Δ.Λ. ν. Γ.Φ., Αρ. Αίτησης: 46/2023, 20/9/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Χ. Κάιζερ Δ. Αρ. Αίτησης: 46/2023 Μεταξύ: Δ.Λ. Αιτήτρια και Γ.Φ. Καθ'ου η Αίτηση ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 20 Σεπτεμβρίου, 2024 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κος Ανδρέας Τσεντίδης για A.Tsentides LLC Για τον Καθ'ου η αίτηση: κος Χριστάκης Ν. Ματθαίου Α Π Ο Φ Α Σ Η Το άρθρο 33
(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90) ορίζει ότι οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του. Με βάση τη διάταξη αυτή, η Αιτήτρια με την υπό εξέταση αίτηση επιδιώκει την έκδοση διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται o Καθ' ου η αίτηση να συνεισφέρει στη διατροφή των τεσσάρων τέκνων που απέκτησαν από τον γάμο τους, καταβάλλοντας το ποσό των €1.200 από την καταχώριση της υπό εξέταση αίτησης. Σημειώνω ότι η Αιτήτρια κακώς συμπεριλαμβάνει στην αξίωση της και την θυγατέρα των διάδικων Β. καθότι η τελευταία κατά τον χρόνο καταχώρισης της υπό εξέταση αίτησης, είχε ήδη ενηλικιωθεί από τις 03/07/2022. Συνεπώς διευκρινίζω εξαρχής ότι το Δικαστήριο θα εξετάσει αν δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος σε σχέση με τα άλλα τρία παιδιά των διαδίκων τα οποία κατά τον χρόνο καταχώρισης της αίτησης ήταν ανήλικα. Εν πάση δε περιπτώσει προκύπτει και από την μαρτυρία της ότι αναφέρεται στα τρία ανήλικα τέκνα των διαδίκων (Η, Μ.Χ και Α). Η ακρόαση διεξήχθη με την ανταλλαγή εγγράφως της μαρτυρίας μεταξύ των διαδίκων, με βάση τη Δ.30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Οι διάδικοι περιορίστηκαν στις δικές τους έγγραφες μαρτυρίες, χωρίς αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων. Ακολούθως, οι δικηγόροι και των δυο πλευρών κατέθεσαν γραπτές αγορεύσεις και το Δικαστήριο επιφύλαξε την απόφαση του. Προτού προχωρήσω με την παράθεση της μαρτυρίας των διαδίκων, κρίνω σκόπιμο να τονίσω ότι η εκατέρωθεν μαρτυρία θα αξιολογηθεί, λαμβάνοντας υπόψη τις παραμέτρους που θέτουν τα άρθρα 33
(1)και 37 του Περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου, Ν. 216/90, επί των οποίων καθορίζεται η συνεισφορά των υπόχρεων γονέων στην διατροφή των ανηλίκων τέκνων τους. Οι παράμετροι αυτοί είναι από τη μία, οι ανάγκες του δικαιούχου και από την άλλη, οι δυνάμεις των υπόχρεων γονέων. Αποτελούν παραδεκτά και, εν πάση περιπτώσει, μη αμφισβητούμενα γεγονότα τα κάτωθι: · Αμφότεροι οι διάδικοι είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι και διαμένουν μόνιμα στην Κύπρο. · Από τον θρησκευτικό τους γάμο, ο οποίος τελέστηκε στις 15/02/2004 απέκτησαν 4 παιδιά, την Β. γεννηθείσα στις 03/07/2004, την Η. γεννηθείσα στις 27/08/2005, την Μ-Χ γεννηθείσα στις 08/08/2008 και τον Άγγελο γεννηθείς την 01/06/
- · Κατά τον χρόνο καταχώρισης της παρούσας αίτησης, η Β. είχε ήδη ενηλικιωθεί και η Η. ενηλικιώθηκε 6 μήνες μετά και συγκεκριμένα στις 27/08/
- · Οι διάδικοι βρίσκονται σε οριστική διάσταση από το τέλος του
- · Στις 11/09/2014 εκδόθηκε από το Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας εκ συμφώνου διάταγμα, όπου η φύλαξη και φροντίδα των ανήλικων τέκνων των διαδίκων ανατέθηκε στην Αιτήτρια. Τα πιο πάνω καθίστανται πλέον ευρήματα του Δικαστηρίου. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Μαρτυρία Αιτήτριας Σε σχέση με τα εισοδήματα του Καθ'ου η αίτηση η Αιτήτρια υποστήριξε ότι εργάζεται ως ιδιωτικός υπάλληλος στον κατασκευαστικό τομέα, και ο μισθός του υπερβαίνει το ποσόν των €2.500 μηνιαίως. Ανέφερε ότι η ίδια εργάζεται ως καθαρίστρια με καθαρό μισθό €58 την εβδομάδα, επιπρόσθετα λαμβάνει επίδομα πολυτέκνων €632,15 και μονογονεϊκό επίδομα €815,
- Υποστήριξε ότι τα ποσά των επιδομάτων θα μειωθούν με την ενηλικίωση και της Η. Αναφορικά με τα έξοδα των τριών ανήλικων τέκνων των διαδίκων η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται σε μηνιαία βάση το ποσό των €1.395 (€465 για κάθε τέκνο). Το πως προκύπτει αυτό το ποσό αναλύεται σε πίνακα στην παράγραφο 9 της έγγραφης της δήλωσης. Προς απόδειξη του ισχυρισμού της επισύναψε όπως ανέφερε ενδεικτικές αποδείξεις ως Τεκμήριο 3 (Δέσμη). Υποστήριξε περαιτέρω η Αιτήτρια, ότι ο Καθ'ου η αίτηση παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζει τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει καθότι έχει την αποκλειστική ευθύνη για καταβολή των εξόδων που αφορούν στα ανήλικα, αλλά και την ευθύνη των προσωπικών της εξόδων, αρνείται να καταβάλει οποιοδήποτε ποσό ως διατροφή για την συντήρηση των τέκνων του. Μαρτυρία Καθ'ου η αίτηση Στην μαρτυρία του ο Καθ'ου η αίτηση αναφέρει ότι το διαμέρισμα που διαμένει η Αιτήτρια με τα δυο ανήλικα τέκνα τους είναι δικής του ιδιοκτησίας. Μάλιστα στο εν λόγω διαμέρισμα διαμένει και το ανήλικο τέκνο της Αιτήτριας το οποίο απέκτησε με τον νέο της σύντροφο, και τις μισές μέρες του μήνα διαμένει και ο σύντροφος της εκεί όταν η Αιτήτρια δεν μεταβαίνει στο σπίτι του στη Λεμεσό. Παραδέχεται την ύπαρξη του εκ συμφώνου τελικού διατάγματος Γονικής Μέριμνας, ωστόσο υποστηρίζει ότι το περιεχόμενο του είναι χωρίς πρακτική σημασία, καθότι στην πραγματικότητα η φύλαξη και φροντίδα των τέκνων των διαδίκων ασκείται κατά το μεγαλύτερο μέρος της από τον ίδιο. Ειδικότερα όπως αναφέρει ο Καθ'ου η αίτηση, τα ανήλικα διαμένουν μαζί του κυρίως Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή, καθώς και τις διακοπές των Χριστουγέννων και του Πάσχα και τις καλοκαιρινές διακοπές. Τόσο τα έξοδα για τις εξόδους με τους φίλους τους, όσο και τις μετακινήσεις τους τα επωμίζεται αποκλειστικά. Σε σχέση με τις μηνιαίες του απολαβές αρνείται κατηγορηματικά ότι λαμβάνει το ποσό που ισχυρίζεται η Αιτήτρια και αναφέρει ότι αυτές κυμαίνονται μεταξύ €500 έως €900 μηνιαίως από 13/03/2023, ενώ προηγουμένως ήταν άνεργος. Επισύναψε ως Τεκμήριο 1 κατάσταση μισθοδοσίας του και ως Τεκμήριο 2 αντίγραφο πιστοποιητικού αποδοχών του για το έτος
- Ανέφερε ότι εργάζεται σε εταιρεία που ειδικεύεται στις θερμοπροσόψεις και μονώσεις, επισημαίνοντας ότι επειδή οι εργασίες γίνονται σε εξωτερικούς χώρους, τους χειμερινούς μήνες το εισόδημα του δεν υπερβαίνει τα €500, τους άλλους δε μήνες μπορεί να φθάσει και μέχρι τα €
- Σε σχέση με τα εισοδήματα της Αιτήτριας, η θέση του είναι ότι αυτά ξεπερνούν το ποσό των €2.350 μηνιαίως. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού του επισυνάπτει ως Τεκμήριο 3 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου ημερομηνίας 18/11/2021, η οποία αφορούσε αίτηση έρευνας εναντίον της Αιτήτριας. Διευκρίνισε ότι έναντι των εξόδων που έχουν επιδικαστεί εναντίον της στα πλαίσια προηγούμενης αίτησης διατροφής με αρ. 103/2019 του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, ουδέν ποσό έχει καταβάλει μέχρι σήμερα, ούτε συμμορφώθηκε με το διάταγμα ημερομηνίας 18/11/
- Ο Καθ'ου η αίτηση επισήμανε ότι η Αιτήτρια στην γραπτή της μαρτυρία δεν προσκόμισε κάποιο τεκμήριο που να στηρίζει τους ισχυρισμούς της σε σχέση με τον μισθό της. Αναφορικά με τα έξοδα των ανηλίκων, ως αυτά αποτυπώνονται από την Αιτήτρια στην παράγραφο 9 της έγγραφης της μαρτυρίας, η θέση του είναι ότι αυτά είναι υπερβολικά και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Υποστήριξε ακολούθως ότι καταβάλλει απευθείας στα ανήλικα το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων διατροφής και συντήρησης τους, ότι η Αιτήτρια διαμένει σε κατοικία η οποία του ανήκει και οι λογαριασμοί της εν λόγω οικίας είναι στο όνομα του. Προς τεκμηρίωση των ισχυρισμών επισύναψε ως Τεκμήριο 6 (Δέσμη) σχετικά έγγραφα. Στην εν λόγω οικία η οποία είναι πλήρως εξοπλισμένη διαμένει και ο σύντροφος της Αιτήτριας και από Παρασκευή μέχρι Κυριακή εκάστης σχεδόν εβδομάδας, η Αιτήτρια μεταβαίνει στη Λεμεσό στην οικία του συντρόφου της, μαζί με το πέμπτο τέκνο της, τα δε τέκνα που απέκτησαν μαζί, διαμένουν μαζί του και καλύπτει όλα τους τα έξοδα. Επισήμανε ότι για την διαμονή της στην οικία του η Αιτήτρια δεν καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό ως ενοίκιο, ούτε ακόμα και για τα κοινόχρηστα με αποτέλεσμα να συσσωρευθούν οφειλόμενα ύψους €8.000, (Τεκμήριο 4) για τα οποία είναι υπόλογος ο ίδιος ως ιδιοκτήτης, για το δε διαμέρισμα υπάρχει οφειλόμενο χρέος που υπερβαίνει τις €107.000 (Τεκμήριο 5). ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η νομική θεμελίωση της εξεταζόμενης αίτησης στηρίζεται στο άρθρο 33
(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90) που καθορίζει: «33
(1)Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του». Καθώς και στο άρθρο 37 του ρηθέντος Νόμου που καθορίζει: «37
(1)Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.
(2)Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του». Από το συνδυασμό των ως άνω άρθρων είναι σαφές ότι η διατροφή ανηλίκου καθορίζεται στη βάση δυο παραμέτρων, τις δυνάμεις των γονέων του και τις ανάγκες του δικαιούχου διατροφής. Συνιστά νομική υποχρέωση των γονέων, υποχρέωση η οποία ουσιαστικά αποβλέπει στην αντιμετώπιση των αναγκών των ανηλίκων, όπως αυτές εύστοχα καθορίζονται στο άρθρο 37 του Ν. 216/
- Το άρθρο 33 καθιστά τη διατροφή αμοιβαία υποχρέωση των γονέων, αρχή που συνάδει με την ισότητα των φύλων που κατοχυρώνει το Άρθρο 28 του Συντάγματος. Το μέτρο της συνεισφοράς είναι "οι δυνάμεις" εκατέρων των γονέων, έννοια που περιλαμβάνει το σύνολο των εισοδηματικών δυνατοτήτων εκάστου μέρους για συνδρομή και όχι μόνο το υπαρκτό εισόδημα. Ως προς το τι συνιστούν ανάγκες του δικαιούχου, παραπέμπω στο σύγγραμμα του Απόστολου Σ. Γεωργιάδη «ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ» όπου στη σελ. 652, αναφέρονται τα πιο κάτω: «
- Ανάγκες του δικαιούχου Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του δικαιούχου και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευση του (πλήρης διατροφή: ΑΚ 1493 εδ. β΄). Στο περιεχόμενο της διατροφής περιλαμβάνονται ειδικότερα βιοτικές ανάγκες του δικαιούχου που είτε υφίστανται πραγματικά κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής είτε μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν μελλοντικά. Η διατροφή λοιπόν περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη: τροφή, στέγη, ένδυση, θέρμανση, φωτισμό, λοιπά λειτουργικά έξοδα της οικίας διαμονής, ψυχαγωγία, μόρφωση (π.χ. αγορά βιβλίων), διαπαιδαγώγηση, νοσηλεία και δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, παραθέριση, συγκοινωνία και επικοινωνία. Ιδίως περιλαμβάνονται δαπάνες θεωρητικής, επαγγελματικής ή τεχνικής μόρφωσης, ακόμη και μεταπτυχιακής.» Επισημαίνω ότι ο βασικός ισχυρισμός του Καθ'ου η αίτηση ότι τα περισσότερα έξοδα των τέκνων τα επωμίζεται ήδη ο ίδιος, στη βάση της καθημερινής ή της πολύ συχνής επαφής που διατηρεί μαζί τους, είναι ένα ζήτημα το οποίο έχει τη σημασία του, αφού μέσω αυτού του ισχυρισμού αναγνωρίζει ότι τα ανήλικα έχουν έξοδα. Το ζητούμενο πρωτίστως είναι να προσδιοριστούν τα πραγματικά έξοδα των τέκνων, ανεξαρτήτως του πως αυτά καλύπτονται μέχρι σήμερα. Και αφού προσδιοριστούν, μετέπειτα να προσδιοριστεί η εισοδηματική ικανότητα των γονιών, για να διαφανεί ποιό είναι το εύρος της υποχρέωσης έκαστης πλευράς, ώστε αυτό να ρυθμιστεί με το διάταγμα που θα εκδοθεί. Συνεπώς αυτός ο ισχυρισμός του Καθ'ου η αίτηση δεν υπέχει οποιασδήποτε σημασίας για την έκδοση του παρόντος διατάγματος, υπό την έννοια ότι δεν καταβάλλει τα οποιαδήποτε έξοδα (αν όντως τα καταβάλλει) στη βάση ενός δικαστικού διατάγματος. Αν όντως τα καταβάλλει με την έκδοση του διατάγματος θα περιοριστεί η δική του υποχρέωση στο τι θα διαταχθεί από το Δικαστήριο. Έχω μελετήσει διεξοδικά όλη την τεθείσα ενώπιον μου μαρτυρία και σε συνδυασμό με τη σχετική νομοθεσία και νομολογία θα προχωρήσω ευθύς αμέσως να εξετάσω τις δυο παραμέτρους που ανέφερα ανωτέρω σε σχέση με το υπό κρίση θέμα, τις ανάγκες των ανηλίκων και τις δυνάμεις των γονέων τους. I.Έξοδα ανηλίκων Σύμφωνα με τη Νομολογία, (Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη
(1998)1 ΑΑΔ 1386, 1390) το Δικαστήριο, ως προς τα έξοδα διατροφής ανηλίκου, δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων, αλλά είναι καθήκον του να εντοπίσει το εύλογο των κονδυλίων που απαιτούνται για την ικανοποίηση των αναγκών διατροφής και συντήρησης του. Περαιτέρω, σύμφωνα και πάλι με τη Νομολογία, η κοινή πείρα και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες των συγκεκριμένων ενώπιον του Δικαστηρίου ατόμων (βλ. Παναγιώτου ν. Σφικτού
(2001)1 Α.Α.Δ. 625). Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου Κορελλίδης v. Κορελλίδη
(2012)1Γ ΑΑΔ 1975 λέχθηκε ότι: «... το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες που να οδηγούν σε υπολογισμό με σεντ, αλλά θα πρέπει να σταθμίζει τις ανάγκες και να καταλήγει σε συμπεράσματα που να επαναφέρουν, ή δυνατό, τα ανήλικα τέκνα σε μια πλησιέστερη κατάσταση, όπως θα ήταν εάν οι γονείς τους ζούσαν μαζί». Το Δικαστήριο είναι σε θέση, λαμβάνοντας υπόψη τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς των διαδίκων, ως προς τα έξοδα διατροφής των ανηλίκων, τα οποία είναι συνακόλουθα βεβαίως και της ηλικίας τους, να καταλήξει σε ένα ποσό το οποίο να αντανακλά στο εύλογο με βάση τα διδάγματα της κοινής πείρας και ζωής, ως εύστοχα αναφέρει η προαναφερθείσα νομολογία. Πρέπει ρητά να σημειωθεί ότι η υπό εκδίκαση διαδικασία δεν προσφέρεται για απόρριψη εν όλω μαρτυρίας του ενός έναντι του άλλου, γιατί ο σκοπός δεν είναι να αποκομίσει οικονομικό όφελος, είτε ο ένας διάδικος είτε ο άλλος, αλλά μόνο να διασφαλιστεί η ευημερία και η αξιοπρεπής διαβίωση των τέκνων. Όπως ανέφερα ανωτέρω, η θέση της Αιτήτριας είναι ότι οι μηνιαίες ανάγκες των τριών τέκνων των διαδίκων, ανέρχονται στο ποσό των €1.395 μηνιαίως (€465 για κάθε τέκνο) και αξιώνει με την υπό εξέταση αίτηση όπως τα €1.200 καλύπτονται από τον Καθ'ου η αίτηση. Θεωρώ σημαντικό να τονίσω ότι ενώ ο Καθ'ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι τα έξοδα των ανηλίκων, ως αυτά καταγράφονται από την Αιτήτρια, είναι υπερβολικά και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, δεν αναφέρει ποια είναι τα μηνιαία τους έξοδα και το κόστος αυτών. Από το σύνολο της μαρτυρίας η οποία τέθηκε ενώπιον μου προκύπτει ότι ο Καθ'ου η αίτηση συμμετέχει και συνεισφέρει στις ανάγκες των παιδιών του, γεγονός που παρέμεινε αδιαμφισβήτητο, αλλά η μαρτυρία του ως προς το πόσα έξοδα καταβάλλει είναι γενική και αόριστη και χωρίς πειστική τεκμηρίωση. Επισημαίνω ότι δεν έχει προσκομίσει καμία απόδειξη που να επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό του ότι καλύπτει το σύνολο των εξόδων τους. Το Τεκμήριο 6 που παρουσίασε προκειμένου να αποδείξει ότι καλύπτει έξοδα των παιδιών του, αφορά στην κίνηση λογαριασμού στην Revolut, λογαριασμός ο οποίος δεν είναι στο όνομα του συνεπώς δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη, αφορά δε κατά κύριο λόγο σε χρόνο προ της καταχώρισης της υπό εξέταση αίτησης. Η δε θέση του Καθ'ου η αίτηση ότι οι αποδείξεις που κατέθεσε η Αιτήτρια για έξοδα των ανηλίκων είναι μεταγενέστερες της καταχώρισης της αίτησης, άρα κατά την άποψη του δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη, δεν μπορεί να ευσταθήσει. Αντιθέτως τα έξοδα τα οποία επικαλείται το άτομο που διεκδικεί διατροφή, πρέπει να είναι έξοδα που υφίστανται κατά τον χρόνο καταχώρισης και συνεχίζουν να υφίστανται, καθώς επίσης και μελλοντικά έξοδα τα οποία μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν. Θα επιχειρήσω λοιπόν στη βάση του εύλογου των κονδυλίων και σε συνάρτηση με τις ως άνω αναφερθείσες νομολογιακές αρχές να καθορίσω το ποσό της διατροφής που απαιτείται για τους ανήλικους Μ.Χ και Α. Σημειώνω ότι ο Καθ'ου η αίτηση σε σχέση με την θυγατέρα του Η. η οποία κατά τον χρόνο καταχώρισης ήταν ανήλικη, αρκείται στην εξής αναφορά ''Όσο αφορά τη θυγατέρα μας Ή., αυτή είναι πλέον ενήλικη.'' Η αίτηση καταχωρήθηκε στις 13/02/2023 και η Η. ενηλικιώθηκε στις 27/08/2023, συνεπώς το Δικαστήριο θα εξετάσει αν πρέπει να επιδικαστεί και αν ναι ποιο ποσό για την περίοδο από τον Μάρτιο του 2023 μέχρι και τον Αύγουστο του 2023, ήτοι για περίοδο 6 μηνών. Συνακόλουθα η κατωτέρω ανάλυση των εξόδων ως αυτά καταγράφονται από την Αιτήτρια, θα αφορά και την Η (για το διάστημα των 6 μηνών ως ανέφερα πιο πάνω). 1) Διατροφή Στο μόνο έξοδο που υπάρχει κοινή συνισταμένη μεταξύ των διαδίκων είναι τα έξοδα σίτισης των ανήλικων Μ.Χ. και Α. Συνεπώς αποδέχομαι το ποσό των €200 μηνιαίως (€100 για έκαστο τέκνο), ποσό το οποίο θεωρώ εύλογο. Το ίδιο ποσό ισχυρίζεται η Αιτήτρια ότι απαιτείτο και για την Η., ο δε Καθ'ου η αίτηση δεν προέβαλε άλλη θέση, στην πραγματικότητα δεν έκανε καμία αναφορά. Εν πάση περιπτώσει τίποτα δεν ανέφερε ο Καθ'ου η αίτηση που να διαφοροποιεί τις ανάγκες της Η. από τα αλλά δυο παιδιά. Κρίνω εύλογο το ποσό των €100 μηνιαίως για την Η. 2) Ιδιαίτερα μαθήματα Αγγλικών Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται σε μηνιαία βάση το ποσό των €300 (€100 για κάθε παιδί) για τα μαθήματα αγγλικών. Η θέση του Καθ'ου η αίτηση είναι ότι αυτό το έξοδο δεν αποδείχθηκε. Μολονότι γενικότερα η λογική και μόνο θέλει τα μαθήματα αγγλικών να είναι κάτι δεδομένο για παιδιά αυτής της ηλικίας, ωστόσο από την μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου δεν έχω πειστεί ότι τα συγκεκριμένα παιδιά παρακολουθούν μαθήματα αγγλικών και κυρίως αν παρακολουθούν κατά τον επίδικο χρόνο . Στο Τεκμήριο 4 η Αιτήτρια κατέθεσε σωρεία εγγράφων χύμα, χωρίς επεξήγηση. Εκ των εγγράφων δεν προκύπτει κάποια πιστοποίηση ή βεβαίωση ότι όντως τα παιδιά παρακολουθούν μαθήματα αγγλικών και το μηναίο κόστος αυτών. Συνεπώς δεν μπορώ να υπολογίσω κάποιο κονδύλι για τα αγγλικά. 3) Ρεύμα/ Νερό/ τηλέφωνο/ Διαδίκτυο Για τις πιο πάνω ανάγκες η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι απαιτείται το ποσό των €120 μηνιαίως (€40 για κάθε παιδί). Προς τεκμηρίωση της θέση της κατέθεσε ενδεικτικά κάποιες αποδείξεις, ως μέρος του Τεκμηρίου
- Η θέση του Καθ'ου η αίτηση είναι ότι δεν έχει αποδειχθεί οτιδήποτε. Θεωρώ πολύ λογικό το ποσό των €120 που ισχυρίζεται η Αιτήτρια ότι απαιτείται για τις ανάγκες αυτής της κατηγορίας εξόδων. Είναι έξοδα τα οποία σαφώς εντάσσονται και συμβάλλουν στην συντήρηση και ευημερία των ανηλίκων και καθίστανται εξόχως σημαντικά για την καθημερινότητα των ανηλίκων. Παρά το γεγονός ότι ο Καθ'ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι οι λογαριασμοί του σπιτιού στο οποίο διαμένουν τα ανήλικα όταν είναι με την Αιτήτρια έρχονται στο όνομα του, δεν προσκόμισε κάποια απόδειξη ότι αυτός τα πληρώνει, σε αντίθεση με την Αιτήτρια. Συνεπώς αποδέχομαι το κονδύλι των €40 μηνιαίως για έκαστο παιδί για αυτήν την κατηγορία εξόδων. 4)Ένδυση και υπόδηση Για την ένδυση και υπόδηση, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι και για τα 3 παιδιά απαιτείται το ποσό των €150 μηνιαίως (€50 για κάθε παιδί). Η θέση του Καθ'ου η αίτηση είναι ότι η Αιτήτρια δεν έχει επισυνάψει οτιδήποτε που να αναγράφει τα έξοδα ως προς την ένδυση και υπόδηση, αφού τα έξοδα αυτά είναι αποκλειστικά δικά του. Επισημαίνω ότι αμφότεροι οι διάδικοι δεν έχουν προσκομίσει κάποια απόδειξη για τα έξοδα ένδυσης και υπόδησης. Ο δε Καθ'ου η αίτηση ο οποίος ισχυρίζεται ότι καλύπτει αυτές τις ανάγκες εξ ολοκλήρου δεν ανέφερε καν ποιο είναι το ποσό που απαιτείται σε μηνιαία βάση. Θεωρώ λογικό το ποσό των €50 που ισχυρίζεται η Αιτήτρια ότι απαιτείται για τις ανάγκες αυτής της κατηγορίας εξόδων για έκαστος παιδί. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως υπερβολικό το ποσό των €600 ετησίως (για έκαστο τέκνο) για κάλυψη των αναγκών ένδυσης και υπόδησης. 5)Μεταφορικά Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για τα έξοδα μεταφοράς και των τριών παιδιών απαιτείται το ποσό των €135 μηνιαίως (€45 για κάθε παιδί). Η θέση του Καθ'ου η αίτηση είναι ότι τα μεταφορικά των παιδιών καλύπτονται από τον ίδιο, αλλά σε κάθε περίπτωση το σχολείο των ανηλίκων απέχει 1 χιλιόμετρο από το διαμέρισμα που που διαμένει η Αιτήτρια. Κρίνω εύλογο το ποσό που ισχυρίζεται η Αιτήτρια για τα έξοδα αυτής της κατηγορίας, λαμβάνοντας υπόψη και το κόστος καυσίμων. Επισημαίνω και πάλιν ότι ο Καθ'ου η αίτηση, παρά το γεγονός ότι υποστηρίζει ότι καλύπτει και αυτήν την ανάγκη αποκλειστικά, δεν προσκόμισε καμία απόδειξη, καθώς επίσης δεν ανέφερε ποιο είναι το μηνιαίο κόστος το οποίο δαπανεί για τα εν λόγω έξοδα. Σημειώνω επίσης ότι τα έξοδα αυτής της κατηγορίας δεν περιορίζονται στην μεταφορά των παιδιών από και προς το σχολείο, υπάρχουν και ανάγκες τις απογευματινές ώρες, έξοδοι κτλ. 6) Ψυχαγωγία / Γενέθλια Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για τις ανάγκες αυτής της κατηγορίας απαιτείται το ποσό των €150 και για τα τρία παιδιά (€50 για κάθε παιδί). Η θέση του Καθ'ου η αίτηση είναι ότι το ισχυριζόμενο ποσό είναι υπερβολικό, σε κάθε περίπτωση ωστόσο το καλύπτει ο ίδιος στον βαθμό που μπορεί, επισημαίνει επίσης ότι η Αιτήτρια δεν έχει παραθέσει οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο. Είναι γεγονός ότι η Αιτήτρια περιορίστηκε απλά στην καταγραφή των εν λόγω εξόδων στον πίνακα που παρέθεσε με τα συνολικά έξοδα που ισχυρίζεται ότι χρειάζονται για τα παιδιά. Ωστόσο η ανάγκη για ψυχαγωγία και κοινωνικότητα είναι βασικό κομμάτι για τη ζωή κάθε ανθρώπου, πόσο μάλλον ενός παιδιού και σαφώς εμπίπτει στις ανάγκες διατροφής του. Η ψυχαγωγία προσφέρει στα παιδιά έναν πολύ απαραίτητο χρόνο χαλάρωσης και λειτουργεί ως μηχανισμός διεξόδου από τη ρουτίνα της καθημερινότητας. Θεωρώ εύλογο το ποσό των €150 για την κάλυψη των αναγκών αυτής της κατηγορίας και για τα τρία παιδιά. Επισημαίνω ότι τα έξοδα του υπό σημείου 4, 5 και 6 (βλέπε ανωτέρω) ο Καθ'ου η αίτηση όχι μόνο δεν τα αμφισβητεί, απλώς ισχυρίζεται ότι τα καλύπτει ο ίδιος, επιβεβαιώνοντας έτσι την ύπαρξη των εν λόγω εξόδων. Σημειώνω περαιτέρω ότι τα έξοδα που καταγράφει η Αιτήτρια για αυτές τις κατηγορίες εξόδων, βάσει κοινής λογικής όχι απλώς είναι πολύ λογικά, αλλά είναι και αρκετά συντηρητικά, λαμβάνοντας υπόψη την ακρίβεια της ζωής. 7) Ιατροφαρμευτική περίθαλψη Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για τις ανάγκες αυτής της κατηγορίας απαιτείται το ποσό των €90 και για τα τρία παιδιά (€30 για κάθε παιδί). Η θέση του Καθ'ου η αίτηση είναι ότι τα εν λόγω έξοδα καλύπτονται από το ΓΕΣΥ. Όταν δε στο παρελθόν τα ανήλικα παρουσίασαν πρόβλημα με τα δόντια τους ανέλαβε αποκλειστικά τα έξοδα, τα οποία ανήλθαν στο ποσό των €1.
- Επισημαίνω ότι πέραν της γενικότητας που περιβάλλει την εν λόγω αξίωση της Αιτήτριας, από τη μαρτυρία της τίποτα δεν παρουσίασε που να ενισχύει την άποψη ότι τα όποια ενδεχομένως ιατρικά έξοδα προκύψουν, δεν μπορούν να καλυφθούν από το Γενικό Σύστημα Υγείας (ΓΕΣΥ) το οποίο είναι σε ισχύ από την 01/06/
- Λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη ότι το ΓΕΣΥ δεν καλύπτει το σύνολο των ιατρικών εξόδων και ακόμη και για τους γιατρούς που εντάσσονται σε αυτό πρέπει να καταβάλλεται ένα συμβολικό αντίτιμο θα επιδικάσω το ποσό των €30 μηνιαίως (€10 για έκαστο παιδί) για αυτήν την κατηγορία εξόδων, λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψη την ηλικία τους, την κοινή λογική, την πείρα της ζωής και όλους τους παράγοντες που συνυπολογίζονται όταν το δικαστήριο αποφασίζει ζητήματα διατροφής ανηλίκων. 8) Χαρτζιλίκι Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι για τις ανάγκες αυτής της κατηγορίας απαιτείται το ποσό των €150 (€50 για κάθε παιδί). Η θέση του Καθ'ου η αίτηση είναι ότι δίδει μηνιαίως για την Μ.Χ. και τον Α. το ποσό των €300 ως χαρτζιλίκι, για την Η. δεν γίνεται καμία αναφορά για τους 6 μήνες πριν την ενηλικίωση της. Επισημαίνω ότι η Αιτήτρια και πάλιν περιορίστηκε απλά στην καταγραφή των εν λόγω εξόδων στον πίνακα που παρέθεσε με τα συνολικά έξοδα που ισχυρίζεται ότι χρειάζονται για τα παιδιά. Ωστόσο η αναγκαιότητα αυτών των εξόδων είναι γεγονός. Στην προκείμενη δε περίπτωση είναι και ένα έξοδο το οποίο αποδέχεται και ο Καθ'ου η αίτηση και ισχυρίζεται μάλιστα ότι απαιτείται και μεγαλύτερο κόστος. Θεωρώ εύλογο το ποσό των €150 (€50 για έκαστο παιδί) για την κάλυψη των εν λόγω αναγκών, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία τους, την κοινή λογική, την πείρα της ζωής και όλους τους παράγοντες που συνυπολογίζονται όταν το δικαστήριο αποφασίζει ζητήματα διατροφής ανηλίκων. Σημειώνω ότι εναπόκειται στον κάθε γονιό αν το επιθυμεί να δίδει μεγαλύτερο χαρτζιλίκι και έχει την δυνατότητα. Συνακόλουθα, τα συνολικά έξοδα και των τριών παιδιών ανέρχονται μηνιαίως στο ποσό των €1.035 (€345 για κάθε παιδί). ΙΙ. Οι οικονομικές δυνατότητες των γονέων. Στην υπό εξέταση περίπτωση το πραγματικό πρόβλημα εντοπίζεται στον καθορισμό από το Δικαστήριο των οικονομικών δυνάμεων αμφότερων των διαδίκων. Για τους λόγους που θα εξηγήσω ευθύς αμέσως είμαι της γνώμης, ότι αμφότεροι οι διάδικοι δεν αποκάλυψαν τα πραγματικά τους εισοδήματα και τις πραγματικές τους δυνατότητες. Εν πάση δε περιπτώσει, σίγουρα δεν αποκάλυψαν εκείνα τα στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν ότι δυνητικά αμφότεροι μπορούν να έχουν περισσότερα εισοδήματα από αυτά που επικαλούνται. Η Αιτήτρια δεν προσκόμισε κατάσταση των ετήσιων εισοδημάτων της ως όφειλε. Περιορίστηκε στην αναφορά ότι εργάζεται ως καθαρίστρια και λαμβάνει καθαρό μισθό €58 την βδομάδα πλέον το ποσό των €1.447,33 από επιδόματα πολυτέκνων και μονογονίου, ποσό το οποίο όπως ισχυρίζεται θα μειωθεί μετά την ενηλικίωση της Η. Επισημαίνω ότι η Αιτήτρια δεν προσκόμισε κάποια βεβαίωση από τις κοινωνικές ασφαλίσεις για την επικαλούμενη μείωση. Από δε το Τεκμήριο 3 που επισύναψε η Αιτήτρια που αφορά στην κατάσταση λογαριασμού της στην Ελληνική Τράπεζα, προκύπτει ότι το ποσό των επιδομάτων που λαμβάνει μετά την ενηλικίωση της ανήλικης Η. (27/08/2023 ημερομηνία ενηλικιώσης) αυξήθηκε. Ενδεικτικά παραπέμπω στις ημερομηνίες 31/10/2023 όπου κατατέθηκαν τα ποσά €634,72 και €818,48 (συνολικό ποσό €1.453,20), στις 30/11/2023 όπου κατατέθηκαν τα ποσά €1.023, 10 και €793,39 (συνολικό ποσό €1.816,49). Είναι σημαντικό επίσης να τονίσω ότι ενώ η έγγραφη μαρτυρία της Αιτήτριας καταχωρήθηκε στις 27/03/2024, η Αιτήτρια αναφέρεται σε μελλοντικό χρόνο για τα ποσά των επιδομάτων που θα διαφοροποιηθούν λόγω της ενηλικίωσης της Η, ενηλικίωση υπενθυμίζω η οποία έλαβε χώρα από τις 27/08/
- Επισημαίνω ότι το καθήκον αληθινής αποκάλυψης των εισοδημάτων ή της οικονομικής δυνατότητας των διαδίκων, βαραίνει τους ίδιους τους διαδίκους. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση Δημητρίου v. Περδίου
(2005)1 (Β) Α.Α.Δ. 1418 όπου λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Όπως έχει η σχετική νομοθετική διάταξη (βλ. άρθρο 33
(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, Ν.216/90) η υποχρέωση για διατροφή των ανηλίκων τέκνων μίας οικογένειας ανήκει και στους δύο γονείς, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του καθενός. Έχουν και οι δύο υποχρέωση όπως προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και όχι μόνο των εξόδων τους. Στην υπόθεση Ette v. Ette
(1965)1 All E.R. 341, 349 έχει λεχθεί ότι όταν ο Καθ΄ ού η αίτηση δεν προβαίνει ο ίδιος σε ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη σχετικά με την οικονομική του κατάσταση, τότε το Δικαστήριο μπορεί λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του επαγγέλματος του και το τι κερδίζουν άλλοι στο ίδιο το επάγγελμα, να υπολογίσει ότι ο Καθ΄ ού η αίτηση έχει ψηλότερα, απ΄ ότι ισχυρίζεται, εισοδήματα. Η αρχή αυτή συνάδει και με τον κανόνα ότι εκεί που κάποιος έχει την αποκλειστική γνώση γεγονότων, οφείλει να τα αποδείξει (βλ. Tarapoulouzis v. District Officer
(1962)C.L.R. 91 και Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδης κ.α.
(1998)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1390). Επομένως σε υποθέσεις διατροφής των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας, η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που θα πρέπει να αποδεικνύεται από τον Αιτητή ή την Αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντιστοίχων εισοδημάτων τους. Το δε δικαστήριο, προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων.» Στην απόφαση Konyalian ν. Paskulov Αρ. Έφεσης 2/20, 24/06/2021, ECLI:CY:DOD:2021:17, το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο επικρότησε τα όσα αναφέρθηκαν στην απόφαση Δημητρίου v. Περδίου και τόνισε για μια ακόμη φορά την υποχρέωση των γονέων για ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη των εισοδημάτων τους, προκειμένου το Δικαστήριο να ενεργήσει ανάλογα επιμερίζοντας τις υποχρεώσεις τους για τα ίδια τα παιδιά τους. Τόσο η Αιτήτρια όσο και ο Καθ'ου η αίτηση είναι λαλίστατοι όσον αφορά στα εισοδήματα της άλλης πλευράς, αλλά όσον αφορά στα δικά τους παρουσιάζουν ανεπιτυχώς την οικονομική τους κατάσταση ιδιαιτέρως ζοφερή. Όσον αφορά στον Καθ'ου η αίτηση, ήταν καταφανής η προσπάθεια του να απαλλαγεί από την υποχρέωση διατροφής προς τα ανήλικα τέκνα του, με την πρόφαση ότι καλύπτει όλα τους τα έξοδα, χωρίς ωστόσο να παραθέτει την στοιχειώδη τεκμηρίωση. Την ίδια δε στιγμή παρουσιάζει την οικονομική του κατάσταση με τα μελανότερα χρώματα, με τον ίδιο να βρίσκεται στα όρια της φτώχειας ή και κάτω από αυτήν. Ισχυρίζεται ότι οι μηνιαίες του απολαβές από τις 13/03/2023, κυμαίνονται μεταξύ €500 έως €900 μηνιαίως, ενώ προηγουμένως όπως ανέφερε ήταν άνεργος. Σημειώνω ότι τα Τεκμήρια που προσκόμισε προκειμένου να τεκμηριώσει το τι μισθό λαμβάνει δεν είναι επαρκή και σε καμία περίπτωση δεν είναι προσδιοριστικά του τι εισοδήματα έχει. Εύλογα προκύπτει το ερώτημα γιατί δεν προσκόμισε το ετήσιο Payslip για το έτος 2023, αφού ο μισθός του κάθε μήνα όπως ισχυρίζεται έχει τόση απόκλιση; Παρέμεινε επίσης άγνωστο για το Δικαστήριο αν όντως υπήρξε άνεργος και αν ναι, για πόσο διάστημα, ή αν έλαβε κάποια αποζημίωση. Περαιτέρω ενώ ισχυρίζεται ότι ο μισθός του κυμαίνεται μεταξύ των €500 με €900 μηνιαίως, αναμένει από το Δικαστήριο να αποδεχθεί ότι με αυτό το ποσό, είναι σε θέση να καλύπτει τόσο τα δικά του έξοδα αλλά και όλα τα έξοδα των ανήλικων τέκνων του, τα οποία ισχυρίζεται ότι καλύπτει εξ ολοκλήρου εξού και θεωρεί την παρούσα αίτηση άνευ αντικειμένου. Μόνο δε για το χαρτζιλίκι της Μ.Χ και του Α, ισχυρίζεται ότι δαπανεί τον μήνα €300. Παραθέτω αυτούσια την σχετική αναφορά του '' Κάθε Παρασκευή δίνω €25 σε έκαστο ανήλικο και €10-€15 για την υπόλοιπη εβδομάδα''. Η υπερβολή και η προσπάθεια αποπροσανατολισμού του Δικαστηρίου είναι καταφανής. Περαιτέρω ενώ ισχυρίζεται ότι το διάταγμα Γονικής μέριμνας το οποίο εκδόθηκε εκ σύμφωνου στις 11/09/2014 μόνο για τους τύπους υπάρχει, αφού στην ουσία εκείνος έχει την φύλαξη των παιδιών του, εύλογα αναρωτιέται κάποιος, γιατί δεν μερίμνησε εδώ και τόσα χρόνια να προβεί σε αναθεώρηση του διατάγματος Γονικής Μέριμνας, αφού η οικονομική του κατάσταση είναι τόσο τραγική αλλά εξακολουθεί η Αιτήτρια να λαμβάνει τα σχετικά επιδόματα από το Κράτος. Καθώς επίσης, γιατί δεν αποτάθηκε ο ίδιος στο Δικαστήριο για έκδοση διατάγματος διατροφής με το οποίο να διατάζεται η Αιτήτρια να συνεισφέρει στην διατροφή των τέκνων τους, εφόσον ισχυρίζεται ότι τα καλύπτει όλα τα έξοδα τους αποκλειστικά. Όπως αποφασίστηκε στην Α. Μενελάου v. Φρ. Μενελάου,
(1993)1 ΑΑΔ 381, σελ. 385, από το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο: «(γ) Το μέτρο της συνεισφοράς είναι 'οι δυνάμεις' εκατέρων των συζύγων έννοια που περιλαμβάνει το σύνολο των εισοδηματικών δυνατοτήτων εκάστου μέρους για συνδρομή και όχι μόνο το υπαρκτό εισόδημα. (Βλ. Απόφαση Εφετείο Κέρκυρας 6/1985 ως προς την ερμηνεία των σχετικών διατάξεων του Ελληνικού Αστικού Κώδικα που αποτέλεσε το πρότυπο για την Κυπριακή νομοθεσία)». Διευκρινίζεται ότι η πιο πάνω απόφαση αφορούσε διατροφή μεταξύ συζύγων, όμως η έννοια και η ερμηνεία του όρου «δυνάμεις» είναι η ίδια και για τη διατροφή τέκνων (βλ. άρθρο 33
(1)του Ν. 216/1990). Στην Π. Μαρκουλίδης v. A. Mαρκουλίδη,
(1998)1 ΑΑΔ 1386, σελ. 1390-1391, το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο ανέφερε τα εξής αναφορικά με την υποχρέωση του υπόχρεου σε διατροφή να αποκαλύψει τα περιουσιακά του στοιχεία: «Η νομική θεμελίωση, θα λέγαμε ορθότερα ολόκληρο το οικοδόμημα μιας τέτοιας αίτησης, στηρίζεται στο άρθρο 33
(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου, Ν. 216/90 που λέει: 'Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.' Ο Νόμος, όπως ρητά προβλέπουν οι πιο πάνω διατάξεις του, επιβάλλει: (α) Υποχρέωση των γονέων διατροφής των τέκνων. Τόσον ισχυρά και ακλόνητη είναι αυτή η επιταγή που στο εδάφιο 3 του ίδιου άρθρου προβλέπεται πως, και αν ακόμη το ανήλικο τέκνο έχει περιουσία, το δικαίωμα του διατροφής από τους γονείς παραμένει. (β) Η υποχρέωση αυτή καθορίζεται ανάλογα με τις δυνάμεις του κάθε γονέα. Δεδομένης της υποχρέωσης για διατροφή εξετάζονται οι ανάγκες του παιδιού και η οικονομική δυνατότητα των γονιών. Οι οικονομικές δυνάμεις του υπόχρεου είναι στοιχείο που στις πλείστες των περιπτώσεων ανάγεται στην ιδίαν αυτού γνώση. Αν επιλέξει να μη βοηθήσει το Δικαστήριο στη διακρίβωση της υποχρέωσης του αυτής, τούτο δεν σημαίνει πως και μπορεί να χρησιμοποιηθεί η στάση αυτή και ως επιχείρημα περί ελλείψεως μαρτυρίας. Τέτοια εισήγηση συνιστά έκδηλο παραλογισμό. Το δικαστήριο οφείλει να ενεργήσει στη βάση των στοιχείων που έχει ενώπιον του. Είναι δε η γνώμη μας πως στη διαδικασία εκδίκασης αίτησης για διατροφή είναι ευθύνη του υπόχρεου να προβεί σε πλήρη και αληθή αποκάλυψη των οικονομικών του πόρων και δυνατοτήτων, ώστε να καθοριστεί η υποχρέωση του σύμφωνα με το νόμο». Το γεγονός ότι αμφότεροι οι διάδικοι δεν αποκάλυψαν στο Δικαστήριο τις εισοδηματικές τους δυνατότητες, δεν τους απαλλάσσει από την υποχρέωση διατροφής. Αν ο υπόχρεος (στην προκειμένη περίπτωση και οι δυο πλευρές) επιλέξει να μη βοηθήσει το Δικαστήριο στη διακρίβωση της οικονομικής του δυνατότητας, αυτό δεν σημαίνει πως μπορεί η στάση του αυτή να χρησιμοποιηθεί και ως επιχείρημα περί ελλείψεως μαρτυρίας (βλέπε ανωτέρω απόφαση Μαρκουλίδη). Επισημαίνω ότι στον καθορισμό της συνεισφοράς του υπόχρεου γονέα σημασία έχει η οικονομική ικανότητα του και όχι, ό,τι επέλεξε να διαμορφώσει, ώστε να διατηρείται σε κατάσταση αδυναμίας που να μην του επιτρέπει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του (βλ. Re H. Ηλία
(1997)1 Α.Α.Δ. 1372). Με βάση τα ανωτέρω μπορώ με ασφάλεια να καταλήξω, έχοντας υπόψη τα δεδομένα που τέθηκαν ενώπιον μου (όπως τέθηκαν), ότι αμφότεροι οι γονείς ανεξαρτήτως του τι πραγματικά αυτήν την στιγμή έχουν ως εισοδήματα, αν όχι ότι ήδη έχουν περισσότερα από όσα επικαλούνται τα οποία δεν αποκάλυψαν, ότι δυνητικά μπορούν να έχουν περισσότερα εισοδήματα. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ουδείς εκ των δυο συμμορφώθηκε με την υποχρέωση του για ειλικρινή αποκάλυψη των εισοδημάτων του και της εισοδηματικής του ικανότητας, κρίνω ότι είναι ορθό και δίκαιο τα έξοδα των ανηλίκων τα οποία αποτελεί εύρημα μου ότι ανέρχονται στα €345 για έκαστο παιδί μηνιαίως, καλύπτονται εξ ημισείας από τους διαδίκους, ήτοι €172,50 για κάθε διάδικο. Όπως ανέφερα ανωτέρω η θυγατέρα των διαδίκων Η. ενηλικιώθηκε. Συνεπώς η υποχρέωση του Καθ'ου η αίτηση ισχύει για 6 μήνες (€172,50×6 μήνες= €1.035) Όσον αφορά στα άλλα δυο παιδιά την Μ.Χ. και τον Α. το διάταγμα διατροφής θα ισχύει από τον Σεπτέμβριο του 2024 και εντεύθεν. Το ζήτημα της αναδρομικής καταβολής διατροφής ανάγεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου και αυτό γίνεται ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Η αναδρομικότητα του διατάγματος και η έκταση της πρέπει να είναι το αποτέλεσμα συνεξέτασης όλων των σχετικών δεδομένων καθόλο αυτό το χρονικό διάστημα (βλέπε απόφαση Στυλιανού v. Στυλιανού
(1993)1 Α.Α.Δ. 839, 841-842). Δεν θα επιδικάσω κάποιο ποσό για αναδρομική καταβολή διατροφής, καθότι από το σύνολο της ενώπιον μου μαρτυρίας δεν προκύπτει ότι ο Καθ'ου η αίτηση δεν συμμετείχε στα έξοδα των ανήλικων τέκνων του Μ.Χ. και Α. Ούτε η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι ο Καθ'ου η αίτηση δεν κατέβαλλε κάποια χρήματα μέχρι σήμερα για τα παιδιά του, στην ουσία αποδέχεται ότι μέχρι σήμερα ο Καθ'ου η αίτηση συμμετέχει στα έξοδα τους. Μπορώ με ασφάλεια να πω ότι ο Καθ'ου η αίτηση καλύπτει ανάγκες των παιδιών του, αυτό που δεν προκύπτει επακριβώς είναι το τι καλύπτει, καθότι δεν κατάφερε να αποδείξει το ποσό το οποίο πληρώνει. Επισημαίνω ότι η Αιτήτρια δεν έθεσε θετικό ισχυρισμό ότι τα παιδιά δεν βλέπουν τον πατέρα τους, η δε μαρτυρία του Καθ'ου η αίτηση σε σχέση με την συμμέτοχη του στα έξοδα των ανηλίκων παρέμεινε αναντίλεκτη. Χωρίς ωστόσο επαναλαμβάνω να είναι προσδιοριστική της επακριβούς συμμετοχής του στις ανάγκες τους. Συνακόλουθα, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ' ου η αίτηση να καταβάλλει στην Αιτήτρια τα ακόλουθα ποσά: (
- i)€172,50 μηνιαίως από 01.09.2024 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα ως συνεισφορά του για τη διατροφή του ανήλικου τέκνου του Μ.Χ.Φ. και (
- ii)€172,50 μηνιαίως από 01.09.2024 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα ως συνεισφορά του για τη διατροφή του ανήλικου τέκνου του Α.Φ. (iii) Εκδίδεται περαιτέρω διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ' ου η αίτηση να καταβάλει στην Αιτήτρια το ποσό των €1.035 που αφορά στην δική του αναλογία για την διατροφή της θυγατέρας του Η. Το ποσό των €1.035 θα καταβληθεί σε 5 ισόποσες μηνιαίες δόσεις των €207 αρχής γενομένης από 01/10/2024 μέχρι εξοφλήσεως. Σε περίπτωση παράλειψης καταβολής μίας δόσης όλο το εναπομείναν ποσό καθίσταται άμεσα απαιτείτο. Σε σχέση με τα έξοδα, λαμβάνοντας υπόψη την κατάληξη μου ότι ο Καθ'ου η αίτηση συνείσφερε στα έξοδα των παιδιών του, και λαμβάνοντας κυρίως υπόψη ότι το ποσό που διατάχθηκε να καταβάλλει είναι κατά πολύ περιορισμένο από αυτό που απαιτούσε η Αιτήτρια και ότι η αναγκαιότητα έκδοσης προέκυψε ώστε να είναι δικαστικώς κατοχυρωμένη η διατροφή των παιδιών, θεωρώ ότι η πιο δίκαιη διαταγή είναι η κάθε πλευρά να επωμιστεί τα έξοδα της. (Υπ.)........................ Μ.Χ. Κάιζερ, Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο