Λ.Π.Π. ν. Κ.Π., Αρ. Αίτησης:341/2023, 24/4/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Δικαιοδοσία Διατροφής Ενώπιον: Φ. Κωνσταντίνου, Δ. Αρ. Αίτησης:341/2023 Μεταξύ: Λ.Π.Π. Αιτήτρια και Κ.Π. Καθ' ου η αίτηση ----------------------------- Ημερομηνία: 24 Απριλίου 2024 Εμφανίσεις: Για την αιτήτρια: κ. Χρ. Κληρίδης Για τον καθ' ου η Αίτηση: κ. Σ. Χατζηαδάμου ΑΠΟΦΑΣΗ Οι διάδικοι τέλεσαν πολιτικό γάμο το έτος 2009 και θρησκευτικό γάμο το έτος
- Απέκτησαν τρία τέκνα. Την Σ. ηλικίας σχεδόν 13 ετών, τον Α. και τον Μ. ηλικίας σχεδόν 4 ετών κατά το χρόνο καταχώρισης της εξεταζόμενης αίτησης. Επήλθε διάσταση στην έγγαμη συμβίωση τους. Τα τέκνα τους διαμένουν με την αιτήτρια. Η αιτήτρια ζητά με την εξεταζόμενη αίτηση, που καταχώρισε στις 16.11.2023, την έκδοση διατάγματος με το οποίο να καθοριστεί η συνεισφορά του καθ'ου η αίτηση στη διατροφή των τέκνων τους στο ποσό €2.000 μηνιαίως με βάση τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο του 1990 (Ν216/90). Ζητά περαιτέρω την έκδοση διατάγματος με το οποίο να καθοριστεί η συνεισφορά του καθ'ου η αίτηση στη διατροφή της ίδιας στο ποσό των €400 το μήνα με βάση τον περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμο του 1991 (Ν232/91). Στις 11.12.2023 εκδόθηκε εκ συμφώνου ενδιάμεσο διάταγμα με το οποίο διατάχθηκε ο καθ'ου η αίτηση να καταβάλλει στην αιτήτρια ποσό €900 το μήνα από 1.12.2023 ως συνεισφορά του για τη διατροφή των τριών τέκνων τους. Ο καθ'ου η αίτηση αμφισβητεί με την έκθεση υπεράσπισης του την αξίωση της αιτήτριας για την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων. Αποδέχεται με την αγόρευση του δικηγόρου του να καταβάλλει €900 το μήνα, €300 για κάθε τέκνο, ως συνεισφορά του στη διατροφή τους. Η εκδίκαση της αίτησης έγινε με την καταχώριση ενόρκων δηλώσεων της αιτήτριας και του καθ'ου η αίτηση. Οι δικηγόροι των διαδίκων κατέθεσαν γραπτές αγορεύσεις στις 10.4.2024 και επιφυλάχθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία της αιτήτριας. Ανέφερε στην ένορκη δήλωση της, η οποία αποτέλεσε τη μαρτυρία της, τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Δεν εργάζεται αναφέροντας «λόγω της νεαρής ηλικίας των ανήλικων τέκνων μου καθώς επίσης και της εγχείρησης που υποβλήθηκα στο δεξί μου χέρι μετά από χτύπημα που δέχθηκα από τον καθ'ου η αίτηση, δυστυχώς δεν μπορώ να εργαστώ». Ο καθ'ου η αίτηση εργάζεται σε εταιρεία που κατονόμασε και έχει μηνιαίο εισόδημα €3.
- Κατέθεσε κατάσταση αποδοχών για το έτος
- Αναφέρθηκε στα έξοδα των τέκνων τους για τη διατροφή, την ένδυση και την υπόδηση, την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, την ψυχαγωγία, τη διακίνηση και τη λειτουργία της κατοικίας στην οποία διαμένουν. Καθώς και στα έξοδα που αφορούν τα μαθήματα πιάνου της θυγατέρας τους και στα έξοδα του νηπιαγωγείου και της λογοθεραπείας των υιών τους. H αιτήτρια δεν καταχώρισε αποδεικτικό έγγραφο για τη λογοθεραπεία πέραν της μαρτυρίας της ότι ο παιδοψυχίατρος της είπε ότι «πρέπει να ξεκινήσουν θεραπεία σε λογοθεραπευτή» αναφέροντας ότι οι υιοί τους δεν μιλούσαν σχεδόν καθόλου όταν ήταν 2 χρονών και εννέα μηνών. Ανέφερε ότι άρχισαν λογοθεραπεία από τον Οκτώβριο
- Επισημαίνεται ότι ο καθ'ου η αίτηση δεν αμφισβήτησε το έξοδο λογοθεραπείας. Δέχεται στη μαρτυρία του (παράγραφο 37 της ένορκης δήλωσης του) έξοδο λογοθεραπείας €100 μηνιαίως για κάθε υιό τους. Ανέφερε ότι το καλοκαίρι του 2023 συμφώνησαν με τον καθ'ου η αίτηση να καταβάλλει ποσό €1.500 για τις ανάγκες των τέκνων τους και κατέθετε το εν λόγω ποσό. Η τελευταία φορά που κατέθεσε χρηματικό ποσό στον κοινό τραπεζικό λογαριασμό τους ήταν στις 16.9.
- Επισημαίνεται ότι η αιτήτρια ανέφερε στην ένορκη δήλωση της γεγονότα που δεν δικογράφησε, τα οποία είναι άσχετα με την εξεταζόμενη αίτηση διατροφής. Παραθέτω τη σχετική με τα επίδικα θέματα μαρτυρία του καθ'ου η αίτηση. Ανέφερε στην ένορκη δήλωση του, η οποία αποτέλεσε τη μαρτυρία του, τα ακόλουθα σχετικά γεγονότα: Το μηνιαίο εισόδημα του είναι €2.750 και όχι €3.812 όπως ισχυρίστηκε η αιτήτρια. Κατέθεσε καταστάσεις μισθοδοσίας για τον Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο
- Αναφορικά με την αιτήτρια κατέθεσε ότι είναι ικανή για εργασία και «είναι άνεργη κατ' επιλογήν». Πρόβαλε ότι έχει τέσσερα ακίνητα στη Ρωσία που εκμισθώνει και λαμβάνει μηνιαίως εισοδήματα. Αναφορικά με τα έξοδα των τέκνων τους στα οποία αναφέρθηκε η αιτήτρια τα θεωρεί υπερβολικά και διογκωμένα. Δέχεται ότι απαιτείται για τους υιούς τους μηνιαίως €300 για νηπιαγωγείο και €200 για λογοθεραπεία. Ανέφερε ότι δεν συμφώνησε με την αιτήτρια να καταβάλλει ποσό €1.500 για τα έξοδα των τέκνων τους. Το ποσό των €1.500 που κατέθεσε στον κοινό λογαριασμό τους αφορούσε τα έξοδα για τις οικογενειακές διακοπές. Αποδέχεται να καταβάλλει ποσό €900 μηνιαίως για τις ανάγκες των τριών τέκνων τους. Νομική πτυχή - Αξιολόγηση μαρτυρίας - Κατάληξη Στο άρθρο 33
(1)του Νόμου ορίζεται: «33
(1)Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.» Στο άρθρο 37 του Νόμου ορίζεται: «37
(1)Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.
(2)Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του.» Πριν προβώ σε εντοπισμό των πραγματικών αναγκών των ανήλικων τέκνων των διαδίκων με βάση την ενώπιον μου μαρτυρία, εξέτασα την οικονομική ικανότητα και δυνατότητα των διαδίκων. Προκύπτει από τις καταστάσεις μισθοδοσίας του καθ'ου η αίτηση που κατέθεσε ως τεκμήριο ότι ο καθαρός μηνιαίος μισθός του είναι €2.750 κατά τον ουσιώδη χρόνο καταχώρισης της αίτησης. Η αιτήτρια δεν έπεισε με τη μαρτυρία της ότι δεν εργάζεται λόγω της φροντίδας των τέκνων και του τραυματισμού στο χέρι. Γεγονότα αντιφατικά μεταξύ τους. Τα τέκνα τους φοιτούν σε σχολείο και η εγχείρηση στο χέρι δεν την εμποδίζει να εργαστεί. Λαμβάνω υπόψη ότι θα μπορούσε να έχει εισόδημα περί το ποσό €1.000 ως κατώτατο όριο μισθού που έχει καθοριστεί. Ο ισχυρισμός του καθ'ου η αίτηση ότι η αιτήτρια έχει τέσσερα ακίνητα στη Ρωσία, τα οποία εκμισθώνει και έχει από αυτά μηνιαίως εισοδήματα προβλήθηκε αόριστα και δεν αποδείχθηκε. Η αιτήτρια ανέφερε ότι έχει ένα διαμέρισμα στη Ρωσία που λόγω της πολιτικής κατάστασης που επικρατεί δεν μπορεί να μεταφέρει χρήματα από τη Ρωσία στην Κύπρο. Εξέτασα ακολούθως τις ανάγκες των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, όπως αναφέρθηκαν στη μαρτυρία της αιτήτριας και του καθ'ου η αίτηση. Στάθμισα το εύλογο των κονδυλίων, όπως υποδείχθηκε στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στη Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη
(1998)1 ΑΑΔ 1386, 1390 και με όπλα την κοινή λογική και την πείρα της ζωής εντόπισα τις πραγματικές ανάγκες των ανηλίκων, όπως υποδείχθηκε στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Παναγιώτου ν. Σφικτού
(2001)1 ΑΑΔ 625. Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Κορελλίδης v. Κορελλίδη
(2012)1 AAΔ 1975 λέχθηκε ότι «... το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες που να οδηγούν σε υπολογισμό με σεντ, αλλά θα πρέπει να σταθμίζει τις ανάγκες και να καταλήγει σε συμπεράσματα που να επαναφέρουν, ή δυνατό, τα ανήλικα παιδιά σε μια πλησιέστερη κατάσταση, όπως θα ήταν εάν οι γονείς τους ζούσαν μαζί». Στην εξεταζόμενη υπόθεση έλαβα υπόψη μου για την εκτίμηση των αναγκών των ανήλικων τέκνων των διαδίκων τις αρχές που καθιερώθηκαν στην Παναγιώτου v. Σφικτού (ανωτέρω), ότι το μέτρο της διατροφής ανηλίκων δεν μπορεί να εξευρεθεί με απόλυτους αριθμούς και ότι στον εντοπισμό των πραγματικών αναγκών τους θα πρέπει να ακολουθείται η κοινή λογική και η πείρα της ζωής καθώς και ότι πρέπει να διατηρηθεί το επίπεδο ζωής των ανηλίκων που θα είχαν εάν οι γονείς τους συμβίωναν, όσο αυτό είναι δυνατό. Έχοντας κατά νου τα ανωτέρω, λαμβάνω υπόψη ότι μηνιαίως επαρκούν για κάθε τέκνο €150 για διατροφή ως η μαρτυρία της αιτήτριας, €50 για ένδυση και υπόδηση ως η μαρτυρία της αιτήτριας, €30 για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, €30 για ψυχαγωγία, €50 για διακίνηση και €60 για έξοδα λειτουργίας της κατοικίας στην οποία διαμένουν. Απαιτείται μηνιαίως για τα μαθήματα πιάνου της θυγατέρας τους ποσό €167 ((€200 Χ 10 μήνες) ÷ 12), για τη φοίτηση των υιών τους στο νηπιαγωγείο €250 ((€300 Χ 10 μήνες) ÷ 12) και για τη λογοθεραπεία των υιών τους €
- Προκύπτει από τα ανωτέρω ότι απαιτείται ποσό €537 μηνιαίως για τη θυγατέρα τους και ποσό €595 για κάθε υιό τους. Το ποσό στο οποίο κατέληξα θα πρέπει να επωμιστούν οι διάδικοι ανάλογα με τις δυνάμεις τους, στις οποίες αναφέρθηκα ανωτέρω. Συνεπώς υπολογίζω ότι η συνεισφορά του καθ'ου η αίτηση για την κάλυψη των εν λόγω βασικών αναγκών των τέκνων είναι €390 για τη θυγατέρα τους και €430 για κάθε υιό τους. Κρίνω ότι είναι δίκαιο η ισχύς του διατάγματος να αρχίζει από 1.5.
- Λαμβάνω υπόψη ότι ο καθ'ου η αίτηση καταβάλλει ποσό €900 από 1.12.2023 με βάση το ενδιάμεσο διάταγμα που εκδόθηκε εκ συμφώνου στις 11.12.
- Συνεπώς οι ανάγκες των τέκνων καλύφθηκαν μέχρι σήμερα. Συνακόλουθα εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο καθ'ου η αίτηση να καταβάλλει στην αιτήτρια ποσό €1.250 μηνιαίως. Αυτό αφορά ποσό €390 για τη θυγατέρα τους και ποσό €430 για κάθε υιό τους από 1.5.2024 και την αντίστοιχη ημέρα κάθε μήνα ως συνεισφορά του για τη διατροφή, την επιβίωση, την υγεία και την εκπαίδευση των τέκνων τους με κατάθεση στον τραπεζικό λογαριασμό της αιτήτριας που θα του γνωστοποιηθεί. Εξέτασα ακολούθως την εξεταζόμενη αίτηση ως προς το αίτημα της αιτήτριας για την έκδοση διατάγματος αναφορικά με τη διατροφή της ίδιας. Επισημαίνω ότι θα έπρεπε να καταχωρίσει ξεχωριστή εναρκτήρια αίτηση για το αίτημα της αυτό, αφού το τελευταίο βασίζεται σε διαφορετική νομοθετική και νομολογιακή βάση. Εν πάση περιπτώσει θα προβώ στην εξέταση του. Στο άρθρο 3 του Ν 232/91 ορίζεται: «
- Οι σύζυγοι έχουν, ανάλογα με τις δυνάμεις τους, αμοιβαία υποχρέωση διατροφής.» Η υποχρέωση αυτή, η οποία υπάρχει κατά το χρόνο της συμβίωσης επεκτείνεται, υπό προϋποθέσεις που καθορίζονται στο Νόμο, στο χρόνο μετά τη διακοπή της συμβίωσης ακόμα και μετά τη λύση του γάμου. Η εξεταζόμενη αίτηση, η οποία αφορά αίτημα για έκδοση διατάγματος διατροφής συζύγου μετά τη διακοπή της συμβίωσης μέχρι την έκδοση απόφασης διαζυγίου, βασίζεται στα άρθρα 4
(1)και 6 του Νόμου. Το άρθρο 4
(1)του Νόμου ορίζει: «4
(1)Αν η έγγαμη συμβίωση διακοπεί το Δικαστήριο μπορεί με αίτηση του συζύγου να εκδώσει διάταγμα διατροφής με το οποίο να διατάσσεται ο άλλος σύζυγος να καταβάλλει στον αιτητή διατροφή.» Το άρθρο 6 του Νόμου ορίζει: «6. Η διατροφή μπορεί να αποκλειστεί ή να περιοριστεί αν αυτό επιβάλλεται από σπουδαίους λόγους, ιδίως αν ο γάμος είχε μικρή χρονική διάρκεια ή αν ο δικαιούχος βαρύνεται με σοβαρή υπαιτιότητα για τη λύση του γάμου ή τη διακοπή της συμβίωσης ή αν προκάλεσε εκούσια την απορία του.» Η αμοιβαία υποχρέωση των συζύγων για διατροφή ανάλογα με τις δυνάμεις τους, που υπήρχε κατά τη διάρκεια της έγγαμης συμβίωσης τους, καθιστά δικαιούχο τον οικονομικά ασθενέστερο σύζυγο και υπόχρεο τον οικονομικά ισχυρότερο σύζυγο. Η αιτήτρια ανέφερε στη μαρτυρία της «Τα έξοδα τα δικά μου για διατροφή, ένδυση, υπόδηση, αναλογία ηλεκτρικού ρεύματος, θέρμανσης, κλιματιστικού, νερού, διαδικτύου και τηλεφώνου είναι €400». Η αιτήτρια δικογράφησε γενικά στην παράγραφο 13 ότι ζητά τη συνεισφορά του καθ'ου η αίτηση στη διατροφή της χωρίς να δικογραφήσει συγκεκριμένο ποσό για το κάθε έξοδο που ανέφερε. Η μαρτυρία της είναι αόριστη και ατεκμηρίωτη. Ο ισχυρισμός της για το λόγο που δεν εργάζεται δεν έγινε δεκτός όπως ανωτέρω εξηγήθηκε. Για το λόγο αυτό το αίτημα της για έκδοση διατάγματος διατροφής της ίδιας απορρίπτεται. Ενόψει της μερικής επιτυχίας της αίτησης όσο αφορά τη διατροφή των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, όχι όμως ως ήταν το αίτημα της αιτήτριας, και της απόρριψης του αιτήματος της για τη διατροφή της ίδιας, κρίνω ότι είναι εύλογο να επιδικαστεί και επιδικάζεται το 1/3 των εξόδων υπέρ της αιτήτριας και εναντίον του καθ'ου η αίτηση, όπως τα έξοδα θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. sn cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο