότι πραγματοποιήθηκαν κάποιες επικοινωνίες του Αιτητή με την ανήλικη θυγατέρα του χωρίς ιδιαίτερο πρόβλημα, δεν κατέστη εφικτό να καταλήξουν σε οποιοδήποτε πρόγραμμα επικοινωνίας. Οι δικηγόροι των διαδίκων προχώρησαν σε ακρόαση με γραπτές αγορεύσεις στις οποίες ο καθένας παραπέμποντας στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης και στη νομολογία υποστήριξε τις θέσεις του. Τονίζω σε αυτό το σημείο ότι θα λάβω υπόψη μου το περιεχόμενο των ενόρκων δηλώσεων και όχι οποιαδήποτε μαρτυρία τέθηκε με τις αγορεύσεις των ευπαίδευτων δικηγόρων των διαδίκων και έγγραφα που επισυνάφθηκαν, προς αντίκρουση οποιωνδήποτε ισχυρισμών του άλλου διαδίκου, καθώς οι αγορεύσεις δεν προσφέρονται ως μέσο για εισαγωγή νέας μαρτυρίας. Νομική Πτυχή Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος στη βάση του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60, ως έχει τροποποιηθεί, θα πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, (β) η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγοντας σε θεραπεία στην αγωγή, και (γ) ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε κατοπινό στάδιο, εκτός εάν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. (Βλ. μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates and Others
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Τσιολάκκη και άλλη ν. Στυλιανίδη
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 782, Πουργουρίδη κ.ά. ν. Μέζου κ.ά.,
(1994)1 Α.Α.Δ. 201, Κυτάλα κ.ά. ν. Χρυσάνθου κ.ά.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co.
(1997)(Γ) 1 Α.Α.Δ. 1791). Το Δικαστήριο πρέπει επίσης στο τελικό στάδιο να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου ν. Χ''Βασίλη
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 152). Πρόσθετα, το Δικαστήριο δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα πάνω στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas,
(1984)1 Α.Α.Δ. 263). Εξέταση της αίτησης Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω αρχές θα εξετάσω κατά πόσο ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις έκδοσης προσωρινού διατάγματος σε συνάρτηση με τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο του 1990 (Ν.216/90). Τα ζητήματα για τα οποία επιζητείται ρύθμιση από το Δικαστήριο αποτελούν επί μέρους πτυχές της γονικής μέριμνας του παιδιού τους. Σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)(α) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90), η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι το ασκούν από κοινού. Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν.215/90 επίσης, αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς. Σύμφωνα με το άρθρο 6
(2)(α) του Ν.216/90, η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να αποβλέπει προς το συμφέρον του τέκνου. [Βλ. Ευγ. Στυλιανού ν. Βασ. Στυλιανού
(1993)1 Α.Α.Δ. 130, Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ντούμα κ. ά.
(2001)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1911, Σοφοκλέους ν. Τσεσμέλογλου
(2006)1 (Β) Α.Α.Δ. 1153]. Το δικαίωμα επικοινωνίας ρυθμίζεται από το άρθρο 17 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου, Ν.216/1990, οι διατάξεις του οποίου έχουν ως κατωτέρω: «
- Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας μ' αυτό.
- Σε περίπτωση διαφωνίας όσον αφορά την άσκηση του δικαιώματος προσωπικής επικοινωνίας αποφασίζει το Δικαστήριο.
- Στην απόφαση του το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και εφαρμόζει κατ' αναλογία τις πρόνοιες του άρθρου 6.» Προτού προχωρήσω στην εξέταση του αιτήματός του, θεωρώ αναγκαίο να παραπέμψω στα πιο κάτω αποσπάσματα, από τη βιβλιογραφία και τη νομολογία, τα οποία είναι άκρως διαφωτιστικά ως προς τη φύση, τη λειτουργία και τον σκοπό του δικαιώματος επικοινωνίας. Παραπέμπω, καταρχάς, στο βιβλίο του Αρεοπαγίτη Βασίλη Βαθρακοκοίλη Ερμηνεία Νομολογία του Αστικού Κώδικα (ΕΡΝΟΜΑΚ) τόμος Ε Οικογενειακό Δίκαιο, όπου στην ερμηνεία του άρθρου 1520, στη σελίδα 981, υπό τον τίτλο: Σκοπός επικοινωνίας, αναφέρονται τα πιο κάτω: «Ο βασικός σκοπός του δικαιώματος επικοινωνίας είναι η διατήρηση του ψυχικού δεσμού μεταξύ γονέα και τέκνου, της προσωπικής σχέσης, η αποτροπή της μεταξύ τους αποξένωσης τους, η απάμβλυνση των συνεπειών της ανώμαλης εξέλιξης της έγγαμης συμβίωσης, η ικανοποίηση των αισθημάτων αγάπης, συμπάθειας, στοργής και ενδιαφέροντος μεταξύ τους και η δυνατότητα του γονέα άμεσης γνώσης της ανάπτυξης και εξέλιξης της προσωπικότητας του τέκνου, της ανάπτυξης και εξέλιξης της προσωπικότητας του τέκνου, της πνευματικής ανάπτυξης και γενικά της παρακολούθησης της όλης πορείας του τέκνου. Η διατήρηση προσωπικών δεσμών τέκνου και ανιόντων που ασκούν σημαντική επίδραση στην εν γένει ανάπτυξη του τέκνου, είναι ο δικαιολογητικός λόγος της θέσπισης δικαιώματος επικοινωνίας και των ανιόντων με το τέκνο, εφόσον δεν συντρέχουν σοβαροί λόγοι από τους οποίους επιβάλλεται διαφορετική ρύθμιση.» Σύμφωνα δε με το άρθρο 1520 § 3, οι ειδικότερες λεπτομέρειες του δικαιώματος επικοινωνίας ρυθμίζονται κάθε φορά από το Δικαστήριο, το οποίο, συνεπώς, αποφασίζει για τον χρόνο (συχνότητα και χρονική διάρκεια) και τον τόπο της επικοινωνίας ή για το είδος της. Παραπέμπω, επίσης, στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου, στην υπόθεση Αθηνά Ξενίδου και Ευαγόρα Οικονομίδη, Έφεση αρ. 28/14, 07/04/2015, όπου αναφέρθηκαν τα πιο κάτω: "Στην Στυλιανού v. Στυλιανού
(1993)1 ΑΑΔ 131, λέχθηκαν τ' ακόλουθα σχετικά με τα ζητήματα που εξετάζονται στην παρούσα αίτηση: «Όπως αναγνωρίστηκε από τo Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην R..U.K.
(1987)Times, 9th July (Series A Judgments and Decisions Vol 121), η πρόσβαση του γονέα στο τέκνο αποτελεί πτυχή του δικαιώματος του ανθρώπου για οικογενειακή ζωή που κατοχυρώνεται από το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. (Βλ. επίσης Ν. 39/62). Στην Κύπρο το δικαίωμα αυτό επίσης διασφαλίζεται από τις πρόνοιες του Άρθρου 15 του Συντάγματος. Όπως εξηγείται όμως στην υπόθεση RE KD (A minor)
(1988)1 All E.R. 577 (H.L) το δικαίωμα μπορεί να περιοριστεί εφόσον δεν ασκείται προς όφελος του σκοπού για τον οποίο παρέχεται, που δεν είναι άλλος από την συμβολή στην ευημερία.»" Έρχομαι τώρα στην εξέταση του αιτήματος του πατέρα για επικοινωνία έχοντας πάντοτε κατά νου ότι θα πρέπει η μαρτυρία να προσεγγίζεται προσεκτικά για να διαπιστωθεί κατά πόσο συντρέχουν οι τρεις προϋποθέσεις για την έκδοση προσωρινού διατάγματος, χωρίς το Δικαστήριο να προβαίνει σε αυτό το στάδιο σε ευρήματα επί των αντικρουόμενων ισχυρισμών, κάτι το οποίο θα γίνει κατά την ακρόαση της εναρκτήριας αίτησης και όταν το Δικαστήριο θα έχει τη ζωντανή μαρτυρία των διαδίκων και να αξιολογήσει την αξιοπιστία τους. Από τις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων αναδύεται έντονα η διαφωνία των διαδίκων ως προς την ύπαρξη, έκταση και τρόπο επικοινωνίας του πατέρα με την ανήλικη θυγατέρα του. Η Καθ' ης η Αίτηση υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε επικοινωνία θα πρέπει να γίνεται στην παρουσία της, από την άλλη υποστηρίζει ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την έκδοση προσωρινού διατάγματος επικοινωνίας, καθώς αντίκειται προς το συμφέρον του παιδιού γιατί ο πατέρας δεν είναι ικανός να αναλάβει την ανήλικη μόνος του. Ο Αιτητής υποστηρίζει ότι η επικοινωνία που έχει με την ανήλικη θυγατέρα του εξαρτάται από τη βούληση της Καθ' ης η Αίτηση η οποία παρεμποδίζει την επικοινωνία με το παιδί του. Συνεκτιμώντας, τη μαρτυρία που έχω ενώπιον μου στις ένορκες δηλώσεις, είναι προφανές ότι προκύπτει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και ορατή πιθανότητα επιτυχίας του Αιτητή, εφόσον ο Αιτητής είναι ο πατέρας της ανήλικης, κατά συνέπεια, ένας από τους φορείς της γονικής μέριμνας, το ζευγάρι δεν είναι πια μαζί και η Καθ' ης η Αίτηση διαμένει με το παιδί στο πατρικό σπίτι στη Λεμεσό, επομένως, ο Αιτητής ως ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει η ανήλικη έχει δικαίωμα να έχει επικοινωνία με τα παιδί του, με βάση το Νόμο. Όσον αφορά τις αντικρουόμενες θέσεις των διαδίκων ως προς του που διέμεναν, το λόγο των προστριβών τους, τις οικονομικές τους διαφωνίες, το ενδιαφέρον του πατέρα για την ανήλικη και τα όσα καταλογίζει ο ένας στον άλλο, θα ήταν πρόωρο το Δικαστήριο να ενδιατρίψει στις εκατέρωθεν εκδοχές και να καταλήξει σε ευρήματα επί της αξιοπιστίας τους. Οι θέσεις της Καθ' ης η Αίτηση επίσης είναι αντιφατικές. Από τη μια αναγνωρίζει το δικαίωμα του Αιτητή να έχει επικοινωνία με το παιδί του. Από την μια υποστηρίζει ότι «ουδέποτε έχω αρνηθεί στον Αιτητή να βλέπει την ανήλικη θυγατέρα μας, μάλιστα πάμπολλες φορές έχω μεταβεί στην Πάφο για να μπορεί ο Αιτητής να περάσει χρόνο εν τη παρουσίας μου με τη θυγατέρα μας.», από την άλλη στην παράγραφο 40 της ένορκης δήλωσης της αναφέρει «Για τους ως άνω λόγους πιστεύω και ισχυρίζομαι ότι δεν εξυπηρετείται το συμφέρον της θυγατέρας μου και δη βλάπτει το συμφέρον αυτής η έκδοση των διαταγμάτων και θεραπειών τα οποία ζητεί ο Αιτητής στην ένορκη δήλωση του ημερομηνίας 21/11/2022». Χαρακτηρίζει δε τον Αιτητή ως ακατάλληλο να φροντίσει το παιδί, υποστηρίζοντας ότι το ενδιαφέρον του είναι όψιμο και συναινεί όπως η επικοινωνία γίνεται στην παρουσία της. Όμως πως μπορεί αυτό να γίνει όταν βρίσκεται σε ισχύ διάταγμα του ποινικού Δικαστηρίου στην υπόθεση 9191/2022 στο οποίο εγκρίθηκε αίτημα του Δημόσιου Κατήγορου «με βάση το άρθρο 15
(3)του Ν. 119(Ι)/2000 όπως ο κατ/νος Α.Π. μην παρενοχλεί και επισκέπτεται την παραπονούμενη μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης 9191/2022» η οποία όπως αναφέρεται στο Τεκμήριο 2 της ένορκης δήλωσης της Καθ' ης η Αίτηση είναι ορισμένη για ακρόαση στις 21/11/2023. Επομένως, το θέμα της επικοινωνίας και του χώρου που θα λαμβάνει χώρα, θα πρέπει να ρυθμιστεί από το Δικαστήριο. Η δε κατάργηση του δικαιώματος επικοινωνίας του πατέρα με το παιδί του σε μια τόσο μικρή ηλικία θα δημιουργήσει τεράστιο πρόβλημα, αφού θα επέλθει πλήρης αποξένωση καθώς το παιδί δεν θα έχει μνήμες από τον πατέρα του. Ως προς την τρίτη προϋπόθεση, ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το ενδιάμεσο διάταγμα, στην απόφαση Μ & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ. ά. ν. Timberland Co. (ανωτέρω), τονίστηκαν τα πιο κάτω (σελ. 1799): "Όπως επισημαίνεται στην Papastratis v. Petrides
(1979)1 CLR 231, 240, την οποία το πρωτόδικο Δικαστήριο επικαλείται στην απόφασή του, το κριτήριο για την έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος είναι η αδυναμία απονομής πλήρους δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο. Η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημίας, αλλά με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου σε θεραπεία." Στην Κατσουρίδης v. Κατσουρίδης
(1997)1 (Α) Α.Α.Δ. 415, επίσης επισημαίνεται ότι η αδυναμία απονομής δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο «δεν πρέπει να συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς όπως στις υποθέσεις των πολιτικών Δικαστηρίων». Πόσο μάλλον σε υποθέσεις οικογενειακών διαφορών, όπως είναι η παρούσα υπόθεση, που αφορά επικοινωνία παιδιών με τον πατέρα τους. Παραπέμπω επίσης στην υπόθεση Γ.Λ. και Χ.Ι του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου Εφ. 20/2020, ECLI:CY:DOD:2021:32 ημ. 15/12/2021 στην οποία το πρωτοβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο σε αίτηση του πατέρα για ένα διευρυμένο πρόγραμμα επικοινωνίας προχώρησε σε περιορισμένη ρύθμιση κάποιας επικοινωνίας. Λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με την τρίτη προϋπόθεση της έκδοσης προσωρινού διατάγματος επικοινωνίας και του σκοπού προσωρινής ρύθμισης της επικοινωνίας: «Αφού το Δικαστήριο δικαίωσε, έστω και όχι απόλυτα τον πατέρα, με την έκδοση του πιο πάνω Διατάγματος, δεν μπορούμε να ομιλούμε για λανθασμένη αντίληψη του Δικαστηρίου ως προς την τρίτη προϋπόθεση του Άρθρου 32, ως η εισήγηση του εφεσείοντα. Εξάλλου, η όλη τοποθέτηση του Οικογενειακού Δικαστηρίου επί της πλήρωσης της τρίτης προϋπόθεσης ήταν ορθή. Όταν το ασφαλιστικό μέτρο αφορά προσωρινή ρύθμιση επικοινωνίας του γονέα με το παιδί, η προϋπόθεση του ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο χωρίς την έκδοση του αιτουμένου διατάγματος προσλαμβάνει την έννοια εξασφάλισης ενός δικαιώματος επικοινωνίας σε ένα επιθυμητό βαθμό ώστε, πρωτίστως και κύρια, να αποφευχθεί η αποξένωση του παιδιού με το γονέα με τον οποίο δεν διαμένει αλλά και γενικότερα να διατηρηθεί τέτοια επικοινωνία μεταξύ τους που να είναι συμβατή με το Νόμο και τη Νομολογία ώσπου τα θέματα γονικής μέριμνας να επιλυθούν οριστικά από το Δικαστήριο (δηλαδή τον Περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο του 1990, Ν.216/90 Άρθρα 6
(1)
(2)και 17) και τη Νομολογία, (Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ν. κ.ά.
(2001)1Γ ΑΑΔ 1911 και Σ. ν. Σ.
(1993)1 ΑΑΔ 130)». Θεωρώ, λοιπόν, ότι και η τρίτη προϋπόθεση για την έκδοση προσωρινού διατάγματος συντρέχει, καθώς η ζημιά που θα προκύψει από την αποξένωση της ανήλικης από τον πατέρα της, δεν είναι δυνατόν να αποκατασταθεί σε μεταγενέστερο στάδιο, ιδιαίτερα σε παιδί που οι γονείς του αποφάσισαν να χωρίσουν όταν το παιδί ήταν ηλικίας 5 μηνών που αναμένεται να κτίσει μια ορθή σχέση με τον πατέρα του, αλλά και να γνωρίσει τον πατέρα του. Η δε μητέρα έχει ήδη εγκατασταθεί στην πόλη που διέμενε προηγουμένως. Η υπόθεση δεν αφορά υλικές ζημιές, αλλά αφορά ανήλικη και δεν τίθεται θέμα αποτίμησης σε χρήμα ή αποκατάστασης μεταγενέστερα. Κρίνω, συνεπώς, ότι πληρούνται και οι τρεις προϋποθέσεις του Νόμου και ότι είναι δίκαιο και εύλογο να εκδοθεί ένα διάταγμα επικοινωνίας το οποίο θα αποβεί προς το συμφέρον της ανήλικης. Δεν μπορεί ακόμα το δικαίωμα της ανήλικης να βλέπει και τον άλλο γονέα να εξαρτάται και να αφήνεται στην καλή ή όχι διάθεση του άλλου γονέα να επιτρέψει, την επικοινωνία στην παρουσία του. Θεωρώ συνεπώς ότι θα πρέπει να προχωρήσω στη ρύθμιση του δικαιώματος επικοινωνίας του Αιτητή με την ανήλικη θυγατέρα του, καθώς η επικοινωνία του παιδιού με τον πατέρα του σε καμία περίπτωση δεν αντιστρατεύεται τα συμφέροντα της ανήλικης. Ούτε ασφαλώς είναι προς το συμφέρον του παιδιού να παραμείνει μέχρι την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης. Ας σημειωθεί περαιτέρω ότι η Καθ' ης η Αίτηση δεν καταχώρησε μέχρι σήμερα υπεράσπιση, ώστε να προχωρήσουν ταχύτερα οι διαδικασίες και να διαταχθεί ετοιμασία έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας. Περαιτέρω θεωρώ ότι καταδεικνύεται το κατεπείγον, καθώς τίποτα δεν εμποδίζει την Καθ' ης η Αίτηση να αλλάξει απόφαση και να περιορίσει και/ή να τερματίσει την οποιαδήποτε μορφής επικοινωνία διεξαγόταν μέχρι σήμερα. Όσον αφορά τη θέση ότι στη νομική βάση ελλείπει το άρθρο 9 του περί πολιτικής δικονομίας νόμου όπου «Κάθε διάταγμα το οποίο το Δικαστήριο έχει εξουσία να εκδώσει δύναται όταν αποδειχθεί το κατεπείγον ή άλλες ιδιαίτερες περιστάσεις να εκδοθεί με αίτηση του ενός από τους διαδίκους χωρίς ειδοποίηση στον άλλον», η μη αναφορά του δεν αποτελεί ουσιώδη παράλειψη η οποία δεν μπορεί να διορθωθεί. Παραπέμπω στην υπόθεση Wonderlich κ.α. Παναγιώτου
(1999)1 Α.Α.Δ. 366,377 στην οποία λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Στην κρινόμενη περίπτωση πρόκειται απλώς για μη συμμόρφωση με τους θεσμούς τη Θ 1. Δεν πρόκειται για ουσιώδη παράλειψη ούτε για παραβίαση νομικών αρχών. Ως εκ τούτου η σημειωθείσα παράλειψη ισοδυναμεί με παρατυπία η οποία είναι θεραπεύσιμη». Το δε αίτημα του Αιτητή είναι ξεκάθαρο και στηρίζεται στα σχετικά με τη θεραπεία που επιζητεί άρθρα και τη νομοθεσία. Περαιτέρω υπενθυμίζω ότι στην παρούσα περίπτωση το Δικαστήριο δεν εξέδωσε προσωρινό διάταγμα χωρίς ειδοποίηση, αλλά έδωσε οδηγίες όπως η μονομερής αίτηση επιδοθεί ώστε να ακουστεί η θέση και της άλλης πλευράς. Όμως ούτε η θέση ότι υπήρξε απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων από τον Αιτητή μπορεί να επιτύχει. Εκτός του ότι δεν αναφέρονται συγκεκριμένα ποια γεγονότα δεν έχουν αποκαλυφθεί, η παραπάνω αρχή ισχύει εκεί που το Δικαστήριο εκδίδει διάταγμα μονομερώς, χωρίς να ακούσει την άλλη πλευρά κάτι που δεν ισχύει για την παρούσα περίπτωση. Σύμφωνα με την νομολογία, η υποχρέωση του Αιτητή για αποκάλυψη όλων των ουσιωδών στοιχείων υφίσταται μόνο στην περίπτωση μονομερούς αίτησης (Cyprus Trading Corporation Ltd v. Zim Israel Navigation Co. Ltd κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1168). Θα υπενθυμίσω ότι στην παρούσα υπόθεση, η μονομερής αίτηση επιδόθηκε στην άλλη πλευρά με οδηγίες του Δικαστηρίου. Συνεπώς, μετά την επίδοσή της στην άλλη πλευρά, η μονομερής αίτηση απώλεσε την υπόσταση της μονομερούς αίτησης και μετατράπηκε σε αίτηση δια κλήσεως [Μαρκιτανής ν. Μουτζούρη
(2000)1 Α.Α.Δ. 923 και Κώστας Σμυρνιός
(2000)1 A.A.Δ. 43]. Επομένως, έχει εφαρμοστεί ο κανόνας της υποχρέωσης αποκάλυψης όλων των ουσιωδών στοιχείων στην περίπτωση αίτησης δια κλήσεως. Και δόθηκε στον Καθ' ου η Αίτηση το δικαίωμα να ακουστεί. Καταλήγω συνεπώς ότι συντρέχουν και τρεις προϋποθέσεις για την έκδοση προσωρινού διατάγματος. Θεωρώ περαιτέρω ότι είναι δίκαιο και πρόσφορο και προς το συμφέρον του παιδιού να ρυθμιστεί η επικοινωνία του πατέρα με αυτό, να διατηρηθεί ο δεσμός του παιδιού και με τον άλλο γονέα του. Παρατηρώ ακόμα ότι με την υπό κρίση αίτηση ο πατέρας ζητά ένα περιορισμένο πρόγραμμα επικοινωνίας. Όσον αφορά τη θέση ότι το παιδί πάσχει από γαστροστομαχική παλινδρόμηση και επισυνάπτει βεβαίωση από ιατρό Δρ. Γεώργιο Μάρκου ημ. 28/11/22, όπου αναφέρεται συγκεκριμένα ότι το παιδί «παρουσιάζει γαστροοσοφαγική παλινδρόμηση» δεν τέθηκε σε σχέση με την παραπάνω πάθηση οτιδήποτε ότι ο πατέρας δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τη νόσο, ενόσω είναι μαζί του το παιδί. Ούτε παρουσιάστηκε οτιδήποτε σήμερα που είναι το παιδί 1 έτους ότι συνεχίζει να έχει τη πάθηση αυτή. Οι θέσεις των διαδίκων είναι αντικρουόμενες όσον αφορά την ικανότητα φροντίδας του παιδιού και δεν είναι ώρα για αξιολόγηση της αξιοπιστίας τους και των εκατέρωθεν εκδοχών. Περαιτέρω ένα διευρυμένο πρόγραμμα επικοινωνίας θα αποφασιστεί αφού διερευνηθεί ο χώρος του Αιτητή και η δυνατότητα προσαρμογής του παιδιού, στο χώρο αυτό. Κάτι το οποίο θα εξετάσει το Δικαστήριο όταν θα έχει ενώπιον του ολοκληρωμένη τη μαρτυρία των διαδίκων και αξιολογήσει τις συνθήκες διαβίωσης του Αιτητή, το χώρο επικοινωνίας και την έκθεση του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας. Όσον αφορά τον καθορισμό του τόπου διαμονής της ανήλικης το θέμα αυτό έχει ρυθμιστεί στην υπόθεση γονικής μέριμνας με. Αρ. 373/2022 που ήγειρε η Καθ' ης η Αίτηση στην παρούσα / Αιτήτρια σ' εκείνη την υπόθεση κατά του Αιτητή στην παρούσα / Καθ' ου η Αίτηση σ' εκείνη την υπόθεση. Συνακόλουθα, εκδίδεται προσωρινό διάταγμα με το οποίο η επικοινωνία του Αιτητή με την ανήλικη θυγατέρα του ρυθμίζεται ως ακολούθως: Α) Θα έχει επικοινωνία με την ανήλικη θυγατέρα: ι) Κάθε Τετάρτη από η ώρα 1.00μ.μ. μέχρι η ώρα 6.00μ.μ. ii) Κάθε Σ.το από τη ώρα 1.00μ.μ. μέχρι η ώρα 6.00μ.μ. Ο Αιτητής θα παραλαμβάνει την ανήλικη θυγατέρα του από το σπίτι της Καθ' ης η Αίτηση στη Λεμεσό και θα την επιστρέφει στο σπίτι της, κατά τη λήξη του δικαιώματος επικοινωνίας του και η επικοινωνία του θα λαμβάνει χώρα στη Λεμεσό. Νοείται περαιτέρω ότι η Καθ' ης η Αίτηση σε περίπτωση που τα μέτρα του ποινικού Δικαστηρίου έχουν αρθεί θα μπορεί να παραβρίσκεται στο χώρο που θα γίνεται η επικοινωνία του Αιτητή με την ανήλικη θυγατέρα του, γι' αυτό ο Αιτητής θα υποχρεούται να ενημερώνει για το χώρο που θα λαμβάνει η επικοινωνία και η παρουσία της Καθ' ης η Αίτηση θα είναι διακριτική. Η Καθ' ης η Αίτηση διατάσσεται να παραδίδει και παραλαμβάνει την ανήλικη θυγατέρα της στον Αιτητή στον τόπο διαμονής της κατά τις πιο πάνω ώρες και ημέρες επικοινωνίας και/ή μεριμνά όπως παραδίδεται και παραλαμβάνεται η ανήλικη στον και από τον Αιτητή από συγγενικό πρόσωπο. Νοείται ότι ο Αιτητής θα φροντίσει να εφοδιάσει το αυτοκίνητο του με κατάλληλο παιδικό κάθισμα για την ασφαλή μεταφορά του παιδιού. Το προσωρινό διάταγμα καθίσταται απόλυτο και θα ισχύει μέχρι πλήρους αποπεράτωσης της κυρίως αίτησης ή νεότερου διατάγματος του Δικαστηρίου. Τα έξοδα ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ του Αιτητή στην παρούσα και εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση στην παρούσα και να καταβληθούν στο τέλος της διαδικασίας. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο