Α. Η. ν. Σ. Σ., Αίτηση Αρ 132/21, 29/1/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Κούσιου, Πρ. Αίτηση Αρ 132/21 Μεταξύ: Α. Η. Αιτήτριας ΚΑΙ Σ. Σ. Καθ' ου η αίτηση. ----------------------------------- 29 Ιανουαρίου 2024 Εμφανίσεις: Για Αιτήτρια: κα Έλ. Παρασκευά Για Καθ' ου η αίτηση: κα Λ. Γιουσελή Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι διάδικοι, στο χρόνο καταγραφής της παρούσας απόφασης, είναι πρώην σύζυγοι. Από το γάμο τους απέκτησαν τρία παιδιά, το Θ., τον Α. και τη Μ.-Ε., τα οποία γεννήθηκαν στις 19/5/2004, 26/9/2012 και 22/9/2014, αντίστοιχα. Μετά τη διάσταση στις σχέσεις των διαδίκων, η Αιτήτρια μαζί με τα παιδιά αποχώρησαν από τη συζυγική κατοικία όπου παρέμεινε να κατοικεί ο Καθ' ου η αίτηση και εγκαταστάθηκαν στο σπίτι των γονέων της. Αυτό έγινε κατά ή περί τις 26/8/
- Στο εν λόγω σπίτι διαμένουν η Αιτήτρια, οι γονείς και ο αδελφός της και τα τρία παιδιά των διαδίκων. Με το εκ συμφώνου εκδοθέν διάταγμα ημερομηνία 25/6/2020, στην αίτηση γονικής μέριμνας του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, με αρ. 38/20, ανατέθηκε η φύλαξη και η φροντίδα των ανήλικων τέκνων των διαδίκων στην Αιτήτρια και προσδιορίστηκε ως τόπος διαμονής τους ο δικός της τόπος διαμονής εντός της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου. Περαιτέρω εκδόθηκε διάταγμα με το οποίο ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του Καθ' ου η αίτηση με τα ανήλικα, ως ακολούθως: «Κάθε Τρίτη και Πέμπτη από την ώρα που τα ανήλικα θα σχολάνουν από το σχολείο τους έως η ώρα 7:00 μ.μ. Στην περίπτωση που δεν έχουν σχολείο από η ώρα 10:00 π.μ. έως η ώρα 7:00 μ.μ.» (ΤΕΚ Α) Το διαζύγιο των διαδίκων εκδόθηκε στις 25/10/2021 (ΤΕΚ Β). Η Αιτήτρια με την υπό κρίση αίτησή της που καταχωρήθηκε στις 11/5/2021, ζητά διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται ο Καθ' ου η αίτηση να συνεισφέρει στη διατροφή των τέκνων του Θ., Α. και Μ.-Ε., το ποσό των €1.200 μηνιαίως. Ο Καθ' ου η αίτηση ενέστη στο αίτημα και καταχώρησε υπεράσπιση στις 6/12/21, στην οποία απάντησε η Αιτήτρια στις 17/1/
- Ενδιάμεσα, ήτοι στις 30/6/21, μετά από αίτηση της Αιτήτριας, εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα με το οποίο διατάσσετο ο Καθ' ου η αίτηση να καταβάλλει σ' αυτήν από την 1η/7/21, το ποσό των €500 μηνιαίως, ως η συνεισφορά του για τη διατροφή των τριών ανήλικων τέκνων του. Ακολουθώντας τη Δ.30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, μαρτυρία προσέφεραν μόνο οι ίδιοι οι διάδικοι, οι οποίοι δεν αντεξετάστηκαν και η διαδικασία της ακρόασης ολοκληρώθηκε με γραπτές αγορεύσεις των συνηγόρων τους. Κατά το στάδιο των αγορεύσεων, ενόψει της ενηλικίωσης του Θ. στις 19/5/2022 και του εν ισχύ προσωρινού διατάγματος που αφορούσε και σ' αυτόν, η Αιτήτρια, συμφωνούντος και του Καθ' ου η αίτηση, περιορίζει την απαίτησή της μόνο για τα δύο παιδιά που εξακολουθούν να είναι ανήλικα, τον Α. και τη Μ.-Ε., αξιώνοντας γι' αυτά ως συνεισφορά για τη διατροφή τους το ποσό των €
- Από την ημερομηνία ενηλικίωσης του Θ., ο Καθ' ου η αίτηση καταβάλλει στην Αιτήτρια για τον Α. και τη Μ.-Ε. το ποσό των €330 μηνιαίως. Κατά το άρθρο 33
(1)του Περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90), η διατροφή ανηλίκων τέκνων χαρακτηρίζεται ως κοινή υποχρέωση των γονέων τους [Μαρκουλίδη ν. Μαρκουλλίδη
(1998)1 Α.ΑΙΔ. 1386]. Πρόκειται γιο επιμερισμό της υποχρέωσης των γονέων έναντι της διατροφής τέκνου. Περαιτέρω, το άρθρο 37 του ίδιου πιο πάνω Νόμου, ρυθμίζει με το εδάφιο
(1)το μέτρο της διατροφής και με το εδάφιο
(2)το περιεχόμενο της. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για τη διατροφή προσώπου. Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του. Σε συνήθεις υποθέσεις διατροφής, όπως η παρούσα, ο καθορισμός της συνεισφοράς των γονέων στη διατροφή του ανήλικου παιδιού τους γίνεται, σύμφωνα με τις πρόνοιες των πιο πάνω άρθρων, στη βάση των οικονομικών δυνάμεων των γονέων και τα έξοδα συντήρησης του ανήλικου, που συνιστούν παραμέτρους μαθηματικής φύσεως κυρίως. Σε σχέση με τις αιτήσεις διατροφής, τονίζεται πως υπάρχει μια ιδιαίτερη διάσταση, στο χαρακτήρα της δικαστικής διαδικασίας, η οποία συνοψίζεται στη νομολογία: Στην Κυριακίδης v. Θεμιστοκλέους, Έφεση Αρ.18/2019, ημερ. 3.12.2020 από την οποία παρατίθεται πιο κάτω σχετικό απόσπασμα, γίνεται αναφορά μεταξύ άλλων στις νομικές αρχές που διέπουν το θέμα: «Το μέτρο της διατροφής δεν μπορεί να εξευρεθεί με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη των κονδυλίων με περισσή αυστηρότητα (Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους
(2010)1 ΑΑΔ 951). Η κοινή πείρα και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ώστε να προσδιοριστούν οι ανάγκες του δικαιούχου (Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη
(1998)1 ΑΑΔ 1386). Βέβαια οι οικονομικές ανάγκες των παιδιών δεν είναι στατικές (Ζαχαρουδιού ν. Ιωάννου
(2000)1 ΑΑΔ 1614) και το ζητούμενο πάντοτε είναι να διατηρηθεί το επίπεδο ζωής των ανηλίκων που θα είχαν εάν οι γονείς τους συμβίωναν, όσο αυτό είναι δυνατόν (Κορελλίδης ν. Κορελλίδη
(2012)1 ΑΑΔ 1975). Οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των εισοδημάτων τους (Μαρκουλλίδης (ανωτέρω) και Δημητρίου ν. Περδίου
(2005)1 ΑΑΔ 1418). Κατά την εκδίκαση αίτησης για διατροφή το δικαστήριο δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων, αλλά έχει καθήκον να εντοπίσει το εύλογο των κονδυλίων που απαιτούνται για την ικανοποίηση των αναγκών διατροφής και συντήρησης (Μαρκουλλίδης (ανωτέρω)». Οι μηνιαίες ανάγκες για τη διατροφή και συντήρηση και των τριών τέκνων των διαδίκων δικογραφούνται από την Αιτήτρια στην παράγρ. 14 της αίτησής της. Με δεδομένο ότι πλέον η αίτηση αφορά μόνο στα δύο εκ των τριών τέκνων των διαδίκων που εξακολουθούν να είναι ανήλικα, τον Α. και τη Μ.-Ε., οι εν λόγω ανάγκες διαφοροποιούνται ως εξής: «
- (α) Έξοδα διατροφής ανηλίκων €600-. (600÷3Χ2) €400 (β) Ένδυση/Υπόδηση ανηλίκων €150-. (150÷3Χ2) €100 (γ) Ιδιωτικό Φροντιστήριο (διάβασμα και δραστηριότητες) Μ.-Ε. €170-. €170 (δ) Ιδιωτικό Φροντιστήριο (διάβασμα και δραστηριότητες) Α. €170-. €170 (ε) Μάθημα Ρομποτικής Α. €50-. € 50 (στ) Μάθημα Αγγλικών Α. €60-. € 60 (ζ) Μπάσκετ Α. €40-. € 40 (η) Μαθηματικά Θ. €50-. ----- (θ) Πάρκα - Γενέθλια - Ψυχαγωγία €100-. €100 των ανηλίκων Μ.-Ε. και Α. (ι) Ψυχαγωγία Θ. €60-. ----- (κ) Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη Είδη φαρμακείου €20-. (20÷3Χ2) €13.33 (λ) Ρεύμα / νερό €60-. (60÷3Χ2) €40.00 (μ) Μεταφορικά €120-. (120÷3Χ2) €80.00 (ν) Χαρτικά - Γραφική ύλη €10-. (10÷3Χ2) €6.66 (ξ) Λεφτά τζέπης Θ. €70-. ----- (ο) Λεωφορείο Θ. €10-. ----- (π) Λεφτά τζέπης Α. €20-. €20 (ρ) Λεφτά τζέπης Μ.-Ε. €20-. €20 ---------------- -------------- ΣΥΝΟΛΟ €1.780-. €1269,99» Στην πρώτη στήλη πιο πάνω εμφαίνονται τα ποσά που αναφέρει η Αιτήτρια στην παράγρ. 14 της αίτησής της και για τα τρία παιδιά, ενώ στη δεύτερη, αυτά που αφορούν στον Α. και τη Μ.-Ε. μόνο. Τα τελευταία συμποσούνται στο ποσό των €1269,
- Το πιο πάνω ποσό των €1269,99 διαφοροποιείται και πάλι με βάση τα αναφερόμενα στη γραπτή αγόρευση της συνηγόρου της Αιτήτριας. Συγκεκριμένα η Αιτήτρια δεν διεκδικεί το ποσό για το «Μάθημα Ρομποτικής του Α.» ύψους €50 μηνιαίως (παράγρ. 14(ε) πιο πάνω) και το «Μπάσκετ Α.», €40 (παράγρ. 14(ζ) πιο πάνω). Διεκδικεί όμως για το «Ιδιωτικό Φροντιστήριο (διάβασμα και δραστηριότητες)» τόσο της Μ.-Ε., όσο και του Α. το ποσό των €180 για τον καθένα, αντί του ποσού των €170 που ζητά με την αίτηση (παράγρ. 14(ε) και (δ) πιο πάνω), ως επίσης και για το μάθημα των Αγγλικών το ποσό των €110 συνολικά και για τα δύο παιδιά και όχι μόνο για τον Α. όπως αναφέρεται στην αίτηση (παράγρ. 14 (στ)). Λαμβανομένων υπόψη των πιο πάνω διαφοροποιήσεων και με τις κατάλληλες μαθηματικές πράξεις το συνολικό ποσό των μηνιαίων εξόδων των ανηλίκων που ζητά η Αιτήτρια ανέρχεται στα €1249,99 (1269,99 - 50 - 40 + 10 + 10 + 50 = 1249,99). Με όπλο την κοινή πείρα και την πείρα της ζωής, το γεγονός ότι μετά το χωρισμό επέρχεται αναπόφευκτα πτώση του επιπέδου διαβίωσης ολόκληρης της οικογένειας (Ιωάννου ν. Ιωάννου
(1993)1 ΑΑΔ 900) και λαμβάνοντας υπόψη τις εκατέρωθεν τοποθετήσεις, τα πιο πάνω έξοδα διαμορφώνονται ως εξής: (α) Έξοδα διατροφής ανηλίκων €300 (β) Ένδυση/Υπόδηση ανηλίκων €100 (γ) Ιδιωτικό Φροντιστήριο (διάβασμα και δραστηριότητες) Μ.-Ε. €150 (δ) Ιδιωτικό Φροντιστήριο (διάβασμα και δραστηριότητες) Α. €150 (ε) Μάθημα Ρομποτικής Α. ----- (στ) Μάθημα Αγγλικών Α. € 91,66 (ζ) Μπάσκετ Α. ----- (η) Μαθηματικά Θ. ----- (θ) Πάρκα - Γενέθλια - Ψυχαγωγία € 80 των ανηλίκων Μ.-Ε. και Α. (ι) Ψυχαγωγία Θ. ----- (κ) Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη Είδη φαρμακείου € 13.33 (λ) Ρεύμα / νερό € 40.00 (μ) Μεταφορικά € 50.00 (ν) Χαρτικά - Γραφική ύλη € 6.66 (ξ) Λεφτά τζέπης Θ. ----- (ο) Λεωφορείο Θ. ----- (π) Λεφτά τζέπης Α. € 16.66 (ρ) Λεφτά τζέπης Μ.-Ε. € 16.
- ---------------- ΣΥΝΟΛΟ €1014,97 Τόσο στη μαρτυρία του Καθ' ου η αίτηση, όσο και στη γραπτή αγόρευση της συνηγόρου του, γίνεται πολύς λόγος για το χρόνο επικοινωνίας του με τα παιδιά. Διατείνεται πως πέραν του χρόνου που ορίζεται στο διάταγμα γονικής μέριμνας (ΤΕΚ Α), αναφορά στο οποίο έχει γίνει στη σελίδα 2 της παρούσας απόφασης, επικοινωνεί μαζί τους και τα Σαββατοκύριακα. Συγκεκριμένα, στη μαρτυρία του αναφέρει τα εξής: «
- Στο εν λόγω διάταγμα δεν ρυθμίστηκε διανυκτέρευση με τα ανήλικα, επειδή ένεκα της εργασίας μου, η οποία είναι εξαήμερη, δεν γνωρίζω εκ των προτέρων ποια μέρα δεν θα εργάζομαι, γιατί αυτή δεν είναι σταθερή. Όμως αναφέρθηκε και/ή συμφωνήθηκε ότι όποτε επιθυμώ και ειδικότερα μπορώ και συμφωνεί και η Αιτήτρια τα τέκνα μας θα διανυκτέρευαν μαζί μου, πράγμα το οποίο πλέον γίνεται τακτικά. Ειδικότερα δε από τον Σεπτέμβριο του 2022 σε σταθερή βάση ασκώ επικοινωνία και/ή παραλαμβάνω τον Α. και τη Μ.-Ε. ανελλιπώς, εκτός απροόπτου, κάθε Σαββατοκύριακο με διανυκτέρευση. Δηλαδή, είτε τους παραλαμβάνω το πρωί του Σαββάτου και τους παραδίδω αργά το απόγευμα προς βράδυ της Κυριακής, με διανυκτέρευση, είτε τους παραλαμβάνω το πρωί της Κυριακής μέχρι το πρωί της Δευτέρας, με διανυκτέρευση, που τους μεταφέρω απ' ευθείας στο σχολείο.» Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω ισχυρισμών του προωθεί τη θέση πως ο χρόνος επικοινωνίας του με τα παιδιά επηρεάζει το ύψος των εξόδων τους για διάφορα κονδύλια στα οποία αναφέρεται. Όπως επισημαίνεται και στη γραπτή αγόρευση της συνηγόρου της Αιτήτριας, σ' αντίθεση με τα πιο πάνω, ο δικογραφημένος ισχυρισμός του Καθ' ου η αίτηση (παράγρ. 5 της έκθεσης υπεράσπισης), είναι πως ο χρόνος επικοινωνίας του με τα παιδιά περιορίζεται στον προβλεπόμενο με το διάταγμα χρόνο, με την Αιτήτρια να συμφωνεί και να επισημαίνει κατά τη μαρτυρία της πως «Οι ώρες που ο Καθ' ου η Αίτηση επικοινωνεί με τα ανήλικα τέκνα του ήταν εξ' αρχής και είναι μέχρι σήμερα πολύ περιορισμένες, χωρίς διανυκτέρευση και ως εκ τούτου τα έξοδα που σπαταλά για τα ανήλικα είναι ελάχιστα και/ή είναι μόνο η διατροφή των όταν είναι μαζί του.» Ό,τι από τα πιο πάνω προκύπτει είναι ο συνυπολογισμός των εξόδων διατροφής των παιδιών κατά τις ημέρες και ώρες που ο Καθ' ου η αίτηση έχει επικοινωνία μαζί τους σύμφωνα με το διάταγμα, τεκμήριο Α, μόνο. Για το λόγο αυτό, αλλά και με βάση τη θέση του Καθ' ου η αίτηση πως τα παιδιά γευματίζουν κατά τις καθημερινές στο ιδιωτικό φροντιστήριο όπου φοιτούν μετά το σχολείο και τα έξοδα των γευμάτων αυτών περιλαμβάνονται στο κόστος του συγκεκριμένου κονδυλίου (παράγρ. 14(γ) και (δ)), θέση η οποία κρίνεται ως ορθή, το Δικαστήριο έχει μειώσει τα έξοδα για το κονδύλι «14(α) έξοδα διατροφής ανηλίκων», από τα €400, στα €300 το μήνα, (Ρουσουνίδης ν. Ρουσουνίδου, Έφ. Αρ. 25/2019, 15/12/2021). Από την ίδια απόφαση Ρουσουνίδης πιο πάνω, το απόσπασμα που ακολουθεί δίνει απάντηση, στους συναφείς με το περιεχόμενό του, ισχυρισμούς του Καθ' ου η αίτηση: «Τα έξοδα των παιδιών πληρώνονται από τον γονέα με τον οποίο τα παιδιά διαμένουν και ο άλλος γονέας δεν απαλλάσσεται της υποχρέωσης συνεισφοράς του σε αυτά επειδή επιθυμεί, κατά την επικοινωνία του με το παιδί του ή σε οποιοδήποτε χρόνο, να του προσφέρει, είτε αγοράζοντας του κάποιο είδος, είτε προσφέροντας του αναψυχή. Αυτά προσφέρονται οικειοθελώς και το παιδί τα απολαμβάνει επιπλέον των αναγκών του, όπως καθορίζονται στη δικαστική απόφαση.» Σχετική με τα πιο πάνω είναι επίσης και η απόφαση στην Έφ. Αρ. 39/2016, ημερομ. 5/3/
- Στα πλαίσια των πιο πάνω ισχυρισμών του διατείνεται ο Καθ' ου η αίτηση ότι για την ένδυση και υπόδηση των ανηλίκων ξοδεύει κάθε μήνα €
- Το ίδιο κονδύλι έχει καθοριστεί και για την Αιτήτρια με την οποία μάλιστα διαμένουν τα παιδιά (50 Χ 2 = 100). Για τα κονδύλια 14.(γ) και (δ) «Ιδιωτικό Φροντιστήριο (διάβασμα και δραστηριότητες)», αποδέχεται ο Καθ' ου η αίτηση ότι ανέρχεται στα €180 για το κάθε παιδί (παράγρ. 7 της έκθεσης υπεράσπισης). Κρίνοντας ως ορθή τη θέση του πως το έξοδο αυτό υφίσταται για 10 μήνες το χρόνο, μειώθηκε ανάλογα. Ως προς τον ισχυρισμό του για το αχρείαστο του εν λόγω κονδυλίου μιας και τα παιδιά μπορούν να μένουν με τη μητέρα τους αντί να φοιτούν στο ιδιωτικό φροντιστήριο, η απάντηση είναι απλή. Όταν το Οικογενειακό Δικαστήριο ρυθμίζει το θέμα διατροφής ανηλίκου δεν εξετάζει θέματα όπως το συγκεκριμένο. Τέτοια θέματα αφορούν τη γονική μέριμνα και αποφασίζονται από το Δικαστήριο έπειτα από αίτηση από οποιονδήποτε από τους γονείς, στα πλαίσια ανάλογης δικαιοδοσίας. Μείωσης, καθότι υφίστανται για δέκα μήνες το χρόνο, ως η θέση του Καθ' ου η αίτηση η οποία κρίνεται ως ορθή, έτυχαν και τα κονδύλια «14.(στ) Μάθημα Αγγλικών», «14.(π) Λεφτά τζέπης Α.» και «14(ρ) Λεφτά τζέπης Μ.-Ε.». Ωστόσο, δεν κρίθηκε ορθό να υποστεί ανάλογη μείωση το ήδη χαμηλό ποσό για το κονδύλι «14(ν) Χαρτικά-Γραφική ύλη.» Ως προς το «14.(στ) Μάθημα Αγγλικών», παρόλο που ο Καθ' ου η αίτηση, εμμέσως πλην σαφώς, δέχεται ότι και η Μ.-Ε. παρακολουθεί από τη σχολική χρονιά 2022-2023 το μάθημα αυτό (ΤΕΚ Τ), διατείνεται πως πρόκειται για μη δικογραφημένο έξοδο, εφόσον η Αιτήτρια στην αίτησή της αναφέρεται στο εν λόγω μάθημα μόνο για τον Α. Απορρίπτοντας τον ισχυρισμό του Καθ' ου η αίτηση, κρίνω ότι τα έξοδα της Μ.-Ε. για το συγκεκριμένο μάθημα που προέκυψαν στην πορεία και αναφέρονται στη μαρτυρία της Αιτήτριας, μπορούν να ενταχθούν στο εν λόγω δικογραφημένο κονδύλι (Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους
(2010)1Α Α.Α.Δ. 951). Άλλο ζήτημα στο οποίο αναφέρεται ο Καθ' ου η αίτηση είναι πως το κονδύλι «14.(κ) Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη είδη φαρμακείου» είναι αχρείαστο καθότι οι ανήλικοι «έχουν εγγραφεί στο ΓΕΣΥ και επομένως έχουν πλέον δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.» Η κοινή πείρα και η πείρα όλων όσων περιθάλπονται μέσω του ΓΕΣΥ, του Δικαστηρίου τούτου μη εξαιρουμένου, υποβάλλει ότι αυτό δεν καλύπτει την κάθε ανάγκη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, ούτε βέβαια, λόγω του χρόνου που μπορεί να δοθεί ραντεβού, τα επείγοντα περιστατικά περίθαλψης. Ακόμα, δεν καλύπτει ολόκληρη την αμοιβή ιατρού ενταγμένου στο ΓΕΣΥ, ούτε όλο το κόστος και όλα γενικά τα φάρμακα και εμβόλια παιδιών. Είναι γι' αυτό το λόγο, λοιπόν που δέχομαι το ύψος του πιο πάνω κονδυλίου, στο ποσό των €13,33 και για τα δύο παιδιά, όπως αιτήθηκε η Αιτήτρια και το έχει απόλυτα δικαιολογήσει με τη μαρτυρία της και τα τεκμήρια που έχει προσκομίσει (ΤΕΚ Φ). Σειρά παίρνει το θέμα της εισοδηματικής ικανότητας των διαδίκων. Σπεύδω ευθύς εξ αρχής να αναφέρω ότι οι εκατέρωθεν ισχυρισμοί για μεγαλύτερο ποσό που λαμβάνει ο άλλος από την εργασία του παρέμειναν αστήρικτοι από τους διαδίκους. Μετέωρος παρέμεινε τόσο ο ισχυρισμός της Αιτήτριας για απολαβές του Καθ' ου η αίτηση ύψους €3.000 μηνιαίως, πλέον 13ος μισθός και bonus της τάξης των €500 κάθε εξάμηνο (ΤΕΚ Β1 και Γ1), όσο και του Καθ' ου η αίτηση πως η Αιτήτρια λαμβάνει «εισόδημα πολύ περισσότερο» από αυτό που αναφέρεται στην αίτησή της, ως επίσης και ο δικογραφημένος ισχυρισμός του ότι «η Αιτήτρια εργάζεται μόνο μέχρι το μεσημέρι, οπόταν έχει τη δυνατότητα να εξεύρει δεύτερη εργασία, αλλά και να εργάζεται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες που τα σχολεία είναι κλειστά.» Ως προς τον τελευταίο πιο πάνω ισχυρισμό του Αιτητή, τα όσα περαιτέρω αναφέρονται στη μαρτυρία του και στη γραπτή αγόρευση της συνηγόρου του, ότι δηλαδή η Αιτήτρια «πριν αρχίσει να εργάζεται ως σχολική συνοδός, εργαζόταν ως αισθητικός με πολύ ικανοποιητικά εισοδήματα τα οποία ανέρχονταν περί τα €1.500 μηνιαίως», δεν τέθηκαν υπόψη της τελευταίας δικογραφικά ώστε να τοποθετηθεί. Ούτως εχόντων των πραγμάτων, τα εισοδήματα των διαδίκων είναι αυτά που ο καθένας αναφέρει στη μαρτυρία του. Η Αιτήτρια λοιπόν αναφέρει στην παράγρ. 11 της μαρτυρίας της τα εξής: «
- Από τον Μάιο του έτους 2019, εργάζομαι, ως σχολική συνοδός παιδιών σε δημόσιο νηπιαγωγείο και λάμβανα αρχικά το ποσό των €639-. Καθαρά, μηνιαίως για 9 μήνες του έτους εργασία, δηλαδή λάμβανα το ποσό των €479-. Μηνιαίως. Στη συνέχεια μετά από αύξηση στο μισθό μου επειδή συμπλήρωσα δύο εργάσιμα χρόνια, λαμβάνω ως καθαρό μηνιαίο μισθό το ποσό των €710,35-. για εννέα μήνες, πλέον 13ο μισθό με βάση τους 9 εργάσιμους μήνες δηλαδή €532-. Πλέον €1.573-. ανεργιακό συνολικά για τους τρεις μη εργάσιμους μήνες δηλαδή οι μηνιαίες απολαβές από την εργασία μου είναι τελικά €708-.» (ΤΕΚ Ε ΚΑΙ ΣΤ) Στην ίδια παράγραφο 11 της μαρτυρίας της συμπληρώνει πως λαμβάνει και για τα δύο παιδιά, επίδομα τέκνου €182 (ΤΕΚ Ζ) και επίδομα μονογονιού €376 το μήνα (ΤΕΚ Η). Το ύψος των επιδομάτων που λαμβάνει η Αιτήτρια σχολιάζεται στη γραπτή αγόρευση της συνηγόρου του Καθ' ου η αίτηση με τα εξής: «
- « .. η αιτήτρια αναφέρει ψευδώς ότι τώρα λαμβάνει επίδομα τέκνου €182 μόνο για τα δυο παιδιά. Επειδή ο Θ. είναι στρατιώτης, λαμβάνει ακόμη επίδομα, αφού θεωρείται εξαρτώμενο για σκοπούς παροχής επιδόματος, μέχρι και την ηλικία των 21 ετών. Προς διευκόλυνση του Δικαστηρίου σας παρόλο που αυτό ίσως θεωρείται Δικαστική γνώση, κατά την ταπεινή μου πάντοτε άποψη, επισυνάπτω έντυπο της Υπηρεσίας Διαχείρισης Επιδομάτων. Το ποσό που λαμβάνει και/ή θα λάβει σήμερα η αιτήτρια, με βάση το εν λόγω έντυπο και με βάση το αυξημένο επίδομα λόγω ΑΤΑ, ανέρχεται στα €1126 για κάθε παιδί, ήτοι σύνολο €3378, δηλαδή €281 το μήνα. Το επίδομα μονογονιού που λαμβάνει η αιτήτρια έχει αυξηθεί από τον Φεβρουάριο του 2023 στα €203 για κάθε παιδί, δηλαδή η αιτήτρια λαμβάνει το ποσό των €406 μηνιαίως. Συνολικά δηλαδή η αιτήτρια λαμβάνει με την αύξηση των επιδομάτων το ποσό των €1395 το μήνα. Και αυτό ενώ εργάζεται πενθήμερη εργασία και μέχρι το μεσημέρι.» Ειλικρινά δεν μπορώ να κατανοήσω τα όσα, με ανάμειξη και του επιδόματος για τον ενήλικα πλέον Θ., αναφέρονται πιο πάνω από τη συνήγορο της Αιτήτριας. Ό,τι απ' αυτά κρατώ είναι το γεγονός της αύξησης των επιδομάτων που λαμβάνει η Αιτήτρια όχι όμως στα επίπεδα που αναφέρονται από τη συνήγορο του Καθ' ου η αίτηση. Σημειώνω περαιτέρω τη θέση του Καθ' ου η αίτηση όπως αυτή δικογραφείται ότι «η Αιτήτρια από τον Οκτώβριο του 2021 λαμβάνει πλέον και/ή μπορεί να λαμβάνει το ... επίδομα μονογονιού» (παράγρ. 5 της έκθεσης υπεράσπισης), με την Αιτήτρια να απαντά ότι, «ενώ έχει αιτηθεί προς τούτο μέχρι τώρα δεν έχει λάβει ακόμα οποιοδήποτε επίδομα.» Σύμφωνα με δυο αποφάσεις του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου, το μονογονεϊκό επίδομα πρέπει να πιστώνεται στα εισοδήματα του γονιού που το λαμβάνει. Συγκεκριμένα, στην απόφαση Μάρκου ν. Kuzichava Μάρκου, Έφεση Αρ. 22/2019, 24/6/2021 αναφέρθηκαν τα εξής: «Θεωρούμε λοιπόν ορθή την προσέγγιση ότι το μονογονεϊκό επίδομα πρέπει να πιστώνεται στα εισοδήματα του γονιού που το λαμβάνει. Το επίδομα αυτό έχει ως στόχο την παροχή οικονομικής βοήθειας στον γονέα που δεν συζεί με άλλο πρόσωπο και που έχει όλο το βάρος συντήρησης του νοικοκυριού. Προϋπόθεση για την χορήγηση του είναι βέβαια να διαμένει με τον γονέα και ένα τουλάχιστον παιδί, ωστόσο, το επίδομα έχει ξεκάθαρο σκοπό την διευκόλυνση του γονέα, έστω προς αντιμετώπιση των εξόδων του παιδιού ή παιδιών που διαμένουν μαζί του. Και η πρόνοια του σχετικού νόμου ότι το επίδομα απαλλάσσεται του φόρου εισοδήματος, προϋποθέτει ότι συνιστά μέρος του εισοδήματος του προσώπου, συνήθως γονέα, που το λαμβάνει». Στην απόφαση Konyalian ν. Paskulov, Έφεση Αρ. 2/20, 24/6/21 αναφέρθηκαν τα εξής: «Παρατηρούμε συναφώς από τα πιο πάνω ότι το επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας είναι δικαίωμα προσωπαγές το οποίο απόλλυται είτε με την απώλεια της μονογονεϊκής ιδιότητας του ατόμου είτε με τον θάνατο του είτε άλλως πως, όλα συναρτημένα με το δικαιούχο άτομο. Ως προσωπαγές δικαίωμα είναι συνυφασμένο με το πρόσωπο του δικαιούχου και δεν μπορεί να απαλλοτριωθεί προς όφελος τρίτου. Έχοντας υπόψιν τα πιο πάνω θα έπρεπε συνεπώς το πρωτόδικο Δικαστήριο να συνυπολογίσει τα επιδόματα μονογονεϊκής οικογένειας που λάμβανε η Εφεσείουσα στα εισοδήματα της και όχι να τα αφαιρέσει από τα έξοδα των ανηλίκων». Αντίθετα το επίδομα τέκνου, αφαιρείται από τα έξοδα των ανηλίκων. Βλέπε απόφαση Μάρκου πιο πάνω, απ' όπου και το απόσπασμα που ακολουθεί: «Αρκούμαστε να σημειώσουμε ότι καθ' όσον αφορά το επίδομα τέκνου υπάρχει και νεότερη νομολογία, ότι δικαιούχος του επιδόματος τέκνου είναι η οικογένεια και αυτό δεν αποτελεί εισόδημα των γονέων και ότι εφόσον παραχωρηθεί, προορίζεται, αποκλειστικά, για την εξασφάλιση και τη διατήρηση μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης των παιδιών της οικογένειας (Εθνική Ασφαλιστική (Κύπρου) Λτδ ν. Δημητρίου κ.ά., ECLI:CY:AD:2021:A52, Πολ. Έφ. Αρ.136/2013, ημερ.28.2.2021), ECLI:CY:AD:2021:A52». Με βάση όλα τα πιο πάνω, καταλήγω ότι οι δυνάμεις της Αιτήτριας ανέρχονται στο ποσό των €1.084 (καθαρός μισθός + €708 + επίδομα Μονογονιού €376). Ο Καθ' ου η αίτηση στην παράγρ. 40 της μαρτυρίας του αναφέρει για τα εισοδήματά του ότι είναι «€2.400 ακαθάριστα και/ή καθαρά €1.900» (ΤΕΚ 2). Στην ίδια παράγραφο σχολιάζει και τα εξής: « ... Η ισχυριζόμενη από την Αιτήτρια λήψη επιπλέον bonus από την εργασία μου, αναφέρω ότι αυτό δεν είναι εγγυημένο, αλλά ούτε και σταθερό, αλλά βασίζεται από τις επιτυχίες και τα κέρδη της εταιρείας. Για τα έτη 2021 και 2022 για παράδειγμα δεν έχω λάβει οιονδήποτε ποσό ως bonus. Εν πάση περιπτώσει αυτό δεν ξεπερνά τα 300€ κάθε εξάμηνο.» Είναι η κατάληξή μου, με βάση τα πιο πάνω, ότι οι δυνάμεις του Καθ' ου η αίτηση ανέρχονται στο ποσό των €1.900 καθαρά. Για το μη συνυπολογισμό στα εισοδήματα του Καθ' ο υ η αίτηση του bonus που τυχόν λαμβάνει θα επανέλθω κατωτέρω. Από το σύνολο των εξόδων των ανηλίκων όπως πιο πάνω έχω καταλήξει, δηλαδή 1.015 (στρογγυλός αριθμός, αντί 1.014,97), θα πρέπει να αφαιρεθεί το επίδομα τέκνου που λαμβάνει η Αιτήτρια ύψους €182, γεγονός που μειώνει τα πιο πάνω έξοδα στο ποσό των €833 μηνιαίως. Με την εφαρμογή της μεθόδου των τριών και με παραμέτρους τις δυνάμεις της Αιτήτριας ύψους €1.084 και του Καθ' ου η αίτηση ύψους €1.900, ως και τις ανάγκες των ανηλίκων ύψους €833 οδηγούμαστε σε αποτέλεσμα ύψους €530 (στρογγυλός αριθμός). Εντούτοις, αποφασίζοντας να προσδώσω αναδρομική ισχύ στο οποιοδήποτε τελικό διάταγμα ήθελε εκδοθεί, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, καταλήγω και καθορίζω τη συνεισφορά του Καθ' ου η αίτηση στη διατροφή των ανήλικων τέκνων του στα €500 μηνιαίως. Οι ειδικές περιστάσεις στις οποίες αναφέρομαι πιο πάνω είναι οι ακόλουθες: · Το κονδύλι «
- (στ) Μάθημα Αγγλικών» για τη Μ.-Ε. υφίσταται από τη σχολική χρονιά 2022-
- · Την αύξηση του ποσού των επιδομάτων που λαμβάνει πλέον η Αιτήτρια. · Τη μη συμπερίληψη μεν του bonus που τυχόν λαμβάνει ο Καθ' ου η αίτηση στα εισοδήματά του, αλλά και την αναφορά του ότι για τα έτη 2021 και 2022 δεν το έχει πάρει. Συνακόλουθα των πιο πάνω, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ' ου η αίτηση όπως καταβάλλει στην Αιτήτρια από τις 11/5/2021 και την αντίστοιχη ημέρα κάθε επόμενου μήνα το ποσό των €500 το μήνα, ως η συνεισφορά του για τη διατροφή των ανήλικων τέκνων του, Α. €250 και Μ.-Ε. €
- Από το οφειλόμενο ποσό της αναδρομικής διατροφής να αφαιρεθεί οποιοδήποτε ποσό έχει ήδη καταβάλει ο Καθ' ου η αίτηση στην Αιτήτρια, ως συνεισφορά του για τη διατροφή των πιο πάνω ανήλικων τέκνων του με βάση το προσωρινό διάταγμα ημερομ. 30/6/21, στο ύψος των €330 το μήνα, ως η παραδοχή του ίδιου ότι το ποσό αυτό αφορούσε στα ανήλικα Α. και Μ.-Ε., ενώ το υπόλοιπο ποσό ύψους €170 αφορούσε στο τέκνο των διαδίκων Θ. και η καταβολή του τερματίστηκε αυτοδίκαια στο χρόνο ενηλικίωσής του, ήτοι στις 19/5/
- Τα έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου η αίτηση. (Υπ.) ............ Δ. Κούσιου, Πρ. /ΚΤ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο