Μ.Μ. ν. Λ.Μ., Αρ. Αίτησης: 99/23, 25/9/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Σ. Νεοφύτου, Δ. Αρ. Αίτησης: 99/23 (
- i)Μεταξύ: Μ.Μ. Αιτήτρια και Λ.Μ. Καθ' ου η αίτηση Ημερομηνία: 25 Σεπτεμβρίου 2024 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: Κ. Πόλεος (κος) και Κ. Λούτσιου (κα) Για τον Καθ' ου η αίτηση: Ε. Βλάχου (κα) για Πιερίδης & Πιερίδης ΑΠΟΦΑΣΗ Η Αιτήτρια, τέκνο του Καθ' ου η αίτηση, ενηλικιώθηκε την 1η Ιανουαρίου του 2022. Με εναρκτήρια αίτηση ημερομηνίας 28.03.2023 αιτείται την έκδοση διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται ο Καθ' ου η αίτηση να της καταβάλλει το ποσό των €500 μηνιαίως ως συνεισφορά του για τη διατροφή της μέχρι την αποπεράτωση των σπουδών της. Ο Καθ' ου η αίτηση καταχώρισε υπεράσπιση και η δικογραφία της αίτησης ολοκληρώθηκε με την καταχώριση απάντησης στην υπεράσπιση εκ μέρους της Αιτήτριας. Η ακρόαση της αίτησης έγινε με την καταχώριση έγγραφης μαρτυρίας στη βάση της Δ.30 των Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Οι διάδικοι κατέθεσαν την μαρτυρία τους υπό μορφή ενόρκων δηλώσεων, επί των οποίων αμφότεροι επισύναψαν τα αναγκαία κατά την κρίση τους τεκμήρια προς απόδειξη των ισχυρισμών τους. Ουδείς εξ' αυτών αντεξετάστηκε. Η εκδίκαση της υπόθεσης ολοκληρώθηκε με την κατάθεση των γραπτών αγορεύσεων των ευπαίδευτων συνηγόρων των διαδίκων. Η Αιτήτρια στη μαρτυρία της αναφέρει ότι είναι φοιτήτρια στο δεύτερο έτος στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. Σπουδάζει Επιστήμη Αθλητισμού και τα δίδακτρα ανέρχονται σε €9.000 ετησίως. Κατέθεσε ως τεκμήριο 1, βεβαίωση φοίτησης. Ισχυρίζεται ότι από τον χρόνο που επήλθε διάσταση στις σχέσεις του Καθ' ου η αίτηση με τη μητέρα της, δεν διατηρεί επαφή με αυτόν. Παρά τις προσπάθειες της ίδιας και της μητέρας της να διατηρηθεί έστω στοιχειώδης επικοινωνία, ο Καθ' ου η αίτηση υπήρξε αδιάφορος και δεν επέδειξε ενδιαφέρον για την ίδια ή τον αδελφό της. Αναφέρει ότι δυνάμει διατάγματος διατροφής ο Καθ' ου η αίτηση μέχρι την ενηλικίωση της ήταν υποχρεωμένος να καταβάλλει στη μητέρα της το ποσό των €625 μηνιαίως για την διατροφή της ίδιας και του αδελφού της. Λόγω της παράλειψης του Καθ' ου η αίτηση να συμμορφώνεται με το πιο πάνω διάταγμα η μητέρα της Αιτήτριας αναγκάζεται να καταχωρεί εντάλματα για είσπραξη των καθυστερημένων διατροφών εναντίον του Καθ' ου η αίτηση. Ισχυρίζεται ότι η οικονομική κατάσταση της μητέρας της δεν της επιτρέπει να της καταβάλλει πέραν του ποσού των €500 μηνιαίως, εφόσον έχει τη φύλαξη και φροντίδα ακόμα δύο ανήλικων τέκνων. Ισχυρίζεται επίσης ότι διαμένει σε οικία που της παραχώρησε η γιαγιά της και ότι τα μηνιαία της έξοδα ανέρχονται στο ποσό των €1.311 ως ακολούθως: «Α. Ηλεκτρισμός €50 Β. Φαγώσιμα και είδη ανάγκης και καθαριότητας €100 Γ. Νερό €11 Δ. Διακίνηση €150 Ε. Τηλέφωνο/διαδίκτυο/καλωδιακή €80 Στ. Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη €20 Ζ. Δίδακτρα Πανεπιστημίου €750 Η. Ψυχαγωγία €100 Θ. Ένδυση και υπόδηση €50» Προς απόδειξη των εξόδων της κατέθεσε ως τεκμήριο 2 λογαριασμό Υδατοπρομήθειας επονόματι της γιαγιάς της, ως τεκμήριο 3 λογαριασμό της ΑΗΚ επονόματι της γιαγιάς της και ως τεκμήριο 4 αποδείξεις για διάφορα άλλα έξοδα. Όπως αναφέρει, δεν γνωρίζει τα εισοδήματα του πατέρα της ή τους οικονομικούς του πόρους, αλλά γνωρίζει ότι έχει την δυνατότητα να της καταβάλλει το ποσό των €500 μηνιαίως. Ο Καθ' ου η αίτηση στη μαρτυρία του παραδέχεται ότι τα τελευταία χρόνια οι σχέσεις του με την Αιτήτρια δεν είναι καλές. Ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια δεν τον αναγνωρίζει ως πατέρα της και δεν τον έχει αποκαλέσει ποτέ πατέρα. Δεν έχει καμία επαφή ούτε με τους γονείς του παρά τις προσπάθειες του να αποκαταστήσουν τις σχέσεις τους και το μόνο που την ενδιαφέρει είναι η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια δεν τον ενημέρωσε για την πρόθεση της να σπουδάσει και ουδέποτε συζήτησαν, είτε για τα σχέδια σπουδών της είτε για το κατά πόσον θα μπορούσε ο ίδιος να συνεισφέρει οικονομικά. Είναι η θέση του ότι η οικονομική του κατάσταση δεν του επιτρέπει να καταβάλλει στην Αιτήτρια οποιοδήποτε ποσό και εξηγεί ότι εδώ και αρκετά χρόνια δεν εργάζεται λόγω της κατάστασης της υγείας του και ότι μόλις πρόσφατα άρχισε να λαμβάνει Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (Ε.Ε.Ε) μετά την αξιολόγηση του και την πιστοποίηση αναπηρίας του. Κατέθεσε ως τεκμήριο 1, σχετική βεβαίωση και ως τεκμήριο 7, βεβαίωση από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Αναφέρει επίσης ότι με εκ συμφώνου διάταγμα ημερομηνίας 20.02.2023, το διάταγμα διατροφής στο οποίο αναφέρθηκε η Αιτήτρια τροποποιήθηκε και το ποσό μειώθηκε στα €225 για τη διατροφή του ανήλικου υιού του Α, εφόσον η Αιτήτρια είχε ήδη ενηλικιωθεί (τεκμήριο 2). Εξηγεί ότι λόγω της κατάστασης της υγείας του αδυνατούσε να συμμορφωθεί με το πρώτο διάταγμα και η μητέρα της Αιτήτριας εξέδιδε εντάλματα φυλάκισης εναντίον του. Σήμερα εκκρεμούν προς εκτέλεση δύο εντάλματα φυλάκισης για το ποσό των €2.485. Έχει ήδη φυλακιστεί για προηγούμενα εντάλματα και αποφυλακίστηκε για λόγους υγείας με την ανάληψη της υποχρέωσης να καταβάλει κάποια ποσά, τα οποία εντέλει κατέβαλε ο πατέρας του. Κατέθεσε ως τεκμήριο 3, βεβαίωση από το Τμήμα Φυλακών ημερομηνίας 29.09.2022 και ως τεκμήριο 4 δέσμη ενταλμάτων που εκδόθηκαν εναντίον του, το ποσό των οποίων ξεπερνά τις €10.000. Ισχυρίζεται ότι παρά τις προσπάθειες του να διευθετήσει τον τρόπο πληρωμής των καθυστερημένων διατροφών με την πρώην σύζυγο του, η τελευταία αρνείτο κάθε πρόταση. Κατέθεσε ως τεκμήριο 5, δέσμη επιστολών που απέστειλε προς το Γενικό Εισαγγελέα για την αναστολή των ενταλμάτων. Τον Ιανουάριο του 2024 συμφώνησαν ότι θα της καταβάλλει μηνιαίως το ποσό των €275 προς εξόφληση των καθυστερημένων διατροφών, επιπλέον του ποσού της διατροφής ύψους €225 μηνιαίως. Κατέθεσε ως τεκμήριο 9, δέσμη καταστάσεων λογαριασμού. Υποδεικνύει ότι από τα €880 που λαμβάνει ως Ε.Ε.Ε. δίνει τα €500 στην μητέρα της Αιτήτριας, έτσι του απομένει το ποσό των €380 για να καλύψει τα προσωπικά του έξοδα. Διαμένει με τους γονείς του, οι οποίοι τον βοηθούν οικονομικά για να καλύπτει μέρος των διατροφών, των εξόδων διαβίωσης και των ιατρικών του εξόδων. Κατέθεσε ως τεκμήριο 8, δέσμη ιατρικών πιστοποιητικών αναφορικά με την κατάσταση της υγείας του. Εξηγεί ότι παλαιότερα υποβλήθηκε σε δύο εγχειρίσεις ανοιχτής καρδιάς και ότι σε πολλές περιπτώσεις νοσηλεύτηκε στην καρδιολογική κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και στο ιατρικό κέντρο American Heart. Στις 19.09.2023 είχε προγραμματισμένη χειρουργική επέμβαση ανοικτής καρδιάς για τη διάνοιξη δύο φραγμένων αρτηριών, αλλά λόγω της επιδείνωσης της υγείας του υπεβλήθη σε καθετηριασμό στο Αρεταίειο Νοσοκομείο. Αγνοεί εάν η Αιτήτρια διαμένει στην οικία της γιαγιάς της και ισχυρίζεται ότι θα μπορούσε να διαμένει στο σπίτι της με την μητέρα της, ώστε να περιοριστούν τα έξοδα της. Υποστηρίζει επίσης ότι το ποσό των €500 που της καταβάλλει η μητέρα της είναι αρκούντως ικανοποιητικό για να καλύπτει τα έξοδα της και ότι μπορεί να επωφεληθεί από διάφορες κρατικές χορηγίες ή υποτροφίες, όπως για παράδειγμα την ετήσια χορηγία ύψους €2.500. Θα μπορούσε επίσης να εργαστεί παράλληλα με τις σπουδές της για να μειώσει τα έξοδα της. Υποστηρίζει ότι αυτή είναι η δεύτερη αίτηση που καταχώρισε η Αιτήτρια και ότι η πρώτη αποσύρθηκε εφόσον η ίδια Αιτήτρια αναγνώρισε την οικονομική του αδυναμία να της καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό. Ζητά όπως απορριφθεί η παρούσα αίτηση με έξοδα εναντίον της Αιτήτριας. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η διατροφή ενήλικου τέκνου ρυθμίζεται από άρθρο 33
(2)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90) που προνοεί ότι: «Με απόφαση και σχετική ρύθμιση από το Δικαστήριο, η υποχρέωση των γονέων δυνάμει του εδαφίου
(1)είναι δυνατό να συνεχίσει και μετά την ενηλικίωση του τέκνου, στις περιπτώσεις όπου ειδικές περιστάσεις επιβάλλουν τούτο, όπως σε περίπτωση ανικανότητας ή αναπηρίας του τέκνου ή υπηρεσίας θητείας του στην Εθνική Φρουρά ή φοίτησής του σε εκπαιδευτικό ίδρυμα ή επαγγελματική σχολή». Με εξαίρεση την υποχρέωση των γονέων να διατρέφουν τα ανήλικα τέκνα τους, άρθρο 33
(1)του Νόμου, στις υπόλοιπες περιπτώσεις η ύπαρξη της συγγένειας και μόνο δε δημιουργεί αυτόματα την υποχρέωση διατροφής του ενήλικου τέκνου από τους γονείς του. Η υποχρέωση διατροφής ενήλικου τέκνου γεννάται μόνο όταν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις που το επιβάλλουν, περιστάσεις οι οποίες δεν μπορούν να προκαθοριστούν εξαντλητικά. Ο νόμος προσδιορίζει τη φοίτηση σε εκπαιδευτικό ίδρυμα, ως μία εξ' αυτών των περιστάσεων, συνυπολογιζόμενου κάθε σχετικού παράγοντα, όπως για παράδειγμα τη συμπεριφορά του ενήλικου τέκνου ή τον ισχυρισμό περί διακινδύνευσης της διατροφής του υπόχρεου γονέα. Στη βάση όλων των πιο πάνω, γίνεται αντιληπτό ότι το ενήλικο τέκνο θεωρείται ότι μπορεί και πρέπει να καλύπτει το ίδιο τα έξοδα διατροφής και συντήρησης του και τα έξοδα επιμόρφωσης του. Σε κάθε περίπτωση, η υποχρέωση του γονέα να διατρέφει το ενήλικο τέκνο του μπορεί να συνεχίσει μόνο μετά από απόφαση Δικαστηρίου που εκδίδεται βάσει του πιο πάνω άρθρου. (Α. Τιτσινίδης v. Α. Τιτσινίδη
(1994)1 ΑΑΔ 385). Στις περιπτώσεις όπου δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος διατροφής ενήλικα τέκνου, εφαρμόζονται αναλογικά οι πρόνοιες του άρθρου 37 του Νόμου. Το άρθρο 37
(1)του Νόμου, αναφέρει ότι η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου, ενώ το άρθρο 37
(2)ορίζει ότι η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευσή του. Τονίζεται ότι στην διαδικασία εξέτασης αιτήσεων για καθορισμό της συνεισφοράς στην διατροφή ανηλίκων, οι γονείς έχουν την ευθύνη να προβαίνουν σε πλήρη και αληθινή αποκάλυψη των οικονομικών τους πόρων και δυνατοτήτων, έτσι ώστε να καθορίζεται ανάλογα και η υποχρέωση τους για καταβολή ενός ποσού. Το καθήκον αυτό εξακολουθεί να υφίσταται και στις περιπτώσεις όπου η διατροφή αφορά ενήλικο τέκνο και κάθε διάδικος οφείλει να αποκαλύψει ειλικρινά τις οικονομικές του δυνάμεις, εφόσον αυτές βρίσκονται στην σφαίρα της δικής τους γνώσης. Στην απόφαση χχχ ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ v. χχχ ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ, Εφ. Αρ. 11/2020, ημερ. 22.04.2021 όπου συνοψίζονται οι αρχές άσκησης της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου αναφορικά με το υπό εξέταση θέμα αναφέρονται τα εξής: «Στη Βουνού ν. Βουνού
(1998)1(Α) Α.Α.Δ. 490 αποφασίστηκε ότι η δυνατότητα του τέκνου να δικαιούται σε διατροφή μετά την ενηλικίωση του επαφίεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου και η τελική κατάληξη του αιτήματος πρέπει να είναι το αποτέλεσμα συνυπολογισμού κάθε παράγοντα που προβάλλεται ως σχετικός. Προσθέτει δε, ότι ο ενήλικας έχει μεν δικαίωμα να κάμνει τις επιλογές του, όμως όταν θέλει να αναλάβει άλλος τα έξοδα του, έστω ο πατέρας του, συνυπολογίζονται τα στοιχεία κάτω από το φακό της λογικής, ιδιαίτερα όταν οι οικονομικές δυνατότητες του πατέρα είναι περιορισμένες. Στην υπόθεση Χρίστου ν. Χρίστου
(2000)1 Α.Α.Δ. 189 αναφέρθηκε ότι δεν υφίσταται υποχρέωση συνέχισης της καταβολής διατροφής σε ενήλικο τέκνο, αν τα εισοδήματα του γονέα δεν δικαιολογούν κάτι τέτοιο και ότι ένας από τους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη είναι κατά πόσο το ενήλικο τέκνο έκαμε τους σχεδιασμούς του χωρίς να είχε συμβουλευθεί τον πατέρα του ως προς την περαιτέρω εκπαίδευση του. Στην πρόσφατη υπόθεση Χ.Σ. ν. Β.Σ. Έφεση αρ. 9/2019, ημερομηνίας 8/9/2020, που αφορούσε σε αίτηση ενήλικου τέκνου για οικονομική στήριξη του από τον πατέρα του προς το σκοπό φοίτησης σε Πανεπιστήμιο της Αγγλίας, τονίστηκε η αξία της επιμόρφωσης του ατόμου προς το σκοπό της μελλοντικής επαγγελματικής του αποκατάστασης ιδιαίτερα στο σημερινό ανταγωνιστικό περιβάλλον, καταλήγοντας ότι όταν υπάρχει η οικονομική δυνατότητα και το παιδί έχει γνήσιο ενδιαφέρον και την ικανότητα να σπουδάσει, ο γονέας οφείλει να του παράσχει την ευκαιρία. Από την πιο πάνω νομολογία διαφαίνεται ότι αποφασιστικός παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη κατά την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι η οικονομική δυνατότητα του γονέα να παράσχει στο παιδί του τριτοβάθμια εκπαίδευση.» Κατά συνέπεια, ένας από τους παράγοντες που συνυπολογίζεται είναι η οικονομική δυνατότητα του υπόχρεου, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι σε κάθε περίπτωση που κάποιος έχει αυξημένα εισοδήματα υποχρεούται δίχως άλλο να καλύπτει τα έξοδα εκπαίδευσης και συντήρησης ενήλικα τέκνου, ικανοποιώντας με αυτό τον τρόπο κάθε επιλογή και επιθυμία του (βλ. Βουνού v. Βουνού
(1998)1ΑΑΔ 490). Στην υπό κρίση περίπτωση και για τους λόγους που θα εξηγήσω κατωτέρω κρίνεται ότι η υποχρέωση του Καθ' ου η αίτηση να διατρέφει την ενήλικη θυγατέρα του δεν μπορεί να συνεχίσει, κυρίως λόγω της οικονομικής του αδυναμίας. Ο Καθ' ου η αίτηση ενίσταται στην έκδοση οποιουδήποτε διατάγματος λόγω της οικονομικής κατάστασης στην οποία έχει περιέλθει, συνεπεία των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει. Ο ισχυρισμός του ότι είναι λήπτης Ε.Ε.Ε. επιβεβαιώνεται από το τεκμήριο 1, από το οποίο προκύπτει ότι, τουλάχιστον για το έτος 2023 έλαβε το συνολικό ποσό των €10.564, ήτοι €880 περίπου μηνιαίως. Τα ιατρικά πιστοποιητικά και ιατρικές γνωματεύσεις που κατέθεσε ο Καθ' ου η αίτηση (τεκμήριο 8), φανερώνουν ότι τα προβλήματα υγείας του όχι μόνο χρονολογούνται, αλλά συνεχίζουν να υφίστανται μέχρι και σήμερα, όπου συνίσταται αποχή από εργασία. Υποβλήθηκε στο παρελθόν σε εγχείρηση ανοικτής καρδιάς, έκτοτε υποβάλλεται σε επεμβάσεις καθετηριασμού και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Έχει δε αξιολογηθεί και πιστοποιηθεί ως άτομο με αναπηρία, ως προκύπτει από το τεκμήριο 6 που κατέθεσε. Το τεκμήριο 7, επιβεβαιώνει ότι τουλάχιστον όσον αφορά την επίδικη περίοδο δεν έχει κανένα εισόδημα, πλην του Ε.Ε.Ε. ύψους €880 μηνιαίως. Η άσχημη οικονομική κατάσταση στην οποία ο Καθ' ου η αίτηση περιήλθε τα τελευταία χρόνια είχε ως αποτέλεσμα να μη συμμορφώνεται ούτε με το διάταγμα που εκδόθηκε εναντίον του για τη διατροφή της Αιτήτριας και του αδελφού της, ενόσω ήταν ακόμα ανήλικοι. Αποτέλεσμα της παράλειψης του είναι η έκδοση ενταλμάτων φυλάκισης εναντίον του για την είσπραξη των οφειλόμενων ποσών. Το τεκμήριο 3, επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό του ότι έχει φυλακιστεί για περίοδο τριών μηνών περίπου, ενώ τα τεκμήρια 4 και 5 επιβεβαιώνουν τους ισχυρισμούς του ότι μέσα στο έτος 2023 καταχωρίστηκε αριθμός ενταλμάτων φυλάκισης εναντίον του και ότι συνολικά οφείλει περίπου €10.
- Περαιτέρω, ο ισχυρισμός του Καθ' ου η αίτηση ότι σήμερα προς εξόφληση των καθυστερημένων ποσών διατροφής καταβάλλει στη μητέρα της Αιτήτριας το ποσό των €275 επιπλέον του ποσού των €225 που αφορά στη διατροφή του ανήλικου αδελφού της Αιτήτριας επιβεβαιώνεται από το τεκμήριο 9 (καταστάσεις λογαριασμού του). Είναι προφανές ότι η οικονομική κατάσταση του Καθ' ου η αίτηση είναι γνωστή στην Αιτήτρια, εφόσον αναφορά στην έκδοση ενταλμάτων φυλάκισης εναντίον του γίνεται και από την ίδια στη μαρτυρία της. Πώς η Αιτήτρια γνωρίζοντας ότι ο Καθ' ου η αίτηση δεν συμμορφωνόταν με την υποχρέωση του να καταβάλλει το ποσό της διατροφής της ίδιας και του αδελφού της ενόσω ήταν ανήλικοι, θεωρεί ότι τα εισοδήματα του σήμερα είναι τέτοια που του επιτρέπουν να καλύπτει και μέρος των εξόδων της ούσα ενήλικη πλέον. Ο γενικός ισχυρισμός της Αιτήτριας ότι ο Καθ' ου η αίτηση μπορεί να τη στηρίξει οικονομικά έχει αντικρουστεί πλήρως από τα όσα ο τελευταίος ανέφερε και εξήγησε, αποδεικνύοντας ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να συνεισφέρει οποιοδήποτε ποσό. Όπως ήδη ανέφερα, από τα €880 που λαμβάνει ως Ε.Ε.Ε καταβάλλει τα €500 στην μητέρα της Αιτήτριας και προς τούτο δέχεται οικονομική βοήθεια από τον πατέρα του. Είναι δε σημαντικό να τονιστεί όλοι οι ισχυρισμοί του Καθ' ου η αίτηση αναφορικά με την οικονομική του κατάσταση και την υγεία του παρέμειναν αναντίλεκτοι. Η Αιτήτρια από την άλλη παρέλειψε να αναφερθεί στο πρόγραμμα σπουδών της, στο ωράριο και στη συχνότητα των μαθημάτων της ή εάν τα μαθήματα της για παράδειγμα είναι πρωινά ή απογευματινά, ώστε να διαφανεί ότι πράγματι δεν μπορεί να εργαστεί έστω και με μερική απασχόληση για να καλύπτει μέρος των εξόδων της. Καμία αναφορά δηλαδή δεν γίνεται στην δική της αδυναμία να εξασφαλίσει εισόδημα για να αυτοδιατρέφεται. Όπως έχω ήδη υποδείξει, το ενήλικο τέκνο θεωρείται ότι μπορεί και πρέπει να καλύπτει το ίδιο τα έξοδα συντήρησης και επιμόρφωσης του. Το βάρος απόδειξης σε σχέση με την αδυναμία της Αιτήτριας να αυτοδιατραφεί από την περιουσία της ή από εργασία κατάλληλη για την ηλικία της, λαμβανομένων υπόψιν των αναγκών εκπαίδευσης της βαραίνει την ίδια, βάρος που απέτυχε να αποσείσει. Στη βάση όλων των πιο πάνω, κρίνεται ότι τα εισοδήματα του Καθ' ου η αίτηση δεν δικαιολογούν την συνέχιση της υποχρέωσης καταβολής οποιουδήποτε ποσού στην Αιτήτρια. Πέραν της πιο πάνω διαπίστωσης, που σφραγίζει το αποτέλεσμα της αίτησης θα ήθελα να αναφερθώ σε ένα άλλο, εξίσου σημαντικό θέμα. Αποτελεί κοινό τόπο μεταξύ των διαδίκων ότι από το χρόνο που επήλθε διάσταση στις σχέσεις του Καθ' ου η αίτηση με τη μητέρα της Αιτήτριας, οι διάδικοι δεν διατηρούν οποιαδήποτε επικοινωνία. Ουδείς προσδιορίζει χρονικά πότε επήλθε η διάσταση, ωστόσο από το γεγονός και μόνο ότι το πρώτο διάταγμα διατροφής που αφορούσε την ανήλικη τότε Αιτήτρια εκδόθηκε τον Νοέμβριο του 2009, προκύπτει ότι η διάσταση χρονολογείται τουλάχιστον από το
- Σύμφωνα με τις αναφορές των διαδίκων, έγιναν εκατέρωθεν προσπάθειες για να αποκατασταθούν οι σχέσεις τους, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Με τη μαρτυρία που παρέθεσαν οι διάδικοι είναι αδύνατο για το Δικαστήριο να καταλήξει σε εύρημα για το ποιος ευθύνεται για τη μεταξύ τους αποξένωση. Στέκομαι όμως στο γεγονός ότι το 2009 η Αιτήτρια ήταν μόλις 5 ετών για να τονίσω ότι δε θα αναμενόταν από αυτή να ενεργήσει θετικά για την επίτευξη επικοινωνίας και δημιουργίας συναισθηματικού δεσμού με τον πατέρα της, αλλά τις προσπάθειες αυτές κατά προτεραιότητα θα έπρεπε να τις είχε κάνει ο Καθ' ου η αίτηση. Αντίστοιχα, θα αναμενόταν από την Αιτήτρια ότι τουλάχιστον με την ενηλικίωση της θα ενημέρωνε τον Καθ' ου η αίτηση για τα πλάνα της αναφορικά με τις σπουδές της, ιδιαίτερα εφόσον αναμένει την οικονομική του στήριξη. Το πραγματικό γεγονός της άγνοιας του Καθ' ου η αίτηση για την πρόθεση της Αιτήτριας να φοιτήσει σε Πανεπιστήμιο προκύπτει σαφώς από τα λεγόμενα και των δύο, εφόσον οι κατ' ισχυρισμόν προσπάθειες που κατέβαλαν δεν απέδωσαν. Η Αιτήτρια επέλεξε να φοιτήσει σε Πανεπιστήμιο και να ακολουθήσει ένα συγκεκριμένο κλάδο σπουδών, χωρίς προηγουμένως να διαβουλευθεί με τον πατέρα της, κυρίως αναφορικά με την δυνατότητα του να την στηρίξει οικονομικά. Αποφάσισε να προωθήσει το αίτημα της ενώ ήδη φοιτούσε στο δεύτερο έτος σπουδών της χωρίς να δίδει οποιαδήποτε σαφή εξήγηση ως προς αυτό. Ο δε ισχυρισμός του Καθ' ου η αίτηση ότι αυτή είναι η δεύτερη αίτηση που καταχώρισε η Αιτήτρια εναντίον του και ότι η πρώτη αποσύρθηκε, αφού αναγνώρισε την αδυναμία του να την στηρίξει οικονομικά, παρέμεινε αναντίλεκτος. Στην υπόθεση Μ. Χρίστου ν. Κ. Χρίστου (βλ. ανωτέρω), όπου η Αιτήτρια αξίωνε από τον πατέρα της να συνεισφέρει στα έξοδα διατροφής της ενώ βρισκόταν ήδη στο δεύτερο έτος σπουδών της αναφέρθηκαν τα εξής: «Όμως πράγματι η εφεσείουσα έκανε τους σχεδιασμούς της χωρίς να συμβουλευτεί καθόλου τον πατέρα της. Στην πραγματικότητα δεν έχει οποιανδήποτε επαφή μαζί του, εδώ και αρκετό καιρό. Αποφάσισε να εγγραφεί στο Πανεπιστήμιο και όντας στο δεύτερο έτος των σπουδών της στράφηκε μέσω της δικαστικής οδού εναντίον του, αξιώνοντας διατροφή. Είναι χαρακτηριστικό ότι με την αίτησή της αξίωσε αρχικά £650, ποσό κατά πολύ μεγαλύτερο των μηνιαίων αποδοχών του εφεσίβλητου.» Επαναλαμβάνεται ότι ο Καθ' ου η αίτηση αντέκρουσε κάθε ισχυρισμό της Αιτήτριας και απέδειξε ότι η οικονομική του κατάσταση συνεπεία των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει δεν του επιτρέπει να συνεισφέρει στα έξοδα των σπουδών της. Ενόψει τούτου, παρέλκει η αναγκαιότητα εξέτασης του εύλογου των εξόδων που ισχυρίζεται η Αιτήτρια. Στη βάση όλων των ανωτέρω η αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ του Καθ' ου η αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας. (Υπ.)......... Σ. Νεοφύτου, Δ ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο