Ι. Χ. ν. Μ. Κ., Αίτηση Αρ 256/2019, 12/2/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Κούσιου, Πρ. Αίτηση Αρ 256/2019 Μεταξύ: Ι. Χ. Αιτητή ΚΑΙ Μ. Κ. Καθ' ης η αίτηση. ----------------------------------- 12 Φεβρουαρίου 2024 Εμφανίσεις: Για Αιτητή: κ. Χρ. Θεοδούλου Για Καθ' ης η αίτηση: κα Λ. Κούτρα Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι διάδικοι είναι πρώην σύζυγοι. Από το γάμο τους που τελέστηκε στις 23/4/2012 απέκτησαν ένα παιδί τον Γ., που γεννήθηκε στις 7/6/
- Ο γάμος τους λύθηκε στις 6/7/
- Με το εκ συμφώνου εκδοθέν διάταγμα ημερομηνίας 24/9/2015, στην αίτηση διατροφής με αριθμό 191/15, ο Αιτητής στην παρούσα διαδικασία, διατάχθηκε να καταβάλλει στην Καθ' ης η αίτηση στην παρούσα διαδικασία, από την 1/10/15 το ποσό των €220 το μήνα ως η συνεισφορά του για τη διατροφή του πιο πάνω ανήλικου τέκνου του. (ΤΕΚ 2 στη μαρτυρία της Καθ' ης η αίτηση 23/11/2021) Πέραν του πιο πάνω διατάγματος διατροφής, στις 17/1/19 εκδόθηκε, εκ συμφώνου, στην αίτηση γονικής μέριμνας με αρ. 360/18, διάταγμα με το οποίο ανατίθεται στην Καθ' ης η αίτηση η φύλαξη και η φροντίδα του ανήλικου τέκνου των διαδίκων ως και διάταγμα με το οποίο προσδιορίζεται ως τόπος διαμονής του ο εκάστοτε τόπος διαμονής της ίδιας στη Λευκωσία. Περαιτέρω εκδόθηκε και διάταγμα με το οποίο ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του Αιτητή με το ανήλικο τέκνο του, ως ακολούθως: «(α) Κάθε πρώτη, τρίτη και ούτω καθεξής βδομάδα την Τρίτη και την Πέμπτη από η ώρα 1.05μ.μ. έως η ώρα 7.30π.μ. της επομένης. (β) Κάθε δεύτερη, τέταρτη και ούτω καθεξής βδομάδα από η ώρα 1.05π.μ. της Τρίτης έως η ώρα 7.30π.μ. της επομένης και από η ώρα 1.05π.μ. της Πέμπτης έως η ώρα 7.30π.μ. της Δευτέρας. (γ) Την περίοδο των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, κάθε χρόνο την περίοδο από η ώρα 10.00π.μ. της 24ης Δεκεμβρίου έως η ώρα 7.00μ.μ. της 26ης Δεκεμβρίου. Ανάλογο δικαίωμα θα έχει και η Καθ΄ης η αίτηση κάθε χρόνο την περίοδο από τις 31 Δεκεμβρίου έως την 1 η Ιανουαρίου, οπότε και το δικαίωμα επικοινωνίας του Αιτητή υπό στοιχεία 3(α) και (β) ανωτέρω αναστέλλεται για την περίοδο αυτή. (δ) Την περίοδο του Πάσχα τον πρώτο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος την περίοδο, από η ώρα 10.00π.μ. της Μεγάλης Παρασκευής έως η ώρα 7.00μ.μ. της Κυριακής του Πάσχα και το δεύτερο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος, την περίοδο από η ώρα 10.00π.μ της Δευτέρας της Διακαινησίμου έως η ώρα 7.00μ.μ. της Τετάρτης της Διακαινησίμου και ούτω καθεξής και εναλλάξ κάθε επόμενο χρόνο. ..................................... (ε) Την περίοδο των θερινών διακοπών τον πρώτο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος την περίοδο από η ώρα 10.00π.μ. της 1ης Αυγούστου έως η ώρα 7.00μ.μ της 10ης Αυγούστου και το δεύτερο χρόνο ισχύος του παρόντος διατάγματος την περίοδο από η ώρα 10.00π.μ της 11ης Αυγούστου έως η ώρα 7.00μ.μ της 20ης Αυγούστου και ούτω καθεξής και εναλλάξ κάθε επόμενο χρόνο.» [ ..] (ΤΕΚ 1 στη μαρτυρία του Αιτητή 9/11/22) Με την υπό κρίση αίτηση που καταχωρήθηκε στις 18/10/2019, ο Αιτητής ζητά την ακύρωση του πιο πάνω διατάγματος διατροφής ημερομ. 24/9/2015 ως και «Δήλωση και/ή διάταγμα .. με το οποίο να δηλώνεται ότι και οι δύο διάδικοι συμφωνούν όπως καταβάλλουν εξ' ημισείας τα έξοδα που αφορούν τις δραστηριότητες και εκπαίδευση του ανήλικου Γ.» Η Καθ' ης η αίτηση ενέστη στα αιτήματα και καταχώρησε στις 8/7/2020 υπεράσπιση, στην οποία απάντησε ο Αιτητής στις 5/11/
- Ενδιάμεσα, ήτοι στις 10/10/2019, εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα με το οποίο αναστάληκε η ισχύς του επίδικου διατάγματος διατροφής ημερομηνίας 24/9/
- Ακολουθώντας τη Δ.30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, μαρτυρία προσέφεραν μόνο οι ίδιοι οι διάδικοι, οι οποίοι δεν αντεξετάστηκαν και η διαδικασία της ακρόασης ολοκληρώθηκε με γραπτές αγορεύσεις των συνηγόρων τους. Επισημαίνεται μια παραδοξότητα που επεσυνέβη στην υπόθεση αυτή και αφορά στο ότι πρώτη καταχώρησε τη μαρτυρία της η Καθ' ης η αίτηση στις 23/11/2021 και στη συνέχεια καταχώρησε τη μαρτυρία του ο Αιτητής στις 9/11/
- Ένεκα αυτού του γεγονότος και κατόπιν σχετικής άδειας του Δικαστηρίου (υπό άλλη σύνθεση), οι διάδικοι συμπλήρωσαν τη μαρτυρία τους, η μεν Καθ' ης η αίτηση στις 10/3/23 και ο Αιτητής στις 26/6/
- Με τις πρόνοιες του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90) εισάγεται η αρχή της υποχρέωσης και των δύο γονέων για την από κοινού διατροφή των ανηλίκων τέκνων τους (άρθρο 33.1) (Βλ. Μαρκουλλίδης ν. Μαρκουλλίδη κ.α.
(1998)1(Γ) ΑΑΔ 1386). Η εξουσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου να τροποποιεί προηγούμενη απόφαση ομοβάθμιου δικαστηρίου στηρίζεται στο άρθρο 38 του ίδιου πιο πάνω Νόμου το οποίο προβλέπει: «38.
(1)Αν αφότου εκδόθηκε η απόφαση που προσδιορίζει τη διατροφή μεταβλήθηκαν οι όροι της, το Δικαστήριο μπορεί να τροποποιήσει την απόφαση του ή και να διατάξει τον τερματισμό της διατροφής.
(2)Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του εδαφίου
(1), το ύψος του ποσού της διατροφής αυξάνεται αυτόματα κατά δέκα τοις εκατόν (10%) ανά περίοδο εικοσιτεσσάρων μηνών: Νοείται ότι, το Δικαστήριο μπορεί, κατόπιν αίτησης του υπόχρεου διατροφής, να διατάξει όπως μη ισχύσει η αυτόματη αύξηση και/ή το ύψος αυτής περιοριστεί. Σε περίπτωση υποβολής τέτοιας αίτησης, αναστέλλεται η υποχρέωση καταβολής οποιουδήποτε ποσού αύξησης: Νοείται περαιτέρω ότι, η απόφαση του Δικαστηρίου δυνάμει του παρόντος εδαφίου εκδίδεται εντός τριών μηνών από την καταχώρηση της αίτησης και δυνατόν να έχει αναδρομική εφαρμογή από την ημερομηνία κατά την οποία η αυτόματη αύξηση θα είχε εφαρμογή δυνάμει του παρόντος εδαφίου.» Το πιο πάνω άρθρο ερμηνεύθηκε στην υπόθεση Χρ. Χριστοδούλου ν. Α. Χριστοδούλου
(1993)1 Α.Α.Δ. 195, όπου στη σελ. 201 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Ο όρος «αφότου» στο πλαίσιο του Άρθρου 38 του Ν.216/90, δεν αφήνει αμφιβολία ότι μόνο γεγονότα τα οποία ανακύπτουν μετά την εκδίκαση του διατάγματος και τείνουν να διαφοροποιήσουν το πραγματικό βάθρο στο οποίο στηρίχθηκε η απόφαση της οποίας επιδιώκεται η τροποποίηση, μπορεί να στοιχειοθετήσουν τις προϋποθέσεις για αναθεώρηση του εκδοθέντος διατάγματος. Διαφορετικά, δεν παρέχεται δικαιοδοσία σε δικαστήριο να αναθεωρήσει την απόφαση ομοβάθμιου δικαστηρίου». Επίσης, στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Αντρέου ν. Τσίρου, Έφεση αρ.16/2013, ημερομηνίας 21.12.2016, λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Το άρθρο 38, το οποίο είναι προσδιοριστικό της δυνατότητας τροποποίησης υφιστάμενου διατάγματος διατροφής, ερμηνεύθηκε σε αριθμό υποθέσεων όπως τις Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1993)1 Α.Α.Δ 195, Αριστείδου ν. Χρυσάνθου
(1994)1 Α.Α.Δ. 711, Δημητρίου ν. Περδίου
(2005)1 Α.Α.Δ 1418 και άλλες. Η νομολογία έχει καθορίσει ότι μόνο γεγονότα τα οποία ανακύπτουν μετά την έκδοση του αρχικού διατάγματος είναι δυνατό να ληφθούν υπόψη προς αναθεώρηση του υφιστάμενου διατάγματος. Είναι η μεταβολή των όρων που καθιστά την αρχική απόφαση μεταρρυθμιστέα. Αυτό σημαίνει ότι οιοσδήποτε των διαδίκων που υπόκειται στο αρχικό διάταγμα διατροφής, μπορεί να υποβάλει αίτηση για τροποποίηση είτε προς τα άνω, είτε προς τα κάτω, ή, ακόμη και να επιδιώξει εξ ολοκλήρου τερματισμό της διατροφής, (δέστε σχετικά και τα όσα αναφέρονται στα συγγράμματα Ε. Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη: Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙα, σελ. 144-145, Γιώργου Κουμάντου: Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙ, σελ. 123-125 και Βασίλη Βαθρακοκοίλη: Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο, Γ΄ Έκδοση, σελ. 515-518, που ερμηνεύουν το αντίστοιχο άρθρο 1494 του Αστικού Κώδικα). Ο αιτητής έχει βέβαια το βάρος απόδειξης ότι οι όροι του υφιστάμενου διατάγματος διατροφής έχουν μεταβληθεί ούτως ώστε να είναι αναγκαία η τροποποίηση του». Οι συνθήκες που κατά την εκδοχή του Αιτητή στηρίζουν και δικαιολογούν τις αιτούμενες θεραπείες έχουν ως βάση τους το εκ συμφώνου εκδοθέν διάταγμα γονικής μέριμνας ημερομ. 17/1/19 και κύρια την έκταση της επικοινωνίας του με τον ανήλικο για τον οποίο διατείνεται ότι «μετά τις 17/1/2019 βρίσκεται 15 με 16 ημέρες με τον Αιτητή με διανυκτέρευση και τις λοιπές ημέρες βρίσκεται υπό τη φύλαξη της μητέρας του Καθ' ης η αίτηση» (παράγρ. 5 της αίτησης). Η κατά την πιο πάνω έκταση επικοινωνία του με τον ανήλικο «έχει αυξήσει τα έξοδά του - εννοείται του Αιτητή - σε μεγάλο βαθμό και έχει ως αποτέλεσμα να μειώσει τα έξοδα της Καθ' ης η αίτηση επί του ανηλίκου σε σημείο που πλέον δεν δικαιολογείται η συνεισφορά του Αιτητή δυνάμει διατάγματος στη διατροφή του ανηλίκου προς την Καθ' ης η αίτηση» (παράγρ. 6 της αίτησης). Λόγος που σχετίζεται επίσης με την επικοινωνία που έχει ο Αιτητής με τον ανήλικο είναι και αυτός που διατυπώνεται στην παράγρ. 12 της αίτησής του και έχει ως εξής: «
- Ο ανήλικος έχει αναπτύξει άρρηκτες σχέσεις αγάπης και εμπιστοσύνης με τον αιτητή ο οποίος τον υπεραγαπά και πέραν της συνεισφοράς του αιτητή ως το επίδικο διάταγμα διατροφής ημερομηνίας 24/9/2015, ο αιτητής δαπανεί ακόμα περισσότερα χρήματα στον ανήλικο κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας τους.» Προωθεί επίσης ο Αιτητής ως αλλαγή των συνθηκών την αύξηση της εισοδηματικής ικανότητας της Καθ' ης η αίτηση. Εισάγει τον ισχυρισμό του αυτό αναφερόμενος στο ότι ο μισθός του από την εργασία του, ως συμβασιούχος οπλίτης (ΣΥ.ΟΠ), ανέρχεται στα €1,080 το μήνα (παρ. 8 της αίτησης). Για την Καθ' ης η αίτηση αναφέρει στην παράγρ. 9 της αίτησής του τα εξής: «
- Η καθ' ης η αίτηση σήμερα εργάζεται στην εταιρεία ΧΧΧ στη Λευκωσία με μηνιαίες απολαβές περί τα €950.- με €1.000 και περαιτέρω λαμβάνει πρόσθετα εισοδήματα από διοργανώσεις πάρτι και event και τα οποία εισοδήματα δύναται να της αυξομειώσουν το εισόδημα της από €300 με €500 ενώ κατά το χρόνο έκδοσης του επίδικου διατάγματος ημερομηνίας 24/9/2015 ήτο άνεργη.» Πρόσθετα ο Αιτητής αναφέρει για την Καθ' ης η αίτηση στις παραγρ. 11 και 13 της αίτησης και τα εξής: «
- Επίσης η καθ' ης η αίτηση μετά της έκδοσης του επίδικου διατάγματος διατροφής ημερομηνίας 24/9/2015, συμβιώνει με τρίτο πρόσωπο το οποίο συνεισφέρει στην οικία της Καθ' ης η αίτηση και κατ' επέκταση τα έξοδα της καθ' ης η αίτηση έχουν μειωθεί ακόμα περισσότερο σε σημείο αναλογίας κατά 1/3 αφού πλέον είναι τρία άτομα στον εν λόγω χώρο διαμονής. ..................................
- Περαιτέρω μετά την έκδοση του επίδικου διατάγματος διατροφής ημερομηνίας 24/9/2015 έχουν μεταβληθεί οι συνθήκες και όροι του εν λόγω διατάγματος αφού η καθ' ης η αίτηση κατέστη δικαιούχος και λαμβάνει επίδομα ως μονογονέας €180 μηνιαίως και €480 ετησίως ήτοι €40 μηνιαίως ως επίδομα τέκνου. Δηλαδή σύνολο €220.- περίπου το μήνα πρόσθετα από τα επιδόματα τα οποία λαμβάνει η καθ' ης η αίτηση.» Ακολουθεί ο ισχυρισμός του Αιτητή για μείωση των εξόδων του ανηλίκου. Σχετικές είναι οι παρ. 16-21 της αίτησης τις οποίες παραθέτω αυτούσιες πιο κάτω: «
- Επίσης, είναι ισχυρισμός του αιτητή ότι τα έξοδα του ανήλικου υιού τους έχουν μειωθεί δραματικά από τις 24/9/2015 που εκδόθηκε το επίδικο διάταγμα και εν πάση περιπτώσει η επικοινωνία του αιτητή όπως αυτή έχει συμφωνηθεί από τους δυο διαδίκους δεν δικαιολογεί την συνεισφορά του στη διατροφή προς την καθ' ης η αίτηση. Περαιτέρω, κάθε πρώτο και τρίτο Σαββατοκύριακο που ο ανήλικος δεν έχει επικοινωνία με τον πατέρα του, ο ανήλικος βρίσκεται μαζί με τους γονείς της καθ' ης η αίτηση επί της οδού ΧΧΧΧΧΧΧ στη Λευκωσία συνιστά σημαντικό παράγοντα στην μείωση των εξόδων της καθ' ης η αίτηση ακόμα περισσότερο.
- Περαιτέρω τα έξοδα του ανηλίκου έχουν διαφοροποιηθεί ως ακολούθως: ΕΞΟΔΟΛΟΓΙΟ Γ. Χ. Κατά την έκδοση του διατάγματος ημερομηνίας 24.9.2015 ΣΗΜΕΡΑ (ΟΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΑΝΑΛΟΓΙΑ 1/3) · ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΕΝΟΙΚΙΟΥ 75 ΙΔΙΑ · ΔΙΑΤΡΟΦΗ 150 50 · ΕΝΔΥΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΔΗΣΗ 150 30 · ΠΑΝΙΑ 40 ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ · ΠΑΙΔΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ 180 80 · ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ 70 23 · ΝΕΡΟ 10 3 · ΑΓΟΡΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ 60 ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ · ΙΑΤΡΙΚΑ ΕΞΟΔΑ 50 ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΓΕΣΥ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΛΕΟΝ · ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ 50 50 · ΛΟΥΝΑ ΠΑΡΚ - ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΛΛΑ 50 ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ · ΧΟΡΟΣ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ 40 ΣΥΝΟΛΟ: €885 €351
- Είναι η θέση του αιτητή ότι τα έξοδα της καθ' ης η αίτηση ενδεικτικά έχουν διαμορφωθεί ως ανωτέρω από της έκδοσης του επίδικου διατάγματος. Το γεγονός ότι η επικοινωνία του αιτητή έχει οριστεί εκ συμφώνου στο να έχει τις μισές ημέρες του μήνα επικοινωνία και διανυκτέρευση, είναι ευχάριστο και αντικατοπτρίζει τις ανάγκες του ανηλίκου αλλά και το συμφέρον του, πλην όμως μειώνει περαιτέρω το ως άνω ποσό και γενικότερα τα έξοδα της καθ' ης η αίτηση, αυξάνοντας παράλληλα τα έξοδα του αιτητή, αφού αναπόφευκτα, έχει επιπρόσθετα έξοδα. Κατ' επέκταση αμφότεροι διάδικοι έχουν τα ίδια έξοδα σε σχέση με τον ανήλικο με τη διαφορά ότι τώρα τα έξοδα νοικοκυριού της καθ' ης η αίτηση μοιράζονται δια τρία άτομα, και η ίδια λαμβάνει τα επιδόματα και ως εκ τούτου είναι άδικο και αντίθετο προς το πνεύμα του νομοθέτη ο αιτητής να συνεχίζει να καταβάλλει διατροφή.
- Να σημειωθεί ότι τον παιδικό σταθμό και τον χορό τον επιβαρύνεται αποκλειστικά η καθ' ης η αίτηση αλλά ο αιτητής επιβαρυνόταν αποκλειστικά τα μαθήματα πολεμικών τεχνών ΚΑΡΑΤΕ του ανηλίκου που ανέρχονταν στο ποσό των €50.- και τώρα βρίσκεται στη διαδικασία να τον στέλλει επ' αμοιβής σε άλλη δραστηριότητα που θα αρέσει στον ανήλικο. Εν πάση περιπτώσει ο αιτητής είναι διατεθειμένος να αναλάβει τα μισά έξοδα των δραστηριοτήτων με δήλωση και/ή διάταγμα του Δικαστηρίου.
- Επομένως, αφαιρουμένων των ποσών που επιβαρύνεται σταθερά η καθ' ης η αίτηση, η αναλογία επί του πιο πάνω ποσού διατροφής για τον ανήλικο με βάση τα έξοδα και τις ημέρες που είναι με τον πατέρα του, το γεγονός ότι πλέον η καθ' ης η αίτηση συμβιώνει μειώνει την ανάγκη για συνεισφορά στη διατροφή του ανηλίκου αφού και οι δύο διάδικοι έχουν τα ίδια έξοδα διατροφής για τον ανήλικο όταν είναι μαζί τους και/ή η καθ' ης η αίτηση λιγότερα και εν πάση περιπτώσει τυχόν έξοδα που υπάρχουν υπερ καλύπτονται με το ποσό των επιδομάτων που η καθ' ης η αίτηση λαμβάνει.
- Όπως αναφέρεται και πιο πάνω, ο αιτητής είναι πρόθυμος να συνεισφέρει από κοινού και εξ ημισείας με την καθ' ης η αίτηση στις δραστηριότητες και εκπαίδευση του ανηλίκου νοουμένου ότι θα παύσει η υποχρέωση του προς τη συνεισφορά του στη διατροφή του ανηλίκου ως το αιτητικό Α) ανωτέρω.» Το ζητούμενο σε κάθε υπόθεση τροποποίησης διατάγματος διατροφής είναι, κατ' αρχάς, η ενεργοποίηση των προνοιών του άρθρου 38 του Ν.216/90, με τον Αιτητή να φέρει το βάρος απόδειξης ότι οι όροι του υφιστάμενου διατάγματος έχουν μεταβληθεί ούτως ώστε να είναι αναγκαία η τροποποίηση του (Αντρέου πιο πάνω). Υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, το θέμα που πρώτιστα πρέπει να εξεταστεί είναι η διαφοροποίηση των συνθηκών αναφορικά με την έκταση της επικοινωνίας του Αιτητή με τον ανήλικο, σύμφωνα με το διάταγμα ημερομηνίας 17/1/
- Αφετηρία για την εξέταση της ανάγκης τροποποίησης του διατάγματος για το συγκεκριμένο λόγο είναι η έκταση της επικοινωνίας του Αιτητή στο χρόνο έκδοσης του υφιστάμενου διατάγματος διατροφής στις 24/9/
- Δικογραφικά κανένας από τους διάδικους δεν αναφέρθηκε στο ζήτημα αυτό. Η μόνη αναφορά που υπάρχει ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα προέρχεται από τον Αιτητή ο οποίος κατά τη μαρτυρία του ημερομ. 26/6/2023, αναφέρει τα εξής: «
- Κατά την έκδοση του επίδικου διατάγματος διατροφής ήτοι στις 24/9/2015 το καθεστώς επικοινωνίας που ίσχυε ήτο 3 φορές εβδομαδιαίως με διανυκτέρευση, κάτι το οποίο η ίδια η Καθ' ης η Αίτηση αμφισβητεί και μάλιστα ισχυριζόταν κατά τον ουσιώδη χρόνο από της έκδοσης του διατάγματος διατροφής μέχρι και την έκδοση του διατάγματος επικοινωνίας ημερομηνίας 17/1/2019 αφού αρνιόταν ότι είχα επικοινωνία με το παιδί μου 3 φορές εβδομαδιαίως και ότι έκανα 6 μήνες προηγουμένως να δω το παιδί μου. Τα λεγόμενα της και τα δικόγραφα της δείχνουν κατά την ίδια ότι η επικοινωνία που είχε με το παιδί μου δεν ήτο σταθερή αλλά ήτο σίγουρα λιγότερη από 3 φορές την εβδομάδα με διανυκτέρευση. Επισυνάπτω τα δικόγραφα της Γονικής Μέριμνας αρ. 360/2018 του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας εις τα πλαίσια του οποίου εκδόθηκε το διάταγμα επικοινωνίας στις 17/1/2019 ως τεκμήριο 3.» Ό,τι από τα πιο πάνω αποκτά σημασία, είναι η θέση του Αιτητή που αναφέρεται στην αίτησή του - εννοείται γονικής μέριμνας με αρ. 360/2018 ΤΕΚ 3 - και επαναλαμβάνεται πιο πάνω, ότι δηλαδή «κατά την έκδοση του επίδικου διατάγματος διατροφής ήτοι στις 24/9/2015 το καθεστώς επικοινωνίας που ίσχυε ήτο 3 φορές εβδομαδιαίως με διανυκτέρευση». Συγκρίνοντας τον τότε χρόνο επικοινωνίας του Αιτητή με τον ανήλικο, σε σχέση με το χρόνο που καθορίζεται στο διάταγμα γονικής μέριμνας ημερομ. 17/1/2019, διαπιστώνω ότι αυτός είναι περίπου ο ίδιος. Ούτως εχόντων των πραγμάτων, καταλήγω ότι στη βάση του πιο πάνω λόγου δεν ενεργοποιείται το άρθρο
- Η πιο πάνω κατάληξη συμπαρασύρει και τους ισχυρισμούς του Αιτητή που αναφέρονται πιο πάνω, παράγρ. 6 και 12 της αίτησής του. Πέραν των πιο πάνω, ειδικότερα ως προς τον ισχυρισμό που αναφέρεται στην παρ. 12 της αίτησης, η νομολογία είναι σαφής. Αναφέρομαι στην απόφαση Ρουσουνίδης ν. Ρουσουνίδου, Έφ. Αρ. 25/2019, ημερομ. 15/12/2021, απ' όπου και το απόσπασμα που ακολουθεί: «Τα έξοδα των παιδιών πληρώνονται από τον γονέα με τον οποίο τα παιδιά διαμένουν και ο άλλος γονέας δεν απαλλάσσεται της υποχρέωσης συνεισφοράς του σε αυτά επειδή επιθυμεί, κατά την επικοινωνία του με το παιδί του ή σε οποιοδήποτε χρόνο, να του προσφέρει, είτε αγοράζοντας του κάποιο είδος, είτε προσφέροντας του αναψυχή. Αυτά προσφέρονται οικειοθελώς και το παιδί τα απολαμβάνει επιπλέον των αναγκών του, όπως καθορίζονται στη δικαστική απόφαση.» Σχετική με τα πιο πάνω είναι επίσης και η απόφαση Έφ. Αρ. 39/2016, ημερ. 5/3/20, ECLI:CY:DOD:2020:
- Σειρά παίρνει η θέση του Αιτητή περί της αύξησης της εισοδηματικής ικανότητας της Καθ' ης η αίτηση (παράγρ. 9 της αίτησης).. Δεν χρειάζεται να ενδιατρίψω ως προς τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς των μερών αναφορικά με τις απολαβές της Καθ' ης η αίτηση, εφόσον, κατά τη δίκη και συγκεκριμένα στις 7/12/2023, έγινε παραδεκτό γεγονός ότι αυτές ανέρχονται στα €800 μηνιαίως. Ως προς τα ύψους €300-500 πρόσθετα εισοδήματα που κατά τον ισχυρισμό του Αιτητή λαμβάνει η Καθ' ης η αίτηση, αυτή απαντά στην έκθεση υπεράσπισής της ότι «κάθε 2-3 μήνες πριν την έναρξη της πανδημίας, λάμβανε από διοργανώσεις το ποσό των €50 και όχι τα ποσά που αναληθώς αναγράφει ο Αιτητής.» (παράγρ. 5 της έκθεσης υπεράσπισης). Στη μαρτυρία της διευκρινίζει ότι αυτό συνέβαινε πριν από την έναρξη του covid ενώ μετά, λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας, τα πάρτι σταμάτησαν και η ίδια δεν έχει πλέον οποιοδήποτε εισόδημα από την ενασχόλησή της αυτή, (παράγρ. 10 και 2.ε της μαρτυρίας της 23/11/2021 και 10/3/2023, αντίστοιχα). Η επιμονή του Αιτητή στην αρχική του θέση, τόσο δικογραφικά, όσο και κατά στη μαρτυρία του και τη γραπτή αγόρευση του συνηγόρου του, ελλείψει αντεξέτασης της Καθ' ης η αίτηση δεν οδηγεί σ' οποιοδήποτε αποτέλεσμα. Φυσικά είμαι ενήμερη για τη νομολογία σύμφωνα με την οποία οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των εισοδημάτων τους (Μαρκουλλίδης πιο πάνω και Δημητρίου ν. Περδίου
(2005)1 ΑΑΔ 1418). Το ζητούμενο όμως εδώ δεν είναι πρώτιστα το ύψος των τυχόν πρόσθετων εισοδημάτων της Καθ' ης η αίτηση, αλλά το κατά πόσον αυτά υπήρχαν ή όχι κατά το χρόνο έκδοσης του υφιστάμενου διατάγματος διατροφής, κάτι το οποίο δεν έχει διευκρινιστεί απ' οποιαδήποτε πλευρά, ιδίως αυτήν του Αιτητή, ο οποίος φέρει και το βάρος απόδειξης προς ενεργοποίηση των προνοιών του άρθρου 38. Ό,τι έχει αναφέρει ο Αιτητής είναι πως τότε, εννοείται κατά την έκδοση του υφιστάμενου διατάγματος διατροφής, η Καθ' ης η αίτηση ήταν άνεργη. Το γεγονός αυτό, δεν αμφισβητείται από την Καθ' ης η αίτηση, όμως από μόνο του δεν αποδεικνύει ότι αυτή, όντας άνεργη, δεν μπορούσε και τότε να έχει τη συγκεκριμένη πρόσθετη απασχόληση με τις οποιεσδήποτε απολαβές, είτε αυτές που ισχυρίζεται ο Αιτητής, είτε αυτές που ισχυρίζεται η ίδια. Το ίδιο γεγονός, ότι δηλαδή η Καθ' ης η αίτηση ήταν άνεργη κατά το χρόνο έκδοσης του υφιστάμενου διατάγματος διατροφής, επηρεάζει και το παραδεκτό γεγονός ότι το υπαρκτό εισόδημα της Καθ' ης η αίτηση ανέρχεται σήμερα στα €800 μηνιαίως. Και εξηγώ. Το επίθετο άνεργος,-η,-ο, κατά το Βικιλεξικό σημαίνει «(ουσιαστικοποιημένο) που (προσωρινά) δεν απασχολείται επαγγελματικά, που δε βρίσκει δουλειά, ενώ ψάχνει να βρει». Στο ίδιο πιο πάνω Βικιλεξικό σημειώνεται, κάτω από τη λέξη άεργος στην οποία παραπέμπει, πως «Η λέξη άεργος σημαίνει εκείνον που γενικά δεν έχει εργασία ή ασχολία, ενώ η λέξη άνεργος προσδιορίζει εκείνον που αναζητεί εργασία, αλλά δε βρίσκει». Στο λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Γ. Μπαμπινιώτη, οι πιο πάνω λέξεις ερμηνεύονται ως εξής: «άνεργος, -η, -ο [αρχ.] [ως ους. ανέργ-ου -ων, -ους) αυτός που παρά τη θέλησή του δεν έχει εργασιακή απασχόληση (κυρ. επειδή έχασε τη δουλειά του ή δεν βρίσκει δουλειά).» «άεργος, -η, -ο αυτός που δεν εργάζεται, που δεν έχει επάγγελμα με προσωπική του επιλογή ΣΥΝ. τεμπέλης, φυγόπονος.» Με βάση τα πιο πάνω, το ζητούμενο και πάλι είναι το κατά πόσο η Καθ' ης η αίτηση τότε - εννοείται κατά το χρόνο έκδοσης του υφιστάμενου διατάγματος διατροφής - είχε ή όχι, ανάλογη με τώρα εισοδηματική ικανότητα, κάτι που παραμένει άγνωστο (Μενελάου ν. Μενελάου
(1993)1 ΑΑΔ 381 και Ιωάννου ν. Ιωάννου
(1993)1 ΑΑΔ 900). Επικουρικά της πιο πάνω θεώρησης είναι και τα εξής: Η ανεργία της Καθ' ης η αίτηση δηλώνεται από την ίδια στην αίτησή της για έκδοση του υφιστάμενου διατάγματος διατροφής (ΤΕΚ 2 στη μαρτυρία του Αιτητή 9/11/22). Αναφέρει λοιπόν η Καθ' ης η αίτηση στην παράγρ. 9 της εν λόγω αίτησής της τα εξής: «
- Η Αιτήτρια - ως ήταν τότε - αυτή τη στιγμή είναι άνεργη .. » Η υπογράμμιση δική μου. Στην ίδια πιο πάνω αίτηση (ΤΕΚ 2) η Καθ' ης η αίτηση, ενώ καθορίζει τα έξοδα του ανήλικου στα €885, ζητά συνεισφορά από τον πατέρα €350 και τελικά δέχεται την έκδοση εκ συμφώνου διατάγματος ύψους €220 μηνιαίως (Το υφιστάμενο διάταγμα διατροφής). Αξιοσημείωτο επίσης είναι και το γεγονός που αναφέρει στη μαρτυρία της ημερομηνίας 23/11/21, αλλά και 10/3/2023, ότι στο χρόνο αυτό είναι άνεργη. (παράγρ. 9, ΤΕΚ 5 και 2.γ. αντίστοιχα). Για όλους τους πιο πάνω λόγους καταλήγω και πάλι πως ούτε και στη βάση του πιο πάνω λόγου ενεργοποιείται το άρθρο
- Θεωρώ κατάλληλο το στάδιο αυτό να αναφερθώ και σε μια άλλη επιπρόσθετη αλλαγή των συνθηκών στην οποία αναφέρεται ο συνήγορος του Αιτητή στη γραπτή του αγόρευση. Πρόκειται για τη μείωση των απολαβών του Αιτητή από €1.500 σε €1.
- Βασίζει την εισήγηση του αυτή στην αναφορά της Καθ' ης η αίτηση στην αίτησή της για διατροφή (ΤΕΚ 2 στη μαρτυρία του Αιτητή 9/11/22) περί απολαβών του Αιτητή ύψους €1.500 το μήνα και τη δική του αναφορά στο μισθό του ύψους €1.080 το μήνα, με την οποία εισήξε τον αναφερόμενο πιο πάνω ισχυρισμό του για αύξηση της εισοδηματικής ικανότητας της Καθ' ης η αίτηση. Αναφέρθηκα ήδη σε επιπρόσθετη αλλαγή των συνθηκών καθότι αυτή δεν έχει δικογραφηθεί από τον Αιτητή και γι' αυτό δεν μπορεί να ληφθεί υπόψιν (βλ. Παπαγεωργίου ν. Κλάππα
(1991)ΑΑΔ, 24, Παφίτη κ.ά. ν. Κουκουρή κ.ά.
(1992)1 ΑΑΔ, 1154, Βραχίμη ν. Κουλουμπρή
(1992)1 ΑΑΔ 836, Παπακόκκινου κ.ά. ν. Θεοδοσίου
(1991)1 ΑΑΔ 379, Χριστοδούλου ν. Περικλέους
(1998)1 ΑΑΔ 1122). Ακολουθεί ο ισχυρισμός του Αιτητή που αναφέρεται στην παράγρ. 11 της αίτησής του πως, μετά την έκδοση του υφιστάμενου διατάγματος διατροφής, η Καθ' ης η αίτηση «συμβιώνει με τρίτο πρόσωπο». Η Καθ' ης η αίτηση απορρίπτει τον πιο πάνω ισχυρισμό του Αιτητή και αναφέρει «ότι δεν συμβιώνει με τρίτο πρόσωπο, απλώς έχει σχέση μαζί του. Το τρίτο πρόσωπο διαμένει με την οικογένειά του και δεν κοιμάται καν εκεί και ούτε φυσικά έχει υποχρέωση αλλά και τη δυνατότητα να επιβαρύνεται με τα έξοδα της Καθ' ης η αίτηση και της οικίας της με το ανήλικο . » (παρ. 6 της έκθεσης υπεράσπισης). Ελλείψει αντεξέτασης της Καθ' ης η αίτηση, ο πιο πάνω ισχυρισμός του Αιτητή, ο οποίος φέρει και το βάρος απόδειξής του, παρέμεινε ατεκμηρίωτος και γι' αυτό απορρίπτεται. Άλλος λόγος που επικαλείται ο Αιτητής είναι αυτός που περιέχεται στην παράγρ. 13 της αίτησής του. Πρόκειται για το ότι μετά την έκδοση του υφιστάμενου διατάγματος, η Καθ' ης η αίτηση λαμβάνει επιδόματα τέκνου και μονογονιού ύψους €220 μηνιαίως (€180 μονογονιού και €40 τέκνου). Υπάρχει παραδοχή της Καθ' ης η αίτηση ως προς τη λήψη των πιο πάνω επιδομάτων (παράγρ. 8 της έκθεσης υπεράσπισης). Σημειώνω επίσης σε σχέση με το πιο πάνω θέμα και την αναφορά του συνηγόρου του Αιτητή στη γραπτή του αγόρευση για αύξηση των επιδομάτων αυτών από €220 σε €250 μηνιαίως. Ο τελευταίος λόγος που επικαλείται ο Αιτητής αναφέρεται στις παρ. 16-21 της αίτησής του και αφορά τον ισχυρισμό του για μείωση των αναγκών του ανηλίκου. Σε σχέση με το θέμα αυτό δεν είμαι διατεθειμένη να ενδιατρίψω επί μακρόν, σ' αντίθεση με την εκτεταμένη ενασχόληση στην οποία οι διάδικοι έχουν προβεί. Και τούτο γιατί οι ισχυρισμοί εκατέρωθεν, δεν αρμόζουν σε διαδικασία τροποποίησης διατροφής όπου το Δικαστήριο δεν υπεισέρχεται στα γεγονότα που έχουν οδηγήσει στην έκδοση του υφιστάμενου διατάγματος του οποίου η αναθεώρηση δεν είναι επιτρεπτή, ιδίως στην περίπτωση που αυτό, όπως εδώ, εκδίδεται εκ συμφώνου και δεν είναι καταγεγραμμένα οπουδήποτε τα γεγονότα που έχουν οδηγήσει σε τούτο (Κ. Ξ. ν. Ε. Κ., Έφ. Αρ. 24/2017, ημερ 5/3/2020). Η αναφορά από τους διαδίκους στα έξοδα του ανηλίκου όπως αυτά καθορίστηκαν στην αίτηση διατροφής με αρ. 191/15, στο πλαίσιο της οποίας εκδόθηκε εκ συμφώνου το υφιστάμενο διάταγμα και η σύγκρισή τους με τα σημερινά του έξοδα είναι απόλυτα λανθασμένη. Ό,τι στην ουσία ζητείται από το Δικαστήριο να πράξει, είναι ο επαναπροσδιορισμός του αρχικού διατάγματος διατροφής, πράγμα ανεπίτρεπτο (Αντρέου πιο πάνω). Είναι η μεταβολή των όρων που καθιστά την αρχική απόφαση μεταρρυθμιστέα και όχι οι όροι αυτοί καθαυτοί, όπως παρουσιάζονται σήμερα. Είναι λοιπόν η κατάληξή μου ότι ο Αιτητής δεν έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης που πέφτει στους ώμους του, να αποδείξει τη σημασία που μπορεί να έχουν οι όροι της διατροφής που επικαλείται ότι έχουν μεταβληθεί. Ακόμα το ίδιο ισχύει για τις προσωπικές συνθήκες/έξοδα του Αιτητή στο σπίτι όπου, με άλλα συγγενικά του άτομα, διαμένει, ύψους, κατά τον ισχυρισμό του, €300-350 μηνιαίως, καθώς και τον ισχυρισμό του περί μείωσης των εξόδων του ανηλίκου επειδή κάποια Σαββατοκύριακα βρίσκεται με τους γονείς της Καθ' ης η αίτηση. Ό,τι από τις τοποθετήσεις των διαδίκων, ως προς το συγκεκριμένο θέμα των αναγκών του ανηλίκου, αναδύεται ως σημαντικό να λεχθεί είναι ότι τόσο τα κονδύλια που αφορούν το περιεχόμενο της διατροφής, όσο και το ύψος των εξόδων που απαιτούνται για την κάλυψή τους δεν παρέμειναν σταθερά. Κάποια από τα συγκεκριμένα κονδύλια σταμάτησαν να υπάρχουν εντελώς και κάποια αντικαταστάθηκαν με άλλα, γεγονός που επέδρασε και στο ύψος των εξόδων κάλυψης τους το οποίο, επίσης, διαφοροποιήθηκε. Εξίσου σημαντικό να λεχθεί είναι και το γεγονός ότι κάποια από τα έξοδα του ανηλίκου καλύπτονταν αποκλειστικά από τον ένα και κάποια από τον άλλο διάδικο. Δεν πρόκειται για πρακτική, όπως ισχυρίζεται ο Αιτητής, αλλά για ετσιθελισμό των διαδίκων, οι οποίοι, ακόμα και σήμερα αδυνατούν να συνεννοηθούν μεταξύ τους ως προς τις ανάγκες, τουλάχιστον, του ανήλικου παιδιού τους. Τα έξοδα διατροφής δεν είναι σταθερά και υφίστανται διακυμάνσεις (Μαρκουλλίδης πιο πάνω). Το γεγονός, όμως, ότι οι ανάγκες των ανηλίκων αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου δεν αμφισβητείται από κανένα. Μάλιστα αυτή την κοινή λογική και πείρα της ζωής θέλησε να εισάξει ο νομοθέτης με το εδάφιο 2 του Ν.216/90 και την «αυτόματη αύξηση» της διατροφής, όπως επικράτησε να αναφέρεται. Στην προκειμένη περίπτωση, την αύξηση του ποσού της διατροφής ανέκοψε το προσωρινό διάταγμα ημερ. 10/10/2019 με το οποίο αναστάληκε η ισχύς του επίδικου διατάγματος διατροφής ημερ. 24/9/2015. Κάνοντας τις απαραίτητες μαθηματικές πράξεις σε σχέση με την αύξηση του 10% στο ποσό της διατροφής ανά διετία, σήμερα θα έπρεπε να ανέρχεται στα €322 (στρογγυλός αριθμός) και το 2025 στα €354 (στρογγυλός αριθμός). Όπως έχω ήδη αναφέρει, ο μόνος όρος της διατροφής που έχει μεταβληθεί αφορά τα επιδόματα που λαμβάνει η Καθ' ης η αίτηση. Ήτοι το επίδομα μονογονιού που πιστώνεται στα εισοδήματά της και το επίδομα τέκνου που αφαιρείται από τα έξοδα του ανηλίκου (Μάρκου ν. Kuzichava Μάρκου, Έφεση Αρ. 22/2019, 24/6/2021 και Konyalian ν. Paskulov, Έφεση Αρ. 2/20, 24/6/21). Λαμβάνω υπόψη μου την αναπόφευκτη αύξηση των αναγκών του ανηλίκου από το 2015 που εκδόθηκε το επίδικο διάταγμα διατροφής. Επίσης, το ότι η κάλυψη των αναγκών του ανηλίκου με τις εκ του νόμου αυξήσεις θα πρέπει να ανεβάσουν σήμερα το ποσό της διατροφής που θα καταβάλλετο από τον Αιτητή στα €322 και το 2025 στα €354. Με αυτά τα δεδομένα κρίνω ότι η αλλαγή που έχει επέλθει δεν δικαιολογεί το αίτημα του Αιτητή για ακύρωση του υφιστάμενου διατάγματος, δικαιολογεί όμως τη διατήρησή του στο ποσό που αρχικά έχει καθοριστεί ήτοι τα €220 μέχρι και το 2025, ως αντιστάθμισμα με τον όρο που έχει μεταβληθεί, ήτοι τα σχετικά επιδόματα που λαμβάνει η Καθ' ης η αίτηση. Η πιο πάνω κατάληξή μου, όμως, δεν θα είχε αντίκρισμα χωρίς την έκδοση διατάγματος μη ισχύος της αυτόματης αύξησης του 10%, το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα, ελπίζω και την αποφυγή περαιτέρω διαδικασιών μεταξύ των διαδίκων. Ως εκ τούτου, κάνοντας χρήση της ευχέρειας του Δικαστηρίου για παροχή θεραπείας για την οποία δεν υπάρχει αξίωση, θεωρώ δίκαιο, υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης αυτής, να εκδώσω διάταγμα μη ισχύος της αύξησης του ποσού της διατροφής κατά το εδάφιο 2 του άρθρου 38 του Ν.216/90 μέχρι και τις 23/9/2025, ώστε το ποσό που καταβάλλεται από τον Αιτητή να παραμείνει στα €220. Θεωρώ ότι το δεύτερο αίτημα του Αιτητή επιβάλλεται να αντιμετωπιστεί σφαιρικά στη βάση όλων των γεγονότων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου και αναφέρθηκαν πιο πάνω (Δ. Χ. ν. Διευθύντρια Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, Έφ. Αρ. 6/20, ημερ. 25/6/2020). Κρίνω ότι οι σχέσεις των διαδίκων για τα θέματα που αφορούν τη διατροφή του παιδιού τους δεν ευρίσκονται στο επίπεδο που απαιτείται, ώστε να τηρείται, με συμφωνία μεταξύ τους, η εκ του νόμου από κοινού υποχρέωσή τους να συνεισφέρουν στα έξοδά του, γεγονός που λειτουργεί ενάντια στο συμφέρον του τελευταίου. Συνακόλουθα των πιο πάνω, η αίτηση απορρίπτεται και εκδίδεται διάταγμα μη ισχύος της αυτόματης αύξησης του 10% μέχρι και τις 23/9/2025. Νοείται ότι με την έκδοση της παρούσας απόφασης το προσωρινό διάταγμα ημερομ. 10/10/2019 παύει να ισχύει και τα οποιαδήποτε έξοδα του ανηλίκου καταβλήθηκαν από κάθε διάδικο δεν θα υπολογιστούν στις οφειλόμενες διατροφές ύψους €220 μηνιαίως. Ως προς τα έξοδα, θεωρώ ότι, υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, η πιο κατάλληλη διαταγή είναι όπως η κάθε πλευρά επωμιστεί τα δικά της. (Υπ.) ............ Δ. Κούσιου, Πρ. /ΚΤ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο