Α.Α.Χ. ν. D.Z.Χ., Αρ. Αίτησης 141/2023, 20/10/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Πογιατζή Δ. Οικ. Δ. Αρ. Αίτησης։ 141/2023 i-Justice Μεταξύ: Α.Α.Χ. Αιτητή και D.Z.Χ. Καθ' ης η αίτηση ---------------------- Ενδιάμεση αίτηση ημερ. 11/08/2023 Ημερομηνία: 20/10/2023 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Αιτητή: κ. Αλέξανδρος Χρ. Αλεξάνδρου Για την Καθ' ης η Αίτηση։ κα Γεωργία Παπασάββα Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Η ανήλικη Ν.Χ. η οποία γεννήθηκε στις 04/10/2007, αποτελεί τον καρπό του πολιτικού γάμου των διαδίκων ο οποίος τελέστηκε το 1998 στην Βουλγαρία και ακολούθως του θρησκευτικού γάμου τους που έλαβε χώρα στην Κύπρο και ο οποίος λύθηκε αργότερα με απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου. Η Καθ' ης η Αίτηση εγκατέλειψε το έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας το 2013 και μετέβη στην Βουλγαρία μαζί με τα δύο ανήλικα τέκνα τους μέχρι και το έτος 2022 όπου η Καθ' ης επισκέφθηκε την Κύπρο και συνελήφθη από την αστυνομία με ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης για την υπόθεση απαγωγής των τέκνων της και μεταφοράς τους στην Βουλγαρία. Από τότε, η ανήλικη Ν.Χ. παραμένει στην Βουλγαρία και η μητέρα της διαμένει στην Κύπρο. Η ανήλικη Ν.Χ. το καλοκαίρι του τρέχοντος έτους επισκέφθηκε την μητέρα της στην Κύπρο και επρόκειτο να αναχωρήσει πίσω για Βουλγαρία περί τις 16/08/
- Στις 11/08/2023, ο Αιτητής καταχώρησε εναρκτήρια αίτηση με την οποία αιτείται από το Δικαστήριο την έκδοση των ακόλουθων διαταγμάτων։ Α. Διάταγμα με το οποίο να ακυρώνεται και/ή τροποποιείται το Διάταγμα ημερ. 23/08/2018 το οποίο εκδόθηκε στα πλαίσια της αίτησης γονικής μέριμνας του Οικογενειακού Δικαστηρίου Πάφου υπ' αριθμό 110/
- Β. Διάταγμα του Δικαστηρίου που να ρυθμίζει την άσκηση της γονικής μέριμνας της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων Ν.Χ. Γ. Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να ανατίθεται η φύλαξη, φροντίδα και επιμέλεια της ανήλικης Ν.Χ. στον Αιτητή και/ή να καθορίζεται ως τόπος διαμονής της ανήλικης ο εκάστοτε τόπος διαμονής του Αιτητή εντός του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας και/ή διαζευκτικά διάταγμα του Δικαστηρίου που να ρυθμίζει εκ νέου την επικοινωνία του Αιτητή με την ανήλικη θυγατέρα του Ν.Χ. Δ. Διάταγμα του Δικαστηρίου που να απαγορεύεται η έξοδος της ανήλικης Ν.Χ. ημερ. Γεννήσεως [.....] με Α.Δ.Τ.[....] και αριθμό Βουλγάρικου Διαβατηρίου [...] εκτός δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου τούτου και/ή όπως η Καθ' ης η Αίτηση στερηθεί του δικαιώματος μεταφοράς της ανήλικης θυγατέρας των διαδίκων Ν.Χ. εκτός της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου τούτου χωρίς την γραπτή συγκατάθεση του Αιτητή. Στα πλαίσια της πιο πάνω εναρκτήριας αίτησης, ο Αιτητής καταχώρησε μονομερή αίτηση ημερομηνίας 11/08/23 με την οποία αιτείται την έκδοση προσωρινών διαταγμάτων με τα οποία να απαγορεύεται η έξοδος της ανήλικης από την Κύπρο και το όνομα της να εγγραφεί στον κατάλογο των προσώπων των οποίων η έξοδος τους από το έδαφος της Δημοκρατίας απαγορεύεται. Το Δικαστήριο, αφού εξέτασε μονομερώς την πιο πάνω αίτηση που αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας, προχώρησε στην έκδοση των αιτούμενων προσωρινών διαταγμάτων στις 14/08/
- ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΙΤΗΤΗ։ Η Αίτηση του Αιτητή υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση του ημερομηνίας 11/08/2023 μέσω της οποίας γίνεται εκτενής αναφορά των ισχυρισμών του αλλά και των γεγονότων της υπόθεσης. Αρχικά, ο Αιτητής αναφέρει ότι από τον γάμο τους οι διάδικοι απέκτησαν δύο παιδιά τον Χ.Χ. (18 ετών) και την Ν.Χ. (16 ετών) και κατοικούσαν στην Πάφο. Περί το 2013 ο τότε ανήλικος υιός του, τον ενημέρωσε ότι η Καθ' ης η Αίτηση είχε σκοπό να εγκαταλείψει το έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας μαζί με τα παιδιά τους χωρίς την συγκατάθεση του. Προς τούτο είχε ενημερώσει σχετικά τις αστυνομικές αρχές. Τελικά λίγες ημέρες αργότερα η Καθ' ης εγκατέλειψε την Κύπρο μαζί με τα ανήλικα τέκνα τους, αρχικά μετέβηκαν στην Ελλάδα και ακολούθως στην Βουλγαρία. Ακολούθως, ο Αιτητής προέβη σε καταγγελία στην αστυνομία και στην συνέχεια εκδόθηκε ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης εναντίον της Καθ' ης για απαγωγή των τέκνων τους. Στην συνέχεια, ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Βουλγαρία μαζί με τα δύο ανήλικα τέκνα τους και τότε καταχώρησε στο Οικογενειακό Δικαστήριο Πάφου την Αίτηση γονικής μέριμνας με αρ. 110/14 στα πλαίσια της οποίας στις 23/08/2018 εκδόθηκε διάταγμα σύμφωνα με το οποίο ανατέθηκε η επιμέλεια των δύο ανήλικων τέκνων τους και στους δύο γονείς από κοινού και περαιτέρω εκδόθηκε διάταγμα σύμφωνα με το οποίο ρυθμίστηκε η επικοινωνία με τα παιδιά τους, παρουσιάζοντας και σχετικό αντίγραφο του εν λόγω διατάγματος ως Τεκμήριο Α. Ο Αιτητής αναφέρει επίσης ότι το πιο πάνω διάταγμα αναγνωρίστηκε στην Βουλγαρία από το Δικαστήριο στις 18/12/2019 και επιτρέπεται η εφαρμογή του εκεί, επισυνάπτοντας και σχετικό αντίγραφο του εν λόγω διατάγματος ως Τεκμήριο Β. Ισχυρίζεται ότι παρόλο που έχει δικαίωμα επικοινωνίας με τα ανήλικα τέκνα του σύμφωνα με το διάταγμα ημερομηνίας 23/08/2018, εν τούτοις η Καθ' ης η Αίτηση δεν του το επέτρεπε με αποτέλεσμα να έχει επικοινωνία μαζί τους για πρώτη φορά τον Ιούλιο του 2021, όπου τα παιδιά του ταξίδεψαν στην Κύπρο για λίγες ημέρες και ακολούθως τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους πάλι όταν επισκέφθηκαν την Κύπρο για 7 ημέρες. Ο Αιτητής αναφέρει ότι η Καθ' ης η Αίτηση ταξίδεψε στην Κύπρο μαζί με τα ανήλικα τέκνα τους τον Απρίλη του 2022 και αυτή συνελήφθη από την αστυνομία με ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης για την υπόθεση απαγωγής των τέκνων τους και μεταφοράς τους στην Βουλγαρία, καταχωρήθηκε εναντίον της ποινική υπόθεση, ενώ απαγορεύτηκε η έξοδος της από την Κύπρο. Έκτοτε διαμένει μόνιμα στην Κύπρο. Ακολούθως, η Καθ' ης η Αίτηση τότε μερίμνησε και φυγάδευσε πάλι τα δύο ανήλικα τέκνα τους στην Βουλγαρία και ο ίδιος μόλις έλαβε γνώση της πιο πάνω εξέλιξης διαμαρτυρήθηκε έντονα στις αρμόδιες αρχές της Δημοκρατίας για την παράλειψη ενημέρωσης του, ώστε να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να εμποδίσει την φυγή των παιδιών του στην Βουλγαρία. Ισχυρίζεται ότι πρόσφατα πληροφορήθηκε ότι η ανήλικη θυγατέρα τους βρίσκεται στο έδαφος της Δημοκρατίας διότι ήλθε να επισκεφθεί την Καθ' ης η Αίτηση και από έγκυρες πληροφορίες που εξασφάλισε από συγγενικά του πρόσωπα, η Καθ' ης έχει σκοπό να φυγαδεύσει εκ νέου την ανήλικη με προορισμό την Βουλγαρία και για αυτό εξασφάλισε και αεροπορικά εισιτήρια με ημερομηνία αναχώρησης περί τις 16/08/
- Περαιτέρω, ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι επειδή η Καθ' ης η Αίτηση δεν μπορεί να ταξιδέψει μαζί με την ανήλικη στην Βουλγαρία και επειδή δεν υπάρχει κανένα πρόσωπο ή συγγενής της εκεί για να έχει την φροντίδα και επιμέλεια της θυγατέρας του, είναι ορθότερο για το καλώς νοούμενο συμφέρον της να παραμείνει στην Κύπρο αφού και οι δύο γονείς της βρίσκονται στην Κύπρο, καθότι σε αντίθετη περίπτωση ελλοχεύουν σοβαροί κίνδυνοι για την σωματική και ψυχική της ακεραιότητα. Υποστηρίζει ότι η θυγατέρα τους έχει ανάγκη από σταθερότητα, ηρεμία και ασφάλεια στην ζωή της και είναι προς το συμφέρον της ανήλικης να έχει σταθερό τόπο διαμονής και να μεγαλώσει σε ένα υγιές περιβάλλον, ενώ τυχόν απομάκρυνση της και από τους δύο της γονείς θα επιφέρει δυσμενείς συνέπειες οι οποίες είναι καταστροφικές για αυτήν. Για αυτό και ο Αιτητής θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να τοποθετηθεί το όνομα της ανήλικης στον κατάλογο των ατόμων που απαγορεύεται η έξοδος τους από την Δημοκρατία. Ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι είναι κατεπείγον να εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα, αφού σε αντίθετη περίπτωση η ανήλικη θα εκτεθεί σε μεγάλους κινδύνους με δεδομένο ότι οι γονείς της διαμένουν μόνιμα στην Κύπρο και αυτή θα φύγει στην Βουλγαρία, αφού είναι σε ηλικία που μπορεί εύκολα να παρασυρθεί από επιτήδειους την ίδια ώρα που βρίσκεται μακριά από οποιοδήποτε συγγενικό πρόσωπο που μπορεί να την βοηθήσει. Λόγω της συμπεριφοράς που επέδειξε η Καθ' ης η Αίτηση στο παρελθόν, ο Αιτητής θεωρεί ότι είναι κατεπείγον και προς το συμφέρον της ανήλικης να εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα ώστε να διασφαλιστούν τα συμφέροντα της. ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΘ' ΗΣ Η ΑΙΤΗΣΗ։ Η Καθ' ης η Αίτηση καταχώρησε την ένσταση της στις 19/09/2023 προβάλλοντας συνολικά 34 λόγους οι οποίοι συνοψίζονται ως ακολούθως։ (α) Δεν ικανοποιείται η προϋπόθεση του κατεπείγοντος τόσο για την έκδοση, όσο και για την συνέχιση του επίδικου διατάγματος. (β) Τα γεγονότα που στηρίζουν την Αίτηση δεν δικαιολογούν την έκδοση και την συνέχιση των αιτούμενων διαταγμάτων καθότι είναι άσχετα με την παρούσα διαδικασία. (γ) Δεν ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν. 14/60 για την έκδοση και/ή την οριστικοποίηση του προσωρινού διατάγματος. (δ) Τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η ενδιάμεση Αίτηση δεν δικαιολογούν την θέση ότι θα είναι δύσκολο και/ή αδύνατο να αποδοθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. (ε) Τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η ενδιάμεση αίτηση καταδεικνύουν ότι ο Αιτητής δεν ήρθε στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια και προσπάθησε να παραπλανήσει το Δικαστήριο, ενώ απέκρυψε ουσιώδη γεγονότα τα οποία αν ήταν σε γνώση του Δικαστηρίου δεν θα εξέδιδε το επίδικο διάταγμα. (ζ) Υπάρχει αδικαιολόγητη και υπέρμετρη καθυστέρηση στην καταχώρηση της μονομερούς Αίτησης η οποία δεν δικαιολογείται στην ένορκη δήλωση του Αιτητή, με αποτέλεσμα αυτός να μην δικαιούται στις αιτούμενες θεραπείες. Οι περιστάσεις της κρινόμενης υπόθεσης δεν δικαιολογούν την αρχική απραξία και τις μετέπειτα ενέργειες του Αιτητή για το χρονικό διάστημα των εννέα ετών που διέρρευσε από την έκδοση του διατάγματος γονικής μέριμνας μέχρι την ημερομηνία καταχώρησης της μονομερούς Αίτησης. Ούτε αναφέρει εξηγήσεις για τον χρόνο που παρήλθε άπρακτος από τις 23/08/2018 μέχρι την καταχώρηση της παρούσης μονομερούς Αίτησης. (η) Δεν είναι δίκαιο και εύλογο να εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα και το ισοζύγιο της ευχέρειας είναι υπέρ της Καθ' ης η Αίτηση. Η ένσταση της Καθ' ης η Αίτηση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση της ημερομηνίας 19/09/2023 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα։ Ισχυρίζεται ότι σύμφωνα με το διάταγμα γονικής μέριμνας το οποίο εκδόθηκε στις 23/08/2018 διαφαίνεται ότι η διαμονή των παιδιών τους ήταν στην Βουλγαρία και η επικοινωνία τους με τον Αιτητή θα γινόταν την καλοκαιρινή περίοδο. Αναφέρει ότι ο Αιτητής από το έτος 2013 μέχρι το 2021 μετέβαινε δύο με τρείς φορές τον χρόνο στην Βουλγαρία για να δει τα ανήλικα τέκνα του. Αρνείται ότι δεν επέτρεπε την επικοινωνία του Αιτητή με τα ανήλικα τέκνα τους και επιβεβαιώνει ότι αυτά επισκέφθηκαν την Κύπρο δύο φορές το
- Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι ο Αιτητής ξεγέλασε τις αστυνομικές αρχές και ουδέποτε παρουσίασε το διάταγμα ημερομηνίας 23/08/2018, όπου διαφαίνεται η διαμονή των ανήλικων τέκνων τους στην Βουλγαρία. Η ανήλικη θυγατέρα τους διαμένει στην Βουλγαρία από το 2013 μέχρι και σήμερα και φοιτά εκεί σε αγγλικό σχολείο. Υποστηρίζει ακόμα ότι το πιο πάνω διάταγμα τηρήθηκε όλα αυτά τα χρόνια και ήταν σύμφωνα με την γνώμη του Αιτητή. Η Αιτήτρια υποστηρίζει ότι η ανήλικη θυγατέρα της είναι αριστούχος και τυχόν έκδοση των εν λόγω διαταγμάτων θα έχει καταστροφικές συνέπειες για την φοίτηση της. Ο Αιτητής όλα αυτά τα χρόνια έμεινε άπρακτος ενώ θα μπορούσε να τροποποιήσει το πιο πάνω διάταγμα, αν δεν τον ικανοποιούσε. Προέβη στην έκδοση του εν λόγω προσωρινού διατάγματος για εκδικητικούς λόγους. Η Καθ' ης η Αίτηση υποστηρίζει ότι δεν ικανοποιείται η προϋπόθεση του κατεπείγοντος, αφού ο Αιτητής περίμενε τρία ολόκληρα έτη για να καταχωρήσει την υπό κρίση Αίτηση και πουθενά δεν αναφέρει τους λόγους που δικαιολογούν το κατ' επείγον. Κατά την ακρόαση της παρούσας Αίτησης κανένας από τους διαδίκους δεν αντεξετάστηκε επί του περιεχομένου των ενόρκων δηλώσεων του. Οι συνήγοροι των διαδίκων αρκέστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις και η κάθε πλευρά υπεραμύνθηκε των θέσεων της με αναφορά σε νομολογία και νομική-ουσιαστική επιχειρηματολογία. Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΗΛΙΚΗ։ Στο τέλος της διαδικασίας και λόγω των ιδιαίτερων περιστάσεων της παρούσης υπόθεσης, το Δικαστήριο έκρινε σκόπιμο να ζητήσει συνέντευξη στο γραφείο με την ανήλικη θυγατέρα των διαδίκων Ν.Χ. ηλικίας 16 ετών, στην παρουσία στενοτυπίστριας η οποία τηρούσε τα πρακτικά της συνέντευξης αλλά και μεταφράστριας στην βουλγαρική γλώσσα, λόγω του ότι η ανήλικη Ν.Χ. δεν ομιλεί επαρκώς την ελληνική γλώσσα. Η συνέντευξη έλαβε χώρα στην βάση της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου στην υπόθεση Γ.Δ. κ.α. -ν- Α.Β. κ.α. Έφεση Αρ. 1/2022, ημερ. 07/07/2022, όπου κρίθηκε αναγκαία η διεξαγωγή προσωπικής συνέντευξης με τον ανήλικο, στα πλαίσια ενδιάμεσης αίτησης. Πιστό αντίγραφο των πρακτικών της συνέντευξης δόθηκε στους δικηγόρους των συνηγόρων, αν επιθυμούσαν να τοποθετηθούν πριν το Δικαστήριο επιφυλάξει την απόφαση του. Το άρθρο 6 παρ. 3 του Ν.216/90 προνοεί ότι ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του. Στον περί της Σύμβασης περί των Δικαιωμάτων του Παιδιού Νόμο (Ν.5(ΙΙΙ)/2000) στο άρθρο 12
(1)διαλαμβάνεται ότι τα Συμβαλλόμενα Κράτη οφείλουν να διασφαλίζουν στο παιδί που είναι ικανό να σχηματίσει τις δικές του απόψεις, το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης των απόψεων του, σχετικά με οποιοδήποτε θέμα που το αφορά και δίδονται στις απόψεις του παιδιού το απαιτούμενο βάρος σύμφωνα με την ηλικία και τον βαθμό ωριμότητας του. Παρόμοια διάταξη υπάρχει και στον περί της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την άσκηση των Δικαιωμάτων του Παιδιού Νόμο (Ν.23(ΙΙΙ)/2005), όπου με βάση το άρθρο 3 παρέχεται στο παιδί το δικαίωμα να πληροφορείται και να εκφράζει τις απόψεις του σε δικαστικές διαδικασίες που το επηρεάζουν, όταν σύμφωνα με την εσωτερική νομοθεσία έχει επαρκή αντίληψη. Στην καθοδηγητική απόφαση στην υπόθεση Ευγ. Στυλιανού ν. Βασ. Στυλιανού
(1993)1 Α.Α.Δ. 130, το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο επισήμανε τα ακόλουθα: «H μαρτυρία των ανηλίκων αναφορικά με τις επιθυμίες τους ως προς την επιμέλεια και φροντίδα του προσώπου τους αποτελεί πρωτογενές συστατικό στοιχείο για την άσκηση της δικαιοδοσίας του Οικογενειακού Δικαστηρίου για τη ρύθμιση της γονικής μέριμνας όπου καταρρέει ο γάμος. Αυτό συνάγεται ευθέως από τις πρόνοιες του άρθρου 6
(3)του Ν. 216/90 που επιτάσσει την αναζήτηση της γνώμης των ανηλίκων, εφόσον έχουν την ωριμότητα να διαμορφώσουν γνώμη, πριν τη λήψη οποιασδήποτε απόφασης 'σχετικά με τη γονική τους μέριμνα'. Η μαρτυρία των ανηλίκων σε διαδικασία για γονική μέριμνα δεν στρέφεται εξ' αντικειμένου εναντίον οποιουδήποτε• είναι δηλωτική της γνώμης τους για το συμφέρον και την ευημερία τους. Το δικαίωμα που τους αναγνωρίζεται αποτελεί απόρροια της αυθυπαρξίας του ατόμου τους. Η λήψη της γνώμης του παιδιού, εφόσον η ωριμότητα του καθιστά δυνατή τη διαμόρφωση γνώμης, για την ανάθεση της επιμέλειας και μέριμνας του είναι υποχρεωτική, όπως προβλέπει το άρθρο 6
(3)του Νόμου 216/90 και ενέχει βαρύνουσα σημασία ως αποκαλυπτική της δικής του βούλησης για την ευτυχία και πρόοδο του. Όπως εξηγείται στην υπόθεση Gillick, όσο μεγαλώνει το παιδί και ανεξαρτητοποιείται ανάλογα μεγαλύτερη και βαρύνουσα καθίσταται η γνώμη του για την επιμέλεια του ατόμου του». Στην απόφαση Π.Ε. και K.R.U. του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου, στην Έφεση αρ. 23/18, ημερ. 03/12/2019, η τότε Δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου κα Σταματίου, τόνισε τα ακόλουθα: «H γνώμη του παιδιού έχει βαρύνουσα σημασία, και συνεπώς η βούληση του, αναλόγως της ωριμότητάς του, πρέπει να αναζητείται και να συνεκτιμάται (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού
(1993)1 ΑΑΔ 130, Πασιαρδή ν. Θεοδοσίου
(2004)1 ΑΑΔ 338). Αυτό αποτελεί ένδειξη σεβασμού της προσωπικότητας του παιδιού από το νομοθέτη. Η αναζήτηση της γνώμης του παιδιού είναι υποχρεωτική, εφόσον το παιδί είναι ώριμο, λόγω βιολογικών ή κοινωνικών παραγόντων, να εκφράσει τη γνώμη του για συγκεκριμένο θέμα. Η γνώμη του παιδιού λαμβάνεται υπόψη νοουμένου ότι είναι γνήσια και όχι υποβολιμαία ή στηρίζεται στη μονομερή επίδραση του ενός εκ των γονέων. Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου το παιδί ζει με τον ένα γονέα ή όπου καλλιεργείται από τον ένα γονέα η αποξένωση ως προς τον άλλο γονέα». Στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση της Α. Καλφοπούλου
(1998)1 Α.Α.Δ. 55, το Δικαστήριο, σε σχέση με τα κριτήρια καθορισμού της παιδικής ωριμότητας, επισήμανε στην σελ. 72 τα ακόλουθα։ «Όταν ο ανήλικος έχει φτάσει σε ηλικία που μπορεί να αποφασίζει, το Δικαστήριο θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τις επιθυμίες του ανηλίκου (Re Agar-Ellis
(1883)24 CH.D. 317). Στις υποθέσεις R. v. Clarke και R. v. Howes (3 El. & El. 332) αποφασίστηκε ότι η ηλικία που μπορεί να οδηγήσει έναν ανήλικο σε μία σωστή επιλογή είναι για τα αγόρια η ηλικία των 14 χρονών και για τα κορίτσια η ηλικία των 16 χρονών». Κατά την διάρκεια της συνέντευξης, διαπίστωσα ότι η ανήλικη είναι μία ευχάριστη και αυθόρμητη προσωπικότητα η οποία φαίνεται να είναι αρκετά πιο ώριμη από την ηλικία της. Εύκολα όμως μπορούσε να διαφανεί η στεναχώρια, το άγχος και ο προβληματισμός στις κινήσεις αλλά και την ομιλία της, λόγω κυρίως της κατάστασης στην οποία περιήλθε μετά την απρόσμενη παραμονή της στην Κύπρο συνεπεία της έκδοσης του προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 14/08/
- Σε σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν, ανέφερε ότι διαμένει μόνιμα στην Βουλγαρία από το 2013, ήτοι εδώ και δέκα έτη και ότι διαμένει στο σπίτι της μητέρας της μαζί με την γιαγιά της αλλά και τον αδελφό της οι οποίοι ανέλαβαν την φροντίδα της, τώρα που η μητέρα της έμεινε στην Κύπρο. Στο σπίτι αυτό διαμένει αδιαλείπτως τα τελευταία δέκα έτη. Ανέφερε ότι πληροφορήθηκε ότι είναι σε stop-list στο αεροδρόμιο και αναστατώθηκε πάρα πολύ όταν αντιλήφθηκε ότι δεν θα επιστρέψει στην Βουλγαρία, διότι το σχολείο της έχει ήδη ξεκινήσει από τις 15 Σεπτεμβρίου. Φοιτεί στην 11η τάξη του εκπαιδευτικού γυμνάσιου τουρισμού και της έμειναν δύο τάξεις για να τελειώσει το σχολείο. Ανέφερε επίσης ότι είναι πολύ καλή μαθήτρια και έχει πολλούς φίλους στο σχολείο αλλά και εκτός σχολείου. Τα έξοδα της πληρώνονται από την μητέρα της που της στέλνει χρήματα κάθε βδομάδα ή όταν έχει ανάγκη, ενώ ο πατέρας της δεν της στέλνει καθόλου χρήματα. Έχει πολλούς φίλους και συγγενείς στην Βουλγαρία, όπως ο παππούς και ο θείος της που την βοηθούν και ότι δεν είναι δύσκολο που είναι μόνη της στην Βουλγαρία χωρίς τους γονείς της, αφού νοιώθει πιο ήρεμη. Πεθυμά την μητέρα της αλλά όχι τον πατέρα της. Ανέφερε ότι της αρέσει που μένει στην Βουλγαρία αφού εκεί είναι η ζωή της. Έχει περάσει τα παιδικά της χρόνια εκεί, όλοι οι φίλοι της είναι εκεί, ενώ στην Κύπρο δεν έχει φίλους. Ανέφερε ότι δεν έχει καμία σχέση με τον πατέρα της και ούτε έχουν συχνή επικοινωνία. Η τελευταία φορά που τον είδε ήταν τον περασμένο Μάϊο όταν ήλθε απροειδοποίητα στην Βουλγαρία για την αποφοίτηση του αδελφού της. Επιπρόσθετα, ανέφερε ότι όλα αυτά τα χρόνια που ζούσε στην Βουλγαρία ο πατέρας της ήρθε ελάχιστες φορές να την δει και αυτή δεν θέλει να έχει σχέση μαζί του. Παλαιότερα την έπαιρνε τηλέφωνο, μετά σταμάτησε και μετά ξεκίνησε ξανά. Ρωτήθηκε αν βλέπει τον πατέρα της όταν έρχεται η ίδια στην Κύπρο και αν αυτός επικοινωνεί μαζί της για να βρεθούν. Απάντησε αρνητικά και ότι κάθε φορά που συναντιούνται την κάνει να κλαίει. Με βάση τα πιο πάνω, εύκολα μπορεί να συναχθεί ότι η ανήλικη Ν.Χ. διαθέτει την αναγκαία εκείνη ωριμότητα και βαθμό αντίληψης, ώστε να αντιληφθεί τα πραγματικά δεδομένα της παρούσας υπόθεσης. Θεωρώ ότι εξέφρασε την γνώμη και τις απόψεις της ελεύθερα, γνήσια και αυθόρμητα, χωρίς οποιαδήποτε προκατάληψη ή επηρεασμό. Μου έδωσε την εντύπωση ότι είναι αρκετά συνειδητοποιημένη και ειλικρινής, αφού έχει πλήρη επίγνωση των επιλογών της. Από τις αναφορές της Ν.Χ. διαφαίνεται η τεράστια ανησυχία της για τον ορατό κίνδυνο να απωλέσει την ζωή, το σχολείο, τους φίλους και συγγενείς της στην Βουλγαρία, όπου και μεγαλώνει τα τελευταία δέκα έτη. Συνεπώς, θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη από το Δικαστήριο οι θέσεις και επιθυμίες της, όπως αυτές διατυπώθηκαν μέσα από την συνέντευξη της, έστω και σε αυτό το προκαταρτικό στάδιο της υπόθεσης και έχοντας πάντα κατά νου τις προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν. 14/
- ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ։ Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν. 14/60 πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, (β) η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγοντας σε θεραπεία στην αγωγή, και (γ) ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε κατοπινό στάδιο, εκτός εάν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. (Βλ. μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates and Others
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Τσιολάκκη και άλλη ν. Στυλιανίδη
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 782, Πουργουρίδη κ.ά. ν. Μέζου κ.ά.,
(1994)1 Α.Α.Δ. 201, Κυτάλα κ.ά. ν. Χρυσάνθου κ.ά.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co.
(1997)(Γ) 1 Α.Α.Δ. 1791). Για σκοπούς ικανοποίησης της πρώτης προϋπόθεσης, έχει κριθεί ότι είναι αρκετό αν αποκαλύπτεται συζητήσιμη υπόθεση με βάση τα δικόγραφα. Όσον αφορά την δεύτερη προϋπόθεση, απαιτείται ο Αιτητής να καταδείξει ορατό ενδεχόμενο επιτυχίας. Η έννοια της πιθανότητας έχει ερμηνευθεί να σημαίνει κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα, αλλά και κάτι πολύ λιγότερο από το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Η τρίτη προϋπόθεση σχετίζεται με την επάρκεια των αποζημιώσεων. Αν η επιδίκαση αποζημιώσεων υπέρ του Αιτητή στο τελικό στάδιο είναι αρκετή για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων του, τότε δεν είναι απαραίτητη η έκδοση του προσωρινού διατάγματος. Οι προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά. Απουσία μίας εξ' αυτών μπορεί να οδηγήσει στην ακύρωση του παρεμπίπτοντος διατάγματος. Επιπρόσθετα, το Δικαστήριο οφείλει να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου ν. Χ''Βασίλη
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 152). Περαιτέρω, το Δικαστήριο δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas,
(1984)1 Α.Α.Δ. 263). Η διαδικασία με μονομερή αίτηση επιβάλλει στον Αιτητή την αποκάλυψη στο Δικαστήριο όλων των ουσιαστικών γεγονότων που μπορεί να ασκήσουν επιρροή στην δικαστική κρίση. Η παράλειψη παρουσίασης ουσιαστικών γεγονότων ενώπιον του Δικαστηρίου μπορεί να θεωρηθεί ως ένα είδος εξαπάτησης του. Ο εν λόγω κανόνας έχει αυξημένη ισχύ όπου το Δικαστήριο καλείται να δώσει ουσιαστικά με το ενδιάμεσο διάταγμα του την θεραπεία που επιδιώκεται στην κυρίως αίτηση (βλ. Χρ. Κατσουρίδης ν. Α. Κατσουρίδη
(1997)1 Α.Α.Δ. 415). Στην υπόθεση Στυλιανού ν. Στυλιανού
(1992)1 Α.Α.Δ. 583, ο Δικαστής Στυλιανίδης, επισήμανε χαρακτηριστικά τα ακόλουθα։ «Η διαδικασία με μονομερή αίτηση επιβάλλει στον Αιτητή την αποκάλυψη στο Δικαστήριο όλων των ουσιαστικών γεγονότων που μπορεί να ασκήσουν επιρροή στην δικαστική κρίση. Η αίτηση αυτή είναι υψίστης πίστεως (uberrima fides). Ο Αιτητής έχει καθήκον να φέρει σε γνώση του Δικαστηρίου οποιαδήποτε γεγονότα που γνωρίζει ή που με εύλογη επιμέλεια θα γνώριζε, τα οποία μπορεί να είναι ευνοϊκά για τον απόντα διάδικο ή μπορεί να ασκήσουν επιρροή στην κρίση του Δικαστηρίου». Σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)(α) του Ν. 216/90, η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι το ασκούν από κοινού. Με βάση το άρθρο 5
(1)(β) του Νόμου, η γονική μέριμνα περιλαμβάνει τον προσδιορισμό του ονόματος, την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν. 216/90, αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς. Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 20 του Ν.216/90, αν από τότε που εκδόθηκε δικαστική απόφαση σχετικά με την γονική μέριμνα μεταβλήθηκαν οι συνθήκες, το Δικαστήριο μπορεί ύστερα από αίτηση του ενός ή και των δύο γονέων ή του Διευθυντή να προσαρμόσει την απόφαση του στις νέες συνθήκες ανακαλώντας ή τροποποιώντας την. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ.
(2)εδ. (α) του Ν. 216/90, η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να αποβλέπει προς το συμφέρον του τέκνου, (Ευγ. Στυλιανού ν. Βασ. Στυλιανού
(1993)1 ΑΑΔ 130, Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ντούμα κ.ά.
(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 1911). Στην καθοδηγητική απόφαση Κκουφού ν. Κκουφού
(1997)1 ΑΑΔ 1588, 1593 επισημάνθηκαν τα ακόλουθα: «Η διαμόρφωση κρίσης πάνω σε θέματα γονικής μέριμνας είναι έργο λεπτό και σύνθετο. Δεν είναι εγχείρημα που στοχεύει στην απόδοση ευθυνών ή στην επιβολή κύρωσης για μεμπτή συμπεριφορά. Γνώμονας είναι το συμφέρον του ανηλίκου και κατά την εκτίμησή του προσλαμβάνει σημασία το σύνολο των κριτηρίων». Στην υπόθεση Ιωαννίδης κ.ά. ν. Ιωαννίδη κ.ά.
(2002)1 (Γ) ΑΑΔ Σελ. 1446, 1452 λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Στη διαδικασία αιτήσεων γονικής μέριμνας δεν υπάρχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Πρόκειται για διαδικασία εξεταστικού χαρακτήρα της οποίας, ο τελικός σκοπός είναι η καλύτερη εξυπηρέτηση της ευημερίας και του συμφέροντος του ανηλίκου. Στα άρθρα 6 και 14 του νόμου, αναφέρεται ότι το κύριο κριτήριο για τη γονική μέριμνα είναι το συμφέρον του τέκνου. Πρόκειται για αρχή η οποία επαναλαμβάνεται συχνά στη νομολογία». ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ։ Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω αρχές, θα εξετάσω κατά πόσο τα γεγονότα της παρούσης υπόθεσης δικαιολογούν την οριστικοποίηση ή την ακύρωση του προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 14/08/2023 με το οποίο απαγορεύεται η έξοδος της ανήλικης Ν.Χ. από την Κύπρο. Δεν παραγνωρίζω βέβαια, ότι θα πρέπει η μαρτυρία να προσεγγίζεται με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο συντρέχουν οι τρείς προϋποθέσεις για την έκδοση και/ή οριστικοποίηση του προσωρινού διατάγματος, χωρίς να προβαίνει το Δικαστήριο σε αυτό το στάδιο σε οποιαδήποτε τελικά ευρήματα επί των αντικρουόμενων ισχυρισμών και αντίθετων εκδοχών που προέβαλαν τα μέρη. Στην υπό εκδίκαση υπόθεση, κρίνω ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και ορατή πιθανότητα επιτυχίας, εφόσον ο Αιτητής είναι ο πατέρας της ανήλικης Ν.Χ., δηλαδή ένας εκ των δύο φορέων της γονικής μέριμνας και η Ν.Χ. διαμένει προσωρινά και αναγκαστικά με την Καθ' ης η Αίτηση στην Κύπρο εντός της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου, τους τελευταίους 2-3 μήνες λόγω της έκδοσης του προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 14/08/23. Αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι έχουν μεταβληθεί οι συνθήκες στην βάση των οποίων είχε εκδοθεί το διάταγμα ημερομηνίας 23/08/2018, αφού η Καθ' ης η Αίτηση δεν διαμένει πλέον μόνιμα μαζί με την ανήλικη στην Βουλγαρία, αλλά παραμένει αναγκαστικά στην Κύπρο, στην βάση των γεγονότων που έχω προαναφέρει. Επιπρόσθετα, προκύπτει από τα δικόγραφα της παρούσης υπόθεσης, ότι οι γονείς διαφωνούν ως προς την άσκηση των πτυχών της γονικής μέριμνας της ανήλικης θυγατέρας τους. Με βάση το διάταγμα ημερομηνίας 23/08/2018 του Οικογενειακού Δικαστηρίου Πάφου το οποίο αποκάλυψαν και οι δύο πλευρές και το οποίο είχε εκδοθεί μετά από Αίτηση που προώθησε ο ίδιος ο Αιτητής, διαφαίνεται ξεκάθαρα ότι η Ν.Χ. διέμενε σε μόνιμη βάση με την Καθ' ης η Αίτηση μητέρα της στην Βουλγαρία και ο Αιτητής είχε δικαίωμα άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας μαζί της στην Βουλγαρία σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους, αλλά και στην Κύπρο κατά την περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων, του Πάσχα αλλά και κατά τις θερινές διακοπές. Εν τούτοις, μέσω της ένορκης δήλωσης του ημερομηνίας 11/08/2023 και η οποία συνοδεύει την Αίτηση του, ο Αιτητής παρουσίασε μία διαφορετική εικόνα η οποία δεν φαίνεται να αποτυπώνει τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης. Και τούτο, διότι συνεχώς επαναλαμβάνει το γεγονός της απαγωγής των τέκνων του το 2013 και την μεταφορά τους στην Βουλγαρία από την Καθ' ης η Αίτηση, ενώ με το διάταγμα ημερομηνίας 23/08/2018 ουσιαστικά αποδέχτηκε το γεγονός ότι έχει δικαίωμα επικοινωνίας στον μόνιμο τόπο διαμονής τους που είναι η Βουλγαρία, αλλά και στην Κύπρο όταν έρχονται για διακοπές. Περαιτέρω, ο Αιτητής αναφέρει συνεχώς τον όρο «φυγάδευσης» της ανήλικης Ν.Χ. στην Βουλγαρία από την μητέρα της, υπονοώντας ότι η μόνιμη διαμονή της ανήλικης βρίσκεται στην Κύπρο και όχι στην Βουλγαρία, υπονοώντας ότι επειδή η μητέρα της το έκανε ξανά στο παρελθόν με την απαγωγή της, θα το ξανακάνει και στο μέλλον με την «φυγάδευση» της, ώστε να πείσει το Δικαστήριο να εκδώσει τα αιτούμενα διατάγματα. Επιπρόσθετα, ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι είναι ορθότερο να παραμείνει στην Κύπρο η ανήλικη όπου βρίσκονται και οι δύο γονείς της, αφού στην Βουλγαρία δεν υπάρχει κάποιο πρόσωπο ή συγγενής της για να αναλάβει την φροντίδα και επιμέλεια της και έτσι προκύπτουν σοβαροί κίνδυνοι για αυτήν όσον αφορά την σωματική και ψυχική της ακεραιότητα, ενώ αυτό φαίνεται να μην ισχύει στην βάση όσων ανέφερε η ίδια η ανήλικη στην συνέντευξη της. Υποστηρίζει ακόμα ότι σε αυτό το στάδιο της ζωής της, η ανήλικη χρειάζεται σταθερότητα, ηρεμία και ασφάλεια ενώ τυχόν απομάκρυνση της από τους γονείς της θα ήταν καταστροφικό για την ανήλικη, αφήνοντας να νοηθεί ότι τα πιο πάνω δεν τα απολαμβάνει στην Βουλγαρία όπου διαβιώνει σήμερα, αλλά και παραβλέποντας το γεγονός ότι η Ν.Χ. διαμένει εκεί εδώ και 1,5 έτος χωρίς την παρουσία της μητέρας της. Μέσα από την ένορκη δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση και κυρίως μέσα από την συνέντευξη της ανήλικης Ν.Χ. αποκαλύφθηκε έστω και σε προκαταρτικό βαθμό ότι οι πιο πάνω ισχυρισμοί του Αιτητή δεν αποτυπώνουν την αληθινή κατάσταση της ανήλικης και έχουν αμφισβητηθεί. Αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι η ανήλικη διαμένει μόνιμα στην Βουλγαρία τα τελευταία δέκα έτη. Διαφαίνεται ότι την φροντίδα της ανέλαβε τον Απρίλη του 2022 η γιαγιά της, ο αδελφός της και οι συγγενείς της που βρίσκονται εκεί, στην απουσία της μητέρας της. Η ζωή της είναι στην Βουλγαρία όπως και οι φίλοι της, πηγαίνει σε ειδικό σχολείο εκεί και είναι άριστη μαθήτρια. Δεν φαίνεται να έχει παραμεληθεί και ούτε έχει εγκαταλειφθεί μόνη και αβοήθητη όπως προβάλλει ο Αιτητής. Φαίνεται να νοιώθει σταθερότητα και ηρεμία στην ζωή της στην Βουλγαρία, αφού εκεί μεγαλώνει εδώ και μία δεκαετία εντός του σχολικού και ευρύτερου οικογενειακού-φιλικού της περιβάλλοντος. Παράλειψη παρουσίασης ουσιαστικών γεγονότων ενώπιον του Δικαστηρίου στα πλαίσια εξέτασης μίας μονομερούς αίτησης, θεωρείται ως ένα είδος εξαπάτησης του Δικαστηρίου και το Δικαστήριο απαντά։ «Δεν σας ακούω πλέον» και ακυρώνει την διαταγή που έκδωσε, χωρίς να εξετάσει την ουσία. Ο Αιτητής σε τέτοιες περιπτώσεις υποχρεούται να επιδείξει καλή πίστη και θεωρώ εν προκειμένω ότι δεν το έχει πράξει στον απαιτούμενο βαθμό. Παράλειψη του Αιτητή να κάνει αναφορά σε ουσιώδη γεγονότα, ενδεχομένως να καθιστά την απόφαση του Δικαστηρίου ακροσφαλή (βλ. Γρηγορίου κ.α. ν. Χριστοφόρου κ.α. [1995] 1 Α.Α.Δ 248, Demstar Limited v. Zim Israel Navigation Co Limited κ.α. [1996] 1 Α.Α.Δ. 597, Resola (Cyprus) Ltd v. Χρίστου [1998] 1 Α.Α.Δ. 598). Είναι δε άσχετο αν η παράλειψη αποκάλυψης ήταν εσκεμμένη ή έγινε χωρίς πρόθεση εξαπάτησης. Για αυτό και είναι ιδιαίτερα σημαντικό η αποκάλυψη να είναι πλήρης, δίκαιη και κυρίως να εδράζεται σε μία γνήσια και ειλικρινή βάση. Η υποχρέωση δεν περιορίζεται μόνο σε γεγονότα που ήταν γνωστά στον Αιτητή, αλλά και σε εκείνα που μπορούσαν να αποκαλυφθούν με εύλογη έρευνα (Favero General Trading Ltd κ.α. v. Medousa Constructions Ltd
(2012)1Γ Α.Α.Δ. 2476). Όσον αφορά την τρίτη προϋπόθεση, ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το ενδιάμεσο διάταγμα, παραπέμπω στην απόφαση M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co
(1997)(Γ) 1 Α.Α.Δ. 1791, όπου επισημάνθηκαν τα πιο κάτω (σελ. 1799): «Όπως επισημαίνεται στην Papastratis v. Petrides
(1979)1 CLR 231, 240, την οποία το πρωτόδικο Δικαστήριο επικαλείται στην απόφασή του, το κριτήριο για την έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος είναι η αδυναμία απονομής πλήρους δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο. Η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημίας αλλά, με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου σε θεραπεία». Η τρίτη προϋπόθεση, όπως πιο πάνω αναφέρεται, δεν πρέπει να συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς στις υποθέσεις των πολιτικών Δικαστηρίων, πόσο μάλλον στις υποθέσεις των οικογενειακών διαφορών, όπως η παρούσα. Στην απόφαση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδη
(1997)1 Α.Α.Δ. 415, τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 427): «Ο εφεσείων δεν αμφισβήτησε ούτε την τρίτη προϋπόθεση από τις προϋποθέσεις της επιφύλαξης στο άρθρο 32
(1). Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε στο σύγγραμμα του David Bean, Injunctions, 5η έκδοση σελ. 149 ως προς τη δυνατότητα του Δικαστηρίου για άμεση παρέμβαση με παρεμπίπτον διάταγμα στις περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών που απολήγουν σε πράξεις βίας ή που επηρεάζουν την ευημερία ανηλίκων για να καταλήξει πως «οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα.» Στην παρούσα υπόθεση, θεωρώ ότι δεν είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Ο Αιτητής που φέρει και το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών του, έστω και σε αυτό το προκαταρτικό στάδιο παρέλειψε να εξειδικεύσει και/ή να αιτιολογήσει στον απαιτούμενο βαθμό, γιατί δεν θα μπορεί να ικανοποιηθεί οποιαδήποτε απόφαση εκδοθεί υπέρ του στο μέλλον ή γιατί θα επηρεαστεί ανεπανόρθωτα το γνήσιο συμφέρον του ίδιου αλλά και της ανήλικης θυγατέρας του Ν.Χ. σε περίπτωση που δεν εκδοθεί ή δεν οριστικοποιηθεί το αιτούμενο διάταγμα. Επιπρόσθετα, ο Αιτητής δεν κατέδειξε επαρκώς ότι αντικειμενικά προκύπτει μεγάλη πιθανότητα να επέλθει πρόκληση ανεπανόρθωτης ζημιάς στα συμφέροντα και τα δικαιώματα της ανήλικης, αλλά και του ίδιου ως πατέρα της σε περίπτωση που δεν εκδοθούν ή οριστικοποιηθούν τα αιτούμενα διατάγματα. Γενικοί και αόριστοι ισχυρισμοί όπως αυτοί που προέβη ο Αιτητής δεν αρκούν, έστω και σε αυτό το προκαταρτικό στάδιο, όπως επιτάσσει και η σχετική νομολογία. Συνεπώς, κρίνω ότι δεν πληρείται η τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν. 14/
- Επιπρόσθετα, κρίνω ότι ούτε το κατεπείγον ικανοποιείται εν προκειμένω. Και τούτο, διότι διαφάνηκε μέσα από την μαρτυρία της Καθ' ης η Αίτηση και του Αιτητή αλλά και από την συνέντευξη της ανήλικης θυγατέρας τους, ότι η Ν.Χ. μεταβαίνει συχνά στην Κύπρο για διακοπές εδώ και αρκετά έτη αλλά και μετά την έκδοση του διατάγματος ημερομηνίας 23/08/2018, ενώ ακολούθως επιστρέφει στον μόνιμο χώρο διαμονής της στην Βουλγαρία, όπως διαφαίνεται με την συγκατάθεση ή συναίνεση του ίδιου του Αιτητή. Θεωρώ ότι ο Αιτητής παρέλειψε να αιτιολογήσει την αδικαιολόγητη χρονική καθυστέρηση στην προώθηση της παρούσης Αίτησης ή παραλείπει να επεξηγήσει επαρκώς την ύπαρξη του κατ' επείγοντος, αφού η Ν.Χ. διαμένει χωρίς κάποιον από τους γονείς της στην Βουλγαρία εδώ και 1,5 έτος, ενώ πηγαινοέρχεται για διακοπές στην Κύπρο. Ουσιαστικά, δεν έχει προσκομιστεί μαρτυρία ικανή να καταδείξει το κατεπείγον της έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος μονομερώς. Στην πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου Χρίστος Ανδρέου ν. Olympic Insurance Company Ltd, στην Πολιτική Έφεση αρ. Ε396/2016 ημερομηνίας 12/10/2023, η κα Εφραίμ Δ. επισήμανε στην σελ. 12 επ. τα ακόλουθα σε σχέση με το ζήτημα του κατ' επείγοντος։ «Συναφής με το άρθρο 9 του Κεφ. 6 είναι ο δεύτερος λόγος έφεσης, σύμφωνα με τον οποίο το πρωτόδικο Δικαστήριο στερείτο δικαιοδοσίας να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα μονομερώς λόγω υπέρμετρης καθυστέρησης στην καταχώρηση της αίτησης, ούτως ώστε να μην συνέτρεχε το στοιχείο του επείγοντος για την χορήγηση άμεσης και μονομερώς θεραπείας. Στην υπόθεση Rapp v. Sinden κ.α., Πολ. Έφ. Αρ. Ε191/2014, ECLI:CY:AD:2020:A106 ημερομηνίας 20.03.20, τονίστηκε ότι «.η καθυστέρηση μπορεί να έχει καταλυτική σημασία και να ανατρέπει το στοιχείο του κατεπείγοντος που συνιστά δικαιοδοτικό όρο στην περίπτωση που το διάταγμα ζητείται με μονομερή αίτηση ή να αναδεικνύει πως το ζήτημα κατέληξε να είναι επείγον ως αποτέλεσμα αυτής της ίδιας της καθυστέρησης». Χρήσιμη καθοδήγηση ως προς τις νομικές αρχές που εφαρμόζονται στο ζήτημα του κατ' επείγοντος αλλά και της καθυστέρησης προσφέρει επίσης η πρόσφατη υπόθεση Βγενόπουλος κ.α. v. Cyprus Popular Bank Public Co Ltd, Πολ. Έφ. Αρ. Ε141/2014 και Ε142/2014, ημερομηνίας 13/09/
- Παρόλο που οι πιο πάνω διαπιστώσεις μου σφραγίζουν και την τύχη της υπό εξέταση Αίτησης, εν τούτοις για σκοπούς πληρότητας και αφού έχω καταλήξει ότι δεν πληρούνται σωρευτικά οι τρείς προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν.14/60, προχωρώ να εξετάσω το ζήτημα του ισοζυγίου της ευχέρειας. Ως γενική αρχή, το Δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του εξουσίας θα πρέπει να λάβει πρωτίστως υπόψη του τις ανάγκες της δικαιοσύνης σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα γεγονότα της υπόθεσης, αλλά και το κατά πόσο θα πρέπει να διατηρηθεί η κατάσταση που επικρατούσε προηγουμένως, ήτοι το status quo ante. Λαμβάνοντας υπόψη, τις θέσεις των διαδίκων όπως τέθηκαν ενώπιον μου και αξιολογώντας σφαιρικά τα δεδομένα της παρούσης υπόθεσης, δεν έχω πειστεί ότι το καθεστώς της ανήλικης Ν.Χ. το οποίο παρέμεινε το ίδιο, ήτοι με την μόνιμη διαμονή της στην Βουλγαρία εδώ και δέκα έτη, μπορεί να λειτουργήσει εις βάρος των συμφερόντων της, έστω και σε αυτό το προκαταρτικό στάδιο της διαδικασίας. Η ζωή της Ν.Χ. είναι στην Βουλγαρία, όλοι οι φίλοι και στενοί συγγενείς της (πλην των γονέων της) βρίσκονται εκεί και την στηρίζουν ενώ συνεχίζει την επιτυχή φοίτηση της στο σχολείο της. Η συνειδητή επιλογή της ίδιας της ανήλικης να παραμένει στην Βουλγαρία μακριά από τους γονείς της εδώ και 1,5 έτος συνεχίζοντας το σχολείο της, θα πρέπει να γίνει σεβαστή υπό τις περιστάσεις, αφού φαίνεται να εξυπηρετεί το καλώς νοούμενο συμφέρον της. Ισοζυγίζοντας τα δεδομένα της υπόθεσης, κρίνω ότι οι δυσμενείς συνέπειες που θα επέλθουν στην ανήλικη Ν.Χ. σε περίπτωση που οριστικοποιηθούν τα αιτούμενα διατάγματα όπως μεταξύ άλλων η αναστάτωση, η απελπισία, η σύγχυση και η απόγνωση, θα είναι πολύ μεγαλύτερες παρά από το να μην εγκριθούν οι αιτούμενες θεραπείες. Δεν είναι εύλογο και δίκαιο να παραμείνει σε ισχύ το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 14/08/23 και να διακοπεί απότομα η φοίτηση της Ν.Χ. στο σχολείο της στην Βουλγαρία και ούτε θεωρώ ορθό να αποστερηθούν σε μεγάλο βαθμό τα δικαιώματα, τα συμφέροντα και η επιθυμία της ανήλικης, αφού πέραν των γονέων της, τίποτε δεν την συνδέει με την Κύπρο. Συνεπώς, το ισοζύγιο της ευχέρειας κλίνει υπέρ της μη οριστικοποίησης των αιτούμενων διαταγμάτων. Περαιτέρω, το συμφέρον της ανήλικης Ν.Χ. επιβάλλει να μην διαταραχθεί η υφιστάμενη κατάσταση των πραγμάτων όπως έχει διαμορφωθεί, ούτως ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε πρόκληση ανεπανόρθωτης ζημίας στην θυγατέρα των διαδίκων. Στην βάση όλων των ανωτέρω, κρίνω ότι η απόρριψη των αιτούμενων θεραπειών και η ακύρωση του προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 14/08/2023, είναι υπό τις περιστάσεις εύλογα αναγκαία και εξυπηρετεί το συμφέρον, την ευημερία και την σταθερότητα της ανήλικης Ν.Χ. ΚΑΤΑΛΗΞΗ։ Συνεπακόλουθα, το προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 14/08/2023 ακυρώνεται αλλά και οι αιτούμενες θεραπείες της μονομερούς αίτησης απορρίπτονται στο σύνολο τους. Ασκώντας τη διακριτική μου εξουσία και ενόψει της πιο πάνω κατάληξης, κρίνω ότι τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας επιδικάζονται υπέρ της Καθ' ης η Αίτηση και εναντίον του Αιτητή, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο και να καταβληθούν μετά την εκδίκαση της εναρκτήριας Αίτησης. (Υπ.) ............................................................ Χ. Πογιατζής Δ. Οικ. Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο