Μ.Γ. ν. Ι.Χ., Αρ. Αίτησης: 522/2018, 1/3/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων OΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Δικαιοδοσία Γονικής Μέριμνας Ενώπιον: Φ. Κωνσταντίνου, Δ. Αρ. Αίτησης: 522/2018 Μεταξύ: Μ.Γ. Αιτήτρια και Ι.Χ. Καθ' ου η αίτηση ----------------------------- Αιτήσεις για παρακοή διατάγματος ημερομηνίας 4.5.2022 και 22.7.2022 Ημερομηνία: 1 Μαρτίου 2024 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια - καθ'ης η αίτηση: κ. Ρ. Μαππουρίδης με κα Λ. Μαππουρίδου Για τον Καθ'ου η Αίτηση - αιτητή: κα Σ. Θεμιστοκλέους ΑΠΟΦΑΣΗ Εκδόθηκε στις 19.3.2021 εκ συμφώνου διάταγμα, στο εξής «το επίδικο διάταγμα», με το οποίο ακυρώθηκε το διάταγμα που εκδόθηκε στην αίτηση 186/2014 στις 5.2.2016 που τροποποίησε προηγούμενο διάταγμα. Με το επίδικο διάταγμα καθορίστηκε ως τόπος διαμονής του τέκνου ο εκάστοτε τόπος διαμονής της αιτήτριας, στο εξής «η καθ'ης η αίτηση», εντός της επαρχίας Λευκωσίας και ρυθμίστηκε η άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας του καθ'ου η αίτηση, στο εξής «ο αιτητής», με το τέκνο τους. Με τις εξεταζόμενες αιτήσεις παρακοής ημερομηνίας 4.5.2022 και 22.7.2022, που συνεκδικάστηκαν, ο αιτητής ζητά την τιμωρία της καθ'ης η αίτηση λόγω παράλειψης της να συμμορφωθεί με το επίδικο διάταγμα. Αίτηση ημερομηνίας 4.5.2022 Ο αιτητής ανέφερε στην ένορκη δήλωση του, που συνοδεύει την εν λόγω αίτηση παρακοής, ότι κατά τις γιορτές του Πάσχα 2022 θα είχε το τέκνο μαζί του, με βάση το επίδικο διάταγμα, τη δεύτερη περίοδο, από την Κυριακή του Πάσχα η ώρα 20.00 μέχρι την Πέμπτη της Διακαινησίμου η ώρα 20.
- Αναφέρθηκε σε συμφωνία του με την καθ'ης η αίτηση να είχε το τέκνο μαζί του την πρώτη περίοδο αντί τη δεύτερη περίοδο λόγω ταξιδιού της καθ'ης η αίτηση και του τέκνου, που τελικά δεν έγινε λόγω διαφωνίας τους, και ο αιτητής είπε στην καθ'ης η αίτηση ότι θα ακολουθείτο η ρύθμιση του επίδικου διατάγματος. Ανέφερε ότι στις 24.4.2022 ώρα 20.00 πήγε στην κατοικία της καθ'ης η αίτηση για να παραλάβει το τέκνο ως όριζε το διάταγμα. Η καθ'ης η αίτηση του είπε να φύγει γιατί ο γιος τους ήταν απογοητευμένος και δεν ήθελε να τον ακολουθήσει. Η καθ'ης η αίτηση κάλεσε την αστυνομία και ανέφερε στους αστυνομικούς που πήγαν στην κατοικία της ότι ο αιτητής φώναζε και την απειλούσε. Οι αστυνομικοί της είπαν ότι έπρεπε να παραδώσει το τέκνο στον αιτητή σύμφωνα με το διάταγμα. Το τέκνο «ήταν κλεισμένο στο δωμάτιο του» και η καθ'ης η αίτηση προσπαθούσε να τους διώξει από την κατοικία της. Ο αιτητής προέβηκε σε καταγγελία της καθ'ης η αίτηση στην αστυνομία για παρακοή διατάγματος. Ακολούθως ο αιτητής αναφέρθηκε σε περιστατικό που συνέβηκε στις 29.4.2022 που πήγε στην κατοικία της καθ'ης η αίτηση για να παραλάβει το τέκνο ως όριζε το διάταγμα. Το τέκνο ήταν στο υπνοδωμάτιο του. Η καθ'ης η αίτηση του ανέφερε ότι το τέκνο δεν ήθελε να τον ακολουθήσει, κάλεσε την αστυνομία και έκλεισε την πόρτα στον αιτητή. Οι αστυνομικοί που πήγαν κατέγραψαν το παράπονο του. Δεν άσκησε το δικαίωμα επικοινωνίας με το τέκνο. Αίτηση ημερομηνίας 22.7.2022 Ο αιτητής αναφέρθηκε στην ένορκη δήλωση του, που συνοδεύει την εν λόγω αίτηση παρακοής, σε ημερομηνίες από 4.5.2022 μέχρι 29.6.2022 κατά τις οποίες δεν άσκησε το δικαίωμα επικοινωνίας με το τέκνο σύμφωνα με το διάταγμα. Αναφέρθηκε σε περιστατικό που συνέβηκε στις 10.7.2022, μετά από ταξίδι της καθ'ης η αίτηση και του τέκνου στην Ελλάδα, που το τέκνο αρνήθηκε να τον ακολουθήσει. Ανέφερε ότι άσκησε το δικαίωμα του στις 13.7.2022 με όρους που έθεσε η καθ'ης η αίτηση, όπως να τον επιστρέψει νωρίτερα από το χρόνο που όριζε το διάταγμα και να μην μεταφέρει το τέκνο στη Λάρνακα για να μην έρθει σε επαφή με τέκνα φίλων και συγγενών και να επηρεαστεί ευμενώς προς την πλευρά του αιτητή. Ο αιτητής δέχτηκε τους όρους παρά να μην έχει επικοινωνία με το τέκνο. Αναφέρθηκε σε έκθεση της κλινικής ψυχολόγου Αιμιλίας Πίττα, η οποία είχε τρεις συναντήσεις με το τέκνο τους και προέβηκε σε συμπεράσματα με βάση το ιστορικό και την αξιολόγηση του. Κατέθεσε αντίγραφο ως τεκμήριο. Είναι η θέση του αιτητή και στις δύο αιτήσεις παρακοής που εξετάστηκαν ότι η καθ'ης η αίτηση ηθελημένα δεν συμμορφώνεται με τις πρόνοιες του επίδικου διατάγματος αποστερώντας του το δικαίωμα επικοινωνίας με το τέκνο. Η καθ'ης η αίτηση αρνήθηκε με τις ενστάσεις που καταχώρισε ότι υπάρχει πρόθεση της για καταστρατήγηση του επίδικου διατάγματος και ισχυρίστηκε ότι δεν προέβηκε σε παρακοή του. Ένσταση στην αίτηση ημερομηνίας 4.5.2022 Οι λόγοι που προβλήθηκαν στην ένσταση που αφορά την αίτηση παρακοής ημερομηνίας 4.5.2022 περιλαμβάνονται στους ακόλουθους:
- Δεν υπήρξε ηθελημένη ανυπακοή του επίδικου διατάγματος εκ μέρους της καθ'ης η αίτηση.
- Υπήρξε άρνηση του τέκνου να μεταβεί στην κατοικία του αιτητή στις 24.4.2022 και στις 29.4.
- Η καθ'ης η αίτηση αναφέρθηκε στην ένορκη δήλωση της ημερομηνίας 20.9.2022, που συνοδεύει την ένσταση της, σε γεγονότα που συνέβηκαν το Μάρτιο 2022 αναφορικά με ταξίδι με το τέκνο στη Βουλγαρία για σκι που προγραμμάτισε κατά τις διακοπές του Πάσχα 2022, άρνηση του αιτητή να δώσει τη συναίνεση του για το ταξίδι και αντίδραση του τέκνου και αλλαγή του προορισμού για ταξίδι στην Αυστρία την εν λόγω περίοδο για το οποίο ο αιτητής αρνήθηκε να δώσει τη συναίνεση του. Αναφερόμενη στο περιστατικό που ανέφερε ο αιτητής που συνέβηκε στις 24.4.2022 είπε ότι ενημέρωσε το τέκνο πως αφού ακυρώθηκε το ταξίδι, ο αιτητής θα τον παραλάμβανε την Κυριακή το βράδυ (Κυριακή του Πάσχα, 24.4.2022 ώρα 20.00) όπως προβλεπόταν στο διάταγμα. Το τέκνο αντέδρασε κλαίγοντας και της ζήτησε να επισκεφτούν την αστυνομία για να δηλώσει ότι δεν επιθυμούσε να έχει επικοινωνία με τον αιτητή την ημέρα εκείνη. Ανέφερε ότι αναγκάστηκε «μετά από μεγάλη επιμονή του παιδιού» να επισκεφτεί με το τέκνο τον Αστυνομικό Σταθμό Λυκαβητού στις 23.4.2022 στις 15.
- Το τέκνο «εξέφρασε τη βούληση του» σε αστυνομικό στον εν λόγω σταθμό. Κατέθεσε πως όταν ο αιτητής χτύπησε το θυροτηλέφωνο στις 24.4.2022 ώρα 20.00, η ίδια άνοιξε την κεντρική είσοδο και ακολούθως την πόρτα της κατοικίας και κάλεσε το τέκνο. Αυτό έτρεξε προς το δωμάτιο της και είπε στον αιτητή «φύγε, δεν θέλω να έρθω μαζί σου». Η ίδια πήγε στο δωμάτιο και προσπάθησε να πείσει το τέκνο να βγει έξω και να μιλήσει με τον αιτητή, αλλά το τέκνο έκλαιγε και δεν ήθελε να βγει. Ανέφερε ότι εξήγησε στους αστυνομικούς που πήγαν στην κατοικία της ότι το τέκνο αρνιόταν να πάει με τον αιτητή και τους ανέφερε ότι «η αδικαιολόγητη άρνηση του πατέρα τη στιγμή που υποσχόταν ότι θα συγκατατεθεί στο ταξίδι και μετά αναίρεσε» στοίχισε στην ίδια μεγάλο ποσό. Αναφερόμενη στο περιστατικό που ανέφερε ο αιτητής που συνέβηκε στις 29.4.2022 είπε ότι το τέκνο «εξακολουθούσε να αρνείται να πάει με τον πατέρα του». Κατέθεσε για το τέκνο «Ο Γιώργος μόλις άκουσε ότι έφτασε ο πατέρας του μπήκε στο δωμάτιο μου και έκλεισε την πόρτα». Η ίδια κάλεσε την αστυνομία αναφέροντας το γεγονός και ότι ο αιτητής «με τη συμπεριφορά του ασκούσε εναντίον μου λεκτική βία». Ανέφερε ότι ο αιτητής φώναζε και αναγκάστηκε να τον βγάλει έξω και έκλεισε την πόρτα. Καθώς και ότι οι αστυνομικοί πήγαν στην κατοικία της και της υπέδειξαν ότι το τέκνο πρέπει να ακολουθήσει τον αιτητή. Η ίδια τους είπε «η επιλογή είναι του ίδιου του παιδιού». Ένσταση στην αίτηση ημερομηνίας 22.7.2022 Οι λόγοι που προβλήθηκαν στην ένσταση που αφορά την αίτηση παρακοής ημερομηνίας 22.7.2022 περιλαμβάνονται στους ακόλουθους:
- Δεν υπήρξε ηθελημένη ανυπακοή του επίδικου διατάγματος εκ μέρους της καθ'ης η αίτηση.
- Υπήρξε άρνηση του τέκνου να μεταβεί στην κατοικία του αιτητή κατά τις ημερομηνίες από 4.5.2022 μέχρι 29.6.2022 που αναφέρθηκε ο αιτητής. Η καθ'ης η αίτηση αναφέρθηκε στην ένορκη δήλωση της ημερομηνίας 19.1.2023, που συνοδεύει την ένσταση της, για το ταξίδι της με το τέκνο στην Ελλάδα κατά τον Ιούλιο 2022 που ο αιτητής έδωσε αρχικά τη συναίνεση του για το ταξίδι για άλλες ημερομηνίες και μετά από συζητήσεις έδωσε τη συναίνεση του για τις ημερομηνίες που του ζήτησε. Είναι η θέση της καθ'ης η αίτηση «πρόθεση μου ήταν και είναι να πράξω κάθε τι που να οδηγήσει στη δημιουργία μιας άριστης σχέσης του παιδιού με τον πατέρα του ... την οποία μολύνει με τη στάση του». Ο αιτητής και η καθ'ης η αίτηση καταχώρισαν συμπληρωματικές ένορκες δηλώσεις. Κατά την ακρόαση των αιτήσεων παρακοής αντεξετάστηκαν στις ένορκες δηλώσεις τους. Κατά την αντεξέταση του αιτητή αναφορικά με την ένορκη δήλωση του ημερομηνίας 4.5.2022, που συνοδεύει την πρώτη αίτηση παρακοής, του υποβλήθηκε ότι η διαφωνία του για το ταξίδι του τέκνου το Πάσχα 2022 αφορούσε την αντιπαράθεση του με την καθ'ης η αίτηση παραπέμποντας τον σε μήνυμα του, τεκμήριο 1 στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση της καθ'ης η αίτηση ημερομηνίας 11.5.2023, και διαφώνησε. Ακολούθως του υποβλήθηκε ότι αρνήθηκε το εν λόγω ταξίδι «γι' αυτό το παιδί ήταν απογοητευμένο από τη στάση σας» με αναφορά στις ημερομηνίες 24.4.2022 και 29.4.2022 που το τέκνο δεν ήθελε να έχει επικοινωνία μαζί του. «Εξαιτίας της αδικαιολόγητης άρνησης σας, ήταν απογοητευμένο το παιδί μαζί σας». Ο αιτητής απάντησε αναφερόμενος στο ταξίδι, «Δεν μου ανέφερε ποτέ το μωρό ότι είναι απογοητευμένο γιατί δεν πήγε». Στη συνέχεια παραπέμποντας τον σε σχετικά μηνύματα, που κατατέθηκαν ως τεκμήρια από την καθ'ης η αίτηση, του υποβλήθηκε ότι η συμπεριφορά του απέναντι στην καθ'ης η αίτηση ήταν «αρνητική και υβριστική». Ο αιτητής απάντησε ότι αφορούσε ημέρα που θα είχε δικαίωμα επικοινωνίας με το τέκνο και η καθ'ης η αίτηση του ζητούσε να το παραλάβει από το Τρόοδος που το τέκνο θα έκανε μάθημα σκι. Ακολούθως αντεξετάστηκε για την ένορκη δήλωση του ημερομηνίας 22.7.2022, που συνοδεύει τη δεύτερη αίτηση παρακοής. Ανέφερε αντεξεταζόμενος για το ταξίδι στην Ελλάδα τον Ιούλιο 2022 ότι η καθ'ης η αίτηση ήθελε να ταξιδέψει με το τέκνο σε ημέρες εκτός του χρόνου που οριζόταν στο επίδικο διάταγμα εκ λάθους και τακτοποιήθηκε το θέμα με αλλαγή των ημερομηνιών. Κατά την αντεξέταση της η καθ'ης η αίτηση στην ένορκη δήλωση της ημερομηνίας 20.9.2022, που συνοδεύει την ένσταση της στην πρώτη αίτηση παρακοής, ρωτήθηκε για το περιστατικό που συνέβηκε στις 24.4.
- Η καθ'ης η αίτηση είπε για τον αιτητή ότι θα πρέπει «να διορθώσει τη στάση του και να μην έρχεται σε αντιπαράθεση με τα θέλω του παιδιού». Είπε επίσης «Δεν μπορώ με τη βία να εξαναγκάσω το παιδί, είναι απογοητευμένο, να τον αναγκάσω με τη βία να πάει. Προσπάθησα». Ακολούθως αντεξετάστηκε στην ένορκη δήλωση της ημερομηνίας 19.1.2023, που συνοδεύει την ένσταση της στη δεύτερη αίτηση παρακοής. Ρωτήθηκε γιατί το τέκνο δεν ήθελε να πάει με τον αιτητή στις 10.7.2022 και υπήρχε αναστάτωση μετά το ταξίδι στην Ελλάδα. Η καθ'ης η αίτηση απάντησε ότι είπε στο τέκνο ότι πρέπει να πάει με τον αιτητή και το τέκνο της είπε «εκείνος πρέπει να είναι αληθινός και να μην με περιπαίζει» και ότι «δεν θέλω να πάω». Καθώς και ότι «Το μωρό έχει παράπονο και για τα ταξίδια». Νομική πτυχή Το άρθρο 42 των περί Δικαστηρίων Νόμων του 1960 έως του 2023 (Ν14/60) προσδιορίζει τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου για την τιμωρία προσώπου για την παρακοή διατάγματος. Η Δ 42Α των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών ορίζει τις διαδικαστικές προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση της δικαιοδοσίας αυτής. Η φύση της διαδικασίας παρακοής ως οιονεί ποινική (Halin v. Timour
(2005)1A AAΔ 424) απαιτεί τη διαπίστωση της ύπαρξης των πιο κάτω προϋποθέσεων επί ποινή ακυρότητας της διαδικασίας (Μακρίδης
(1991)1 ΑΑΔ 401): α. ύπαρξη διατάγματος β. ύπαρξη αναγκαίας οπισθογράφησης γ. προσωπική επίδοση του διατάγματος δ. προσωπική επίδοση της αίτησης παρακοής. Διαπιστώνεται ότι τηρούνται οι αναφερθείσες τυπικές προϋποθέσεις (Μαυρονικόλα ν. Ξάνθου
(2011)1Α ΑΑΔ 293). Εξέτασα ακολούθως κατά πόσο αποδεικνύεται παρακοή του επίδικου διατάγματος από την καθ'ης η αίτηση. Για να διαπιστωθεί αυτό πρέπει να συνυπάρχουν οι δύο ουσιαστικές προϋποθέσεις του αδικήματος της αστικής καταφρόνησης με βάση το άρθρο 42 του Ν14/60 (Μαύρος ν. Στυλιανού κ.ά
(1998)1ΑΑΔ 2389), η αντικειμενική υπόσταση (actus reus), να καταδειχθεί η ύπαρξη πράξης ή παράλειψης της καθ'ης η αίτηση, που παραβιάζει το διάταγμα, και η υποκειμενική υπόσταση (mens rea), να καταδειχθεί ότι η ανυπακοή ήταν ηθελημένη, υπήρχε πρόθεση ανυπακοής του διατάγματος του δικαστηρίου. Στην απόφαση στην υπόθεση Παπαχρυσοστόμου ν. Σιδερά
(1993)1 ΑΑΔ 309, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Όπως επισημαίνεται στην Antonis Mouzouris and another v Xylophaghou Plantations Ltd
(1977)1 CLR 287, για να στοιχειοθετηθεί η καταφρόνηση πρέπει να αποδειχθεί ηθελημένη ανυπακοή του καθ'ου η αίτηση προς την απόφαση του δικαστηρίου, δηλαδή πρόθεση ανυπακοής προς το διάταγμα του δικαστηρίου. Το αποτέλεσμα της ανυπακοής αφ' εαυτού δεν αρκεί πρέπει να συνοδεύεται από πρόθεση καταστρατήγησης του διατάγματος του δικαστηρίου.» Μελέτησα τις εξεταζόμενες αιτήσεις παρακοής, τις ενστάσεις της καθ'ης η αίτηση, τις αντίστοιχες ένορκες δηλώσεις και τις συμπληρωματικές ένορκες δηλώσεις, τη μαρτυρία των διαδίκων όπως προέκυψε από την αντεξέταση τους και τις αγορεύσεις των δικηγόρων τους. Εξέτασα τα γεγονότα που συνέβηκαν στις 24.4.2022 και 29.4.2022, ημερομηνίες που ο αιτητής πήγε στην κατοικία της καθ'ης η αίτηση για να παραλάβει το παιδί και αυτό δεν τον ακολούθησε. Ο ισχυρισμός του αιτητή για παραβίαση του επίδικου διατάγματος στις 4.5.2022 μέχρι 29.6.2022 προβλήθηκε αόριστα χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένα γεγονότα. Το ίδιο ισχύει και για τον ισχυρισμό του για παραβίαση του επίδικου διατάγματος στις 10.7.
- Καμία αναφορά σε συγκεκριμένο γεγονός. Ενόψει των ανωτέρω, εξέτασα την αίτηση παρακοής ημερομηνίας 4.5.2022 αναφορικά με τα γεγονότα της 24.4.2022 και 29.4.
- Η καθ'ης η αίτηση ανέφερε ότι και στις δύο ημερομηνίες άνοιγε την πόρτα της κατοικίας και το παιδί έτρεχε στο δωμάτιο της όταν άκουγε ότι έφτασε ο πατέρας του. Ανέφερε ότι «το συνηθισμένο παιχνίδι» πατέρα και γιου όταν πήγαινε στην κατοικία της ο αιτητής για να παραλάβει το παιδί ήταν να βγαίνει το παιδί από την είσοδο της κατοικίας και να κρύβεται ξαφνιάζοντας τον πατέρα του που έβγαινε από τον ανελκυστήρα. Προκύπτει ότι η καθ'ης η αίτηση δεν είχε το παιδί μαζί της στην είσοδο της κατοικίας για να το παραδώσει στον αιτητή ως όριζε το διάταγμα. Συνεπώς καταδεικνύεται από τα περιστατικά κατά την 24.4.2022 και κατά την 29.4.2022 η αντικειμενική υπόσταση (actus reus) του αδικήματος της αστικής καταφρόνησης. Εξέτασα αν αποδεικνύεται η υποκειμενική υπόσταση (mens rea) διάπραξης του αδικήματος, η ηθελημένη ανυπακοή. Διαπιστώνεται από την ενώπιον μου μαρτυρία ότι η συμπεριφορά της καθ'ης η αίτηση να προγραμματίζει να ταξιδέψει στο εξωτερικό με το τέκνο, να ανακοινώνει το ταξίδι πρώτα στο τέκνο και αυτό να κάνει σχέδια για το ταξίδι και ακολούθως η καθ'ης η αίτηση να ζητά τη συναίνεση του πατέρα, εύλογα την καθιστά υπεύθυνη για την άρνηση του τέκνου να έχει επικοινωνία με τον πατέρα του κατά την 24.4.2022 και την 29.4.2022 λόγω του ταξιδιού που δεν έγινε το Πάσχα
- Η θέση του ευπαίδευτου δικηγόρου της καθ'ης η αίτηση ότι σημασία έχει η άποψη του τέκνου για την επικοινωνία με τον πατέρα του αναμφίβολα είναι ορθή. Όχι όμως όταν η άποψη του να μην ακολουθήσει τον πατέρα του κατά τις εν λόγω ημερομηνίες συνδέεται «με τα συναισθήματα θυμού και απογοήτευσης έναντι του πατέρα του όταν αυτό το ταξίδι δεν διεκπεραιώνεται και ειδικά έναντι ενός γονέα τον οποίο το παιδί θεωρεί υπεύθυνο για τη μη πραγμάτωση του», όπως ανέφερε στην αγόρευση του. Η άποψη του τέκνου λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο κατά τη διαδικασία έκδοσης ή τροποποίησης διατάγματος γονικής μέριμνας και όχι κατά την εφαρμογή ισχύοντος διατάγματος. Αναφέρθηκε ο ευπαίδευτος δικηγόρος της καθ'ης η αίτηση στις προσπάθειες της καθ'ης η αίτηση να πείσει το τέκνο να ακολουθήσει τον πατέρα του αλλά το τέκνο δεν ήθελε λόγω της απογοήτευσης του απέναντι στον πατέρα του για το ταξίδι που δεν έγινε. Ορθή επίσης είναι η θέση της ευπαίδευτης δικηγόρου του αιτητή ότι η ενέργεια της καθ'ης η αίτηση να οδηγήσει το παιδί στον αστυνομικό σταθμό για να δηλώσει την προηγούμενη της 24.4.2022 την επιθυμία του να μην ακολουθήσει τον πατέρα του την επόμενη ημέρα, δείχνει την απροθυμία της να προβεί σε οποιαδήποτε θετική ενέργεια για την πραγματική και ψυχική προετοιμασία του τέκνου. Ορθή επίσης και η θέση της ότι η καθ'ης η αίτηση καλλιέργησε στο παιδί, με τη στάση και τη συμπεριφορά της, εχθρική στάση προς τον πατέρα του, με την τακτική της να αφήνει το παιδί να διαβάζει τα τηλεφωνικά μηνύματα μεταξύ αυτής και του αιτητή, γεγονός που παραδέχτηκε αντεξεταζόμενη. Αξιοσημείωτη είναι και η μαρτυρία της καθ'ης η αίτηση αντεξεταζόμενη ότι δεν κρίνει απαραίτητο να συνεννοείται με τον αιτητή για ταξίδι που προγραμματίζει με το τέκνο πριν το ανακοινώνει σ' αυτό, που επισήμανε η δικηγόρος του αιτητή. Διαπιστώνεται από την ενώπιον μου μαρτυρία ότι η άρνηση του τέκνου να ακολουθήσει τον πατέρα του κατά την 24.4.2022 και την 29.4.2022 ως όριζε το επίδικο διάταγμα για τις γιορτές του Πάσχα 2022 συνδεόταν με την «απογοήτευση» του παιδιού για το ταξίδι που δεν έγινε καθιστώντας «υπαίτιο» τον πατέρα του για το γεγονός αυτό. Διαπιστώνεται περαιτέρω ότι η συμπεριφορά της καθ'ης η αίτηση να προγραμματίσει ταξίδι για τις διακοπές του Πάσχα 2022, σε ημερομηνίες που δεν θα είχε το τέκνο μαζί της με βάση το επίδικο διάταγμα, και να ζητήσει τη συναίνεση του πατέρα εκ των υστέρων, μετά τον προγραμματισμό του ταξιδιού και την ενημέρωση του τέκνου, την καθιστά υπεύθυνη για την άρνηση του τέκνου να ακολουθήσει τον πατέρα του. Ανέφερε η καθ'ης η αίτηση αντεξεταζόμενη ότι το παιδί «είναι απογοητευμένο» και ο πατέρας «να μην έρχεται σε αντιπαράθεση με τα θέλω του παιδιού». Προκύπτει από τα ανωτέρω ότι η καθ'ης η αίτηση θεωρεί το παιδί «απογοητευμένο» για το γεγονός ότι δεν πραγματοποιήθηκε το εν λόγω ταξίδι συνδέοντας την «απογοήτευση» με την άρνηση του πατέρα του να δώσει τη συναίνεση του. Αποδεικνύεται από τη συμπεριφορά της καθ'ης η αίτηση που αναφέρθηκε ανωτέρω ηθελημένη ανυπακοή της προς το επίδικο διάταγμα. Διατάχθηκε με αυτό να τηρεί τους όρους του επίδικου διατάγματος όσο αφορά τις ημέρες και τις ώρες που αυτό ορίζει. Δικαιούται να ταξιδεύει με το τέκνο εκτός Κύπρου κατά τις ημέρες που θα έχει το τέκνο μαζί της, αφού έχει τη συναίνεση του αιτητή. Σε περίπτωση που ο αιτητής δεν δίνει τη συναίνεση του για το ταξίδι, έχει δικαίωμα να προσφύγει στο Δικαστήριο ζητώντας την άδεια του Δικαστηρίου. Στην ψυχολογική έκθεση της κλινικής ψυχολόγου Αιμιλίας Πίττα, αντίγραφο της οποίας κατέθεσε ο αιτητής, αναφέρεται για την αξιολόγηση του παιδιού: «H έλλειψη ορίων που παρουσιάζεται από τη μητέρα και η έντονη πεποίθηση ότι οι υλικές ανάγκες του Γιώργου πρέπει να ικανοποιούνται άμεσα και ότι αν δεν ικανοποιηθούν υπαίτιος είναι ο πατέρας, είναι ένας πολύ επικίνδυνος παράγοντας για τον Γιώργο αφού το παιδί έχει μάθει να προσδιορίζει τη σχέση του με τον πατέρα του με βάση την τοποθέτηση της μητέρας.» Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην υπόθεση Μιχαηλίδης ν. Poliakova
(2011)1 A AAΔ 356, λέχθηκε: «Όσον αφορά το 'mens rea' που πρέπει να διαπιστώνεται, αρκεί να λεχθεί, ....ότι η ένοχη διάνοια ως προς το ηθελημένο της παρακοής εξάγεται από όλα τα περιστατικά της υπόθεσης ..... Η αναγκαία πρόθεση δύναται να εξαχθεί από όλα τα στοιχεία και όσο πιο εμφανής η απείθεια στο Διάταγμα, τόσο πιο εύλογα καταλογίζεται ένοχη διάνοια.» Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην υπόθεση Μαυρονικόλα ν. Ξάνθου (ανωτέρω), λέχθηκε: «Θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι οι γονείς έχουν συλλογική ευθύνη για την, όσο το δυνατό, πιο ομαλή ανάπτυξη των οικογενειακών δεσμών και ταυτοχρόνως αυξημένη υποχρέωση απάλειψης ή μείωσης των τραυματικών επιπτώσεων ενός διαζυγίου στα παιδιά τους. Η καταφυγή σε αντιμετώπιση των όποιων δικαιωμάτων ή υποχρεώσεων με 'εμπορικούς όρους' σαφώς δεν οδηγεί σε επίτευξη του πιο πάνω στόχου. Όπως ορθώς παρατήρησε το πρωτόδικο Δικαστήριο 'η παράδοση' δεν έπρεπε να αντικρίζεται από την εφεσείουσα ως μηχανιστική ενέργεια, αλλά, ως υποχρέωση θετικής ενέργειας, που αντίκριση της οποίας επέβαλλε όχι μόνο τη φυσική της παρουσία, που στην προκείμενη περίπτωση δεν υλοποιήθηκε, αλλά και στη δική της ενθάρρυνση και προτροπή, που ούτε αυτό υπήρχε, έτσι ώστε να υλοποιήσει την αναληφθείσα εκ συμφώνου υποχρέωση με το Διάταγμα 'για παράδοση'.» Τα πιο πάνω επαναλήφθηκαν και στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην υπόθεση A.M. και C.M.E., Έφεση αρ.19/2019, ημερομηνίας 10.7.
- Διαπίστωσα από την ενώπιον μου μαρτυρία ότι κατά τα περιστατικά που συνέβηκαν κατά την παραλαβή του παιδιού από τον πατέρα του κατά την 24.4.2022 και την 29.4.2022 δεν υπήρχε η ενθάρρυνση και η προτροπή της μητέρας προς το παιδί ως ο γονέας που έχει τη φύλαξη, ώστε να συμμορφωθεί με το επίδικο διάταγμα για να ακολουθήσει τον πατέρα του όπως συνέβαινε σε άλλες ημέρες που το παιδί συνήθιζε κατά την παραλαβή από τον πατέρα του να τον ξαφνιάζει παίζοντας «το συνηθισμένο παιχνίδι». Αντίθετα ο προγραμματισμός του ταξιδιού από τη μητέρα σε ημέρες άλλες από τις ημέρες που θα είχε το παιδί μαζί της σύμφωνα με το επίδικο διάταγμα και η ενημέρωση του παιδιού για το ταξίδι πριν να συναινέσει γι' αυτό ο πατέρας του, δείχνει συμπεριφορά που καθιστά τη μητέρα υπεύθυνη για ανυπακοή του επίδικου διατάγματος λόγω πρόκλησης από την ίδια, με τη συμπεριφορά της αυτή, «απογοήτευσης» στο τέκνο και κατ' επέκταση άρνησης του τέκνου να ακολουθήσει τον πατέρα του, όπως η ίδια δέχτηκε. Για τους πιο πάνω λόγους, η καθ'ης η αίτηση κρίνεται ένοχη ηθελημένης παρακοής του επίδικου διατάγματος, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, κατά την 24.4.2022 και την 29.4.
- Η υπόθεση ορίζεται στις 15.3.2024 ώρα 9.00 για τον καθορισμό της ποινής. Η καθ'ης η αίτηση να παρουσιαστεί με την ίδια εγγύηση. Η αίτηση ημερομηνίας 22.7.2022 απορρίπτεται. Τα έξοδα στην αίτηση ημερομηνίας 4.5.2022 επιδικάζονται υπέρ του αιτητή και εναντίον της καθ'ης η αίτηση, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. sn cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο